Jump to ratings and reviews
Rate this book

Nie nasz papież. Pontyfikat Jana Pawła II na świecie

Rate this book
Wyniesiony na ołtarze Karol Wojtyła jest w Polsce otoczony kultem. Nie oznacza to jednak, że jego pontyfikat nie był pozbawiony wad. Mirosław Wlekły przygląda się stosunkowo mniej znanemu obszarowi polityki Jana Pawła: polityce zagranicznej. Dlaczego za czasów jego rządów w Watykanie zwalczano Teologię Wyzwolenia? Dlaczego przymykano oko na pedofilię wśród wysokich rangą hierarchów Kościoła i większość z nich nie poniosła żadnej kary? Dlaczego akceptowano przestępczą działalność Marciala Maciela czy kardynała Trujillo? Czy Jan Paweł II mógł o tym wszystkim nie wiedzieć?

400 pages, Paperback

First published November 22, 2023

9 people are currently reading
251 people want to read

About the author

Mirosław Wlekły

18 books7 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
40 (33%)
4 stars
62 (52%)
3 stars
15 (12%)
2 stars
1 (<1%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 16 of 16 reviews
Profile Image for Marika_reads.
658 reviews488 followers
December 18, 2023
Przeczytałam już kilka książek o hipokryzji kościoła, myślałam, że już nic mnie nie zaskoczy, a jednak! Mirosław Wlekły napisał książke o Wojtyle, przy której non stop kręciłam głową z niedowierzania i… co tu dużo mówić, wkur*ienia. Damn! I znowu przy wspomnieniu, że Papaj nie był taki święty jak go niektórzy (głównie Polacy) malują, odpłynie mi sporo osób obserwujacych. Ok, bye, płakać nie będę.
Nie chcę Wam za dużo zdradzać, bo liczę na to, że sięgniecie po tę książkę. Nie odmówię sobie jednak małego sneak peek’u. Wojtyła przez lata jawił mi się najbardziej znaną i lubianą osobą, z którą Polska kojarzy się na świecie. No i właśnie, to nie do końca tak jest, że wszyscy katolicy szaleli za JP2. Podobnie jak „polski” komunizm, do którego upadku przyczynił się Wojtyła, nie jest tym samym komunizmem, który był zwalczany przez sojuszników Watykanu w Ameryce Południowej.
Wiedzieliście, że Papaj wspierał kolumbijskiego biskupa, który był zamieszany w nagłe znikanie lewicowych działaczy i bratał się z Escobarem? Prawdopodobnym jest też, że pieniądze baronów narkotykowych trafiały do Polski na działania Solidarności. Zresztą pieniądze na walkę z komunizmem dawała też włoska mafia. JP2 mianował na biskupów pedofili, homoseksualnych duchownych biorących udział w orgiach czy tych, którzy jawnie mieli kochanki i dzieci. Wiedział, nikt mi nie wmówi, że nie.
A co z zakazywaniem używania prezerwatyw i szerzenia się AIDS w Afryce? Co z watykańskim rajem podatkowym, pralnią brudnych pieniędzy, ociekającymi złotem świątyniami, finansowymi aferami? To wszystko działo się za pontyfikatu Wojtyły na niebywałą skalę. Kończę bo zaraz wybuchnę.
Wlekły zrobił świetną robotę researchersko i pisarsko. Zjeździł pół świata, przeprowadził mnóstwo rozmów, dotarł do masy świadków i materiałów. I doceniam, że mimo mocno sensacyjnych treści, nie przekazuje ich w tani „amerykańsko” sensacyjny sposób, sle tak czy siak mocno wciąga. Bardzo warto!
Profile Image for Mateusz Buczek.
201 reviews39 followers
February 8, 2024
Czy to dobra książka? Jeszcze jak!


Dobra, żarty na bok, bo jestem w szoku, że ta pozycja przechodzi w Polsce kompletnie bez echa. Autor opisuje pontyfikat JP2 z perspektywy zagranicy (głównie Ameryki Południowej, ale i USA, Afryki i Europy) i jest to przerażający obraz. Niechęć do zmian, wspieranie krwawych reżimów, tuszowanie skandali i promowanie, delikatnie mówiąc, kontrowersyjnych, kapłanów. Po lekturze tej książki chyba nikt nie będzie miał wątpliwości “czy papież wiedział?”. Wstrząsająca lektura.
Profile Image for Anna Wilczyńska.
591 reviews67 followers
October 7, 2024
3.5
Mocna dziennikarska praca. Nie są to rzeczy przepisane, ściągnięte, ale realnie wypracowane i wyjeżdżone wypowiedzi świadków. Dużo o stosunkach politycznych, co doceniam, bo nie kręci się tylko wokół tematów ukrywania przestępców czy dwulicowego podejścia do osób homoseksualnych (na ten temat już trochę publikacji się pojawiło). Z drugiej strony nie jest to styl, który mnie wciągnął.
Profile Image for Andrakuf.
583 reviews10 followers
January 23, 2025
Dlatego właśnie sięgam po książki tego autora. To że zrobił na mnie monumentalne wrażenie książką o Haliku a do tego jest mega sympatycznym człowiekiem (spotkanie na targach) to do tego jest mega odważny i nie boi się podejmować kontrowersyjnych tematów w umówmy się bardzo konserwatywnym kraju. Do tego jest to temat, który może przez wielu uznany być za podniesienie ręki na największe jego świętości a już na tą najświętszą postać szczególnie.
Jednakże w toku lektury tego reportażu wkrada się myśl, że z lekka jest to jakieś takie chaotyczne. Niby są rozdziały, skupione na konkretnych aspektach, ale jak to w życiu nie można skupiać się na aspektach nie obejmując całości. Tutaj mam wrażenie, że tego ogara całości zabrakło. Nagromadzenie postaci i kolejnych postaci, które o nich opowiadają o to w odniesieniu do Ameryki łacińskiej, która jest nam Polakom obca, zwłaszcza jeśli chodzi o hierarchów kościoła przynajmniej mnie lekko przytłacza.
Na największą uwagę zasługuje zdecydowanie rozdział o Dziwiszu bo chyba jest też jednocześnie najbardziej ciekawym, ale zasadniczo cała książka jest warta uwagi i przeczytania.
292 reviews18 followers
December 8, 2023
Bardzo poszerza perspektywę. Ciekawie pomyślany, jako takie 7 międzynarodowych grzechów głównych pontyfikatu. Oczywiście przerażający, bo wyzwolenie naszego kraju za cenę sojuszu Watykanu z USA miało ogromną cenę. W ludzkich życiach na całym świecie. Warto.
Profile Image for Marcin Łopienski.
196 reviews5 followers
January 5, 2024
Chociaż autor tego reportażu już we wstępie zaznacza, że jego książka jest próbą zrelacjonowania pontyfikatu Jana Pawła II “od środka, czyli ustami ludzi Kościoła i o Kościół zatroskanych”, to po zakończeniu lektury trudno nie odnieść wrażenia sporego niedosytu. Po pierwsze dlatego, że autor pod lupę wcale nie wziął całego świata. Po drugie, że trochę za mało zaczerpnął opinii u osób pozytywnie oceniających pontyfikat papieża-Polaka.

Wlekły swoją książkę rozbił na siedem rozdziałów-głównych problemów czasów przywództwa Jana Pawła II w Kościele. Nie będę wymieniał ich wszystkich, ale są to m.in.: walka papieża z komunizmem, postawienie na konserwatyzm, stosunek do pe*ofilii oraz kadrowe wybory Karola Wojtyły. To w pewnym stopniu porządkuje lekturę, ale niestety zawęża zainteresowanie badawcze. Mamy zatem w książce “Nie nasz papież. Pontyfikat Jana Pawła II na świecie” dużo o Ameryce Południowej (gdzie papież Polak był najmocniej krytykowany), Szwajcarię, USA, czy Irlandię i jakiś wyimek z Czech, ale przykładowo postrzegania Karola Wojtyły we Włoszech czy Portugalii nie znajdziecie. Wydaje mi się, że rozumiem takie podejście (opisanie całego świata zajęłoby Wlekłemu zapewne jeszcze z 10-15 lat, szczególnie z uwagi na drobiazgowość w źródłach autora i wydłużyłoby książkę z 370 do 1000 stron), ale w takim razie tytuł może być mylący. Stosunkowo mało jest tu też wypowiedzi ludzi Kościoła i jego sympatyków, bo tak jak krytyków pojawia się tu sporo, tak strony przeciwnej naprawdę niewiele.

Niemniej książka “Nie nasz papież. Pontyfikat Jana Pawła na świecie” jest pozycją ciekawą, bo zwłaszcza w Polsce wielu osobom otworzy oczy na tematy, których w naszych mediach raczej nie znajdziecie. Chociażby na wiele nieudanych decyzji Wojtyły, o upolitycznienie Watykanu względem USA i ochoczą pomoc “Solidarności”, o potężnych aferach (m.in. finansowej),o przyczynach sekularyzacji Europy Zach. i samym JPII, który przez swoje pochodzenie nie rozumiał reszty świata. To jedynie garść wybranych problemów z tej pozycji.

Reporterskie zacięcie Wlekłego czyni tę książkę ciekawą opowieścią historyczną. Autor bowiem nie tylko dotarł do osób, które były zamieszane w wydarzenia sprzed lat, ale tak stworzył każdy rozdział, że poznajemy obszerne tło tamtych czasów. Opakowanie tej opowieści źródłami sprawia, że “Nie nasz papież. Pontyfikat Jana Pawła II na świecie” może być pretekstem do pogłębienia poruszonych w książce wątków. Zresztą sam sposób opowiadania reportera może być ciekawy dla każdego, bo autor, choć unika komentarzy z dwóch stron sporu, to nie decyduje się na ocenę decyzji papieża. Dodatkowym czynnikiem, który wpływa na to, że mimo mankamentów wskazanych przeze mnie wcześniej, pozycja Wlekłego ma wartość dodaną jest to, że zarówno wypowiedzi Tomasza Terlikowskiego, jak i w finale Ivone Gebary, choć są krytyczne Janowi Pawłowi II, to jednocześnie zwracają uwagę na dobre i złe strony tego pontyfikatu.
Profile Image for Stronisko.
468 reviews22 followers
January 15, 2024
“Nie nasz Papież. Pontyfikat Jana Pawła II na świecie” to bardzo rzetelny reportaż Mirosława Wlekłego, który mieliśmy okazję przeczytać dzięki uprzejmości Wydawnictwa Filtry. W tej dość obszernej publikacji mamy okazję poznać ciemniejsze strony pontyfikatu Jana Pawła II, ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na politykę i demografię państw pozaeuropejskich (ale nie tylko).

Z początkiem ciężko jest wgryźć się w narrację, ponieważ trudno jest zrozumieć zawiłości polityczne i powiązania rządów z Kościołem w krajach Ameryki Łacińskiej, od których zaczyna się reportaż. Walka papieża z komunizmem, która była jego najważniejszym projektem z racji pochodzenia (JPII zresztą w dużej mierze przyczynił się do obalenia komunizmu w Polsce), w krajach latynoamerykańskich była źle postrzegana - świetny przykład niezrozumienia różnic kulturowych, które ma tragiczne konsekwencje. W późniejszych rozdziałach dowiadujemy się między innymi o tym, jak polityka Watykanu przyczyniła się również do tragedii wielu osób w Afryce, gdzie panowała epidemia AIDS, a twarde stanowisko Kościoła w sprawie zakazu antykoncepcji miało tam ponownie katastroficzne skutki. Wreszcie, podjęty został również “gorący” w ostatnich latach temat rzekomego ukrywania p*dofilii w Kościele, a także niepoprawnych relacji osób duchownych.

Reportaż nie daje nam jednoznacznej odpowiedzi na słynne ostatnio pytanie: wiedział czy nie wiedział? Jego celem jest przedstawienie faktów, relacji osób związanych z Kościołem i innych, w tym bliskich przyjaciół Wojtyły, oraz dotknięcie ignorowanych przez nas często tematów. Czytelnik sam może ocenić, choć nie o ocenę tu chodzi, a bardziej o wiedzę i zrozumienie. Tekst jest bardzo pouczający, otwiera oczy na wiele aspektów Kościoła, o których nie mamy pojęcia, przez co ułatwia zrozumienie jego funkcjonowania i pozwala utwierdzić się w przekonaniu, że Watykan jest państwem jak każde inne, a jako państwo prowadzi zwyczajną politykę zagraniczną, finansową i społeczną.

Polecamy wszystkim, którzy chcą dowiedzieć się czegoś nowego w kontekście pontyfikatu JPII, a także funkcjonowania Kościoła jako instytucji.
Profile Image for Paula.
598 reviews25 followers
February 18, 2025
czytanie o brudach kościoła katolickiego to coś, co sprawia mi dużo satysfakcji i nie mam zamiaru tego ukrywać. o pontyfikacie JP2 wiem całkiem sporo, zwłaszcza jak na odwieczną ateistkę z niemal zerową edukacją kościelną (serio, w podstawówce myślałam, że papież to część trójcy świętej - było to już po komunii XD). nadrabiam w dorosłości, gdy wychodzi coraz więcej publikacji rozliczeniowych i gdy nie można już udawać, że się czegoś nie wie. wszystko wiemy, tylko czasem wybieramy słodką ignorancję.

'Nie nasz Papież' dzieli się na rozdziały dotyczące konkretnych misji i obszarów uroczej działalności papieża. większość z nich nierozerwalnie łączy się z działaniami politycznymi związanymi z krajami Ameryki Południowej i, dzięki świetnej kwerendzie i dotarciu do wiarygodnych rozmówców, z nich wyniosłam najwięcej nowych informacji. realia tego, jakie skutki na życie zwykłych ludzio niosło ze sobą działanie papieża, są druzgocące. w części bardziej obyczajowej - walka z seksualnością, antykoncepcją i nowoczesnością - tych ofiar również nie brakuje. konserwatywność, uparte trzymanie się średniowiecznych wartości, egoizm, zamknięcie na drugiego człowieka - to wszystko dominowało w postawie JP2. niewiarygodna była ta wieloletnia propaganda, która zasiała w nas wszystkich przekonanie, że ojej, papież modli się z przedstawicielami innych religii, co za otwarty człowiek!, taki współczesny, dobry papa, oj, oj. brawo, Watykanie, brawo, polska klaso polityczna - to wam wyszło. a teraz wychodzi bokiem nam wszystkim.

świetna lektura, która nie tylko otwiera oczy na wiele historii, o których mogło się kiedyś słyszeć w ogólnikach, ale też pozwala lepiej poznać zawirowania i zbrodnie, jakie wtedy miały miejsce w krajach tak nam odległych jak Salwador czy Kolumbia. polityka, powiązania z USA, ukrywanie zbrodni - w tym pedofilskich, malwersacje finansowe, nienawiść do innych, brak empatii. znajdziemy tu każdy możliwy grzech, o którym tylko mogą grzmieć kapłani w swoich ozdobionych złotem kaplicach.

szkoda, że relacje Wlekłego skupiają się głównie na świecie dwóch Ameryk. może czas na kontynuację? ;)
50 reviews
February 27, 2026
Ilość wiedzy jaką wyniosłam z tej książki jest ogromna. Pole do dyskusji na temat kościoła awansowało o 10 poziomów. Perspektywy innych narodów bardzo poszerzają pole widzenia, historia Salwadoru szczególnie mnie poruszyła.

Jedyny szkopuł w tej książce, to wysoki próg wejścia. Byłam przekonana, że będę używać tego terminu wyłącznie w odniesieniu do high fantasy, ale tutaj bardzo to poczułam. Przez pierwsze 100 stron miałam problem, żeby połapać się o kogo chodzi, jak już zapamiętałam nazwiska, to nagle w zdaniu pojawiał się biskup albo kardynał i musiałam się cofać, żeby ogarnąć o kogo chodzi. Później było łatwiej, jak douczyłam się z hierarchii kościelnej i kiedy nazwiska pojawiały się po raz kolejny przy innych sprawach.

Znalazłam tą książkę w szafce bookcrossingowej na osiedlu, leżała obok drugiego reportażu pana Wlekłego- Rabanu. Żałuję, że nie wzięłam obu i liczę, że jeszcze kiedyś na niego trafię.
Profile Image for Ida.
63 reviews1 follower
January 20, 2024
Cieszę się, że w końcu otwarcie zaczynamy krytycznie wypowiadać się o pontyfikacie papieża. Nie chodzi tylko o ‚popularne’ szkalowanie (memy z papajem na zawsze), ale o wypunktowanie ile złego przyniósł Kościołowi i światu ten pontyfikat.
Nie byłam do tej pory zaznajomiona z tym tematem i trochę mną wstrząsnęło, że JPII chciał uczynić z wiary chrześcijańskiej religię jednego człowieka- siebie.
Ukrywanie i wręcz nagradzanie pedofilii, wspomaganie Watykan pieniędzmi przestępców… jest to obrzydliwe i oburzające.
To trwanie z klapkami na oczach doprowadziło do śmierci setek tysięcy osób w Ameryce Środkowej i Południowej. Czy miał na to realny wpływ? Oczywiście.
Profile Image for Marek.
569 reviews2 followers
September 28, 2025
Dobra to była lektura. I choć poruszająca podobne tematy, jak "Sodoma" Martela, to jednak nie tak wymagająca. Nie jest też nużącą powtórką z rozrywki. Bo choć podobne elementy znalazły się ponadto także w "Bielmie" czy "Gomorze", to perspektywa patrzenia na wskazywane zjawiska, postaci oraz wydarzenia, sporo do nich dodaje. A że są to z reguły rzeczy brudne i brutalne, to tym lepiej, że wychodzą na wierzch. W "Nie nasz papież..." Wlekły uświadamia i przypomina, że o świecie należy myśleć inaczej niż przez pryzmat europocentryzmu czy polskiego podwórka - nie tylko zresztą jeśli chodzi o wpływ katolicyzmu na rzeczywistość, ale szerzej. Czy polecam? Jeszcze jak.
Profile Image for Małgorzata.
19 reviews
October 6, 2025
Rzadko wystawiam reportażom 5 gwiazdek, lecz ta zasługuje na nie z powodu rzetelnej i pogłębionej analizy i wyczerpania tematu. Dowiedziałam się z niej wiele informacji na temat historii Ameryki Łacińskiej i Szwajcarii/Luxemburga. Myślałam, że temat krytycznej analizy działalności Papieża jest mi znany, lecz myliłam się. Podobało mi się, że autor zachował obiektywizm i umiał rzeczowo odnieść się do krytyki poprzez dociekanie, zamiast wyłącznie krytykować, co ma czasem miejsce w reportażach na temat Watykanu, które dużo osób niezaznajomionych z tematem mogą zrazić. Właśnie z tego powodu uważam że ta książka nadaje się dla szerokiej publiki.
161 reviews1 follower
September 1, 2025
To była naprawdę dobra książka i odświeżająca (szczególnie w aspekcie teologii wyzwolenia), ale trochę za mało było w niej odniesienia do papieża. większość podejmowanych tematów była jakby obok głównego tematu, ale nie do końca odpowiadała na postawioną tezę.
Displaying 1 - 16 of 16 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.