Zo veel leven voor de deur

by Bob Pierik

Een bruisende geschiedenis van het Amsterdamse straatleven in de zeventiende en achttiende eeuw. Na alle boeken over belangrijke bestuurders krijgen nu eindelijk ook de gewone Amsterdammers uit die tijd een gezicht. Het Amsterdamse centrum staat vol monumenten. Maar al die stenen herinneringen aan een rijk verleden zeggen weinig over hoe de zeventiende- en achttiende-eeuwse Amsterdammers de openbare ruimte gebruikten. Wie kwam je tegen in de straten van het oude Amsterdam? Wat zag je, hoorde je en maakte je mee als je je door de stadspoorten naar binnen begaf ? Historicus Bob Pierik dook in de archieven en ontdekte hoe er in die eeuwen in de stad geleefd werd. Hij stuit op getuigenverklaringen over burenruzies die escaleerden, bijvoorbeeld omdat iemand een emmer water te veel pakte uit een gedeelde regenbak. Achter de conflicten schemert de dagelijkse gang van zaken door en zo krijgen we een unieke kijk op het alledaagse Amsterdamse straatleven. Pierik besteedt specifiek aandacht aan de Hollandse huiselijkheid en de rol van de vrouw. Amsterdamse vrouwen lieten zich niet beperken tot een leven binnenshuis. Waar eerdere historici de stad indeelden in de privésfeer voor vrouwen en de publieke sfeer voor mannen, laat Pierik zien dat die scheiding in de praktijk aanzienlijk minder strikt was. Met Zo veel leven voor de deur waan je je even in de zeventiende en achttiende eeuw, hoor je de geluiden van de stad, ben je getuige van een burenruzie, komt de oude stad tot leven.

Genres: History, Nonfiction

256 pages, Hardcover

First published January 1, 2023

Reviews

[Lisa Velda · Rating 3 out of 5]

Interessant! Er wordt ook veel ingezoomd op vrouwen, wat een nog completer beeld geeft.

[Ricco · Rating 4 out of 5]

Dit boek vertelt het straatleven van Amsterdam in de zeventiende en achttiende eeuw. Er worden interessante anekdotes aangehaald om het straatleven uit die tijd te schetsen. Het boek leest snel weg, en is een aanrader voor mensen die de geschiedenis van Amsterdam in de zeventiende en achttiende eeuw een keer willen zien vanuit een ander perspectief, namelijk die van de 'normale' mens!

[David Rozema · Rating 4 out of 5]

Goede publieksversie van een proefschrift over het gewone Amsterdam. Beeldende voorbeelden, logische hoofdstukken. Leerzaam. Iets meer chronologie had mij misschien geholpen

[Peter Altena · Rating 3 out of 5]

Informatief boek over Amsterdams stadsleven in 17e en 18e eeuw. Bronnen zijn (noodlottigerwijs en onvermijdelijk) heel specifiek - daar waar mensen botsten en het ervaren onrecht lieten vastleggen - en daardoor ontstaat er een boeiend beeld van geweld, loyaliteit en wreedheid. Nuancerende opmerkingen over de verhouding tussen mannen en vrouwen. Boek bevat veel kleine geschiedenissen, alleen meer dan eens zonder vervolg of afloop: bij begane moorden wil je graag weten of de moordenaar gevat en bestraft is. Maar de lezer moet leven met de onvoltooidheid van sommige geschiedenissen.

[Mijke · Rating 4 out of 5]

Vrouwen worden verassend veel besproken!

[Jitse · Rating 3 out of 5]

Een fascinerende inkijk in het Amsterdamse straat- en huisleven van de 17e en 18e eeuw. De stad die tot leven komt door prachtige anecdotes opgesteld op basis van materiaal uit de stadsarchieven. Pierik heeft een ambitieus doel met het materiaal uit de archieven en slaat soms, in die ambitie, door in het nadrukkelijk opleggen van interpretatie en duiding. Dat de anecdotes zich opstapelen, en soms het gevoel ontstaat dat we een lijst afratelen, stoort me niet enorm. Wat ik vervelender vind is de neiging om aan te wijzen wat uit een anecdote dient te worden afgelezen. Het maakt de leeservaring stroef en stelt te weinig vertrouwen in de intelligentie en/of fantasie van de lezer.

En in de vroege ochtend komen we Giertje Salomons met een hamertje tegen op de Turfgracht, waar nu het Waterlooplein is. Zij ging bij mensen die daarvoor betaald hadden langs om ze te 'porren'. Met het hamertje klopte ze dan aan de deur om de bewoners te wekken. Dat 'porren', waar we nu gewoon een wekker voor hebben, herinnert ons eraan hoeveel beroepen er verdwenen zijn doordat het werk overgenomen is door alledaagse apparaten en machines.

Al met al is ‘Zo veel leven voor de deur’ een heel interessant boek voor een ieder die zich een beeld wil vormen van het Amsterdam in de vroegmoderne tijd. Pierik laat de bestuurders en de elite grotendeels links liggen, en richt zich in plaats daarvan op het dagelijks leven van de gewone Amsterdammer, en heeft daarbij met nadruk een oog voor het leven van de vrouwen in de stad. Kijk een beetje door de herhalingen heen, en negeer al te veel duiding, en een bruisend Amsterdam rond 1750 komt op de bladzijden tot leven.

Huurbaas Anthonij viel niemand aan, maar maakte wel een soort grote open wond: toen hij geen geld kreeg, ging hij er met de deur van het huis vandoor. Deze zaak staat niet abusievelijk tussen de ernstiger zaken. Het weghalen van de deur greep terug op een oudere rechtstraditie waarin middeleeuwse schuldeisers gerechtigd waren om de deur mee te nemen als een schuldenaar niet op tijd betaalde. Het was een aanval, niet op het lichaam maar op iemands woning en daarmee op iemands huishouden.

[R. De · Rating 3 out of 5]

Publieksversie van een academisch proefschrift en dat is hier en daar te merken, zoals aan de samenvattingen aan het eind van elk hoofdstuk. Er is voor dit boek gebruikgemaakt van notariële archieven en dat blijkt een interessante bron te zijn. Helaas zijn de citaten hertaald en dat haalt een beetje van de jeu weg. Omdat het boek twee eeuwen behandelt zou ik het fijn vinden als de citaten gedateerd zouden zijn. Dat is nu lang niet altijd het geval. Daardoor is de chronologische draad binnen de thematisch geordende hoofdstukken niet altijd goed te volgen. Hierdoor lijkt het verhaal van de hak op de tak te springen.
Niettemin geeft het boek een aardig inkijkje in het leven van alle dag in het Amsterdam van enkele eeuwen geleden en is het daarom zeker de moeite van het lezen waard.

[Noortje · Rating 2 out of 5]

Leuk onderwerp en de auteur heeft duidelijk veel onderzoek gedaan, maar ik vond het te veel een opsomming van feitjes, van de hak op de tak, en er zitten veel dubbelingen in. Heeft potentie, maar een goede eindredactie nodig.

[Simon · Rating 3 out of 5]

Leuk geschreven en interessante verhalen uit de met name 18e eeuw, maar het overgrote deel van het boek bestaat uit meer algemene beschouwingen van de auteur in plaats van specifieke beschrijvingen, waardoor het boek over “zo veel leven” niet echt tot leven komt.

[Laura · Rating 4 out of 5]

Heel goed en leuk!! Miste soms een klein beetje verdieping maar er zijn natuurlijk beperkingen aan het bronmateriaal. De feministische blik van Bob Pierik en koppelingen die hij maakt met het hier en nu maken dit boek echt een aanrader. Super in combinatie met Vrouw en Meid van Caroline Hanken!

[Sebastiaan · Rating 4 out of 5]

Leuke 'vertaling' van een proefschrift dat een beeld geeft van het Amsterdamse straatleven in de 16e tm de 18e eeuw

[Wim · Rating 4 out of 5]

Mooi en levendig beeld van het Amsterdam in de zestiende en zeventiende eeuw.

[Emma · Rating 3 out of 5]

3.5 stars

[Janneke Burger-Niemeijer · Rating 2 out of 5]

Eigenlijk vind ik dit een beetje saai en opsommerig. Teveel feitjes, te weinig duiding / vertelling.

[Carolien van Eijsden · Rating 3 out of 5]

Vooral aardig om te lezen als je bekend bent in Amsterdam

[Joshua · Rating 5 out of 5]

Wat een leuk boekie ☺️

[Elise Roos · Rating 5 out of 5]

Een mooi geschreven boek dat de stad tot leven brengt in de kleuren van de 17e en 18e eeuw. De sfeer en details maken de geschiedenis tastbaar en meeslepend!

[Taco Beta · Rating 3 out of 5]

3 sterren

[Marijke · Rating 4 out of 5]

4,5 heel leuk

[Jamie Petiet · Rating 3 out of 5]

3 - Op zich wel een boeiende beschrijving van enkele fragmenten uit het dagelijkse leven van burgers in Amsterdam tussen in de 17e en 18e eeuw. Toch miste ik op bepaalde momenten wat diepgang (maar dan zou de focus wellicht wat afdwalen van het 'kleine leven/leed') en waren diverse passages enigszins herhalend en opsommend, waardoor de verhalen minder levendig overkomen als wellicht gehoopt.. Natuurlijk is het lastig om op basis van het beperkte overgebleven materiaal uit die tijd (veelal politierapporten en officiële documenten) te vertalen naar goedlopende en levendige verhaallijnen, maar er wordt wel degelijk een interessant perspectief geboden over het leven in andere tijden.

[Maureen · Rating 4 out of 5]

Reads very easily and a lovely insight about Amsterdam in the 16th-18th century.