Bir Ses Böler Geceyi

by Ahmet Ümit

Dolunayın ışığında bir köy mezarlığı... Mezarlığın duvarına çarpan bir cip. Gecenin karanlığında uçuşan düşler. Issız köyün ortasında kocaman bir cem evi. Konuğunu yitirmiş bir mezar. Cem töreninde arınmayı bekleyen bir ölü. Bu olanların sessiz tanığı, bir araştırma görevlisi. Yıkılan idealleriyle, sürüp giden yaşamı arasında sıkışıp kalmış bir adam. Alevi inancına farklı bir bakış. Mistik bir gerilim romanı...

"Gözüne kestirdiği dal parçasını çekerken çalılığın arkasında bir karartı fark etti. Feneri oraya doğru tuttu. Yanılmamıştı, az ilerde yeşil renkli bir mezar taşı mahzun bir edayla onu süzüyordu. Bu defa korkmadı, hatta içinde, 'Bu mezar neden mezarlığın dışında?' diye merak bile uyandı. Bir-iki adım daha yaklaştı. Ama bu mezar bozulmuştu, iki yanında toprak birikintileri yığılıydı. Yeni bir ürperti dalgası sardı bedenini. Mezarın içini görmemesine karşın, upuzun yatan ölünün yer yer etleri dökülmüş yüzü geldi gözlerinin önüne. Öte yandan aklı hâlâ mantıklı bir açıklamanın peşindeydi. Belki de bu mezar henüz ölmemiş biri için kazılmıştı. Neden olmasın? İnsanların ölmeden önce de mezarlarını hazırladıklarını biliyordu; iyi de, kazmakla hazırlamak arasında büyük fark vardı. Belki yeri alınır, hazırlıklar yapılırdı ama ölmeden mezar kazdırılır mıydı? Belki de bu mezarı aç kalmış vahşi bir hayvan açmıştı. Eğer öyleyse mezardaki ölüyü paramparça etmiş demekti. Doğrusu, böyle bir görüntüyle karşılaşmak istemezdi. Yine de merakı ağır bastı; cesaretini toplayıp el fenerini mezarın içine doğrulttu. Mezar gerçekten de boştu."

Genres: Turkish Literature, Fiction, Turkish

144 pages, Paperback

First published January 1, 1994

About the author

Ahmet Ümit was born in 1960 in the city of Gaziantep in southern Turkey. He moved to Istanbul in 1978 to attend university. In 1983 he both graduated from the Public Administration Faculty of Marmara University and wrote his very first story. An active member of the Turkish Communist Party from 1974 until 1989 Ümit took part in the underground movement for democracy while Turkey was under the rule of a
military dictatorship between 1980-1990. In 1985-86 he illegally attended the Academy for Social Sciences in Moscow. Ümit worked in the advertising sector from 1989-1998 and is currently employed as cultural advisor at the Goethe Foundation in Istanbul. He has one daughter Gül. Since 1989 Ümit has published one volume of poetry three volumes of short stories a book of fairytales one novella and six novels. One of Turkey’s most renowned contemporary authors Ümit is especially well-known for his
mastery of the mystery genre as reflected in many of his bestselling novels and
short story volumes. Drawing upon the unique political and historical background of his home country Ümit delves into the psyches of his
well-wrought characters as he weaves enthralling tales of murder and political intrigue.

Reviews

[Umut Çalışan · Rating 2 out of 5]

Kitap her Ahmet Ümit kitabı gibi son derece ilginç ve heyecanlı başlıyor, beklenti yaratıyor. Ki yazarın en büyük yeteneği de bu bence. Bu sefer güzel bir şeyler yazdığına inandırıyor bizi. Her zaman olduğu gibi yine kendime "oğlum, bok yeme, ön yargıyı bırak, adam koskoca bir yazar, kitabın tadını çıkar" diyerek başlıyorum kitaba. Sonuç, hatta ne sonucu 30. sayfadan sonra yine bana hüsran, bana yine esmer günler...

Yazar bu sefer hem Alevi'leri, hem de 80'lerin mağdurlarını aynı potada eriterek, aynı anda iki kanayan birden parmak basmış. Bunun bir tık yukarısı Mahsun Kırmızıgül filmi zaten.

Neyse, eski solculardan Süha, gece vakti kaza yapınca bir köye sığınır. Köy Alevi köyüdür ve o gece tüm köy ahalisi her yıl hesaplaşmak, helalleşmek için yaptıkları bir cem toplantısındadır. Gizlice toplantıyı seyre koyulan Süha (meğersem Süha'da alevi imiş ama herkeslerden saklarmış), toplantıyı seyrederken gördüğü manzaraları geçmişi ile ilişkilendirip hayallere dalar. http://ucalisan.blogspot.com.tr/2015/...

[Jerry Stackhouse · Rating 2 out of 5]

Şu adam kitaplarına bir son yazmayı bir türlü beceremiyor ya. Bir kitabın sonu daha havada kaldı resmen. O kadar güzel bir hikaye niye böyle kötü bitti anlam veremiyorum doğrusu!

[Damla · Rating 4 out of 5]

Kitapları okurken biraz da yazılış nedenlerini düşünmek lazım. Bu kitap bir polisiye değil. Öyle bir beklenti ile okursanız beğenmezsiniz. Gerilim de sayılmaz, hayal kırıklığına uğramayın. Sanıyorum ki sadece aleviliğin belki de çoğumuzun yabancı olduğumuz yanlarını ve 80 darbesi öncesindeki Türkiye'de sağcı-solcu gerilimini anlatmak için yazılmış bir kitap. Başka bir amacı yok.
Ahmet Ümit'ten okuduğum ilk kitap. Kısa olduğu için bunu okumayı seçtim, belki hata ettim, eminim daha güzel kitapları da vardır. Sonuç olarak tam 4 puanlık bir kitap değildi ama 3 de az kalırdı.
"İnsan bilginin efendisidir, bilgi insanın değil" kısımları hoşuma gitti. Verilen mesaj klişe ve açıktı. Kısa bir roman için gayet iyiydi bence.

[zeynep · Rating 2 out of 5]

fever dream

[Ari · Rating 4 out of 5]

Oldukça akıcı ve sürükleyici bir kitap fakat daha uzun olmasını beklerdim/isterdim. Konu derinleşebileceği noktalara geldiğinde kitap aniden havada bitiyor. Havada bitmesi kötü değil fakat daha derin bir noktada bitmesini dilerdim. Mistik bir gerilim romanı olarak aktarılıyor ancak sadece kitabın sonlarında bu tarza yaklaşılmış. Kitabın dilini ve özellikle hikâyelerin aktarımında kullanılan güçlü yapıyı beğendim.
Kitabı okumanızı tavsiye ederim.

[Onur · Rating 4 out of 5]

Süha İstanbul'dan gelecek Profesörünü almak için kasabadan arabayla yola çıkmıştır, ancak köy yolunda ufak bir bente çarparak durmak zorunda kalır. Arabası bozulur. Çarptığı yerin yanında bir köy mezarlığı vardır. Korkularına rağmen mezarlığın içinden yürüyerek yardım çağırmak için köye ulaşmak ister. Bu arada ayrı bir yerde için açık, tek bir mezarlık görecektir.
Köy Alevi köyüdür. İlk girdiğinde sessiz tenhadır. Herkes köy meydanında, cem evinde toplanmış bir konuyu görüşmektedir. Süha'da bir köşeden kalabalığı takip etmeye başlar.
Genç İsmail ölmüştür ancak bazı davranışlarından dolayı Dede ve sofular onun için dua etmek istememektedirler. Baba Ali Rıza, gelinleri ve Annesi bunu kabul etmez ve oğulları İsmail'i anlatırlar. Onun bir suçu olmadığını, herkes gibi mezara konulmasını, iyi bir insan olduğunu Hocaya, sofulara ve köy ahalisine anlatırlar. Ancak nafile. Hoca ve sofular bu olaya vicdansız ve acımasız bir biçimde yaklaşırlar.

Olayları izlerken Süha'da üniversitedeki yıllarını hatırlamaktadır. Solcu, devrimci bir öğrencidir, içeride de yatmıştır. İlk aşkı Demet'i ve onunla yıllar sonra bankada karşılaşmasını hatırlar. korkak babasını, hayatları değişen bazı arkadaşlarını, birlikte olduğu okul arkadaşı Sevgi'yi hatırlar.

İsmail onu yetiştirip, büyüten Veli Sofu'ya hayranlık duymuş, onun büyük bir alim olduğunu düşünmüştür. Ondan çok bilgi almıştır. Ona göre bu hoca ve sofular bilgili değildir. İnsani düşünceleri yoktur. Çoğu menfaatçidir. Onlarla defalarca iletişim kurmak istemesine rağmen onlarda bu ışığı, iyiliği göremez. Sonunda kendini yollara, gezmeye bırakır.
Toplumun onu dışladığında da intihar edecektir.

Her türlü dil dökülmesine rağmen, Hoca ve Sofular kararını değiştirmez. Çıkan arbedede tabut düşer, tabutun içine bakanlar şaşıracaktır.

[Serdar Topcuoglu · Rating 4 out of 5]

Çoğu romanı gibi birden bitirmiş.

[Bensu · Rating 4 out of 5]

kolay okunan kısa bir kitapti. ilk once cok basit anlatiyormus gibi geldi ama aslinda her konuyu eğreti durmadan anlatiyormus.
chatgptye bir daha kitap önerisi icin bir sey sormayacagim ama çünkü bu kitabı romantik kitap diye önerdi. daha cok felsefik ,dini bir kitaptı konusundan ötürü.

[İlter · Rating 4 out of 5]

Alevilik ve ülkenin geçmişteki olaylarıyla ilgili güzel bir kitap. Sadece sonunu beğenmedim.

[Gu Gu · Rating 2 out of 5]

Sevgili Ahmet Ümit bu ne şimdi? Yazdığınızı siz beğendiniz mi? O araya sokuşturulan 80 ihtilali mağdurları ne alaka? Şii köyünü ziyaret eden çocuğun hikayesiyle sınırlandırılmalıydı o uzun uzadıya yazılmış sayfalar. Üstelik araştırmaya gitmiş olan Süha’nın köyde buluşacakları akademisyenleri, kendisini almasını bekleyen hocasını, peşinde oldukları şey her neyse onu da onca laf kalabalığı arasında unutmuş, bir yerlerde düşürmüş Ümit. Aslında hakkı iki de değil bu karmaşanın, ancak başlangıcı, Alevi inançlarını anlatışı, mistik yanını her zamanki gibi güzel yazışıyla ancak iki olabiliyor. Bunu yapmayın, diğer öykülerinize de gölge düşüyor.

[Merve · Rating 2 out of 5]

Bu kitabı çok sevemedim nedense. Süha'nın bireysel hikayelerinden oldukça sıkıldım. Köyde geçen hikayeler ilgi çekici olsa da kitabın sonu tam bir hayal kırıklığıydı. Ilk defa zorlanarak bir Ahmet ümit kitabı okudum kısacası.

[Mustafa · Rating 3 out of 5]

Birbirine iyi yedirilmemiş iki öykü var bu kitapta. Anlatıcının solcu geçmişi ile Alevi köyünde yaşanan bir gecedeki hesaplaşmalar ayrı ayrı öyküler olarak kalmış. Bu kitap eğer sadece köyde geçen bölümlerden kotarılsaymış, bir roman değilde güzel bir uzun öykü çıkarmış ortaya.

[Cordelius · Rating 3 out of 5]

Hep duyardım bu adamın kitapları mükemmel başlar ortada vasatlaşır sonu okumana gerek yok diye. Yanıltmamış kimseyi. Konu mükemmel kitap vasat

[Onur Serbes · Rating 4 out of 5]

Usta yazarımız Ahmet Ümit’in kronolojik sırayla okumalarıma devam ediyorum. Sıradaki kitap kendisini çok beğendiğim Bir Ses Böler Geceyi oldu.
Kitap polisiyeden ziyade doğaüstü bir hikaye ekseninde yazılmış, zamanda geriye dönüşlerle aslında 2 farklı karakterin hikayesini anlatan bir eser.
Ben hayatımda önce çok inançlı bir muhafazakar, sonrasında agnostik-deist arası bir insan olarak her zaman Alevi - Bektaşi, Alevi Türkmen geleneğini merak etmişimdir. Kitapta eş zamanlı anlatılan hikayeden birisi Alevi Bektaşi geleneğiyle alakalı. Buradan fazlasını söylemek okuma zevkini kaçıracağı için çok değinmiyorum.

Kitabın içeriği ilgimi çektiği için daha başından kitaba oldukça ısındım, hikayeler arası geçişler, hikayeyi anlatım tarzı, kişiler arasındaki bağlantı çok hoşuma gitti. Bir tek memleketim Tokat’ın bir köyündeki insanların bu kadar çok felsefik konuşması benim garibime gitti. Ancak kitabın işlenişi, gerçekliği, yeri geldiğinde inançlarla ve inançları kendi boyunduruğu altına alanlarla ilgili yorumları ufuk açıcı cinsten. Yine her Ahmet Ümit kitabında olduğu gibi saf ve idealist devrimciler mevcut. Ancak yazarın hakkını yemek istemem, her kitabında bu konu üzerinde durup meselesinin özü hakkında güzel şeyler söylüyor. Kitabın kahramanlarından diğerinin , hapisten çıktıktan sonra arkadaşlarıyla olan buluşmasında eskiyi düşünürken yaptığı muhasebe , yazarın bu siyasi olaylardaki samimiyetini ortaya koyuyor.

Ahmet Ümit’in daha önce Sis ve Gece eserinde olduğu gibi bu eserde de benim canımı sıkan kısım sonu oldu. Sonuna kadar güzelce gelen hikaye pat diye bitiyor. Tabii ki yazar okuyucunun kafasında soru işaretleri bırakmak ister, okuyucunun yorumlamasını ister ama güzelce anlatılan hikaye pat diye bitince hevesi kaçıyor insanın. Keşke daha uzun bir bitiş bölümü yazılsaydı.
Diğer taraftan yazar yine ikircim kelimesini bol bol kullanmış, gördükçe sırıtıyorum.

Uzun lafın kısası, konusu ilgimi çektiği için beğendiğim, yetenekli bir yazarın başlangıç zamanlarının sıkıntılarını içeren, sonu pat diye bitse de okuduğuma sevindiğim bir kitap oldu.
Puanım 7/10

[Sinem Delihuseyinoglu · Rating 3 out of 5]

Polisiye veya fictional hikayelerin, sagci solcu siyasi karmasasinin yasandigi zaman süzgecinden gecirilerek anlatilmasi bana artik o kadar da ilginc gelmiyor. Belki de o yüzden önyargili bir baslangic yaptim ve cok da etkilenmedim. Kitabin gerilim hikayesi anlatacagi gibi bir hava olusturulsa da aslinda din ve siyasetin kent ve köy kesiminde ne kadar benzer yasandiginin anlatildigi toplumsal bir analiz bu. Iki farkli karakterden yapilmaya calisilan anlatimin uyumu beni tatmin etmedi. Olay örgüsü beni kitaba baglamayi beceremese de kitabin ilerleyen kisimlarindaki bazi degerlendirmeler ve gözlemler kitabin sonunun daha rahat ilerlemesini sagladi. Bitirdikten sonra hikaye havada kalmis hissi olustursa da aslinda metaforlar üzerine kurulmus bir cok detay var iceride bu yüzden üzerine düsünüp kendi sonunuzu cikaracaginiz bir hikaye mevcut bence. O yüzden de kitabin cok uzatilmadigini düsünüyorum. Özetle, hikaye icinde kurulan metaforlar ve toplumsal bazi gözlemler benim hosuma giden taraflar oldu ama anlatim ve olay örgüsü beni sürüklemeyi basaramadi.

[George Ellington · Rating 4 out of 5]

On a lonely country road at night, Süha loses control of his jeep and crashes just outside the cemetery of an Alevi village in Turkey. Confused and frightened, he runs from the startling image of the open grave he finds there. Death seems ever present in this haunting tale from Ahmet Ümit, a short novel that borders on an ethnographic study, so keenly aware is the narrator of the ins and outs of Alevi customs and the rituals of the cemevi, the Alevi house of worship and communal gathering. Süha is a man who has lost his way, yet has somehow managed, inadvertently, to make his way back to his own Alevi past (a past he rejected in favor of armed leftist struggle), much as the narrator guides us back and forth through Süha’s past, while deftly intertwining Süha’s tale with that of the dead young man whose fate is being debated within the cemevi of the village. A very well written tale from a masterful writer.

[Cihan · Rating 3 out of 5]

Uzun zamandır, gerilim-polisiye tarzında okumaya ara vermiştim sebepsiz yere ve bir tarafım baya gönüllüydü bu tarzla devam etmeye. Bu kitabın arkasında geçilen gerilimli atmosfer bana doğru seçimi yapmak üzere olduğumu hissettirmişti ki, bi baktım okumaya başlamışım bile. İçerisine girdiğimdeyse beklediğim o gerilimli atmosferle çok da alakalı olmayan başka bir anlatım ile karşılaştım. Adayışlar, maneviyattaki derinlik ve dahası. Beraber yürüyen iki ayrı hikaye. Başı ve sonunu saymazsak ne polisiye ne de gerilim hikayesi bu. Dolayısıyla beklentilerimin dışında tutacak olursak, eser hızlı akıyor. Ancak sonu bir noktaya bağlanmadı. Ha bağlanmak zorunda da değil, ama öyle olsa bile belirsizliğin tatmini de söz konusu değildi bitirdiğimde. Klasik Ahmet Ümit eserleri gibi değildi özet olarak.

[İlhanCa · Rating 4 out of 5]

Alevi kültürü ve görenekleri üzerine okuduğum ilk roman. Devlet tarafından başlarına örülen çoraplar..yaşadıkları baskı, öldürülmeler ve zulümler..ve bir çok negatif şeyler..ama her şeye rağmen alevilerin hayata tutunma çabaları..

Evet bunlarla ilgili detay çok olmasa da mesajı alacak kadar da güzel, kamu spotu ayarında yerleştirmeler mevcut..
Romanı okurken rahatlıkla alıyoruz mesajı..

Romana gelince, dili düz ve basit. Kimseyi yormayacağına da eminim..hatta aşırı basit bile diyebilirim..ortaokul/lise çağındaki gencolar dahi rahatlıkla anlayacaktır..

Konu olarak intihar eden bir gencin toprağa verilme süreci irdeleniyor..bu süreci de gencin başına gelenleri anlatarak bize sunuyor yazar..

[Bahar · Rating 4 out of 5]

Süha’nın ortak paydasında iki ayrı hikaye anlatılıyor.
Poliye olarak nitelendirilse de polisiye değil aslında.

Ahmet Ümit’in ilk romanıymış Benim de okuduğum ilk Ahmet Ümit romanı oldu.

“Başkomiser Nevzat” etkisinden olsa gerek benim de başlarken polise beklentim vardı. .
Polisiyeden ziyade yer yer hafif bir mistik gerilim var.

Alevilikle ilgili detaylar ilginç olmuş.

Diğer kitapları da bu vesile ile sıraya alalım bakalım.

[Esra Sahin Aytar · Rating 3 out of 5]

"İnsan her şeye alışır diyorlar ya, öyle değil aslında. Başka çaren olmadığı için katlanıyorsun ama alışmıyorsun."

Kısa ve sürükleyici bir kitap. İçinde bazı konularda klişe söylemler mevcut. Yine de beni mistik bir hikaye içindeyken bile özellikle bireylerin gelişiminin grup içindeki tabularla nasıl kısıtlandığını, farklı olanın seytanlaştırıldığı toplumsal olguları düşünmeye sevk etti bu eser.

[Dilek · Rating 3 out of 5]

12 Eylül döneminde eylemleri sebebiyle hapiste yatıp çıkmış Süha, Alevi bir köye araştırma yapmak için gidiyor. Kitapta Caferilik, Alevi kültürü, Yunanistan Alevileri, Sağ-Sol çatışmaları gibi pek çok konuda bilgi verilmiş bir yandan da oldukça sıradan bir hikaye anlatılmış. Kardeşlik mesajları verirken bile itici söylemleri var o yüzden hiç sevemedim bu kitabını. Türkiye'den bazı portreler vermek isteyen Ahmet Ümit'in bu kitabı polisiye kitapları kadar başarılı degil bence.

[Burak · Rating 3 out of 5]

Çok ilginç ve merak uyandırarak başladı. Özellikle pek bilgimin olmadığı Aleviliğe dair kısımları merakla okudum. Bitirene kadar da sürekli kitaptaki iki hikaye nasıl bir yerde buluşacak diye bekledim. Ama nedense sonu beni pek de tatmin etmedi. Biraz daha kesin bir son bekliyordum belki de.

Benim okuduğum ilk Ahmet Ümit kitabıydı bu, belki diğer kitapları daha ilgi çekicidir. Yine de keyif aldım diyebilirim.

[Yaptann · Rating 4 out of 5]

Kitabı ikinci okuyuşum, çünkü başladıktan sonra daha önce okuduğumu fark ettim ama devam ettim. Nedense ilkinde bende hiçbir iz bırakmayan bu kitap ikinci sefer daha güzel geldi. Süha’nın psikolojik çözümlemeleri kısmında biraz sıkılsam da, bir ölünün hakkının arandığı cem töreni oldukça etkileyiciydi. İnsanların Tabuta bakıp gördüklerinin betimlendiği kısım ise en güzeli olmuş.

[Enes · Rating 3 out of 5]

This is a kind of book that I can’t describe with many words, it was good and some parts were really interesting. But things like happened on the last page are not for me (and not for young children as well). And I want to mark that one of the author’s main topics was about religion. To sum it up, you might give it a chance but think twice if you’re a child. Hope this helps.

[Hatice · Rating 2 out of 5]

Kitapta iki ayrı öykü var; Süha'nın olan, çok tekdüze idi. Kendisi ilginç bir karakter değil. Köyde olanlar ise, mezardan çıkarılan ölü kısmı ve köyün gizemi nedeniyle, altından metafiziksel bir şeyler çıkacak mı acaba diye okutturdu kitabı.

[Ayse · Rating 3 out of 5]

Klasik bir ahmdt ümit romanı demeyi çok isterdim lakin daha çok bir deneme gibi, bir öykü tadında.... Sonunu bağlamayı benim zannımca cok açık bırakmış tam tamamlanmamış gibi... Çok büyük bir beklentiye girmemek lazım

[Kübra Alpteki · Rating 3 out of 5]

İnce bir kitap olmasına rağmen bir türlü bitiremedim. 70. inci sayfadan sonra merak uyandırdı bende. Genel olarak kitap güzel. Keşke sonu daha belirgin olsaydı.

[Barış Kuyun · Rating 4 out of 5]

3.5

[Özge]

Beğendiğim Ahmet Ümit romanlarından biri olmadı. Açıkçası sonunu bağlayabilecek mi diye kitabın sonuna kadar bekledim ama maalesef bu sefer olmadı.

[Nurullah Moral · Rating 4 out of 5]

Everest Yayınları/ 135 sayfa