Membumikan Kitab Suci: Manusia dan Agama

by مرتضی مطهری

Dalam ringkasan dari beberapa tulisan Muthahhari ini kita akan dapat melihat kedalaman pemikirannya secara utuh. Seraya mengkritik Barat, Muthahhari menghadirkan Islam sebagai ideologi yang dihadapi manusia modern. Dilengkapi sebuah pengantar yang lengkap oleh Jalaluddin Rakhmat.

Genres: Islam

301 pages

First published January 1, 2007

About the author

مرتضی مطهری (۱۲۹۸- ۱۳۵۸ش) مشهور به شهید مطهری یا استاد مطهری، فیلسوف، مجتهد، خطیب و نویسنده شیعه در قرن جهاردهم هجری و از مهمترین شاگردان علامه طباطبائی و امام خمینی بود. مطهری از افراد تأثیرگذار و از رهبران فکری انقلاب اسلامی ایران به شمار می‌رود.

مرتضی مطهری، از سال ۱۳۲۵ش آغاز به تألیف آثاری در زمینه‌های مختلف فلسفی، اجتماعی، اخلاقی، فقهی و تاریخی کرد و بیش از ۷۰ اثر از او انتشار یافته است. برخی از آثار او در زمان حیات و برخی دیگر پس از درگذشت وی توسط انتشارات صدرا چاپ شده است. سخنرانی‌ها و درس‌های مطهری هم در مجلد‌های مختلف چاپ و منتشر شده است. علاوه بر موارد ذکر شده، نزدیک به سی هزار برگ یادداشت و فیش تحقیقی نیز از مطهری باقی مانده است. «مجموعه آثار شهید مطهری»، مجموعه‌ای ۲۸ جلدی حاوی تمامی آثار منتشر شده از وی است که کتاب‌های با موضوعات مشابه، در مجلدات پیاپی جمع‌آوری شده است. این آثار به تفکیک موضوع عبارتند از:

اصول عقاید، از جلد یک تا چهار: حاوی آثاری مانند عدل الهی، علل گرایش به مادیگری، جهان‌بینی توحیدی، جامعه و تاریخ، ولاها و ولایت‌ها، مدیریت و رهبری در اسلام، و توحید.
فلسفه، از جلد پنج تا ۱۳: حاوی آثاری مانند سیر فلسفه در اسلام، شرح منظومه، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مسئله شناخت، و نقدی بر مارکسیسم.
تاریخ، جلد ۱۴ و ۱۵: حاوی کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، و همچنین فلسفه تاریخ.
سیره معصومین، از جلد ۱۶ تا ۱۸: حاوی آثاری از جمله سیری در سیره نبوی، جاذبه و دافعه علی(ع)، سیری در نهج‌البلاغه، صلح امام حسن(ع)، حماسه حسینی، و داستان راستان.
فقه و حقوق، از جلد ۱۹ تا ۲۱: حاوی آثاری از جمله نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، اخلاق جنسی، امر به معروف و نهی از منکر، نظری به نظام اقتصادی اسلام، و اسلام و نیازهای زمان.
اخلاق و عرفان، جلد ۲۲ و ۲۳: حاوی آثاری از جمله حکمت عملی،‌ فلسفه اخلاق، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، احترام حقوق و تحقیر دنیا، و دعا.
اجتماعی-سیاسی، جلد ۲۴ و ۲۵: حاوی آثاری از جمله نهضت‌های اسلامی در صد ساله اخیر، آینده انقلاب اسلامی ایران، آزادی عقیده، مشکل اساسی در سازمان روحانیت، رهبری نسل جوان، و روابط بین‌الملل اسلامی.
تفسیر، جلد ۲۶ تا ۲۸: حاوی کتاب آشنایی با قرآن.

Reviews

[Reyhan Ismail · Rating 4 out of 5]

Manusia dan Agama yang saya baca ini adalah versi setakan ke-4 yang di terbitkan pada tahun 1994. Buku ini saya temukan di rak lemari buku milik bapak. Kertasnya sudah menguning (berkarat bahasa bukunya apa ya). Tapi masih utuh kok.

Manusia dan Agama adalah buku pertama Murtadha Muntahari yang saya baca. Menurut buku ini, Murtadha Muntahari adalah seorang pemikir, syuhada, dan salah satu cendekiawan muslim yang berasal dari Iran. Kalo tidak salah dia juga salah satu murid dari Ayutullah Khomeni.

Murtadaha Muntahari dalam buku ini menguraikan bagaimana pandangan Al-Qur'an terhadap keberadaan dan pentingnya agama dalam kehidupan sehari-hari manusia. Dari asal usul para ahli filsafat yang pro dan kontra dengan pemikiran Murtadha Munthari sampai pada kesimpulan bahwa agama adalah fitrah manusia. Gagasan yang tercipta dari pemikiran Murtadha Muntahari dalam buku ini dilandasi oleh berbagai perbandingan dari beberapa pemikir barat dan persepsi Al-Qur'an itu sendiri. Walaupun lebih banyak teori-teori dari filsuf barat yang pemikirannya dijewantahkan, seperti pemikiran dari Bertnard Russel tentang moralitas dan Sigmund Freud tentang agama.

Walaupun begitu, ini tidak berarti dia menolak semua teori yang di kemukakan para pemikir barat. Beberapa pemikir seperti Albert Eninstein, Gustav Jung, Erick Form, dll masih dijadikan sebagai bahan penguat untuk mendukung gagasannya. Murtadha Munthari dalam beberapa bagian juga menekankan betapa pentingnya Agama dan Sains. Menurutnya :

"Sains tanpa agama adalah seperti sebilah pedang di tangan orang mabuk ; seperti secercah cahaya di tangan pencuri di tengah malam"

Dari segi strukutur pembahasan, Manusia dan Agama terbagi atas tiga bagian. Bagian pertama membahas tentang Manusia dan Keimanan. Bagian kedua tentang Manusia Menurut Al-Qur'an. Dan bagian ketiga membahas tentang Manusia dan Takdir.

Banyak pandangan-pandangan menarik dan baru yang saya temukan dalam buku ini. Termasuk bagaimana pandangan Murtadha Munthari tentang takdir, tentang determenisme dan kehendak bebas (free will) dan bagaimana ia menyimpulkan pandangan Al-Qur'an dan Sunnah terhadap hal yang biasa di sebut dalam islam Qadha dan Qadar itu.

Sangat beruntung masih diberikan kesempatan untuk membaca dan mengenal pemikiran Murtadha Muntahari. Buku ini adalah landasan saya dan akan selalu saya buka ketika sedang tersesat dengan pemikiran-pemikiran materialisme barat.