Macht en onmacht: Politicus in een verdeeld land

by Gert-Jan Segers

Hij is een telg uit een orthodox-gereformeerd gezin en een bevlogen wereldverbeteraar. Als campagneleider van de ChristenUnie keek hij najaar 2012 partijleider Arie Slob na, die door de gangen van theater Carré op weg was naar de tv-lampen van het lijsttrekkersdebat. En hij deed een schietgebedje: 'O Heer, geef dat ik deze gang nooit hoef te maken.'

Maar drie jaar later was het zover: Gert-Jan Segers werd fractievoorzitter van de ChristenUnie. Tien jaar lang waren de wandelgangen van Den Haag zijn thuis. Hij nam deel aan talloze Kamer- en tv-debatten, interne beraadslagingen en overleggen met bewindslieden. Twee keer voerde hij coalitie-onderhandelingen, en leidde hij zijn partij naar regeringsdeelname. Het waren veelbewogen jaren, waarin vaak moeilijke beslissingen moesten worden genomen. Begin 2023 nam Segers afscheid van de politiek.

Hoe is het om vanuit een ideologische achtergrond compromissen te moeten sluiten? Hoe weeg je overtuiging en hoop tegenover tegenslagen en powerplay? Hoe neem je verantwoordelijkheid en leg je dat allemaal uit aan een steeds verder verdeelde achterban? Hoe breng je een boodschap van verbinding in een land dat steeds meer polariseert? Hoe moet het eigenlijk verder met Nederland?

In Macht en onmacht blikt Gert-Jan Segers op een openhartige manier terug op zijn enerverende Haagse jaren, maar hij kijkt ook vooruit. Eerlijk onderzoekt hij zichzelf, de politiek en het veranderende Nederland. Het resultaat is een inspirerend boek dat tot nadenken stemt.

Genres: Politics

256 pages, Paperback

First published September 19, 2023

About the author

Dutch politician for the ChristianUnion.

Since 2012 he is a member of the Dutch parliament and was also the head of the party's foundation Mr. G. Groen van Prinsterer Stichting,

He also worked as a missionary in Egypt.

Reviews

[Sam van der Leek · Rating 4 out of 5]

In Macht en onmacht blikt Gert Jan Zegers terug op zijn tijd in de politiek, als fractievoorzitter en als lijsttrekker. Daarnaast mocht Zegers in zijn politieke carrière ook nog meermaals deelnemen aan de coalitie. Hij kijkt terug op de moeilijke dilemma’s en compromissen, waar hij mee moest worstelen.

Ik vond het boek een erg toegankelijke inkijk in de politiek, zelfs voor iemand die zich weinig met de politiek bezighoudt, zoals ik. Het boek las goed weg, en ik heb bewondering voor de schrijfvaardigheid van meneer Zegers. Mooi hoe hij geloof, humor, diepgang en spanning goed kan verweven door zijn verhaal.

Interessant om meer te ontdekken over de idealen en waarden van de ChristenUnie, het heeft me meer vertrouwen gegeven in de partij, en in hun doorzettingsvermogen voor de uitdagingen die ze tegen (zullen) komen. Mooi om te ontdekken dat de ChristenUnie een partij van idealen én van impact wil zijn. Niet enkel oordelend toekijken hoe mensen verkeerde keuzes maken of om enkel radicaal voor maar één standpunt strijden.

Het boek heeft me duidelijk gemaakt dat de ChristenUnie probeert in de vertaling van het christelijk geloof naar politieke standpunten, een voor iedereen navolgbaar politiek programma te maken. Zeker omdat Jezus vroeg om een geloofskeuze vanuit vrije wil, niet vanuit dwang.
Mijn doel met het lezen van het boek was, om meer te leren over de politiek en over de CU, en dat is zeker gelukt.

Ik sluit graag af met een quote:
‘Hij geeft aan dat een democratische samenleving drie dingen nodig heeft om heel te blijven. Dat zijn gedeelde, samenbindende verhalen, sociaal kapitaal dat ons in staats stelt om samen te werken en sterke instituties.’ blz 35

[Thijs Van Opijnen · Rating 3 out of 5]

Een boek over een politicus waarvan we er veel meer zouden moeten hebben: integer, eerlijk en open voor andere meningen. Een mooi, maar ook bijna “beangstigend” inkijkje in de ontwikkeling van de politiek in Nederland.

[Marieke · Rating 4 out of 5]

Interessant inkijkje in de Haagse politiek. En ook in wat je kan bereiken door juist samen te werken en de coalitie aan te gaan, in plaats van langs de lijn te blijven staan.

[Maarten de Groot · Rating 3 out of 5]

Jammer genoeg kan Gert-Jan Segers niet zo goed schrijven als bijvoorbeeld Femke Halsema in haar memoires. Dat komt vooral door drie dingen: ten eerste het christelijke sausje en daarbij horend gedragen taalgebruik. Ten tweede de ietwat overdreven uithalen richting andere partijen, bijvoorbeeld de rare uithalen richting D66. Tot slot de onnodige en soms zelf onware frames over bijvoorbeeld Siriz (een gevaarlijke organisatie) en de vergelijking van GroenLinks in de formatie van 2021 met GroenLinks in de formatie van 2017 (waar ze volgens Segers in beide formaties geen verantwoordelijkheid wilde nemen, maar er in 2021 op instigatie van VVD en CDA amper inhoudelijke gesprekken gevoerd zijn met de partij). Als je om deze drie punten heen leest, is het een best aardig boek.

[Niels Broekman · Rating 5 out of 5]

Intrigerend boek over een politicus die ‘macht en moraal’ altijd samen probeerde te zien, ook in een tijden van crisis en vergaande polarisatie. Inspirerend, omdat deze politieke memoires laten zien dat politiek van idealen samen kan gaan met het daadwerkelijk bewerkstelligen van mooie verandering. Ook een eerlijk verhaal, omdat dat laatste niet altijd lukte. Tot slot ook een mooie oproep, direct gericht aan de generatie jongeren die misschien over 10 of 20 jaar op het Binnenhof rondloopt, tot het verlaten van de technocratische politiek zoals we die kennen van de afgelopen jaren. Zodat politici weer daadwerkelijk morele, politieke besluiten durven te maken.

[Timon · Rating 4 out of 5]

Interessant kijkje achter de politieke schermen en in het hart van deze politicus. Zijn boodschap dat politiek alleen mogelijk is als we kunnen samenwerken met mensen die anders zijn dan wij, blijft me het meeste bij.

[Cock · Rating 4 out of 5]

Een openhartige terugblik van een bevlogen politicus. In één adem uitgelezen.

[Stephan · Rating 2 out of 5]

Oppervlakkig

[Ardi Pierik · Rating 4 out of 5]

Dit boek komt in de eerste plaats op mij over als een apologie. Segers schetst hoe zijn reis door politiek Den Haag eruitzag en hoe hij zijn keuzes maakte. Daarbij legt hij sterk de nadruk op het nemen van verantwoordelijkheid.
In de eerste hoofdstukken van zijn boek vertelt hij welke invloed zijn ouders en het zendingswerk in Egypte hebben gehad. Daarna gaat hij min of meer chronologisch door zijn politieke carrière heen. Wel bevatten de hoofdstukken regelmatig flashbacks en vooruitblikken.
Een van de doorgaande lijnen in het boek is de steeds grotere plek die social media in het leven van politici innemen. Segers is kritisch op het effect daarvan, met name op de verharding en polarisatie in de maatschappij. Daarnaast spreekt hij open over de twijfels waarmee hij kampte: doe ik het wel goed genoeg? Dat geeft een mooi inkijkje in Segers' persoonlijkheid. Het boek geeft de indruk dat deze vraag gedurende zijn hele politieke carrière met hem mee is gegaan. Daardoor werd het voor hem moeilijker om zijn partij bijeen te houden. Dit zou goed kunnen verklaren waarom Segers zijn beweegredenen zo graag wil uitleggen.
In zijn boek reflecteert hij ook op de invloed die het functioneren binnen een coalitie op zijn beoordeling van collega's had, bijvoorbeeld rond het aftreden van Halbe Zijlstra. In de laatste hoofdstukken over de tijd in Rutte-IV neemt deze invloed wat mij betreft wel iets te veel de overhand. Segers verdedigt Staghouwer, die toch niet als een effectieve minister bekendstond (er waren zelfs geruchten over ondercuratelestelling).
Ook bij het stuk over de vorming van het kabinet had er meer reflectie mogen zijn. Segers schrijft dat de fractie deze coalitie niet steunde voor het partijbelang, maar voor het land. Toch lijkt me dat de keuze om het niet te doen ook verdedigbaar was geweest, gezien de last van het verleden.
Niettemin vind ik het boek een mooi en authentiek zelfportret van een christelijke politicus. Ook de les dat iets soms beter is dan niets, is voor jonge christelijke politici waardevol.