Devrim Nasıl Yapılır? Dünyada Strateji Arayışları

by Erkin Özalp

“Küçük azınlıkların büyük çoğunluklara hükmetmesine son vererek, insanların kendileriyle ilgili her tür kararı özgürce kendilerinin almasını sağlamak mümkün mü?”

“21. Yüzyılda Marksizm ve Sosyalizm” alt başlıklı Teorisyeniniz Devrimciydi’nin yazarı Erkin Özalp, yeni çalışmasında, farklı ülkelerdeki görece yakın tarihli mücadele deneyimlerinden hareketle, yukarıdaki soruya olumlu bir cevap vermenin yolunu arıyor.

Kitapta incelenen çok sayıda örnek arasında, Nepal’de Maoistler tarafından yürütülmüş olan gerilla savaşı, Hugo Chávez’in Bolivarcı Devrimi, Meksika’daki Zapatistaların “aşağıdan yukarıya” devrim yapma mücadeleleri, Yunanistan’da Syriza’nın iktidara gelişi ve teslim bayrağını açması, İspanya’da popülizm teorisini hayata geçirmeye çalışan Podemos’un henüz muhalefetteyken yaşadığı dönüşümler ve Avusturyalı komünistlere Graz kentinin belediye başkanlığını kazandıran yerel çalışmalar da bulunuyor.

Sosyalist sistemin çöküşü sonrasında başvurulan mücadele stratejilerini somut deneyimler ışığında değerlendiren Özalp, Türkiye’deki devrim mücadelesinin gereklerini de göz önünde bulundurarak, kitlelerin kendi eserleri olacak, geçmişteki zaafların yeniden ortaya çıkmasına izin vermeyecek ve insanlığın kurtuluşunu yakınlaştırabilecek olan devrimlerin nasıl yapılabileceğini ana hatlarıyla tartışıyor ve somut önerilerde bulunuyor. Kuşkusuz, uygulanmaya hazır bir “reçete” sunmaya kalkışmadan…

238 pages, Paperback

First published October 31, 2023

About the author

Türkçesi aşağıda (Turkish below)

He was born in Istanbul in 1968. After graduating from Boğaziçi University, Department of Industrial Engineering, he received his master’s degree in Economic Theory from Marmara University. His articles have been published in Marxist journals since 1991. He co-authored many books and translated many works of Marx and Engels into Turkish. His books published by Yordam Kitap are as follows: Teorisyeniniz Devrimciydi: 21. Yüzyılda Marksizm ve Sosyalizm (Your Theorist Was a Revolutionary: Marxism and Socialism in the 21st Century) (2012; second edition in 2021), Gençlerle Baş Başa: Yapay Zekâ (Conversations with Young People: Artificial Intelligence) (2020; second printing in 2023), Devrim Nasıl Yapılır? Dünyada Strateji Arayışları (How to Make a Revolution? Socialist Strategies in Different Countries) (2023; second printing in 2024). The English translations of his first and third books were published in 2025.

He was among the editors and translators of the Turkish translation of the three volumes of Karl Marx’s Capital from German, which were published by Yordam Kitap in 2011-2015. His other translations into Turkish (mainly from German, a few from English), listed according to their year of first publication, are as follows: Karl Marx, Friedrich Engels, Manifesto of the Communist Party (1998), Karl Marx, The Class Struggles in France 1848-1850 (2009), Karl Marx, The Eighteenth Brumaire of Louis Bonaparte (2009), Karl Marx, The Civil War in France (2016), Karl Marx, The French Trilogy (2016), Karl Marx, Friedrich Engels, On the Gotha and Erfurt Programs (edited and translated by the author, 2017), Friedrich Engels, Socialism: Utopian and Scientific (2018), Friedrich Engels, The Origin of the Family, Private Property and the State (2019), Karl Marx, Value, Price and Profit (2019), Friedrich Engels, The Housing Question (2020), Friedrich Engels, The Role of Force in History (2020), Friedrich Engels, Revolution and Counter-Revolution in Germany (2022), Karl Marx, The Poverty of Philosophy (2024).
* * *
1968 yılında İstanbul’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra Marmara Üniversitesi’nde İktisat Teorisi dalında yüksek lisans eğitimi aldı. 1991-2007 yıllarında Dünya Armağan ve Nadir Koraltan imzalarını da kullanarak Marksist teori dergisi Gelenek’te yazdı. Karl Marx’ın Kapital adlı eserinin üç cildinin Almancadan yapılan ve ilk baskıları Yordam Kitap tarafından 2011-2015 yıllarında yayımlanan çevirisinin editörleri ve çevirmenleri arasında yer aldı.

Kitapları: Teorisyeniniz Devrimciydi: 21. Yüzyılda Marksizm ve Sosyalizm (2012; ikinci baskı: 2021), Gençlerle Baş Başa: Yapay Zekâ (2020; ikinci baskı: 2023), Devrim Nasıl Yapılır? Dünyada Strateji Arayışları (2023; ikinci baskı: 2024), How to Make a Revolution? Socialist Strategies in Different Countries (2025), Your Theorist Was a Revolutionary: Marxism and Socialism in the 21st Century (2025).

Çevirileri (ilk basılma tarihlerine göre): Karl Marx-Friedrich Engels, Komünist Parti Manifestosu (1998), Karl Marx, Fransa’da Sınıf Mücadeleleri 1848-1850 (2009), Karl Marx, Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire’i (2009), Karl Marx, Fransa’da İç Savaş (2016), Karl Marx, Fransız Üçlemesi (2016), Karl Marx-Friedrich Engels, Gotha ve Erfurt Programları Üzerine (2017), Friedrich Engels, Ütopyadan Bilime Sosyalizmin Gelişimi (2018), Friedrich Engels, Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni (2019), Karl Marx, Ücret, Fiyat ve Kâr (2019), Friedrich Engels, Konut Sorunu (2020), Friedrich Engels, Tarihte Zorun Rolü (2020), Friedrich Engels, Almanya'da Devrim ve Karşıdevrim (2022), Karl Marx, Felsefenin Sefaleti (2024).

Reviews

[Neul · Rating 5 out of 5]

Kitap geçmişteki devrimleri açıklayıp bunun üzerine çıkarımlar yaptıktan sonra sonda genel bir tartışma olarak bu çıkarımları birleştiriyor. Tarihsel örnekler geniş bir yelpazeden (tüm dünyadan) alınmış ve birbirinden farklı bir çok şekilde devrim girişimlerini göstermesi yapılan genel yargıları daha sağlam kılıyor. Daha detaylı araştırmak için kitabın notlarda verdiği kaynakçalar da ideal.
Komünist devrimi soyut bir tanımdan çıkarıp somut örneklerle ele almak isteyen herkese öneririm.

[Burak · Rating 5 out of 5]

Erkin Özalp farklı coğrafyalarda iktidara gelen sol/sosyalist hareketlerin hem iktidara geliş sürecinde izledikleri stratejiler hem de iktidara geldikten sonra uyguladıkları politikalar üzerinden detaylı bir strateji tartışması yapıyor. Her ülkenin kendi özgün koşullarında biriktirilen deneyimlerden çeşitli dersler çıkartarak 21. yüzyılda sosyalist hareketlerin devrim stratejisi bağlamında neleri yapması/yapmaması gerektiğini etraflıca tartışıyor. Kitap boyunca Syriza, Podemos, Unidad Popular, Boyun Eğmeyen Fransa, Zapatistalar, Rojava gibi birçok farklı coğrafyadan ve farklı taktikleri-stratejileri izleyen sosyalist kadroların deneyimleri aktarıldığı gibi Murray Bookchin, Ernosto Laclau, Chantal Mouffe gibi teorisyenlerin görüşleri de eleştirel bir şekilde inceleniyor. Dünyadaki strateji arayışları açısından çok zengin veriler sunan bu çalışmanın bana göre en zayıf yanı ortodoks Marksist ideolojiyle belirgin farklılıklar içermelerine rağmen siyaseten görece başarılı (kendi bulunduğu alanda hegemonik hale gelmiş) siyasi akımlar olan Zapatistalar, Brezilya'daki topraksızlar (MST) hareketi ve Rojava gibi hareketlerin değerlendirmesi görece kısa tutulmuş. Bu hareketlerin pratiklerinden öğrenilebilecek taktik ve stratejilerin çeşitlendirilmesi çok daha derin bir analizin önünü açabilirdi. Benzer şekilde kitap boyunca başarı ölçütü olarak ele alınan seçim sonuçlarının özellikle ülkemizden bakıldığında tek başarı ölçütü olmaması gerektiği de kitabın bir başka zayıf karnını oluşturuyor.

[Oktay Dursun · Rating 4 out of 5]

Dünyadaki deneyimleri derli toplu aktaran güzel bir çalışma olmuş ancak çıkarım ve öneriler tartışmaya açık.