In augustus 2020 kwam de bevolking van Belarus in opstand tegen president Loekasjenko. Hij dreigde de presidentsverkiezingen te verliezen en greep met harde hand in. Hij wendde zich tot Vladimir Poetin om hulp. Die kreeg hij natuurlijk, want Loekasjenko en Poetin zijn trouwe bondgenoten. Vervolgens keerden ze zich beiden tegen het Oekraïne van Volodymyr Zelenski. Het was oorlog in Europa. Aleksandr Skorobogatov is geboren in Belarus en woonde in Rusland. Hij kon niet toezien hoe zijn wereld werd vernietigd door een misdadige moordenaar. Hij moest daarvan getuigen als schrijver, en hij had niets dan zijn pen voor die getuigenis. De Vlaamse krant De Standaard gaf hem een podium om zijn woede, verdriet, razernij, onmacht, liefde en doodsangst neer te schrijven. Zijn stukken zijn verpletterend, ze grijpen de lezer bij de strot. De eerste verhalen in deze bundel stammen uit augustus 2020, de laatste uit de zomer van 2023. In drie jaar zijn de hel en de waanzin werkelijkheid geworden in onze wereld. Aleksandr Skorobogatov schrijft de geschiedenis van de oorlog. Hij zet zijn verhalen op een rij en verbindt ze met een rode draad waarin de feitelijke gebeurtenissen worden opgesomd. Zo ontstaat een kroniek van de oorlog die is ontketend door een krankzinnige man in het Kremlin.
Aleksandr Skorobogatov was born in Grodno in what is now Belarus and has lived and worked in Antwerp, Belgium, since the 1990s. He is widely regarded as one of the most original Russophone writers of the post-communist era. An heir to Dostoevsky, Gogol, Bulgakov and Nabokov – the surreal line of the Russian literary canon – his novels have been published to great acclaim in Russian, Croatian, Danish, Dutch, English, French, Italian, Greek, Serbian and Spanish.
His cult novel Russian Gothic (originally Sergeant Bertrand) received the International Literary Award Città di Penne for its Italian edition and the Best Novel of the Year Award from Yunost, and was praised by The New York Times as “a lambent portrait of madness.” His novel Cocaine (2017) won Belgium’s Cutting Edge Award for Best Book International, and The Raccoon (2020) confirmed his reputation for darkly comic, visionary fiction; the newspaper De Tijd has called him “the best Russian writer of the moment.”
His most recent novel, Achter de donkere wouden (Through the Dark Woods), first published in his own Dutch translation by De Geus in 2025, has become a much-discussed bestseller in the Low Countries. This searing autofiction about the kidnapping and murder of his fifteen-year-old son has been hailed in the press as both a heartbreaking elegy and a furious indictment of the moral collapse of post-Soviet Russia; the English edition, Through the Dark Woods, will be published as a lead title by Old Street Publishing in 2026.
Skorobogatov is the laureate of the 74th Ark Prize of the Free Word (2024), awarded for his outspoken essays on the dictatorships of Belarus and Russia, and of the KU Leuven Honorary Medal (2025), bestowed for his literary oeuvre and his penetrating analyses of Russia’s war logic and Western indifference. He is a member of PEN Vlaanderen.
Dit boek komt erg hard binnen, ook al was ik al bekend met de berichtgeving rond Rusland. Maar Aleksandr Skorobogatov schrijft van binnenuit, hij ziet de andere kant van de Russische medaille. Terwijl wij alleen zien wat Poetin aan het westen toont hangt Aleksandr de vuile was buiten. Hij kan nooit meer terug naar Rusland. Hij had al uitgebreid beschreven hoe het Poetinregime zijn zoon Vladimir vermoordde, en ook dit boek laat niets aan de verbeelding over. Zolang Poetin leeft zal het erg donker blijven in Rusland. Dit politiek relaas eindigt in juli 2023, in volle Oekraïne-oorlog. Ik reken erop dat Aleksandr Skorobogatov zijn insider informatie met ons zal blijven delen.
Bundeling van krantencolumns over een periode van langer dan een jaar. Dit concept heeft zijn voor- en nadelen; het lezen voelt in de eerste plaats aan als een bundeling, als documentatie en zeker niet als een boek; er duiken ook onvermijdelijk meerdere herhalingen op. Wat helpt is het boek lezen in vele sessies, dan merk je ook hoe interessant het kan zijn om scherpe columns met meer kennis van zake dan sommige journalistieke bijdragen en de meeste commentaren van 'de man in de straat' twee jaar later te herlezen.
De columns: **** Bundeling: *** Voorspellende kracht: **** Deprimerend effect: ***** Hoop dat Poetin voor rechtbank in Den Haag terecht komt: *****