Nachttrein naar Berlijn

by H.M. van den Brink

In Nachttrein naar Berlijn reist Hans Maarten van den Brink van Amsterdam naar Duitsland, een reis die hij al talloze keren heeft ondernomen, voor familiebezoek in een stadje langs de Rijn, en voor het fascinerende Berlijn.

De spoortrajecten van Nederland naar Duitsland zijn al meer dan een eeuw niet veranderd maar ze betekenen steeds weer iets een kans op verbroedering tussen de volkeren, een vluchtroute, een enkele reis naar de concentratiekampen, een streng bewaakte verbinding tussen twee vijandelijke landen, een retourtje naar de partyhoofdstad van Europa.

Tijdens een slapeloze reis in de nachttrein naar Berlijn komen herinneringen boven aan verdwenen rituelen op de perrons, de geur van het fluweel in ouderwetse coupés, de angst voor strenge douanebeambten, een cruciaal kinderboek en de aankomst op stations die in hun vroegere vorm niet meer bestaan.

Genres: Travel

96 pages, Paperback

First published April 1, 2024

About the author

Hans Maarten van den Brink (1956) is a Dutch writer and journalist who has won many literary awards with his novel Over het water (translated as On the water).

Reviews

[Jan-Maat]

This is a short book about a journey on a night train from Amsterdam to Berlin, it's from the same series as Zephyr and Bij twifel altijd noord which I also read not so long ago in order to maintain my vanity and the illusion that I read lots of books.

The author travels alone with a large empty suitcase, because the journey is at night, he can't see much out of the window, and there is no light on in the carriage, his fellow travellers are asleep, so reading and chatting are also ruled out as pass times. the carriage is about as old as the author and Slovakian built to apparent too Spartan a standard which makes sleep impossible for the author.

The prose has some of the feel to me of sleeplessness in the dark hours of night as he reflects on his journey and his childhood trips to his maternal grandparents in Boppard, when they would bring with them Dutch cheese and coffee and from the famous coffee plantations outside den Haag. His grandmothers parents came from the region of Gdansk and had travelled by train across Germany to settle in the Ruhr, where industry demanded to be fed regularly with fresh workers. So in his imagination he replaces the notion of a family tree, with a network of railway lines, whose flow across the landscape brought his ancestors together.

This is gentle, meditative reading, but if you were to read it on a night train from Amsterdam to Berlin - assuming that you had enough light to read by - be aware that it would not last you the entire journey unless you were feeling very ... zzzzzz

[Jeroen Decuyper · Rating 4 out of 5]

"Het verlangen naar weggaan en het verlangen naar thuiskomen, ik vraag me al een heel leven lang af hoe die twee zich tot elkaar verhouden, of het tegenstellingen zijn of een logische aanvulling op elkaar. Ook het verlangen lijkt wel een beweging. Maar als dat inderdaad zo is, blijft de vraag wat oorzaak is en wat gevolg. Bén je of kóm je nooit ergens echt thuis?" (p. 22)

Het zesde deel uit de reeks 'Spoorslag', waarvan ik ondertussen nagenoeg alle exemplaren achter de kiezen heb. Deze keer betreft het een treinreis met twee laagjes die door elkaar lopen: de auteur reist met de nachttrein naar de Duitse hoofdstad, maar maakt fragmentarische uitweidingen over de Tweede Wereldoorlog, hoe kan het ook anders. Op diezelfde lijn van Amsterdam werden indertijd nogal wat Joden richting oosten getransporteerd, vandaar.

Van den Brink neemt de tijd om tijdens zijn slapeloze reis te mijmeren over zijn eigen leven en familiegeschiedenis, fragmenten die hij afwisselt met de Geschiedenis en mijmeringen over het leven, het verleden, de betekenis van familiebanden, de kracht van het geheugen en de (relatieve) waarde van herinneringen. Want "het geheugen bewaart vooral vormen, de herinnering kleurt ze bij elke poging het verleden terug te halen opnieuw in. Zou het zo werken?" (p. 93)

[Lex Niekel · Rating 4 out of 5]

Mooi boek waarbij herinneringen en overpeinzingen van de schrijver worden verweven in diens verslag van zijn reis met de nachttrein van Amsterdam naar Berlijn. Aanrader .

[Ferry Visser · Rating 4 out of 5]

‘Nachttrein naar Berlijn’ van Hans Maarten van den Brink is een prachtige vertelling die ik in een adem uitgelezen heb. Ergens doet de schrijfstijl denken aan die van Robbert Welagen vanwege het licht melancholische. Alleen waar het bij Welagen gaat om sfeer, gaat het bij Van den Brink in mijn ervaring meer om de diepgang. Deze heeft in ‘Nachttrein naar Berlijn’ te maken met het overdenken van persoonlijke geschiedenis binnen de Europese historie. Dat zorgt voor een erg intrigerende spanning in het verhaal waardoor ik niet kon stoppen met lezen van dit prachtige reisverslag. En zo wordt dit boek voor mij een geslaagde eerste kennismaking met het werk van Hans Maarten van den Brink..

[Niki Vervaeke · Rating 4 out of 5]

Ik las dit boekje traag.
Nachttrein naar Berlijn is mee'leven' met de geschiedenis, zowel persoonlijk als Europees.
De schrijver kan niet slapen en je krijgt een inkijk in zijn jeugd, zijn verleden, het algemene verleden, de historiek van de stations en hun functie(s) in de geschiedenis van Duitsland.
Heel mooi geschreven. vloeiend, filmisch, sluimerend als het ware.
aanrader
https://www.tzum.info/2024/07/recensi...

[Michel Schynkel · Rating 4 out of 5]

‘Spoorslag’, zo heet de reeks handig compacte boekjes van uitgeverij Ambo/Anthos, waarbij telkens een treinreis centraal staat. In ‘Nachttrein naar Berlijn’ reist H.M. van den Brink van zijn woonst in Amsterdam naar die in Berlijn. Tijdens een doorwaakte nacht observeert hij zijn medereizigers, haalt herinneringen op aan de plaatsen waar de trein passeert, rakelt brokken van zijn familiegeschiedenis op en leest in een biografie van dichter Ed Hoornik. Dat alles levert een boeiend relaas op, doorspekt met bespiegelingen over de werking van het geheugen. Beklijvend boekje.