Στην σύντομη εισαγωγή ο γιγαντώδης Ροζάνης κεντάει και βάζει τον τόνο. Τί θησαυρός αυτός ο άνθρωπος.
Άνισα τα τρία κείμενα:
Η "Ουτοπία" του Μορ, είναι καλοδουλεμένη και αρκετά αναπτυγμένη.
Διαβάζοντάς την καταλαβαίνεις αβίαστα γιατί την εκτιμούν οι απανταχού ρομαντικοί και πώς έβαλε το σπόρο για διάφορα θαυμάσια που ακολούθησαν.
Φυσικά, με τα σημερινά μάτια, έχει αγκυλώσεις και συντηρητισμούς εκεί μέσα - δεν μπορείς να βγάλεις το κείμενο κόντρα στα νέα στάνταρ για την ισότητα των φύλων, τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια κλπ.
Ωστόσο κρατάμε στα χέρια μας το πρώτο καταγεγραμμένο κείμενο που υποστηρίζει τα καλά της κοινοκτομοσύνης, υπ' αυτήν την έννοια είναι ελάχιστα υπερβολικό να υποστήριζε κανείς ότι είναι ένας πρώιμος θρίαμβος του πνεύματος.
Τα άλλα δύο κείμενα μου φάνηκαν σαφώς κατώτερα, ειδικά το τρίτο φλερτάρει στα 2023 ξεδιάντροπα με την γελοιότητα.
Τρώνε επίσης και τα δύο σκόνη από τον πρωτομάστορα Μορ σε βασικά πράγματα: λογοτεχνικό κάλλος, οργάνωση κειμένου κλπ.
Ο συνδετικός κρίκος είναι η εισαγωγή του Ροζάνη και τελικά το ενδιαφέρον είναι η εξέλιξη του ιδεατού-ουτοπικού μέσα στους αιώνες.
[τα κείμενα εκπροσωπούν γενιές οραματιστών, γραμμένα σε διάστημα 150+ ετών: 1516, 1627, 1668]
Ο χριστιανισμός ως επαρκώς φιλελεύθερη πλατφόρμα για να γεννηθούν και τέτοια κείμενα, μας αρέσει - δεν μας αρέσει.
Φυσικά, σε αυτά τα πρωτόλεια, και οι τρεις συγγραφείς είναι ακραιφνώς θρήσκοι.
Φυσικά επίσης, και οι τρεις είχαν τον Πλάτωνα για φάρο.
Ποια/πού είναι η νεά/επίκαιρη ουτοπία;
Αν ο Πλάτωνας εξάντλησε το τράβηγμα του σκοινιού προς το άπιαστο ιδεατό (καλά κάνει), ποιος απαντάει εύστοχα *σήμερα* προς την άλλη κατεύθυνση;
Εκτιμώ κανείς. Εδώ σπάει το γινγκ-γιανγκ, μια οδυνηρή έλλειψη ισορροπίας.
Από την άλλη, στην πράξη ζούμε την εποχή της ατομικότητας.
Εξ' ορισμού δηλ, στο πρακτικό επίπεδο, ζούμε προς την άλλη κατεύθυνση (υλισμός-ρεαλισμός), και μάλιστα στην κιτς, ανερμάτιστη και ακαλαίσθητη εκδοχή της. Μια (οδυνηρότερη) παραφωνία.
Το ότι και στις τρεις διηγήσεις χωρίς τη συλλογικότητα τα πάντα διαλύονται άμεσα και αμείλικτα είναι τρελό καμπανάκι: Σήμερα που το μόνο που μας νοιάζει είναι ο πόλος μας και πόσο ωραίος δείχνει στο ίνστα, τα πράγματα είναι σκούρα, σκούρα, σκούρα.
Μετά από αιώνες στραπάτσων των ουτοπιών, θα καλοδεχόμουν μία νέα ουτοπία καλά γειωμένη στον υλισμό-ρεαλισμό.
Αλλά τί γράφεις: ρεαλιστική ουτοπία.
Γκουντ λακ γουίθ δατ.
Πάμε να δούμε τον ΠΑΟΚ να τελειώνουμε, η σύγχρονη ουτοπία είναι να σηκώσει ο δικέφαλος το τζάμπιονζ λινγκ.
Πέραν πλάκας:
Πιθανότατα υποχρεωτικό ανάγνωσμα αν τέτοια οράματα σε συγκινούν.