Het krachtige verhaal van een jonge vrouw die als kind werd verwaarloosd en mishandeld, maar zich staande wist te houden en nu met haar ervaringen anderen ondersteunt - een aangrijpend en ontroerend boek, gebaseerd op authentieke dagboekfragmenten van de auteur
Marleen (alias van Rowena) en Ruby zijn gelukkig getrouwd en hebben een dochtertje. Na een traumatische jeugd werkt Marleen nu als ervaringsdeskundige in de jeugdbescherming, waar ze haar ervaringen inzet om anderen te kunnen ondersteunen. Maar ze heeft nooit iemand de details over haar verleden toevertrouwd, zelfs haar vrouw niet. Als een collega haar een filmpje laat zien van een mishandeld kind, raakt ze emotioneel uit balans. Op aandringen van Ruby geeft ze eindelijk wat meer prijs over haar jeugd, maar erover praten kan ze in plaats daarvan geeft Marleen Ruby haar oude dagboeken.
Verleden en heden worden met elkaar verbonden door aangrijpende dagboekfragmenten en gedichten van Marleen als jong meisje, en de impact van haar ervaringen op het hier en nu. Omdat haar biologische moeder niet voor haar zorgde, werd ze als baby uit huis geplaatst en groeide ze op in een pleeggezin. Daar had ze het ruim tien jaar lang goed, maar toen het huwelijk van haar pleegouders strandde, bleef ze alleen achter met haar pleegmoeder, die te veel dronk en haar frustraties afreageerde op Marleen. Na een periode van ernstige mishandeling, die onopgemerkt bleef door haar omgeving en zorginstanties, forceerde ze op haar veertiende een uithuisplaatsing, waarna tientallen verhuizingen volgden, van instelling naar instelling. Pas jaren later, toen ze Ruby ontmoette, vond ze weer een plek die ze thuis durfde te noemen.
Hoewel Marleen haar leven inmiddels op de rit heeft, zijn de gevolgen van haar jeugd nog altijd aanwezig. In Wegwerpkind lees je hoe ze de confrontatie met haar demonen aangaat en voor het eerst in al die jaren rouwt om wat ze is kwijtgeraakt.
In de pers
‘Ooit was ze ondervoed en verwaarloosd, nu heeft Rowena huisje-boompje-beestje. “Ik sta nog, dus ik doe kennelijk iets goed.”’ RTL Nieuws
Ik had dit boek al enkele keren op social media voorbij zien komen. Pas bij het lezen van de flaptekst werd ik nieuwsgierig naar dit heftige, aangrijpende maar ook mooie verhaal. Aangezien ik de schrijfstijl van Jacodine van de Velde erg goed vind, heb ik hoge verwachtingen van het boek.
Marleen (alias Rowena) en Ruby zijn gelukkig getrouwd en hebben een dochtertje Yana. Marleen had een traumatische jeugd en werkt nu als ervaringsdeskundige in de jeugdbescherming. Met haar ervaringen kan ze anderen helpen en ondersteunen. Over haar eigen jeugd en ervaringen is ze gesloten en heeft zelfs haar vrouw weinig over haar verleden toevertrouwd. Wanneer een collega haar een filmpje toont van een jong meisje dat mishandeld wordt door haar vader gaat er bij Marleen een oude wond open. Ze raakt emotioneel compleet uit balans. Op aandringen van Ruby, geeft ze uiteindelijk meer prijs over haar jeugd, omdat praten niet lukt, vertrouwt ze Ruby haar oude dagboeken toe. Het heden en het verleden worden met elkaar verbonden door aangrijpende dagboekfragmenten en gedichten die Marleen als jong meisje schreef. Haar biologische moeder wilde niet voor haar zorgen waardoor ze opgroeide in een pleeggezin. Tien jaar lang had ze het goed, tot het huwelijk van haar pleegouders stuk liep. Haar pleegmoeder bleef alleen met haar achter en reageerde al haar frustraties af op Marleen. Een periode van ernstige mishandelingen die onopgemerkt bleven voor zorginstellingen en haar omgeving. Op haar veertiende kreeg ze het voor elkaar dat ze uit huis geplaatst werd, waar haar zoektocht naar een veilig thuis begon. Ze ging van instelling naar opvang, van pleeggezin naar woonbegeleiding en van bank naar bank. Pas jaren later vond ze bij Ruby weer een plek die ze thuis kon noemen. Ondanks dat Marleen haar leven goed op de rit heeft, is de impact van haar jeugd nog dagelijks aanwezig.
Wat een super heftig, tragisch en aangrijpend verhaal. Na het lezen van het boek dat bij mij een rollercoaster aan emoties wist op te roepen heb ik echt even een moment van bezinning nodig. Het is echt een intens en schokkend verhaal.
We volgen het verhaal vanuit Marleen en Ruby. Beide vrouwen zijn met enorm veel aandacht, gevoel en finesse neergezet, dat beide personages zonder twijfel bij me binnen komen met hun verhaal en emoties. Het verhaal speelt zich af in het heden waarin Marleen en Ruby samen met dochtertje Yana een liefdevol en warm gezin vormen. Wanneer Marleen wordt geconfronteerd met een filmpje, wordt de beerput aan weggestopte emoties en gebeurtenissen uit haar traumatische jeugd open getrokken. Aangezien Marleen nooit eerder veel over haar jeugd heeft losgelaten, besluit ze nu Ruby haar oude dagboeken te laten lezen.
Hierdoor krijgen we een dubbele verhaallijn van Marleen en Ruby in het heden waarbij de dagelijkse gebeurtenissen en dingen doorgaan en Ruby die de dagboekfragmenten van Marleens jeugd leest. Het zijn schokkende, heftige en erg aangrijpende fragmenten die een enorme indruk op me weten te maken. Daarop volgt dan de terugkeer naar het heden, de boosheid en frustratie die Ruby ervaart over wat Marleen is aangedaan en de manier waarop Ruby en Marleen dit samen verwerken en een plekje geven is indrukwekkend en erg mooi. Hierbij is de kracht van gehoord worden, liefde en steun zo mooi ingezet en geeft een helend effect op alle traumatische gebeurtenissen. Dit zorgt voor een indrukwekkend en prachtig verhaal.
Wergwerpkind, is een heftig, aangrijpend, schokkend maar ook mooi verhaal. Zeker als je weet dat het gaat om een biografie. Jacodine van de Velde weet de emoties, gevoelens en personages prachtig neer te zetten, waardoor het verhaal echt bij je binnen komt. Buiten het heftige verhaal van een traumatische jeugd met mishandeling, weet Jacodine van de Velde ook de kracht van de steun, troost en liefde in het heden weer te geven. Ik ben erg onder de indruk van dit boek.
Het is altijd lastig om een waargebeurd verhaal een beoordeling te geven, omdat het natuurlijk hun verhaal is. Toch ga ik dit keer voor vier sterren. Het boek is goed geschreven en de afwisseling tussen heden en dagboekfragmenten werkt goed. Dat zowel de hoofdpersoon als haar partner aan het woord komt maakt dat je een net wat completer verhaal krijgt. Het boek leest vlot en je wordt echt meegenomen in het verhaal. Daarom heb ik het ook zo snel uit. Het verhaal is echt heftig. Daarom vind ik de schrijfster echt een sterke vrouw, want wat zij doorstaan heeft is niet niks. Ook vind ik het knap dat zij haar ervaringen weer gebruikt om kinderen en jongeren die in dezelfde situatie zitten te helpen. Dit boek zouden ook meer mensen moeten lezen. Vooral mensen die met kinderen werken.
Het boek deed mij ook aan het meisje in Vlaardingen denken, dat door mishandeling van haar pleegouders zwaar gewond in het ziekenhuis belandde. Ook zij had al vaker aan de bel getrokken. Toch werd het niet gezien. En ook bij haar zag de biologische moeder dat het niet goed ging, maar werd daar niets mee gedaan. Het boek laat ook zien dat iemand zowel een liefhebbende moeder als een monster kan zijn. Waardoor ik snap dat de schrijfster toch soms nog contact heeft met haar pleegmoeder. Omdat het ook verwarrend is dat een moeder twee gezichten kan hebben. Want de eerste elf jaar heeft ze goed voor Rowena gezorgd. Waarom het zo mis kon gaan is niet helemaal duidelijk. Het zou de scheiding kunnen zijn. Of wat Nienke, Rowena’s zus zegt, dat de pleegmoeder niet overweg kon met pubers. Die vraag zal waarschijnlijk altijd onbeantwoord blijven.
Heel leuk trouwens dat er voor in het boek een playlist zit met alle muziek die voorkomt in het verhaal. Alleen zijn er een paar nummers, van Elvis bijvoorbeeld, waar ze juist een hekel aan heeft. Want die draaide haar pleegmoeder altijd keihard als ze ‘s nachts dronken was. Dus daar heeft ze niet zulke goede herinneringen aan.
Lastig om een boek over kindermisbruik te beoordelen. Want misbruik kun je geen sterren geven, uiteraard. Dus zal ik het hebben over de vormkeuze voor dit waargebeurde verhaal: dagboekfragmenten uit de jeugd van de hoofdpersoon, afgewisseld met een reis van traumaverwerking van het toegebrachte leed en, uiteindelijk, closure. Als lezer ga je heen en weer tussen de gevoelens van de auteur en haar partner, wat lezen soms verwarrend maakt. Wie is er ook alweer misbruikt? En wie is er nou opeens zo boos?
Samen met het dagboek vol (nare) anekdotes uit het verleden, worden de alledaagse beslommeringen van het gezinsleven van de auteur uitgebreid beschreven. Misschien om lucht te geven aan de opeenstapeling van ellende, maar voor het verhaal is dit vooral onnodige ruis en dodelijk saai. Voor mij werkte deze vorm niet: alleen de beschrijvingen uit het dagboek waren voor het boek voldoende geweest.
In de laatste hoofdstukken maakt de schrijfster schoon schip met iedereen die verantwoordelijk was voor haar ongelukkige kindertijd. Bij de verwerking van haar jeugdtrauma wordt ze door dik en dun gesteund door haar vrouw, die de dagboeken leest. Na jaren in de relatie ontdekt zij eíndelijk wat er met haar vrouw is gebeurd en weet ze waar diens opgesloten woede vandaan komt. Maar nu kunnen zij elkaar eindelijk beter begrijpen en samen gesterkt doorgaan met hun leven. Ze leefden nog lang en gelukkig, eind goed al goed.
Fijn voor hun, maar een therapeutisch happy end na alle gruwelijkheden die je als lezer over je heen gebraakt krijgt, voelt te gemakkelijk en geforceerd. Het had anders gekund dan ‘en toen kwam het allemaal goed.’ Het zal de onervarenheid van de schrijfster wel zijn.
‘Ik kan je niet vertellen wat er is gebeurd, maar je mag het lezen.’ Ik houd het roze dagboek omhoog. Zo, de kogel is door de kerk. Ik heb het gezegd, ze heeft ze gezien, er is geen weg meer terug.
Aan het woord is Marleen die haar dagboeken van ruim twintig jaar eerder heeft durven opzoeken om aan haar vrouw Ruby te geven. Marleen is ervaringsdeskundige in de jeugdbescherming en ondersteunt kinderen en jongeren richting een stabielere omgeving. Ruby weet wel dat ze in haar jeugd meerdere woonadressen heeft gehad en dat er iets misging in een pleeggezin, maar details heeft Marleen nooit verteld. Totdat ze door een voorval op het werk herbelevingen krijgt en het tot haar doordringt dat ze toch wel veel onverwerkte gevoelens heeft.
Wegwerpkind is een verhaal dat indruk maakt door de inhoud, mede in combinatie met de vertelwijze. Wat ik in het algemeen namelijk opmerk aan boeken waarin iemand over zijn/haar verleden schrijft, is dat ze vaker zelfhulpboeken voor de auteur in kwestie lijken dan dat de lezer er “iets mee kan”. Bij Wegwerpkind is dit niet het geval. Jacodine van de Velde – tot nu toe vooral bekend van feelgoodboeken, dus met deze titel trad ze buiten de haar bekende paden – koos voor een verhaal met drie vertellers. Rowena zelf alias Marleen, haar vrouw Ruby en Marleens tienerdagboeken vormen gezamenlijk een beeld van een vrouw die haar leven nu behoorlijk op de rit heeft ondanks een nogal turbulente jeugd.
Cover Op de cover staat het hoofdpersonage van dit non-fictie boek. Het ‘Wegwerpkind’ Marleen alias Rowena Verstraeten. De tekst onderaan op de cover verklaart de titel die gekozen is voor Rowena haar verhaal. Ze werd namelijk verwaarloosd, vernederd en mishandeld. Tegenwoordig zet Rowena haar ervaringen in om anderen te helpen.
Het verhaal Marleen (alias Rowena dus) is gelukkig getrouwd met Ruby en ze hebben samen een dochtertje, Yana genaamd. Marleen werkt in de jeugdzorg waar ze haar eigen ervaringen uit haar traumatisch jeugd inzet om anderen te helpen. Op een dag laat een collega van Marleen haar een filmpje zien waardoor ze helemaal van slag raakt. Maar er over praten kan Marleen niet. Dit gaat ten koste van haar humeur en dat heeft uiteraard invloed op de sfeer in het gezin. Ruby weet op hoofdlijnen wat Marleen vroeger heeft meegemaakt maar geen details. Marleen lukt het niet om aan Ruby te vertellen waardoor ze zo van slag is geraakt. Na een paar dagen te lopen dubben besluit Marleen dat Ruby haar dagboekverslagen van vroeger mag lezen…..
Ruby leest de dagboeken van Marleen. Het verleden en heden wordt met elkaar verbonden en wordt er veel voor Ruby duidelijk. Verwaarloost door haar biologische moeder werd Marleen als baby al uit huis geplaatst en kwam ze terecht in een pleeggezin. Tien jaar lang ging het goed tot de ellende begon. De pleegouders gingen scheiden en uiteindelijk bleef Marleen als enige achter bij de pleegmoeder. De gefrustreerde pleegmoeder spuugde niet in de alcohol en reageerde zich af op Marleen. Ondanks dat medewerkers van zorginstanties regelmatig over de vloer kwamen bleven de zware mishandelingen onopgemerkt. Marleen besluit op haar viertiende dat het genoeg is geweest en forceert een uithuisplaatsing. Ze hoopt op een veilig huis maar zwerft een aantal jaar van instelling naar opvang, van pleeggezin naar woonbegeleiding en op het laatst van bank naar bank….. Jaren later ontmoet ze Ruby, bij wie ze uiteindelijk een plek vond die ze thuis kon noemen.
In ‘Wegwerpkind’ neemt Marleen ons mee in de confrontatie met haar demonen en durft ze het rouwproces aan te gaan voor alles wat ze is kwijtgeraakt.
Mijn mening Wat een ongelofelijk heftig verhaal. Wat heeft Marleen, Rowena dus, veel ellende meegemaakt. Gruwelijk gewoon. Naar aanleiding van de informatie dat ik over ‘Wegwerpkind’ had gelezen en gehoord, had ik verwacht dat ik tijdens het lezen heel wat tranen zou vergieten. De zakdoekjes lagen dan ook al klaar. Natuurlijk zijn er tranen over mijn wangen gebiggeld maar die zijn niets in vergelijking met de enorme boosheid die Marleen haar verhaal bij mij heeft opgeroepen.
Tijdens het lezen heb ik verschillende keren geroepen ‘van dit meen je toch niet!’ Maar ook diverse keren heb ik aardige wat krachttermen gebruikt, die niet voor herhaling vatbaar zijn. Wat ik heel erg vond om te lezen is dat de medewerkers van de zorginstanties zich zo hebben laten manipuleren door die afschuwelijke pleegmoeder! En dat ze nooit eens het gesprek alleen met Marleen zijn aangegaan. Dit doet erg veel met mij, ook nu ik dit opschrijf. Dat de pleegmoeder nog welkom is in het gezin van Marleen en Ruby begrijp ik dan ook niet. Het zegt eigenlijk ook wel iets over watvoor een krachtige vrouw Marleen is.
De keuze van Marleen om Ruby haar dagboekverslagen te laten lezen heeft er toe geleid dat het praten over alles wat Marleen heeft meegemaakt een stukje makkelijker maakt. Die dagboekverslagen komen trouwens uit Rowena haar echte dagboeken.
Ik vind het heel goed van Marleen dat ze contact heeft gezocht met Indra. Indra was een van de zorgverleners die het pleeggezin begeleidde. Al is het jaren later, heeft Marleen haar alsnog verteld hoe het er allemaal in werkelijkheid toeging.
Dat Marleen er voor gekozen heeft om haar ervaringen in te zetten om anderen te helpen en op die wijze er voor te zorgen dat die instanties hun werk beter doen, daar heb ik diepe respect voor. Zeker omdat ze door situaties die ze in haar werk ziet confronteert wordt met haar eigen afgrijslijke verleden.
Het boek heb ik nu een paar dagen uit en het verhaal laat me niet los. Ik hoop dat Rowena’s verhaal, dat ze samen met Jacodine van der Velde zo knap heeft verwoord en aan het papier heeft toevertrouwd, veel gelezen gaat worden.
Ik zag bij Jacodine dat ze een boek aan het schrijven was samen met Rowena. De korte inhoud maakte mij meteen nieuwsgierig en Bryan was eerder al erg enthousiast over de feelgood verhalen van Jacodine. Dus een extra motivatie om dit boek te gaan lezen. Nu is Wegwerpkind uiteraard absoluut geen feelgood. Wel merkte ik tijdens het lezen hoeveel kracht Marleen heeft. Het boek vertelt het verhaal van Marleen (alias van Rowena) en Ruby maar beschrijft ook door middel van dagboekfragmenten de heftige jeugd van Marleen. Het verhaal is op een mooie en integere manier opgeschreven en als lezer leer je de jeugd van Marleen samen met Ruby kennen en hierdoor kun je je nog beter verplaatsen in de emoties die Ruby ervaart. Dit zorgt ervoor dat je echt in het boek verdwijnt.
Het verhaal is op zo’n mooie open manier beschreven zonder dat Rowena zichzelf spaart. Ze geeft ook zelf aan dat ze een rebels kind was om maar uit huis geplaatst te worden. Deze zelfreflectie vind ik erg mooi en hierdoor komt het verhaal oprecht op mij over.
En ik denk dat Rowena echt trots mag zijn op de persoon die ze geworden is, ondanks alle tegenslagen die ze in haar jeugd te verduren heeft gekregen. Maar ook voor Ruby heb ik heel veel respect. De manier waarop ze met het verhaal van Marleen omgaat, maar ook beseft wat bepaalde acties altijd voor invloed moeten hebben gehad op Marleen. Ook de manier waarop Ruby de keuze van Marleen, wat betreft het contact met haar stiefmoeder, respecteert en hier bij haar eigen gevoel voor haar partner aan de kant schuift.
Dit is een verhaal wat je aangrijpt, niet alleen als je in de jeugdzorg werkt. Een boek wat gelezen moet worden om te voorkomen dat kinderen zo tussen de mazen van de wet heen glippen.
Dit boek ontvingen wij van Boekerij als recensie-exemplaar. Dit beïnvloedt onze mening niet.
Aangrijpend ervaringsverhaal over kindermishandeling, het falende jeurdzorgsysteem en traumaverwerking op latere leeftijd. Het verhaal wordt geïllustreerd aan de hand van authentieke dagboek fragmenten, dat was aangrijpend om te lezen. Helaas waren de stukken in het ‘heden’ niet zo boeiend geschreven, wat me soms uit het verhaal haalde. Must-read voor hulpverleners/zorgprofessionals in het jeugd werkveld!
Niet te veel waarde hechten aan een sterbeoordeling, dit boek gaat over iemands geleefde ervaringen, en daar valt eigenlijk geen ster aan te geven.
“Ik weet dat ik nooit ga krijgen waarnaar ik verlang, maar wat als ík die hoop niet meer heb? Ben ik dan niet pas echt alleen?”
Wel een boek dat me echt heeft geraakt en een boek om je zowel heel verdrietig als heel trots bij te voelen. Hoe een mens uit zoveel verschrikking kan opveren. Alleen de perspectief wisselingen haalde me er wel echt uit af en toe.