Lazuur

by Erwin Mortier

‘Het okergele zand, de diepblauwe zee, in Nieuwvliet, Cadzand, hoe oud zal ik geweest zijn, zes of zeven, die dag in de schorren, dat het lazuur van het zwerk in mij viel en ik erin verdronk? Het leek zich te verdichten naar de einder toe, boven de horizontale zee – maar is het wel een herinnering? Hoeveel keren is het moment waarop dat diepe, dichte azuur me voor het allereerst trof door de prisma’s en filters van mijn geheugen gegaan, tot deze herinnering het hier, nog intenser, op mijn netvlies borstelt?

Lazuur is mijn blauwe hoofdkussenboek. Over de inkt van de goden, over de hemelsteen die in de ingewanden van gebergtes knarst. Over mijn moeders ogen de dag voor ze stierf. Over het gebit van een middeleeuwse non, over de diepblauwe beker in Pablo’s handen, de eerste keer dat ik hem zag. Het is mijn mozaïekboek, mijn lapidarium van kiezeltaal, jaloers op de frequenties van de kleur der kleuren.’

100 pages, Paperback

First published May 2, 2024

About the author

Erwin Mortier is een Vlaamse dichter en schrijver.

Erwin Mortier in de Nederlandstalige Wikipedia

Erwin Mortier in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Erwin Mortier bij "Schrijversgewijs"


Erwin Mortier is a Flemish poet and writer.

Erwin Mortier in the English Wikipedia

Reviews

[Bart Moeyaert · Rating 4 out of 5]

Ik dacht me uit mijn kindertijd te herinneren dat er een specifieke kleur onbeschrijflijk was, en dat was appelblauwzeegroen. Over die kleur werd moeilijk gedaan. Iemand maakte een schuddend gebaar met de hand, en dan werd de kleur benoemd als ‘onbepaald’. Van de gelaatsuitdrukking kon je afleiden dat er geen mogelijkheid was om dicht bij dat appel, nee blauw, nee zee, nee groen te komen. Uitgeverij Oevers gaat er sinds kort vanuit dat het mogelijk is om een kleur weer te geven in woorden. Aan schrijvers kun je vragen hoe ze een kleur ervaren. Meer nog: of ze de specifieke kleur op het netvlies van de lezer weten te branden. Het eerste deel uit hun serie Kleurboeken heb ik net uit, het deel ‘Lazuur’ van Erwin Mortier. Ik blijf een beetje verweesd achter. Alle, maar dan ook alle kleuren zijn beschrijflijk — zeker als Mortier het doet. Het specifieke blauw dat hij op zijn manier schildert kan ik haast proeven. Zijn kleur zie je niet. Zijn kleur beleef je.

[Chris · Rating 4 out of 5]

Erwin Mortier penseelde een talig abstract miniatuurtje waar ik wellicht op het verkeerde (scharnier)moment mijn leesoog op liet vallen. De verf pakte niet genoeg, hoe blauw ik me ook voelde na een onderwijszomervakantie die zo intens, gevarieerd en rustgevend was, dat een terugkeer naar de schoolroutine me zwaar valt.

Herlezen op een ander, beter ogenblik is dus aangewezen, al liet dit secure kleinood uiteindelijk toch een azuren waas in mijn hoofd achter, doorschenen met fel zonlicht zoals dat op de stranden van mijn eigen kinderjaren mijn ziltige ogen tot spleetjes dwong, waardoor ik de wereld door zandkorrelwimpers zag; een filtering die zich later in die betoverende ruwe korrels en tinten van een geprojecteerde vakantiedia tot een déjà-vu zou spiegelen.

Naast poëtische marines schildert en morst Erwin Mortier ook woorden met blauwe inkt, verliest hij zich diep in het herinnerde mantelblauw van Mariabeeldjes en laat hij de titeltint van zijn herinnerde getijdenboek zijn dromen kleuren. En zoals dat hoort, roept hij dit alles op met de schrijversmoed der wanhoop. De schoonheid schuilt in het bewust tevergeefse. In het wéten dat het niets uithaalt.

Ergens in een veertig jaar oude herinnering laat hij 'zijn' Laurens zeggen: 'Op een gegeven ogenblik stop je met de dingen in je op te nemen. Wat zich in je heeft verzameld biedt stof genoeg. Je bent tot aan de rand gevuld. Het is alleen maar realistisch om vanaf je zeventigste achterom te kijken en iedere dag te genieten als een extra mogelijkheid tot herinneren.'

Gelukkig is Erwin Mortier nog lang geen zeventig en dient hij zijn Laurens veertig jaar na dato van repliek: 'Zolang we maar nieuwsgierig blijven, om ons heen kijken, niet stilvallen, met geloken ogen leven.' En wie met geloken ogen via zulke prachtige Proustiaanse of Woolfiaanse lazuurblauwgeaderde navelstrengzinnen herinneringen kan oproepen, is zonder meer een ambachtsman pur sang. Ik kan dan ook niet wachten op het ogenblik dat ik de verlangde, contemplatieve rust hervonden heb om dit miniatuurtje van hem in al zijn meesterlijke stilisme ten volle te herlezen.

Voorlopig dus 3,5* met het voordeel van de twijfel afgerond naar boven.

[Bart · Rating 3 out of 5]

3,5⭐️

[Noor Phlips · Rating 5 out of 5]

Ik wil omhelst worden door zijn zinnen. Overspoeld worden door zijn woordgebruik. En ingeademd door zijn brein.

[Feline · Rating 4 out of 5]

"Er is altijd weer die ook blauwe weemoed, die al zolang ik me kan herinneren in trage golven over en door me heen kan trekken, een waas dat de schaduwen in mijn ziel en in de wereld dieper maakt, de kleuren rijker. Ik weet niet wat dat getij in me doet opwellen, welke maan het aantrekt, waarom ieder moment niet door me heen kan glijden zonder dat besef van de inherente voorbijheid van alles in me op te roepen, al vroeg, al in mijn jongste jaren."

[Lotte Eilers · Rating 4 out of 5]

Lazuur van Erwin Mortier is een prachtig, bijna betoverend boekje dat de lezer onderdompelt in een wereld vol poëzie en emotie. Mortier toont zijn meesterlijke vermogen om het leven te vangen in zinnen die schitteren als edelstenen. Het verhaal ademt nostalgie, rouw en de verbondenheid van familie, en doet dit op een manier die diep onder de huid kruipt.

Er zijn momenten in het boek die zo mooi en intens zijn dat ze nog lang blijven resoneren, als echo’s in je gedachten. Mortier beschrijft het leven in prachtzinnen, waarbij hij de lezer uitnodigt om stil te staan bij de kleine en grote momenten die ons vormen. Deze rijkdom aan taal maakt van Lazuur een boek dat je niet zomaar loslaat.

Toch is het niet altijd een gemakkelijke leeservaring. Soms slaat Mortier’s lyrische stijl door naar een punt waarop het overdreven aanvoelt, en dat doet af aan de leesbaarheid. De zinnen, hoe mooi ook, kunnen zich soms opstapelen tot een wirwar van woorden waarin de kern van het boekje wat verloren gaat. Dit maakt dat je echt in de juiste stemming moet zijn om het boek ten volle te kunnen waarderen.

Desondanks blijft *Lazuur* een klein pareltje. Het is een kort, maar intens werk dat de schoonheid en complexiteit van het leven op een unieke manier weet te vangen. Voor wie zich kan laten meevoeren door Mortier’s poëtische taal, is het een onvergetelijke leeservaring, al zal niet elke lezer de lyrische overvloed even goed kunnen waarderen.

[looneybooks79 · Rating 4 out of 5]

https://looneybooks79.blog/2024/08/29...

Met een zweem van lapis lazuli bedekt Erwin Mortier zijn lezers met een diepblauw dat doorschemert en zindert en dat in een blauw gemoed meedeint op de stroming van het hemelsblauwe water…

Blauw is de kleur die in het eerste boek van een reeks over grondstoffen, door verschillende auteurs geschreven, steeds opnieuw terugkomt.

Het blauw van de weemoed, het blauw van verlies en verdriet, het blauw van verloren liefdes en van herwonnen herinneringen.

Het blauw van de zee in Zeeland waar de schrijver naar terugkeert om zijn jeugd te herbeleven.

Het blauw van een opgegraven non die in haar kiezen is blijven steken. Maar waar komt het vandaan?

Tuur naar de zee en zoek de grens tussen water en lucht, zoek tussen die lijn de lazuren glans!

Lazuur is een wereld die je omvat, omringt, bevat, beheerst en je niet loslaat! Lazuur is Mortiers nieuwste meesterwerkje.

Dit boekje hoort in een reeks van kleine boekjes vol poëtische mijmeringen. Erwin komt in lazuur terug op kleine thema’s die eerder in zijn boeken aan bod kwamen zoals zijn jeugd in Cadzand en de ziekte van zijn moeder (wie daar meer over wil lezen moét echt ‘Gestameld Liedjeboek’ lezen!)

Vlot lezend en vooral op typische speelse Erwin Mortier wijze geschreven: vloeiende zinnen die zijn lezers meesleurt langs de golven van het blauwe zeewater en de grotten van de Perzische mijnen waar lapis lazuli werd ontgonnen!

[Koen Roman · Rating 3 out of 5]

Mortier start bij mij op 3 sterren, steeds. Al wordt het toch moeilijker en moeilijker om dit te handhaven. Niet omwille van zijn onverwoestbaar schrijftalent, zijn vermogen dingen te benoemen en er dan zijn eigen typerende melancholische saus overheen te druppelen. Deze kant van hem klopt steevast af op 4 of 5.

Maar hier blijven we dus steken op 3 ...

Voor wie schrijf je als auteur? Wil je je lezer beroeren, iets bijbrengen, of schrijf je zoals Mortier het vermeldt: voor jezelf? In lazuur lijkt me vooral dat laatste van doen. Hoe mooi sommige zinnen of beelden ook mogen gesmeed zijn, een coherent verhaal of diets meer vind ik niet terug. Het is eerder wat rondbreien rond een opgelegde titel lijkt me.

Hoh, wat heb ik een heimwee naar zijn vroeger werk 'Marcel', 'Mijn Tweede Huid', 'Sluitertijd' of 'Godenslaap'.
Al moet ik zeggen, hoe hij de Middeleeuwse non B87 tot leven weet te brengen en een VRT-nieuwsartikel en Wikipedia pagina (moest er hier geen bronvermelding gebeuren?) in proza giet is heel mooi. Echt wat je van een Mortier verwacht te lezen.

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat Uitgeverij Oevers leentjebuur speelt bij collega Das Mag. Hun vorig jaar verschenen reeks 'De Maanden' oogt mooi in de boekenkast maar stelt inhoudelijk regelmatig teleur. Hier brengt Oevers de reeks 'Kleurboeken' uit. Een gelijkaardig project lijkt me. Als verzamelaar zal ik wel niet kunnen weerstaan me ook het tweede deel ('Beton' van Fleur Pierets) in de reeks aan te schaffen maar ik vrees het ergste of toch?... voorlopig: het voordeel van de twijfel!

Kortom 'Lazuur': mooie leesmomenten links en rechts maar onvoldoende om een volwaardige Erwin Mortier te zijn. Enkel bestemd voor de fans of verzamelaars. Erwin, die derde ster hing aan een zijden draadje ;)

[Michel Schynkel · Rating 3 out of 5]

Erwin Mortier is één van de beste schrijvers van ons land. De manier waarop hij zinnen neerpent getuigt van een jaloersmakende elegantie. Door die poëtische taal geniet de lezer van zijn romans, essays of autobiografisch werk niet alleen van de inhoud - hij heeft meestal ook iets te zeggen -, maar ook van de vorm. Bij dit boekje, dat een degelijke onderliggende structuur mist, en opgebouwd is uit associaties rond het thema ‘lazuur’, loop ik echter verloren in de paragrafen die blaken van stilistische brille. Ik vond het behoorlijk vermoeiend om er mijn aandacht bij te houden. Al die zinnen blijven maar kronkelen van genot, maar komen nergens tot een verlossend hoogtepunt. Ik hou nochtans van boeken met een vrij fragmentarische opbouw (zie ook Jenny Offill, Maggie Nelson, … en recent nog Dorien Dijkhuis), maar deze auteurs counteren de literaire vrijheid die ze zich veroorloven met een zekere alledaagse nuchterheid, wat het geheel meer in balans brengt. Voor mij althans. Want let wel, dit is gewoon een persoonlijke kijk. Gezien de velende lovend recensies die dit boek kreeg, zijn heel wat mensen een andere mening toegedaan. En ik blijf hoe dan ook uitzien naar nieuw werk van Erwin Mortier.

[Siem · Rating 3 out of 5]

Dit boek sprak me op het eerste gezicht aan omdat het me deed denken aan Maggie Nelson’s Bluets (een van mijn allerallerfavorieten), anecdotes over en geassocieerd met de kleur blauw. Zo begon dit boek ook. Maar later ging het minder over blauw en meer over herinneringen en dromen die allemaal iets teveel van hetzelfde waren. Het las redelijk stroperig, wat niet geholpen werd door het soms wat moeilijke en ouderwetse taalgebruik, dat haalde me er geregeld uit. Er zitten echter ook prachtpareltjes van zinnen tussen, als glinsteringen op de deinende golven.

Lazuur, “de steen die de hemel in zich bergt”

[Bruno · Rating 2 out of 5]

Ja, sorry nee, sorry, het zal wel aan mij liggen, sorry.

Ik ben nooit echt een fan geweest van de stijl van Erwin Mortier. Ik heb Godenslaap gelezen, dacht ik, en dan dat boekje over Reve, Avonden op het Landgoed, waar ik ook niet echt goede herinneringen aan overhoud.

Mortier schrijft voor mij te schoolmeesterlijk en onpersoonlijk (en daarmee bedoel ik niet: afstandelijk), het is alsof er geen ziel in het verhaal zit, alleen pedanterie. De kleur is er een beetje te nadrukkelijk aanwezig in het verhaal, alsof het een vereist was om zoveel mogelijk het woord lazuur te gebruiken.

Niet mijn ding dus.

[Ann Deraedt · Rating 3 out of 5]

Het is poezië en ik ben daar niet zo vertrouwd mee.
Het is leuk lezen omdat het korte concepten zijn.
Het ene verhaal slaat bij mij al beter aan dan het andere.
Hihi, het duurde even voor ik door had dat het boek poezië was. Daarna las ik de teksten met een andere "bril".

[Helena Vande Ginste · Rating 4 out of 5]

Bijzonder boekje dat op impressionistische wijze vetrekt van het lazuurblauw. Betoverend poëtisch. Zo mag Mortier wel de hele regenboog afgaan, vind ik.

[Cathérine · Rating 3 out of 5]

3 1/2*

[Mahatma · Rating 3 out of 5]

Het blauw waarover Mortier schrijft heeft ook in mijn hart een speciale plek. Toch slaagde de auteur (of de lezer) er niet in om een brug te slaan tussen tekst en hart.