Vlaanderens waanzinnigste eeuw: 1297-1384

by Joren Vermeersch

In een wervelende romanstijl vertelt Joren Vermeersch het verhaal van Vlaanderens waanzinnigste eeuw, van de uitbraak van de oorlog met Frankrijk in 1297 tot de Bourgondische machtsovername in 1384. Dat doet hij niet vanuit het perspectief van de hoge heren, dat al te vaak werd verteld, maar door de ogen van de kleine man. Hoe gingen de wevers, boeren, vissers en herbergiers van Vlaanderen om met de horror van de oorlog? Hoe reageerden zij op het knagende gevoel van honger en de angst voor de Zwarte Dood? Alle verhalen en personages in het boek zijn gebaseerd op reële personen en gebeurtenissen, de vrucht van jaren opzoekingswerk. Van klimaatrampen tot collaboratie en repressie, van economische bloei tot crisis, van verdorvenheid tot verhevenheid: door de epische gebeurtenissen heen krijgt de lezer een Vlaanderen te zien dat soms akelig vergelijkbaar is met de moderne tijd.

Genres: History, Nonfiction

640 pages, Hardcover

First published November 13, 2023

About the author

Joren Vermeersch is jurist, historicus, auteur en adviseur ideologie voor N-VA. Bijdragen zijn steeds in eigen naam. Hij publiceerde ‘1349: Hoe de Zwarte Dood Vlaanderen en Europa veranderde’, en met Theo Francken ‘Continent zonder grens’ en ‘Migratie in 24 vragen en antwoorden’.

Reviews

[Pieter · Rating 5 out of 5]

De goddelijke komedie van de Italiaanse dichter Dante Alighieri is één van de literaire hoogtepunten van Europa’s culturele geschiedenis. Geschreven in de eerste kwart van de 14e eeuw valt ze pal in de periode die het nieuwe werk van Joren Vermeersch beslaat. Wanneer Dante met zijn gezel Vergilius de hel betreedt, staat boven de poort geschreven: “Er is geen hoop voor wie hier binnentreedt.” Met een knipoog naar Dante kon op de beginbladzijde van het boek hebben gestaan: “Er is geen hoop meer op vrije tijd voor zij dit boek lezen.”

Deze van origine Nieuwpoortenaar duikt graag de archieven in om de geschiedenis terug tot leven te brengen. De impact van het boek ‘1349’ over het jaar van de pest in Vlaanderen deint nu nog uit in academische en literaire middens. Met enkele nieuwe conclusies heeft de jonge historicus zijn debuut niet gemist. De lezer was hongerig naar meer.

Het einde van de wereld

Wat voor ons ligt is het resultaat van jarenlange studiewerk, lange nachten doorwerken en soms het overwinnen van schijnbaar doodlopende steegjes naar opbouw of bronnenmateriaal. Niet (enkel) het verhaal van de hoge heren, maar vooral van gewone mannen en vrouwen die leefden tijdens die 14e eeuw en er ellende, dood, maar ook vreugde kenden. In gesprekken over zijn boek verwijst Vermeersch naar de term ‘la condition humaine’: hetgeen waaraan elke mens onderworpen was, is en zal zijn. Bijvoorbeeld de enorme veerkracht en het aanpassingsvermogen om zich in elke omstandigheid staande te houden. Zoals Vermeersch schrijft: “Zij bleven liefhebben. En zij bleven hopen en dromen. Dat is een troostrijke gedachte.”

En die was nodig in een periode die zo doordrongen was van miserie dat de gelovige Vlaming erin de kenmerken van de Apocalyps herkende: veroveringsoorlog, burgeroorlog, hongersnood en ziekte. Een Nieuwpoortse visser, een Brugse voller, een Gentse kroegbaas en een Beringse muziektheoreticus zijn een fractie van het bonte gezelschap wiens waargebeurde leven de auteur schetst tegen de achtergrond van bloed, ijzer en ziektekiemen. De lezer voelt de honger knagen van de belegerden, de wanhoop van diegenen die hun geliefden lieten vertrekken naar de weidse zee of het slagveld, de woede als gevolg van een vernederende bezetting. Politieke beslissingen zijn niet altijd het gevolg van overdachte plannen aan de vergadertafel, maar net zo goed opborrelend uit het volk met haar drang naar vrijheid als brandstof en onrecht als ontsteking.

Het Verhaal van Vlaanderen

Deze originele invalshoek laat toe om bekende mijlpalen in onze vaderlandse geschiedenis op een onverwachte manier te belichten. De aanloop naar de Guldensporenslag, de slag zelf en de jarenlange gevolgen passeren uiteraard de revue. Maar ook inzicht in de drijfveren, successen en neergang van bijna als heiligen voorgestelde figuren als Nikolaas Zannekin en Filips Van Artevelde. De zuchten van bewondering, de hoop bij hun volgers, het verraad van hun tegenstanders. De schrijver neemt je zo mee in zijn verhaal dat de emoties van de personages bijna zelf voelbaar worden.

Het boek schetst op confronterende wijze hoe de diverse politieke evoluties het bestuur de complexiteit in Vlaanderen doen toenemen. De diverse feodale lagen die Franse koning en Vlaamse graaf tegenover elkaar plaatsten. De oude economische elite van poorters die de ambachten de toegang tot het schepencollege wilden ontzeggen. De onderlinge strijd tussen de machtige steden. En in die woelige tijden zocht ieder zijn plaats, zijn belang, maar ook zijn uitweg in geval men de ‘verkeerde’ partij had gekozen.

Het boeiende epos dooft uit met de laatste telg van de Vlaamse graven, Margaretha van Male. Samen met haar Bourgondische echtgenoot weet ze Vlaanderen terug op het pad van vrede en welvaart te zetten. Met een anachronisme kunnen we stellen dat Joren Vermeersch hierbij de zwierige pen overhandigt aan Bart Van Loo’s ‘De Bourgondiërs’. Twee historici in de zomer van hun loopbaan die het verhaal van Vlaanderen met feiten naar boven halen zonder een enkel moment te vervelen. Is het de ondernemende geest van de Brugse of Gentse makelaars die bij me de boude gedachte deed opborrelen dat dit boek zeker genoeg inspiratie bevat om een vervolg te vinden naar het grote scherm?

[Pieter Serrien · Rating 3 out of 5]

Is mijn collega historicus geslaagd in zijn opzet om de waanzinnige veertiende eeuw tot leven te wekken? Zeker! Hij geeft enkele intrigerende personages een terecht podium en brengt de lezer tot dichtbij de slagvelden, tot in de (vooral Brugse) straten en onder de mensen die 700 jaar geleden in het graafschap Vlaanderen woonden. Dit boek is faction, fictie op basis van de bronnen. Het is geen historische non-fictie zoals het soms gepresenteerd wordt. Nog nooit heb ik elke eindnoot zo aandachtig gelezen en dat wilt toch iets zeggen... het grote talent van Vermeersch zit in de geschiedschrijving, maar de gefictionaliseerde, soms kromme dialogen, toespraken en gedachten halen de echte geschiedenis wat onderuit. Net zoals Jonas Roelens in De Standaard heb ik mijn bedenkingen bij die keuze voor faction. Het is te onduidelijk wat nu uit de bronnen komt en wat niet. Ik had dit boek liever gelezen als een echt geschiedwerk. Toch verdient de auteur alle lof voor deze prestatie!

[Johan Dhaene]

𝗚𝗘𝗪𝗜𝗞𝗧, 𝗚𝗘𝗪𝗢𝗚𝗘𝗡 𝗘𝗡 𝗨𝗜𝗧𝗚𝗘𝗕𝗥𝗘𝗜𝗗 𝗚𝗘𝗧𝗜𝗣𝗧 (𝟮𝟬/𝟬𝟮):
Deze rubriek herbergt de wekelijkse boekentip(s) die niet alleen op deze pagina wordt gepubliceerd, maar ook op die van méér dan 20 groepen die met lezen/boeken gelinkt zijn en ook te lezen is op www.boeken.cafe èn te horen op www.radiorand.be (elke woensdag vanaf 16.10 uur in het programma bij Ben Braillard).
Het mag duidelijk zijn dat er na het succes van de historische documentairereeks 'Het verhaal van Vlaanderen' een bredere belangstelling is gegroeid in het verleden van onze voorouders. Niet verwonderlijk dus dat op deze trend verder wordt ingespeeld waarbij een wedersamenstelling van het toenmalige leven een confronterende blik werpt op de goede en slechte tijden die de mensheid heeft gekend.
Met '𝗩𝗟𝗔𝗔𝗡𝗗𝗘𝗥𝗘𝗡𝗦 𝗪𝗔𝗔𝗡𝗭𝗜𝗡𝗡𝗜𝗚𝗦𝗧𝗘 𝗘𝗘𝗨𝗪 𝟭𝟮𝟵𝟳-𝟭𝟯𝟴𝟱' is auteur 𝗝𝗢𝗥𝗘𝗡 𝗩𝗘𝗥𝗠𝗘𝗘𝗥𝗦𝗖𝗛 er perfect in geslaagd de lezer bij het nekvel te nemen en die mee te loodsen naar de 14de eeuw die vooral gekenmerkt werd door ramp-en tegenspoed, revoluties en een enorm tegenstelling tussen het volk en de adel. Wie er ooit van droomde zich te kunnen laten terugflitsen naar die periode, doet er best aan eerst dit boek te lezen om grote teleurstellingen te voorkomen.
Op basis van jarenlang opzoekingswerk en zijn kennis als historicus, heeft Vermeersch ernaar gestreefd de periode tussen 1297 en 1385 te laten herleven aan de hand van feitenmateriaal èn verhalen die door de hoofdrolspelers van toen op een zeer boeiende wijze aan de man worden gebracht. Het spreekt voor zich dat we kennis maken met de belangrijke figuren die het verloop van de geschiedenis grotendeels hebben bepaald, maar de sterkte van het boek wordt gecreëerd door de inbreng van randfiguren die vanuit hun positie een beeld schetsen van hoe het er toen aan toe ging.
600 pagina's waarvan er 542 verhalend zijn en die bijzonder imponerend overkomen. Niet alleen door de manier waarop de auteur zijn pen heeft gehanteerd waardoor een heel vlotte leeservaring wordt beleefd, maar vooral door de soberheid waarmee de verhalen tot een climax komen. Verdeeld over vijf grote delen wordt telkens een ander item aangesneden dat typerend was voor de 14de eeuw in Vlaanderen. Denk dan aan 'bloed en modder' (1297 - 1305) waarin kennis wordt gemaakt met het poorterschap, de meesters van de ambachten, de handarbeiders, de religieuzen, de Franse en Engelse heersers en dat alles in de omgeving van Brugge, Parijs èn ... Kortrijk. Want uiteraard wordt de Guldensporenslag (1302) niet vergeten met een adembenemende reconstructie van dit gevecht. Al ligt de klemtoon vooral op de aanleiding en de voorbereidingen die getroffen werden om de goedendags uit de kast te halen.
Het tweede deel ('Honger en dorst') bundelt de beslommeringen die zich in 1315 en 1316 hebben voorgedaan in Antwerpen, Ieper en Nieuw Zeeland en waarbij de plotse duisternis aanzien werd als tekenen van Gods woede. Een uitleg die toen wel aan meer tegenslagen en rampen werd gegeven. Vanaf 1325 komen we terecht in het deel dat 'de revolutie' ter sprake brengt en waarin duidelijk wordt hoe de spanning stijgt tussen Vlamingen en de Franse overheerser en waarin Nieuwpoort, Kortrijk en Londen in het verhaal centraal staan. Dat een amper 15-jarige koning Edward III en zijn moeder Isabella Van Frankrijk in de Witte Toren (Londen) de moed en toekomstperspectieven ontnamen van de Brugse burgemeester Willem de Deken, is sprekend voor de sfeer die er in die tijd heerste en waarvoor die stad zou boeten.
De jaren 1348 en 1349 maken dan weer het voorwerp uit van het vierde deel dat betiteld werd als 'In diepe smart'. Dit item brengt de lezer naar Avignon alwaar de paus zetelde sinds Filips De Schone deze overtuigde Rome vaarwel te zeggen. Maar het is vooral het verhaal van de benedictijnermonnik Lodewijk Heiligen en zijn boezemvriend Francesco die pakkend is gezien zij terecht komen in de uitbraak van de Zwarte Dood: de pest. Het laatste deel tenslotte voert de lezer regelrecht naar Gent dat als enige stad rebels blijft en als een vrije stad wil blijven bestaan. Een stad waarin Hamburgs bier werd gedronken omdat dit werd gebrouwen met een in Vlaanderen nog onbekend kruid: de hop. Het in Gent gebrouwen bier smaakte zuur en bevatte minder alcohol doordat het op smaak werd gebracht met gruut, een kruidenmengsel op basis van moerasrozemarijn en laurierbesjes. Maar of Gent en Filips Van Artevelde de strijd tegen de andere Vlaamse steden wint ... lees je in 'Broederstrijd'. Meteen een mooie afsluiter van een al even mooi boek dat mij persoonlijk heeft bekoord.
Het ging er fel aan toe en dankzij de ingevingen van de auteur heb je gevoel middenin deze waanzinnige eeuw te zitten. En ook al is dit een kanjer van een boek qua omvang, het leest als een trein.
En hoe je het ook draait of keert, sommige elementen die het leven van toen bepaald hebben zijn op één of andere manier ook vandaag nog terug te vinden. Weliswaar in een totaal andere gedaante!
'𝗩𝗟𝗔𝗔𝗡𝗗𝗘𝗥𝗘𝗡𝗦 𝗪𝗔𝗔𝗡𝗭𝗜𝗡𝗡𝗜𝗚𝗦𝗧𝗘 𝗘𝗘𝗨𝗪 𝟭𝟮𝟵𝟳-𝟭𝟯𝟴𝟱' (𝗝𝗼𝗿𝗲𝗻 𝗩𝗲𝗿𝗺𝗲𝗲𝗿𝘀𝗰𝗵) 𝗶𝘀 𝗲𝗲𝗻 𝘂𝗶𝘁𝗴𝗮𝘃𝗲 𝘃𝗮𝗻 𝗕𝗢𝗥𝗚𝗘𝗥𝗛𝗢𝗙𝗙 & 𝗟𝗔𝗠𝗕𝗘𝗥𝗜𝗚𝗧𝗦.
www.borgerhoff-lamberigts.be
𝗘𝗔𝗡 𝟵𝟳𝟴𝟵𝟰𝟲𝟰𝟳𝟱𝟵𝟲𝟳𝟵 - € 𝟯𝟵,𝟵𝟵

[Peter Staelens · Rating 5 out of 5]

Dit boek gidst ons door de levens van onze voorouders, gezien vanuit hun perspectief. Het vermengt historische feiten met intieme verhalen. Mensen die opgroeiden in Nieuwpoort of vertrouwd zijn met de middeleeuwse steden Brugge, Ieper en Gent, zullen veel herkenning vinden in de rijke details en inzichten die verder gaan dan algemene kennis. Dit hRead more about review stating Vlaanderens waanzinnigste eeuwistorisch juweel, gestaafd met 40 pagina's aan bronvermeldingen, weeft op meesterlijke wijze het heden en verleden samen, met een focus op de ervaringen van de gewone burger.

[Ann · Rating 3 out of 5]

Vlot geschreven boek, daar is geen twijfel over. De auteur heeft zich ook uitvoerig gedocumenteerd, zowel op het vlak van primaire als op het vlak van secundaire bronnen. Het blijft evenwel niet zo evident om enerzijds de rijk gedocumenteerde geschiedenis te combineren met de anderzijds geromantiseerde stukken in het boek. De auteur neemt de vrijheid om sommige historische personages (sterk) in te kleuren. Bij mij roept dit eerder meer vragen op dan dat het een meerwaarde is.

[Hugo · Rating 5 out of 5]

Fascinatingly told, ingeniously constructed and written with a graceful pen.
While jurists and historians usually use a ' dry ' style.
I read it several evenings late into the night because I couldn't put it down.
You really empathize with the protagonists.
Respect and a lot of admiration for the author.

[Thibaut Van Loo · Rating 5 out of 5]

Joren Vermeersch laat in dit boek de indrukwekkende Vlaamse geschiedenis uit de 14 eeuw tot leven komen. In een vlot te lezen romanstijl vertelt hij hoe de gewone Vlaming leefde en wat hem of haar bezighield.
Dit is een van de weinige geschiedenisboeken die er in slaagde om mij volledig in het verhaal op te laten gaan. Je voelt de emoties van de personages en wetende dat dit alles echt gebeurt is raakte het verhaal me diep. Ik zal voorgoed anders kijken naar onze geschiedenis en zal vele passages van dit boek in me ophalen als ik door Brugge of Gent dwaal.

Als je dus ooit de kans krijgt om dit boek te lezen, kan ik u dit enkel ten sterkste aanraden. Ik zal zelf in de toekomst dit boek zeker nog eens opnieuw lezen.

[Robert · Rating 3 out of 5]

Goede info over en schets van die periode maar laat ons zwijgen over een wervelende romanstijl.

[Dieter Dumolin · Rating 5 out of 5]

Deze pageturner is de ideale historische proloog tot het veel "taaier" werkstuk "de Bourgondiërs" van Bart Van Loo.

Een roman die gewone historische personages verhalend uitdiept. Ideaal voor wie er niet van houdt om in elk hoofstuk omver geblazen te worden met een encyclopedische opsomming van veldslagen, stambomen en harde historische weetjes. Joren duwt zichzelf en zijn academische kennis niet op de voorgrond.

Het is een boek waar je kwa feitenkennis misschien niet slimmer, maar wel heel wat wijzer van wordt. Een meesterwerkje dat ons huidige "Bourgondische" Westerse bestaan doet relativeren en dat lang blijft nazinderen. Dankjewel daarvoor.

[Anthony Verhelpen · Rating 4 out of 5]

Heel vlot geschreven boek over het graafschap Vlaanderen in de 14de eeuw. Het boek zoekt een evemwicht tussen geschiedschrijving en fictie, en doet dat aardig goed, vooral in de hoofdstukken betreffende de Vlaamse revoluties en opstanden. Deze eerste delen lezen echt als een trein. Gewoon top! In het midden valt het boek helaas wat uit balans en werd het zelfs wat langdradig. Soms lijkt de dialoog ook gewoon te hedendaags (bv “sociale rechtvaardigheid”). In het laatste hoofdstuk veert het boek daar weer recht, met een prachtige eindnoot van de auteur. Het boek slaagt m.i. volledig in haar opzet om een beeld te geven van de vele rampen waarmee omze voorouders (ook zij uit de onderste lagen van de bevolking) moesten kampen. Een aanrader!

[Brigitte · Rating 5 out of 5]

Absolute aanrader! Verfrissend om ook eens door de bril van 'de gewone mens' te kunnen meekijken in een woelige periode uit onze geschiedenis.
Na het lezen van De graven van Vlaanderen (E. De Maesschalck) en De graven van Loon (Jan Vaes) was dit een mooie aanvulling.

[Kristof Lauwers · Rating 5 out of 5]

Een geweldig boek. Hoewel de waazinnige 14de eeuw al ver achter ons ligt, lees en ontdek je tussen de lijnen, meer dan 600 jaar later, nog een aantal verrassend actuele parallellen met vandaag. Een plezier om dit boek te lezen. Het boek vertelt het verhaal van de gewone man en vrouw, in het 14de eeuwse Vlaanderen. Niet (alleen) het verhaal van machtige koningen, graven en clerici.

[Kris Breugelmans · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek, van de eerste tot de laatste pagina, voor mij ⭐⭐⭐⭐⭐⭐waard.

[William Van · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek!

[Wendy · Rating 3 out of 5]

Dit is een boeiend boek, waarin je de geschiedenis van die waanzinnige veertiende eeuw eens op een andere manier leert kennen. De feiten zijn wat ze zijn, en het is erg duidelijk dat de schrijver veel research gedaan heeft. Dit toont zich ook in de vele voetnoten, waarvoor hij trouwens zelf waarschuwt dat die spoilers kunnen bevatten (wat het moeilijk maakt om te beslissen wanneer je die nu best wel of niet leest).
De bekende historische figuren passeren de revue, maar de geschiedenis wordt vooral opgehangen aan minder bekende personages, waarvan het leven tot in de details is uitgezocht, maar waarvoor ook een en ander bij elkaar werd geschreven, al dan niet echt gebeurd (het is dan ook faction te noemen, waar feiten het uitgangspunt vormen, maar waarrond de rest wordt verzonnen). Het moeilijke is om feit en fictie van elkaar te scheiden, en je ervan bewust te zijn dat de karakterschetsen niet altijd op waarheid berusten.

Toch is het juist dankzij al deze details, en de veelheid aan personages dat het je als lezer soms wat duizelt, het is veel informatie om verwerkt te krijgen. Maar je moet je ermee verzoenen dat je niet alles kunt onthouden, en proberen om de grote lijnen te blijven zien. Naar het einde toe werd dat voor mij wel veel moeilijker, ik zag door de bomen het bos niet meer altijd (een tijdslijn zou dan ook erg welkom geweest zijn, net als een kaartje met de verschillende dorpen en steden op).

Hoewel Joren Vermeersch de nadruk probeert te leggen op de gewone mens, je ontsnapt toch niet aan de vele revoluties, oorlogen en veldslagen, waarvoor de middeleeuwen toch wel bekend staan. Ik kreeg persoonlijk toch net iets te weinig mee van het leven van de gewone mens.
Het hoofdstuk ‘In diepe smart’ sprak me het meeste aan, over de pest en de invloed daarvan, en de algemene rol van de kerk. Als kritiek op die kerk kan het ook tellen.

De schrijfstijl van Joren Vermeersch is over het algemeen aangenaam, en toegankelijk. Geen academische taal, maar meestal de taal van de man in de straat, waarover hij ook net schrijft. Op andere momenten staan er wel wat ‘krommere’ of gekunstelde zinnen in, wat jammer is. Ook zijn de dialogen niet altijd geloofwaardig.

Het kostte mij vaak moeite om het boek vast te nemen en door te lezen (het was geen pure ontspanning voor mij), en dat is ook de reden waarom ik er zo lang (vijf maanden) over gedaan heb. Je moet er echt even voor gaan zitten, en tegelijkertijd lees je hier ook weer geen uren in door.
Ik kan dan ook niet zeggen dat ik dit ‘graag’ gelezen heb. Ik kreeg het als recensieboek door Libelle opgestuurd, anders had ik het zeker nooit opgepakt, of ook niet uitgelezen. Het voelde vaak als ‘huiswerk’. Toch is het een boeiend boek, en de research die ervoor gedaan werd is indrukwekkend.

[Mika Bracke · Rating 5 out of 5]

A brilliant book in which the author, Joren Vermeersch, succeeds exceptionally well in constantly immersing the reader in the Flemish world of the fourteenth century. He does so in a unique way: by adopting bottom-up perspectives rooted in the lives of the "common people". Rather than centering the narratives of nobles and kings, the book foregrounds the experiences of fullers, weavers, shoemakers, innkeepers, merchants, and entrepreneurs - in short, the guilds and the urban citizenry, primarily from cities such as Ghent and Bruges.

Vermeersch also handles the timeline in an original manner. He does not simply rattle off a chronological sequence of events. Instead, he selects a number of individuals who are brought vividly to the foreground, occasionally making large leaps through time. By stepping into the shoes of these once-living people and attempting to revive their thoughts and emotions - within the limits of the sources, yet supplemented here and there with (cautious) speculative fiction - the author conveys what unfolded during the intervening periods. Upon returning to the "present" of the narrative, he manages to zoom in on different moments while simultaneously revealing the connections between them, all without getting lost in excessive detail.

As such, the book delivers a veritable wealth of information - information that can at times feel overwhelming, but is nonetheless deeply instructive. Topics such as the resistance of the Flemish guilds against Philip IV of France at the beginning of the fourteenth century, famine caused by climate change and natural phenomena, the plague, the Flemish coastal uprising, and the so-called "Flemish civil war", marked by rivalries and complex relationships between Ghent, Bruges (and the rest of Flanders), the Count of Flanders, and France, have all become much clearer to me. I also gained a better understanding of how to situate certain historical figures, such as King Philip IV of France, Jan Heem, Louis of Nevers, William Deken, Nicolaas Zannekin, Louis of Male, Philip van Artevelde, and Frans Ackerman.

Above all, however, I learned more about the history and character of the ordinary Flemish people. This people - of whom I myself am a part - proved to be a difficult force to tame, particularly during the fourteenth century. Despite the many rivalries and internal contradictions (Ghent versus Bruges, city versus countryside, guilds versus urban elites, and so on), the Flemings demonstrated remarkable resilience and courage. In this period of history, our forebears showed that courage, strength, solidarity, struggle, and freedom were ideals they held in the highest regard, even in times of profound crisis.

[Arne · Rating 4 out of 5]

De manier waarop Joren Vermeersch de geschiedenis van Vlaanderen brengt vanuit het perspectief van verschillende historische personages uit verschillende klasses, gebeurt op een meestervolle manier. Ik kon mij zo goed inleven in de frustraties, angsten, triomfen, wanhoop etc. van de hoofdpersonages. Het voelt alsof je een fictieboek leest, terwijl je enorm veel bijleert op zowel het vlak van historische objectiviteit, als de emotionele lading die mensen meedroegen bij de absurde gebeurtenissen van toen.

Ik verbaasde me telkens opnieuw over hoe wispelturig de bevolking kon zijn en hoe het algemene sentiment van de één op andere dag kon omslaan waarbij voormalige helden plots het onderspit moesten delven en het soms met hun leven moesten bekopen.

In de geschiedenislessen en de meeste non-fictieve boeken bekijken we de periode vanuit het standpunt van de vorsten, de adel, de kerk... waardoor we vaak bewondering krijgen voor hun prestaties, maar dit boek laat de keerzijde van de medaille zien waarbij we merken dat de gewone burger bijna altijd de prijs betaalt. Hetzij in taksen, hetzij in het verliezen van familieleden, hetzij in het verliezen van hun rechten of vrijheden.

Het was een zeer boeiende rit om dit boek te lezen. Ik raad het iedereen aan die geïnteresseerd is in Middeleeuwse geschiedenis en vooral de Vlamingen die meer willen weten over hun voorgangers.

[PeterVR · Rating 5 out of 5]

Wat een verhaal. Wat een trip! De enorme research die hier voor nodig was is ontzagwekkend. Op sommige momenten leest het effectief een beetje als een beter "Rode Ridder", maar ik stoorde me helemaal niet aan de dialogen en de inkleuring. Wel integendeel. dat paste perfect bij hoe ik geschiedenis graag lees (en onthoud). Ik ben de auteur dankbaar voor het leggen van deze waanzinnig mooie puzzel. Iedereen kent wel een paar stukjes vanop de schoolbanken, maar mooi samengelegd en vanuit de verschillende perspectieven bekeken geeft dit echt meerwaarde. Een topwerk.

[Maarten Vandekerckhove · Rating 4 out of 5]

Dit boek bezorgt je een dubbel gevoel. Als historicus heb ik natuurlijk altijd geleerd dat geschiedschrijving gebaseerd moet zijn op wat de bronnen ons vertellen. Daar neemt de auteur een loopje mee. Dit is geen kroniek van wat er is gebeurd, maar één van hoe het zou kunnen gebeurd zijn.
Aan de andere kant word je hierdoor wel volop mee gesleurd in het verhaal. Je krijgt een levendig en spannend relaas van deze boeiende periode uit onze geschiedenis. En op het einde overheerst bij mij toch dat positieve gevoel over het boek.

[Brent Verhoeven · Rating 4 out of 5]

Vermeersch schrijft een zeer leesbare roman over de 14e eeuw in Vlaanderen met een focus maar uitsluitend over de vrouwelijke actoren. Zijn boek geeft aangenaam weer hoe sommige concepten zoals de standenmaatschappij en feodaliteit stilletjes aan afbrokkelen door de ogen van 'gewone mensen'. Kortom, goeike Vermeersch!

[Nathan · Rating 4 out of 5]

Een meeslepend relaas over de turbulente 14de eeuw, verteld vanuit het standpunt van de gewone burgers. Vooral de gedetailleerde beschrijvingen van de Brugse binnenstad gaven het geheel voor mij - als geboren Bruggeling - extra kleur. Enkel een strengere eindredactie had de leeservaring nog verbeterd, omdat de gevoelens en gedachten in opeenvolgende alinea's vaak in herhaling vallen.

[Frank Debaere · Rating 5 out of 5]

Wat een boek. Meeslepend verhaal gebracht door de ogen van historische personages, met regelmatig een knipoog naar het heden ( de staatsschuld is vanzelf gekomen en zal vanzelf weer weggaan). Alleen het laatste hoofdstuk wijkt wat af van de andere, dit is eerder een droge geschiedenisles. Maar, een absolute aanrader.

[Ariane DC · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek. De meer verhalende geschiedschrijving is in opmars. Joren Vermeersch schrijft op een boeiende manier en tegelijkertijd ook wetenschappelijk. Aanrader.
Aanzet om zijn andere boeken te lezen. De historische, niet de politieke.

[Kathy Van · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek! Wist ik dit allemaal al maar eerder! M.i. lees je best eerst dit boek, om dan de bourgonderiers van Bart Van Loo in te duiken, dan sluit het er meer op aan, in plaats van andersom, wat ik gedaan heb.

[Yves Lippens · Rating 5 out of 5]

De 14e eeuw in onze contreien, beschreven vanuit het standpunt van de gewone man en vrouw. Fantastische brok geschiedenis, met Brugge in een hoofdrol.

[Anke · Rating 4 out of 5]

De waanzinnige eeuw gezien door de ogen van enkele individuen en families. Boeiend om te lezen

[Tom Hermans · Rating 4 out of 5]

Leunt zeer sterk op Tuchman's "Waanzinnige 14e Eeuw", maar met een leuke invalshoek waarbij telkens iemand concreet gevolgd wordt. Vlot leesbaar, informatief, ontluisterend.

[Paul · Rating 5 out of 5]

Wat kan die man vertellen
De gedroomde geschiedenisleraar die soms droge stof omzet in een boeiend verhaal
De personnages komen tot leven. Het is alsof je er zelf bij was
Puik!