Mreydi Çarşısı

by Kassem Hawal, Sevra Baklacı (Translator)

Saddam Hüseyin düzeninin zulmünden Amerika ve yandaşlarının askeri işgaline savrulan Irak. Dağıtılan ordunun işsiz kalmış askerlerinin önce eşkıyaya sonra da İslamcı silahlı çetelere dönüştüğü bir vatan. Vatanın bağrı Bağdat’ın orta yeri Mreydi Çarşısı.
Fırınından kasabına; kitapçısından kuyumcusuna; her türlü ilacın satıcısından her türden devlet belgesini, imam fetvasını satana; sünnetçisinden taklit tablo ya da tarihi eser satıcısına; bit pazarından lüks telefoncusuna kakuleli çaylar eşliğinde dükkân dükkân alışverişin vatanı bu çarşı da diğer tüm çarşılar gibi toplumun bir özeti.
Tıpkı Irak gibi doğuştan kötürüm Mreydi de tespih satarken hem bu özeti okur hem de özetin bir parçası olur. Yıllar sonra ülkesine dönen bir komünistin Mreydi ile başlayan dostluğu onu, yaman bir hesaplaşmanın içine çekecek olan, çarşıdaki saklı “Hakikat Bodrumu”nu bulmasını sağlar. Hakikata çoğu kere olduğu gibi bir kitapçıdan, kütüphaneden ulaşılacaktır. Ancak hakikatin de ilaç ya da zehir olması bir doz meselesidir.
Gılgamış Destanı’nın ülkesinde tiyatrolar artık ölüleri yıkanmak içindir, kesilen hurma ağaçları baruta bulanmış çöl kumu kadar ihanetin simgesidir, kültürel susuzluk çeken bu ülkede tiyatro Kerbela yürüyüşünde yaşamaktadır. Ve bir kadın “burkasının önüne örülü küçük kafesin arkasından çılgın gözlerle ona bakar ve kimse ne güzelliğinin ne de çirkinliğinin ne mutluluğunun ne de aşağılayıcılığının miktarını bilir.”

144 pages, Paperback

Published September 22, 2023

Reviews

[Erkan Yıldız · Rating 4 out of 5]

İşgalin, bir ülkenin parçalanmasının, aydınlanmanın ne anlama geldiğini çok güzel anlatmış roman. Hikâyenin coğrafyası Irak ama hikâye hepimizin hikâyesi.

[Leylak Dalı · Rating 3 out of 5]

Edebi anlamda anlatımkeyif vermedi ama konu değişikti. Körfez Savaşı sırasında Bağdat'ın kenar mahallelerinden birindeki bir çarşıda başlıyor kitap. Başlıyor ama devam etmiyor ilerleyen sayfalarda. Önceleri satışı yasak kitaplarla dolu bir deposu olan bir kütüphaneci, çalışmaları yasaklanmış heykeltraşlara heykeller yaptırarak Amerikan askerlerine tarihi eser diye satan bir mücevherci, bir kahveci ve tekerlekli sandalyeye mahkum, tesbih satan, çarşıyla aynı ismi taşıyan yoksul bir genç var. Aralarına uzun yıllar yurtdışında yaşayıp Amerikan askerlerine kılavuzluk yapmak amacıyla Bağdat'a dönmüş eski bir tiyatrocu olan Meysem karışıyor. Meysem ve tesbihçi genç dost oluyorlar, Meysem pişmanlık içinde, genci ve annesine korumasına alarak vicdan temizleme gayretinde. Araya eski sevgili de giriyor derken hepsi birlikte çok daha iyi bir kurguda birleşebilecekken kuru bir anlatım olmaktan ileriye gidemiyor...

[Ufuk Ay · Rating 5 out of 5]

Tamda cihatçı teröristlerin Suriye'ye çöreklendiği günlerde okudum. Emperyalizminin semirttiği cihatçılar bir yandan Siyonizm bir yandan ülkenin tüm altyapısını bombaladığı, bilim insanlarını öldürdüğü günlerde okumak bu düzene öfkemi tazeledi. İliştirilmiş gazetecilerin cihatçı övdüğü günlerdeyiz aklımızı diri tutmalı...