Over de kop

by Brankele Frank

Ken je die van de neurobioloog met een burnout die daar een boek over ging schrijven? Inderdaad, die belandde in een tweede burnout. Waarom je dit boek dan nog serieus zou nemen? Het schijnt dat een tandarts zelf veel gaatjes heeft, de kinderen van psychiaters volkomen mesjogge zijn, en ‘t bij de loodgieter thuis lekt.

Neurobioloog, ervaringsdeskundige en voormalig consultant Brankele Frank kreeg overspannenheidsklachten, net als ongeveer 1,3 miljoen mensen in Nederland. Dat zijn één op de zes werkenden – een aantal dat de afgelopen jaren gestaag stijgt, zeker ook onder jongeren. Omdat de medische wereld geen antwoord had op de vraag wat er precies aan de hand was, besloot ze zichzelf te onderwerpen aan de onderzoeksmethodes waarin ze getraind was: 1) wat zag de neurobioloog in haar hersenen gebeuren? en 2) hoe zou ze dit als consultant kunnen oplossen? Haar zoektocht naar antwoorden leidt haar naar wetenschappers, therapeuten, de wereld van emoties, collega-burnouters en haar eigen hersenpan. En naar de feilbaarheid van ons wetenschappelijke denken zelf.

In een heldere, grappige, ontroerende, onderzoekende toon behandelt Frank deze zogenaamd typisch moderne ziekte. Ze houdt een even wetenschappelijk als persoonlijk pleidooi om de vervreemding van ons lichaam tegen te gaan door ons emotionele bewustzijn te ontwikkelen.

Genres: Nonfiction, Psychology, Self Help, Health, Audiobook, Mental Health, Science

395 pages, Kindle Edition

First published November 17, 2023

About the author

Brankele Frank is een Nederlandse neurobioloog en auteur die met haar boek Over de kop, haar columns en podcast “Let’s go mental” wetenschap én persoonlijke ervaring inzet om te praten over stress, burn-out en mentale gezondheid. Brankele Frank: neurobioloog én auteur die burn-out, stress en brein verklaart — via boek, columns, podcast én tv-quiz. Door haar duidelijke uitleg én openheid brak ze door naar een breed publiek — onder andere als winnaar van “De Slimste Mens” in 2025.

Reviews

[Ruut Willemsen · Rating 5 out of 5]

Mij maar is kwetsbaar opstellen op goodreads. Zelf worstel ik op dit moment met overspannenheid klachten. En vind ik het niet weten wat er met me is kneiter spannend en eng. Over de kop ik een prachtig boek. Bij toch wel veel herkenning maar toch ook wel geluk dat ik nog niet van fase kasplantje ben geworden. Al is het niet uit te leggen dat bewegen wel lukt en met mensen zijn maar een taak beginnen, overzicht hebben, de dag doorkomen zonder dat je denkt shit heb ik niet iets gemist over het hoofd gezien wat ik moest doen. JTerwijl je nog niet werkt. En pas over ander halve week weer begint. Het is niet uit te leggen. Lees dit boek om het toch een beetje beter te begrijpen :) en ik heb echt moeten huilen aan het einde. Wat kan ze prachtig schrijven bij de Synthese moest ik echt heel erg huilen

[Benjamin Moen · Rating 5 out of 5]

Voor iedereen met stress gerelateerde, overspanning / burn-out klachten is dit boek een hele serieuze aanrader. Ik ben de schrijfster ontzettend dankbaar voor het zo precies, minutieus, humoristisch en bij vlagen poëtisch neerpennen van haar eigen herstelproces. De opgedane lessen uit de ervaring van Brankele helpen me iedere dag tijdens mijn eigen herstelproces. Verwacht geen quik fix. (Was het maar zo’n feest dat dat bestond.) Maar een lotgenoot die naast je staat. Grote dank!

[Doortje Knobbe · Rating 5 out of 5]

Brankele, bedankt! Als mede-burnie en mede-neurobioloog herkende ik me in bijna alles. En wat fijn om weer bevestigd te hebben dat een burnout hebben echt ziek zijn is. Man, ik heb gelachen en gehuild om dit boek en ik raad het iedereen aan. Vooral aan mensen die zelf geen burnout hebben gehad ❤️

[Carlijn Keijzer · Rating 5 out of 5]

Ik heb heel veel aan dit boek gehad voor het begrijpen van mijn gefrituurde brein, het kunnen plaatsen van een stoet aan vage klachten, en hoe daarmee om te gaan - mede doordat Frank het benadert vanuit een biologische perspectief, en geen moment zweverig is. Ook supervlot en luchtig geschreven (wat je bij een burn-out wel kan gebruiken). Mijn interesse in de menselijke hersenpan is weer helemaal aangezwengeld!

[Stephanie · Rating 5 out of 5]

Must-read als je over de kop bent gegaan en je snapt er geen zak van. Brankele Frank heeft haar research gedaan én ze schrijft heel leuk.

[Eva-Britt · Rating 5 out of 5]

Een dijk van een boek over aangebrande hersenpannen, ik kan het iedereen aanraden wanneer je jezelf of iemand in je nabijheid met burnout (of na herstel) beter wilt leren begrijpen :)

[Bianca Oortwijn · Rating 3 out of 5]

4⭐️ voor de interviews en wetenschappelijke stukken
1,5⭐️ voor de tenenkrommende schrijfstijl

Uitgebreider commentaar volgt, maar de worsteling door alle breedsprakige navelstaarderij, overdaad aan metaforen en vergelijkingen, de storende woordherhalingen (waarvan de infantiele benaming 'burnies' soms wel vier keer achtereen werd ingezet op 3/4 pagina), afgewisseld met totaal onnodige vulgaire bewoordingen... maakten dit boek een steeds grotere uitputtingsslag.

[Marjolein · Rating 5 out of 5]

Love it! Heeft me veel inzicht gegeven in wat er nou met me is gebeurd tijdens de burnout en daarmee ook mijn perspectief veranderd en wat handvaten gegeven.

Zou het zowel "burnies" als mensen die een burnout beter willen begrijpen aanraden!

[Annelin Pesman · Rating 4 out of 5]

Echt een goed, interessant boek! Als mens (en manager) zo goed en belangrijk om meer te leren over het brein, hoe Burn-out werkt en welke impact dit heeft op korte en lange termijn. Een aanrader!

[Robin · Rating 5 out of 5]

ik vind dit echt een fijn boek en echt enorm veel herkenning. hierdoor begrijp ik beter wat er aan de hand is. als (te) veel stress een rol in je leven speelt, dan zou ik dit boek lezen. hopelijk nog "op tijd"

[Liza · Rating 5 out of 5]

Knap hoe toegankelijk, persoonlijk en bij vlagen grappig er wordt geschreven over zo’n complex fenomeen. Heel verhelderend om meer te lezen over de neurobiologie en te snappen waarom je hoofd niet werkt en waarom bijvoorbeeld ‘goed’ ademhalen goed is voor je. Alle standaard adviezen krijgen nu een duidelijke uitleg waardoor ik ze makkelijker aanneem en overneem.
Zonder neurobiologische achtergrond is het misschien iets meer leeswerk (alhoewel het op een laagdrempelige en begrijpelijke manier wordt uitgelegd) en ik zou dit dus niet op het toppunt van stress lezen. Verder een echte aanrader voor iedereen die zelf de dupe is geweest van overmatige stress tot burn-out of een vriend/partner/familielid/collega die hier de dupe van is beter wil begrijpen.

[Grietleest · Rating 5 out of 5]

Burn-Out. The big BO. Dat ding waar je wel eens over hoort vertellen maar waarvan je denkt dat het je nooit gaat overkomen.
‘Cava hoor!’ was mijn standaard zinnetje als er iemand vroeg: ben je echt ok?
Dat is natuurlijk een beschermingsmechanisme. Zolang je denkt dat alles ok is, zal alles ook wel ok zijn, toch?
Tot je dus over de kop gaat.

Wat er dan met je gebeurt, legt @brankelefrank haarfijn uit vanuit haar studies neurobiologie en haar ervaring met burn-out.
Ze wil namelijk een rationele verklaring voor wat er met haar aan de hand is (don’t we all?).
Dit zou dan een gortdroog boek kunnen zijn, ik weet in ieder geval hoe het gesteld is met mijn prefrontale cortex en don’t even get me started over mijn amygdala…
Maar Frank doet dit met de nodig humor 🙌🏻. Met de nodige zelfrelativering 💪🏻. En met de nodige korte hoofdstukjes 🙋🏼‍♀️. Mijn brein is haar ontzettend dankbaar.
Was ik even boos op haar toen ze op het einde van het boek schreef dat een volledig rationele verklaring voor burn-out (voorlopig nog) niet mogelijk is en dat het verlangen naar rationalisering waarschijnlijk mee de burn-out gevoed heeft?
Kan 🤷🏼‍♀️🤓.

Maar de dankbaarheid voor het warme, herkenbare bad met heerlijk geurende humorbadschuim blijft overeind. 🛁
Het doet me stiekem hopen dat het wel goed komt.

[Gerdien · Rating 5 out of 5]

Eindelijk een boek over burnout dat de lichamelijke neurobiologische mechanismes uitgebreid en precies beschrijft. En beschtijft wat de wetenschap nog niet weet, wat helaas best veel is.
Ook goed geschreven (mijn agenda was zo leeg als de blik in mijn ogen)
Het feit dat Frank winnaar werd van de Slimste Mens geeft hoop.

[Loes · Rating 4 out of 5]

4,5 ster. Beste boek over burn-out dat ik heb gelezen. En dat zijn er nogal wat ;)

[Lottie · Rating 5 out of 5]

Heel fijn boek om te lezen als je zelf over de kop geslagen bent, en je heel graag wil begrijpen wat er nou allemaal met je aan de hand is en wat je ertegen kan doen.

Al moet je wel een beetje op academisch niveau kunnen lezen, leest het vlot weg. En zelfs als je alle ingewikkelde namen van onderdelen in het menselijk brein niet kan onthouden, is de uitleg van wat er in je hersenen en lichaam gebeurt goed te begrijpen.

[Thamvov · Rating 5 out of 5]

Een topboek! Echt een aanrader voor iedereen die dealt met (of meer wil weten over) burnouts, overspannenheid en (chronische) stress.

Het gaat in op Brankele's persoonlijke ervaring met burnouts, de wetenschap erachter, en beschrijft tips om er weer bovenop te komen. Het is op een vlotte, grappige, en superoprechte manier geschreven, zelfs als het soms over ingewikkelde materie gaat zoals het brein, neuronen en hormonen of psychologie. Ik heb gelachen, en werd soms emotioneel door de (h)erkenning.

Alleen al ter preventie vind ik dit een goeie om te lezen!

[Marike · Rating 4 out of 5]

Het meest informatieve boek over burn-out dat ik tot nu toe heb gelezen. Een herkenbaar persoonlijk verhaal maar vooral veel informatie over wat we (niet) weten over burn-out. Voor mij vaak zo verwoord dat ik dacht: ja, zo is het precies. Aanrader.

[LeonieM · Rating 4 out of 5]

Een boek dat me veel stress gaf, maar me ook liet inzien dat ik een ongezonde haat-liefde-verhouding met stress heb, waardoor ik Ontspannen en Niets Doen en Dingen Afzeggen Als Je Moe Bent heb herontdekt, en dat was hard nodig.

[Siert · Rating 4 out of 5]

Gelezen omdat een vriend van mij een burn-out heeft en ik er meer over wilde begrijpen. En dat is by far gelukt.

[Wencke Nilsson · Rating 5 out of 5]

EINDELIJK heb ik dit boek uit. Het kostte me meer dan een jaar, maar dat komt niet door de schrijfstijl, humor, interessante verdiepingen en kundigheid waarmee dit boek is gemaakt. Maar door mijn eigen niet kunnen, ongeduld, geen tijd kunnen nemen voor waar ik tijd moet nemen en dan nog stress, oja en mijn omgeving natuurlijk. Ik heb nog steeds een burn-out, het duurt langer dan ik wil. Maar hoe verder ik in dit boek raakte hoe meer het ook mijzelf raakt. Ik herken zoveel van wat Brankele verteld. In de eerste instantie raakte ik over gefascineerd door het brein en dat ik ook ik moet snappen hoe dit allemaal werkt. Om er later achter te komen dat ik teveel in mijn hoofd zit en meer dingen mijn lichaam moet herkennen. Het is hét boek voor de burnie en burnie bijstander of de toekomstige burnie. Dank ❤️❤️❤️

[Esther · Rating 5 out of 5]

Wat een ontzettend goed boek. Eigen ervaringen en onderzoeksinformatie worden goed afgewisseld en alles sluit naadloos op elkaar aan. Daarbij vind ik het heerlijk dat het boek zo gestructureerd is. Brankele Frank werkt met probleemanalyse en hypothesen, waardoor de inhoud overzichtelijk en goed te volgen blijft.

Ze schrijft met een flinke dosis humor (die niet alleen voor de gezelligheid dient, maar daarvoor moet je het boek maar lezen). In het begin vond ik dit overkill, maar niet veel later merkte ik dat het het boek karakter gaf. Wie Frank van tv of podcasts kent, herkent haar humor en karakter ook in het boek en dat maakt dat het extra leuk leest.

Wat dit boek verder voor mij zo fijn maakte om te lezen, is dat het perfect aansluit bij mijn enorme honger naar kennis. Ik heb vaak al een nieuwe vraag voordat de vorige goed en wel beantwoord is en Frank haar brein werkt net zo. Ze duikt diep in de materie, bekijkt problemen vanuit verschillende hoeken, en beperkt zich ondanks haar achtergrond in neurobiologie niet tot alléén dit vakgebied.

Zoals Frank citeert: “Absence of proof is not proof of absence.” Een goede samenvatting waarom ik dit boek aan iedereen zou aanraden. Het laat zien dat burnies niet gek zijn, ook als dat richting de buitenwereld soms moeilijk te bewijzen is.

[Jara Hussein · Rating 5 out of 5]

Super super super fijn boek om te lezen als je zelf (of iemand in je omgeving) dealt met een burn out.

De schrijfstijl waarbij wetenschap wordt gecombineerd met persoonlijke anekdotes werkte heel goed voor mij - de persoonlijke anekdotes maakten het voor mij heel herkenbaar.

Het boek heeft me zoveel inzichten gegeven op verschillende vlakken en was 1 groot ‘hèhè’ moment: eindelijk iets/iemand die me kon uitleggen wat zich binnen mijn lichaam afspeelt en waarom ik me voel zoals ik me voel.

Weet dat ik hierin vast niet de enige ben en maakt me ergens ook boos dat ik dit door een boek (niet eens door mijn eigen huisarts?!?!?!?!) te weten kom.

For all my burnies out there - you got this xxx

[YOR · Rating 4 out of 5]

Eindelijk uit! Veel aan gehad, maar het is wel een erg cognitief boek wat misschien niet is waar je op zit te wachten midden in een burn-out. Brankele's toon en humor (en consultant insteek) is niet helemaal mijn ding, maar toch veel geleerd en praktisch toepasbare tips gekregen. Fijn dat er een boek is die een poging doet om de wetenschappelijke kennis over de burn-out (niet superveel) op een rijtje te zetten en je handvaten geeft voor het omgaan met je verbrandde hoofd.

[Freya · Rating 4 out of 5]

Heel interessant boek over de invloed van stress op neurobiologische processen in je lichaam en hoe je er best mee omgaat , opgesplitst in 3 delen : het tot rust komen van je lichaam , geest en omgaan met je omgeving. Het is een combinatie van persoonlijke ervaringen en wetenschappelijke studies , wat heel fijne inzichten geeft. Echter, bij sommige delen (vooral bij geest en omgeving) komen de persoonlijke verhalen van de auteur , naar mijn mening, net iets te veel op de voorgrond.

[Eva · Rating 4 out of 5]

Aanrader voor iedereen die meer wil begrijpen van burn-out! Ondanks de neurobiologische benadering met veel vaktermen leest het makkelijk weg. Zelfs af en toe grappig!

Sommige onderdelen wel erg wetenschappelijk, uiteindelijk wilde ik ook vooral weten: en hoe nu herstellen? Het boekt gaat meer over het ontstaan van een burn-out dan over de oplossingen.

Er had meer beeldspraak uitgemogen, was nu wel erg overvloedig en af en toe wollig daardoor.

[Hannah Cornelis · Rating 5 out of 5]

Ik denk niet dat er een beter boek bestaat dat op een toegankelijke en vlotte manier alles wat met burnout te maken heeft beschrijft. Het heeft me inzichten, (h)erkenning en vele glimlachen opgeleverd. Het kan alleen maar positief bijdragen aan herstel voor al wie het zelf doormaakt of kortbij staat.

[Wouter · Rating 4 out of 5]

Echt een aanrader als je met burnout of overspannendheid dealt, of iemand in je omgeving hebt die dat doet. Dit boek heeft mij meer grip gegeven op de storm in m'n hoofd en het is fijn om niet alleen in het moment te merken dat wat je in therapie meekrijgt werkt, maar ook te begrijpen waaróm het werkt - en dat het ook voor de lange termijn in je lichaam zoden aan de dijk zet.

Als je recent diep een burnout in bent gedonderd kan ik me voorstellen dat het lezen van dit boek wat te veel gevraagd is; de wetenschappelijke termen volgen elkaar (weliswaar met goeie uitleg, maar toch) in het eerste deel in redelijk hoog tempo op. En als Franks ietwat haarclip-van-Marie-Claire-aandoende schrijfstijl (1 ster aftrek) net in je irritatiezone zit ga je toch net wat meer relativeringsvermogen nodig hebben om er doorheen te komen.

[Jamie Faaij · Rating 4 out of 5]

Fijn boek! Geeft in niet al te ingewikkelde taal een duidelijker beeld van wat er precies in je brein gebeurt (en hoe je lichaam hierop reageert) als je met een burn-out te maken krijgt.
En ook de manier waarop het boek geschreven is vond ik fijn, heb af en toe hardop zitten lachen.

[Viva · Rating 4 out of 5]

Ondanks dat ik al veel gelezen heb over dit onderwerp, geeft het veel inzichten en perspectieven. Leerzaam en fijn geschreven, vanuit wetenschap en eigen ervaring.
Ook een aanrader voor de omgeving van iemand met chronische stress en/of burn-out.
Met mooie cover, geïllustreerd door Olf :)

[Martijn Nieuwenhuijse · Rating 4 out of 5]

Fijne uitleg over wat er gebeurt in je lichaam onder chronische stress. Ook goed om te lezen als je geen burn-out hebt maar wel wilt snappen hoe of wat dat is. Vrij veel nieuwe begrippen in het begin maar wel allemaal goed uitgelegd.