What do you think?
Rate this book
Ik ben vrij
IIn februari 2021 werd Nederland overdonderd door Ik ga leven, de openhartige, ontroerende en vlijmscherpe debuutroman van Lale Gül, waarin ze haar persoonlijke strijd tegen de verstikkende tradities en verwachtingen binnen haar streng religieuze gemeenschap beschreef. Lale verlangde naar vrijheid, en die zou ze krijgen.
In Ik ben vrij blikt Lale terug op de eerste jaren van haar nieuwe leven. Dat heeft haar succes gebracht, prijzen, steun, nieuwe ontmoetingen en vriendschappen, en vooral vrijheid. Maar aan de andere kant is ze bedreigd en wordt ze uitgekotst door haar familie, vrienden van vroeger, de moslimgemeenschap en zelfs haar zusje, dat nog wél gelovig is en met volle overtuiging een hoofddoek draagt.
Ik ben vrij is een aangrijpend relaas en een diepgravende reflectie op de kracht van individuele vrijheid, de prijs van authenticiteit en de moed om tegen de stroom in te zwemmen. Lale beschrijft met haar geheel eigen pen, die honderdduizenden lezers al wist te ontroeren, op goudeerlijke wijze haar nieuwe leven. Ze neemt ons mee in haar bestaan van succesvol schrijver en tegelijk afvallige. Ze bezoekt lezingen, vrienden, schoonouders, schrijvers en haar therapeut, maar niet langer haar familie. Voor haar vrijheid heeft ze een hoge prijs betaald. Was die het waard?
Lale Gül (1997) is schrijver en columnist. Tot haar zeventiende ging ze in het weekend naar een Koranschool van de stichting Milli Görüş, daarna studeerde ze Nederlands aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Haar debuutroman Ik ga leven werd een internationale bestseller en won diverse prijzen, waaronder de NS Publieksprijs in 2021.
In Ik ben vrij blikt Lale terug op de eerste jaren van haar nieuwe leven. Dat heeft haar succes gebracht, prijzen, steun, nieuwe ontmoetingen en vriendschappen, en vooral vrijheid. Maar aan de andere kant is ze bedreigd en wordt ze uitgekotst door haar familie, vrienden van vroeger, de moslimgemeenschap en zelfs haar zusje, dat nog wél gelovig is en met volle overtuiging een hoofddoek draagt.
Ik ben vrij is een aangrijpend relaas en een diepgravende reflectie op de kracht van individuele vrijheid, de prijs van authenticiteit en de moed om tegen de stroom in te zwemmen. Lale beschrijft met haar geheel eigen pen, die honderdduizenden lezers al wist te ontroeren, op goudeerlijke wijze haar nieuwe leven. Ze neemt ons mee in haar bestaan van succesvol schrijver en tegelijk afvallige. Ze bezoekt lezingen, vrienden, schoonouders, schrijvers en haar therapeut, maar niet langer haar familie. Voor haar vrijheid heeft ze een hoge prijs betaald. Was die het waard?
Lale Gül (1997) is schrijver en columnist. Tot haar zeventiende ging ze in het weekend naar een Koranschool van de stichting Milli Görüş, daarna studeerde ze Nederlands aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Haar debuutroman Ik ga leven werd een internationale bestseller en won diverse prijzen, waaronder de NS Publieksprijs in 2021.
368 pages, Paperback
First published May 14, 2024
About the author
Lale Gül
3 books123 followersLale is een Turks-Nederlandse schrijfster die in een streng-islamitisch gezin in Amsterdam-West opgroeide en later afstand van nam.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 268 reviews
June 26, 2024
Zoals ik appels en peren niet kan vergelijken, kan ik dit werk ook maar niet met andere werken vergelijken, want dan zou ik veel strenger op de stijl en structuur zijn. Valt ze vaak in herhaling? Ja. Gebruikt ze veel cliches? Ja. Is het vernieuwend? Nee, ze gaat op hetzelfde als haar vorige boek door. Maar op een of andere manier ben ik enorm vergevingsgezind bij Lale Gül en dat zal te maken hebben met alle shit die ze over zich heen krijgt, waardoor ik vooral waardering voor deze vrouw krijg. Dus respect en daarom krijgt ze 4 sterren.
June 23, 2024
Ik geef het boek 2,5 sterren. Het is moedig dat ze over dit onderwerp spreekt en voor haar vrijheid vecht, en dat verdient applaus. Helaas doet ze neerbuigend naar andersdenkenden en trekt hun intellect in twijfel wanneer ze haar mening uitdagen. Ze lijkt nog steeds te worstelen met haar eigen ontdekkingsproces en frustraties over haar conservatieve opvoeding. Triest genoeg heeft ze, ondanks haar streven naar vrijheid met haar eerste boek, door bedreigingen van intolerante mensen een deel van haar vrijheid moeten inleveren. Dit voedt haar boosheid, wat begrijpelijk is, maar maakt haar minder objectief over bepaalde onderwerpen.
December 16, 2024
Gül’s eerste boek was een indrukwekkend debuut. In ‘Ik ga leven’ liet ze een glimp van haar literaire talent zien. Het was geen perfect debuut, maar wel een veel belovende start. Deze lijn weet ze echter niet volledig door te trekken in haar tweede boek.
In dit boek gaat Gül in op de nasleep van de publicatie van haar eerste boek. Ze vertelt over hoe haar familie haar nu vrijwel volledig buitengesloten heeft, hoe ze bedreigt wordt door vreemdelingen, maar ook hoe ze steun vind bij andere Turkse bannelingen die zich in soortgelijke situaties bevinden.
Het boek is een aaneenschakeling van verschillende scenes die zich focussen op verschillende kanten van haar ervaringen. Zo volgen we haar ervaringen bij de psycholoog, haar nieuwe relatie met een autochtone Nederlander, haar verschillende ervaringen met vrijheid (seksuele vrijheid, e.g. haar verschillende kortstondige relaties, maar ook haar eerste ervaring in een swingersclub met haar nieuwe partner).
Het sterke aan dit boek is de structuur van deze raamtelling, waarbij we de veelzijdigheid van Gül’s situatie te zien krijgen. Aan de ene kant geniet ze van het ontdekken van haar vrijheden, maar aan de andere kant zien we hoe ze lijdt onder de schuldgevoelens die ze richting haar zusje heeft. Haar zusje was slechts tien jaar oud toen Gül haar eerste boek publiceerde en daarmee de breuk met haar familie forceerde. Als gevolg hiervan groeit haar zusje op in een nog strenger klimaat dan dat Gül zelf deed. We zien haar rouwen om het verlies van haar familie, haar worstelingen met haar streven naar vrijheid, die haar in zekere zin ook haar vrijheid kosten (de constante bedreigingen vanuit de Islamitische gemeenschap).
Hoewel het boek een degelijke structuur heeft en het interessant is om te lezen over Gül’s ervaringen, reikt het nooit tot zeldzame literaire hoogtes.
Waar de zinnen en dialogen in haar eerste boek wellicht iets geknutseld waren en tè hard probeerden om literair te zijn, lijkt het alsof ze het in dit boek volledig opgegeven heeft. De enige vlekken van literaire ambitie vinden we terug in haar persoonlijke reflecties over haar schrijverschap. Daarmee wil ik niet zeggen dat het daadwerkelijk geschrevene literaire ambitie vertoont. Nee, wat ik daarmee bedoel is dat ze lijkt te lijden onder een flinke dosis grootheidswaan.
Er waren een heelhoop passages die bij mij de nekharen activeerden. Hier onder een aantal voorbeelden:
Hier twee voorbeelden die me deden denken aan Jaden Smith’s “can we talk about the political and economic state of the world right now?’
“Ik heb sowieso moeite met oppervlakkige gesprekken die nergens over gaan, ik heb daar geen talent voor, en al helemaal niet met familieleden.”
“‘Ehm...’ zeg ik. ‘Ja, daar zit wat in. Ik voel me momenteel zo’n jaar of vijftig. Als ik leeftijdgenoten spreek, voel ik me een alien. Die wereld, hún wereld, is vaak heel ver weg van de mijne. De dingen die ze doen, de dingen waar ze mee bezig zijn, of juist níet mee bezig zijn, het zonder enig plan leven in het moment, niet denken aan de toekomst, ik word er bijna zelf onrustig van. Ik vind het kinderachtig. Ik vind sowieso mijn generatie vrij... kinderachtig. Onserieus. En naïef. En verwend. En niet realistisch. Soms kom ik mensen tegen van vijfendertig die zich gedragen als twintigjarige. Dat klopt niet in mijn hoofd. In de cultuur waar ik vandaan kom, ben je praktisch volwassen vanaf je vijftiende, je hoort na te denken over zaken als je bruiloft, je gezin, je woning, je auto, je spaargeld, je vaste contract, het geld dat je opzij moet zetten voor een vakantiehuis in Turkije, of geld dat je moet sturen naar je familie in Turkije, die minder heeft.”
Wellicht nog erger vond ik de stukken waarin ze andere personages in haar boek voor haar karretje spande om een aantal veren in haar reet te deponeren.
“Meneer Köhler knikt instemmend, met een brede glimlach. ‘Dat is een mooie analyse van u, daar ben ik het mee eens. Zeg, mevrouw Gül, ik stond er laatst bij stil dat u pas vijfentwintig bent. Dat is jong, hoor. Ik wist nog niet zoveel op mijn vijfentwintigste. En ik kon al helemaal geen columns of boeken schrijven. Of bezig zijn met zo veel ingewikkelde vraagstukken. Ik vroeg me af of u zich wel vijfentwintig vóelt.’ Ik denk na.”
“Wat een goed boek heb je trouwens geschreven!’ ‘Dank je,’ zeg ik bescheiden.”
“‘Jij bent als water dat uit een dam breekt,’ zegt Noah op een avond. ‘Je komt net uit die doctrinaire kringen en je bent fel. Je bent boos, boos op het leven. Dat is een logisch gevolg van tegen dingen aan lopen, dag in, dag uit bedreigd worden en geen eerlijke kritische analyses mogen leveren van je familie en omgeving. Maar wat absoluut bijzonder is aan jou, is dat je overal over nadenkt. Je voelt je nooit groter dan de argumenten van een ander. En dat is heel zeldzaam,’ zegt hij, terwijl hij een slok van zijn bier neemt.”
“Je schreef een boek en zeek je cultuur en geloof af, en dat deed je niet als een idioot die drie woorden Nederlands spreekt, waarvan twee terminale ziektes, en ook niet heel rancuneus zoals een Ebru Umar, maar intellectueel en eloquent. Je hebt wraak genomen in stijl, met charme.”
“‘Omdat jij altijd jezelf blijft. En fucking eerlijk bent. Ik merk aan jou dat je de argumenten die ik je voorleg altijd overdenkt. Soms reageer je erop, soms niet, maar erover nadenken doe je. Je bent nooit hoogmoedig of opportunistisch, of alleen maar kwaad, en je blijft niet koppig bij je eigen standpunt. Je bent bescheiden op een zeldzaam niveau. Je verandert van mening als je te maken krijgt met argumenten die je niet kunt pareren.”
“De literaire critici hadden veel aandacht voor de wijze waarop de auteur via haar werk stelling neemt in het maatschappelijke debat, en vaak minder voor de literaire waarde van de roman, waarover niet positief geoordeeld werd, omdat veel Nederlandse boekenrecensenten überhaupt geen smaak hebben.”
“Ik laat alle moves zien die ik in huis heb, en dat zijn er veel, want ik ben een goede danser, en gooi al mijn charmes in de strijd.”
Nou goed, je begrijp het wel. Het boek hangt dus aan elkaar van de zelfvleierij. Ergens begrijp ik dat ook wel, want als iedereen zo tegen je praat, dan moet je welhaast ook wel heel erg in je zelf gaan geloven. Zeker wanneer je in zo’n scherpe dichotomie leeft als Gül, waarbij de ene helft van de mensheid je verkettert en de andere je aanbidt. Ik kan me voorstellen dat je dan liever de kant van het debat kiest waar je er het best uitkomt.
Toen ik er nog iets langer over nadacht kwamen er nog een aantal andere scenario’s in m’n hoofd voor. Want is het werkelijk zo vreemd dat mensen haar complimenten geven, of dat ze een flinke dosis zelfvertrouwen heeft? Eigenlijk is dat tamelijk normaal. Heel eerlijk gezegd ben ik persoonlijk ook wel een totaal van mezelf bevangen dat ik ook wel eens dat soort gedachtes heb. En getuigt het dan niet juist van literaire eerlijkheid dat in het boek op te nemen? Is het niet juist dapper om je narcistische trekjes te delen, in de wetenschap dat mensen daar aanstoot aannemen?
Ik zag wel iets in die theorie.
Maar toen bedacht ik me: ze heeft natuurlijk een tamelijk stevige Turkse opvoeding gehad, dus wellicht zijn al deze passages wel uitingen van haar trotse Turkse inborst. Want zover ik weet zijn Turken minder bezwaart met de Nederlandse gene rondom borstklopperij. Enfin, zonder Gül persoonlijk te kennen is het onmogelijk antwoord te geven op dat soort vragen.
In overeenstemming met de theorie van literaire eerlijkheid beschrijft ze later in haar boek het belang van schrijven voor haar persoonlijk. Vooral de volgende passage lijkt me relevant: “Het is een momentopname, wat je schrijft. Zoals bij een foto, die je later best stom kunt vinden. Maar dat maakt niet uit. Het mag stom zijn. Op dat moment vond ik het niet stom, kennelijk. Maar dat is met bijna alles in het leven zo, nietwaar? Ik ken ook veel mensen die niet snappen hoe ze ooit hun ex leuk vonden.”
Deze eerlijkheid kan ik erg waarderen. Het is dapper om je eigen slechte kanten te delen met anderen. Joan Didion’s ‘writers are always selling somebody out’, heeft dan vooral betrekking op haarzelf.
Wat echter wel teleurstellend is, is dat de aangenomen eerlijkheid van dit boek de enige waarde ervan is. Literair biedt het niet veel speciaals, haar reflecties op wat vrijheid is zijn ook weinig vernieuwend en blijven hangen rond het niveau van een maatschappijleer-klas op de middelbare school. Vooral ongemakkelijk waren de Sinterklaasgedichtjes die af en toe tussen de hoofdstukken door verschenen. Deze voedden voor mij het ongemak waarmee ik het boek las.
In dit boek gaat Gül in op de nasleep van de publicatie van haar eerste boek. Ze vertelt over hoe haar familie haar nu vrijwel volledig buitengesloten heeft, hoe ze bedreigt wordt door vreemdelingen, maar ook hoe ze steun vind bij andere Turkse bannelingen die zich in soortgelijke situaties bevinden.
Het boek is een aaneenschakeling van verschillende scenes die zich focussen op verschillende kanten van haar ervaringen. Zo volgen we haar ervaringen bij de psycholoog, haar nieuwe relatie met een autochtone Nederlander, haar verschillende ervaringen met vrijheid (seksuele vrijheid, e.g. haar verschillende kortstondige relaties, maar ook haar eerste ervaring in een swingersclub met haar nieuwe partner).
Het sterke aan dit boek is de structuur van deze raamtelling, waarbij we de veelzijdigheid van Gül’s situatie te zien krijgen. Aan de ene kant geniet ze van het ontdekken van haar vrijheden, maar aan de andere kant zien we hoe ze lijdt onder de schuldgevoelens die ze richting haar zusje heeft. Haar zusje was slechts tien jaar oud toen Gül haar eerste boek publiceerde en daarmee de breuk met haar familie forceerde. Als gevolg hiervan groeit haar zusje op in een nog strenger klimaat dan dat Gül zelf deed. We zien haar rouwen om het verlies van haar familie, haar worstelingen met haar streven naar vrijheid, die haar in zekere zin ook haar vrijheid kosten (de constante bedreigingen vanuit de Islamitische gemeenschap).
Hoewel het boek een degelijke structuur heeft en het interessant is om te lezen over Gül’s ervaringen, reikt het nooit tot zeldzame literaire hoogtes.
Waar de zinnen en dialogen in haar eerste boek wellicht iets geknutseld waren en tè hard probeerden om literair te zijn, lijkt het alsof ze het in dit boek volledig opgegeven heeft. De enige vlekken van literaire ambitie vinden we terug in haar persoonlijke reflecties over haar schrijverschap. Daarmee wil ik niet zeggen dat het daadwerkelijk geschrevene literaire ambitie vertoont. Nee, wat ik daarmee bedoel is dat ze lijkt te lijden onder een flinke dosis grootheidswaan.
Er waren een heelhoop passages die bij mij de nekharen activeerden. Hier onder een aantal voorbeelden:
Hier twee voorbeelden die me deden denken aan Jaden Smith’s “can we talk about the political and economic state of the world right now?’
“Ik heb sowieso moeite met oppervlakkige gesprekken die nergens over gaan, ik heb daar geen talent voor, en al helemaal niet met familieleden.”
“‘Ehm...’ zeg ik. ‘Ja, daar zit wat in. Ik voel me momenteel zo’n jaar of vijftig. Als ik leeftijdgenoten spreek, voel ik me een alien. Die wereld, hún wereld, is vaak heel ver weg van de mijne. De dingen die ze doen, de dingen waar ze mee bezig zijn, of juist níet mee bezig zijn, het zonder enig plan leven in het moment, niet denken aan de toekomst, ik word er bijna zelf onrustig van. Ik vind het kinderachtig. Ik vind sowieso mijn generatie vrij... kinderachtig. Onserieus. En naïef. En verwend. En niet realistisch. Soms kom ik mensen tegen van vijfendertig die zich gedragen als twintigjarige. Dat klopt niet in mijn hoofd. In de cultuur waar ik vandaan kom, ben je praktisch volwassen vanaf je vijftiende, je hoort na te denken over zaken als je bruiloft, je gezin, je woning, je auto, je spaargeld, je vaste contract, het geld dat je opzij moet zetten voor een vakantiehuis in Turkije, of geld dat je moet sturen naar je familie in Turkije, die minder heeft.”
Wellicht nog erger vond ik de stukken waarin ze andere personages in haar boek voor haar karretje spande om een aantal veren in haar reet te deponeren.
“Meneer Köhler knikt instemmend, met een brede glimlach. ‘Dat is een mooie analyse van u, daar ben ik het mee eens. Zeg, mevrouw Gül, ik stond er laatst bij stil dat u pas vijfentwintig bent. Dat is jong, hoor. Ik wist nog niet zoveel op mijn vijfentwintigste. En ik kon al helemaal geen columns of boeken schrijven. Of bezig zijn met zo veel ingewikkelde vraagstukken. Ik vroeg me af of u zich wel vijfentwintig vóelt.’ Ik denk na.”
“Wat een goed boek heb je trouwens geschreven!’ ‘Dank je,’ zeg ik bescheiden.”
“‘Jij bent als water dat uit een dam breekt,’ zegt Noah op een avond. ‘Je komt net uit die doctrinaire kringen en je bent fel. Je bent boos, boos op het leven. Dat is een logisch gevolg van tegen dingen aan lopen, dag in, dag uit bedreigd worden en geen eerlijke kritische analyses mogen leveren van je familie en omgeving. Maar wat absoluut bijzonder is aan jou, is dat je overal over nadenkt. Je voelt je nooit groter dan de argumenten van een ander. En dat is heel zeldzaam,’ zegt hij, terwijl hij een slok van zijn bier neemt.”
“Je schreef een boek en zeek je cultuur en geloof af, en dat deed je niet als een idioot die drie woorden Nederlands spreekt, waarvan twee terminale ziektes, en ook niet heel rancuneus zoals een Ebru Umar, maar intellectueel en eloquent. Je hebt wraak genomen in stijl, met charme.”
“‘Omdat jij altijd jezelf blijft. En fucking eerlijk bent. Ik merk aan jou dat je de argumenten die ik je voorleg altijd overdenkt. Soms reageer je erop, soms niet, maar erover nadenken doe je. Je bent nooit hoogmoedig of opportunistisch, of alleen maar kwaad, en je blijft niet koppig bij je eigen standpunt. Je bent bescheiden op een zeldzaam niveau. Je verandert van mening als je te maken krijgt met argumenten die je niet kunt pareren.”
“De literaire critici hadden veel aandacht voor de wijze waarop de auteur via haar werk stelling neemt in het maatschappelijke debat, en vaak minder voor de literaire waarde van de roman, waarover niet positief geoordeeld werd, omdat veel Nederlandse boekenrecensenten überhaupt geen smaak hebben.”
“Ik laat alle moves zien die ik in huis heb, en dat zijn er veel, want ik ben een goede danser, en gooi al mijn charmes in de strijd.”
Nou goed, je begrijp het wel. Het boek hangt dus aan elkaar van de zelfvleierij. Ergens begrijp ik dat ook wel, want als iedereen zo tegen je praat, dan moet je welhaast ook wel heel erg in je zelf gaan geloven. Zeker wanneer je in zo’n scherpe dichotomie leeft als Gül, waarbij de ene helft van de mensheid je verkettert en de andere je aanbidt. Ik kan me voorstellen dat je dan liever de kant van het debat kiest waar je er het best uitkomt.
Toen ik er nog iets langer over nadacht kwamen er nog een aantal andere scenario’s in m’n hoofd voor. Want is het werkelijk zo vreemd dat mensen haar complimenten geven, of dat ze een flinke dosis zelfvertrouwen heeft? Eigenlijk is dat tamelijk normaal. Heel eerlijk gezegd ben ik persoonlijk ook wel een totaal van mezelf bevangen dat ik ook wel eens dat soort gedachtes heb. En getuigt het dan niet juist van literaire eerlijkheid dat in het boek op te nemen? Is het niet juist dapper om je narcistische trekjes te delen, in de wetenschap dat mensen daar aanstoot aannemen?
Ik zag wel iets in die theorie.
Maar toen bedacht ik me: ze heeft natuurlijk een tamelijk stevige Turkse opvoeding gehad, dus wellicht zijn al deze passages wel uitingen van haar trotse Turkse inborst. Want zover ik weet zijn Turken minder bezwaart met de Nederlandse gene rondom borstklopperij. Enfin, zonder Gül persoonlijk te kennen is het onmogelijk antwoord te geven op dat soort vragen.
In overeenstemming met de theorie van literaire eerlijkheid beschrijft ze later in haar boek het belang van schrijven voor haar persoonlijk. Vooral de volgende passage lijkt me relevant: “Het is een momentopname, wat je schrijft. Zoals bij een foto, die je later best stom kunt vinden. Maar dat maakt niet uit. Het mag stom zijn. Op dat moment vond ik het niet stom, kennelijk. Maar dat is met bijna alles in het leven zo, nietwaar? Ik ken ook veel mensen die niet snappen hoe ze ooit hun ex leuk vonden.”
Deze eerlijkheid kan ik erg waarderen. Het is dapper om je eigen slechte kanten te delen met anderen. Joan Didion’s ‘writers are always selling somebody out’, heeft dan vooral betrekking op haarzelf.
Wat echter wel teleurstellend is, is dat de aangenomen eerlijkheid van dit boek de enige waarde ervan is. Literair biedt het niet veel speciaals, haar reflecties op wat vrijheid is zijn ook weinig vernieuwend en blijven hangen rond het niveau van een maatschappijleer-klas op de middelbare school. Vooral ongemakkelijk waren de Sinterklaasgedichtjes die af en toe tussen de hoofdstukken door verschenen. Deze voedden voor mij het ongemak waarmee ik het boek las.
June 5, 2024
Niet iedere boek is literatuur.
Uiteraard mag ook dit verhaal verteld worden (Blijf in vredesnaam van deze en alle auteurs af!) maar het is slecht geschreven/geredigeerd. Alsof de auteur niet kon kiezen tussen een roman en een opstel voor de middelbare school.
Waar het vorige boek nog bij vlagen betrapt kon worden op poëtische zinnen, blijft dit schrijfsel als een Nederlandse kringverjaardag rondom een glaasje verlepte zoute stengels. Voorspelbaar.
Uiteraard mag ook dit verhaal verteld worden (Blijf in vredesnaam van deze en alle auteurs af!) maar het is slecht geschreven/geredigeerd. Alsof de auteur niet kon kiezen tussen een roman en een opstel voor de middelbare school.
Waar het vorige boek nog bij vlagen betrapt kon worden op poëtische zinnen, blijft dit schrijfsel als een Nederlandse kringverjaardag rondom een glaasje verlepte zoute stengels. Voorspelbaar.
October 24, 2024
Een vertwijfelde drie sterren. Zoals uit mijn review over Lale Gül’s eerste boek op te maken valt, was ik hier toentertijd best van onder de indruk. Ik heb ontzettend veel respect voor het feit dat zij zich over haar ervaringen blijft uitspreken, ondanks de constante (doods)bedreigingen die zij hiervoor krijgt (en dat is nog niet eens het enige of het ergste, aangezien zij ook vrijwel volledig is verstoten door haar familie, vroegere vrienden en kennissen). Ik vind haar als persoon en haar verhaal interessant, zeker vanuit een feministisch oogpunt. Als het gaat om verschillende ideeën ben ik het regelmatig met haar eens, maar soms ook niet. En dat is oké, ik hoef het niet volledig met iemand eens te zijn om diens verhaal te willen lezen en diegene te respecteren. Dit is dus ook een beetje mijn heikelpunt met dit boek en de manier waarop het is geschreven: zoals ik al eerder aangaf in de ‘updates’, viel het mij op dat Lale Gül erg cynisch kan zijn over mensen die het niet persé eens zijn met haar normen, waarden, benaderingen, ideeën, argumenten, etcetera. Ze heeft het woord ‘dom’ vaak genoemd (of gebruikt andere maar soortgelijke termen om anderen of hun ideeën te omschrijven), zelfs als dit bijvoorbeeld gaat over haar beste vriend. Ik snap goed dat zij vindt dat zij alles mag opschrijven zoals zij dat denkt en beleeft (en dat mag ze ook!), maar ik vond het vrij veroordelend en regelmatig ook denigrerend naar anderen. Hier houd ik persoonlijk niet zo van. De auteur lijkt in haar contact met anderen en de wereld om zich heen erg gefocust op rationeel intellect (ook een in dit boek regelmatig genoemde term). De vraag die dan in mij opkomt, is: pas je dan vervolgens zelf ook niet een beetje hetzelfde toe als de soort groepen of ‘het soort mens’ die je zelf zo bekritiseert om hun veroordelingen, wanneer je andere mensen snel afschrijft als zij niet hetzelfde ‘geloven’ of denken of weten als jij (of dit nu gaat om een religie, of, in dit geval, een ideologie zoals het liberalisme)? Ik had het mooi gevonden als er af en toe een kleine poging werd gedaan om de wereld, groepen mensen of andere individuen vanuit een andere, minder volharde hoek te beschouwen en te benaderen.
Misschien dat ik deze review later nog wat zal bewerken, gezien ik een boek en een leeservaring altijd even moet laten landen en misschien later nog wel tot wat andere inzichten kom.
Misschien dat ik deze review later nog wat zal bewerken, gezien ik een boek en een leeservaring altijd even moet laten landen en misschien later nog wel tot wat andere inzichten kom.
January 6, 2025
Ik heb diepgang gemist in haar reflecties. Ik heb niet het idee dat de punten van haar psycholoog, vriendje, vriend bij haar aan kwamen, ze blijft hoe dan ook bij haar mening. Ik was ook geshockeerd over hoe vaak ze anderen met een andere mening dom, stupide, infantiel of achterlijk noemt.
Ook veel herhaling in het boek.
Ook veel herhaling in het boek.
March 2, 2025
Absolute must read…verhelderend…
Lale geeft verhelderende inzichten in de Turkse moslim cultuur en Turkse moslim religie…waarbij ze ook de discussie niet schuwt…(zie de discussie tussen Lale en Mert)…ook haar visie op Geert Wilders…interessant!
Ik hoop oprecht dat de band tussen Lale, Halil en Defne in stand blijft.
Lale blijf jezelf…in je zoektocht naar antwoorden, in je zoektocht naar geluk…!
Lale geeft verhelderende inzichten in de Turkse moslim cultuur en Turkse moslim religie…waarbij ze ook de discussie niet schuwt…(zie de discussie tussen Lale en Mert)…ook haar visie op Geert Wilders…interessant!
Ik hoop oprecht dat de band tussen Lale, Halil en Defne in stand blijft.
Lale blijf jezelf…in je zoektocht naar antwoorden, in je zoektocht naar geluk…!
August 5, 2024
Ik vond het denk ik beter geschreven dan haar eerste boek, het was in ieder geval beter te volgen voor een dyslectisch iemand. Ik had moeite met het middelste stuk omdat hier veel discussies naar voren kwamen die mij ook heel erg aan het denken deden zetten, waardoor ik ruimte en tijd nodig had om ook mijn eigen mening over bepaalde standpunten te vormen.
Ik ben nog steeds onder de indruk van Lale’s dapperheid en ik kan me niet voorstellen in wat voor wereld zij leeft en geleefd heeft. Ik vind het daarom ook heel genereus op een van een manier dat zij een inzicht geeft aan ons als lezer om dit wel te kunnen zien en ook haar, maar ook andere in dezelfde situaties te begrijpen, ondanks het grote risico dat zij hier bij blijft lopen.
Ik kijk uit naar haar volgende boeken, indien zij die nog besluit te schrijven. Dankjewel Lale.
Ik ben nog steeds onder de indruk van Lale’s dapperheid en ik kan me niet voorstellen in wat voor wereld zij leeft en geleefd heeft. Ik vind het daarom ook heel genereus op een van een manier dat zij een inzicht geeft aan ons als lezer om dit wel te kunnen zien en ook haar, maar ook andere in dezelfde situaties te begrijpen, ondanks het grote risico dat zij hier bij blijft lopen.
Ik kijk uit naar haar volgende boeken, indien zij die nog besluit te schrijven. Dankjewel Lale.
July 7, 2024
Wat is haar verhaal (dit boek en de vorige) toch indrukwekkend en meer dan de moeite waard om gelezen te worden.
September 22, 2026
Ok. Ik vind wat van dit boek. Komt ‘ie.
Er zijn twee positieve elementen: hoofdstuk 2 en het laatste hoofdstuk. In hoofdstuk 2 komt Lale thuis na het interview bij Op1. De hel breekt los. In het laatste hoofdstuk gaat ze na drie jaar weer langs bij haar ouders, voornamelijk omdat Defne, haar zusje, zoveel ellende ervaart en ontzettend graag een verzoening ziet. Surprise, die verzoening komt niet.
De rest van het boek is crap. Lale is enorm overtuigd van haar eigen mening. Maar ik bedoel: écht enorm overtuigd. Ze wordt woedend op haar vrienden en/of psycholoog als ze haar prangende vragen stellen of haar mening ter discussie stellen. Ze is écht pedant. Prima, maar kom daar dan gewoon voor uit. Laat je vriend Noah niet zeggen dat je “zo goed kunt reflecteren” en dat je “open staat voor andermans mening en kunt bijstellen en bijschaven”. Want dat is niet zo. Dat blijkt uit het hele boek.
Ten tweede. Structuur. Dat bestaat niet in dit boek. Het is gevuld met losse flodders. Vrijheid van de auteur, zal wel, ik vind het vreselijk. De herhaling die optreedt hierdoor, vermoeit me en vind ik doodsaai.
Ten derde. Lale heeft veel zogenaamde “filosofische” overdenkingen of discussies met haar vrienden of met haar psycholoog. Dit is constant hetzelfde riedeltje, maar dan over een ander onderwerp. Gewoon gedachtenspinsels maar dan verpakt in een gesprek. Dood- en doodsaai.
Ten vierde. Het boek is een stuk toegankelijker geschreven dan boek 1. Dat is op zich positief, maar soms heb ik het idee dat ik in het ootje genomen wordt. Neem je mij serieus, als lezer? Of denk je dat ik een simpele ziel ben en dat je alles moet kauwen en herkauwen voor me? Er had zoveel geschrapt kunnen worden.
Ten vijfde. Er zit ook veel minder woede in. Ze gaat niet meer tekeer over haar ouders (die noemde ze nog uitsluitend verwekkers in boek 1!!!), ze is zelfs mild over haar moeder. Over haar vader geen stom woord. Er is vooral veel verdriet, dat ze zo gehaat wordt. En dat is logisch. Onvoorwaardelijke liefde, dat is iets waar je op hoopt, als kind. Iets wat je ook mag verwachten. Maar er zijn érg veel kinderen die géén onvoorwaardelijke liefde ontvangen. Daar is Lale niet de enige in.
Ten zesde. De “gedichten”. Stop.
Er zijn twee positieve elementen: hoofdstuk 2 en het laatste hoofdstuk. In hoofdstuk 2 komt Lale thuis na het interview bij Op1. De hel breekt los. In het laatste hoofdstuk gaat ze na drie jaar weer langs bij haar ouders, voornamelijk omdat Defne, haar zusje, zoveel ellende ervaart en ontzettend graag een verzoening ziet. Surprise, die verzoening komt niet.
De rest van het boek is crap. Lale is enorm overtuigd van haar eigen mening. Maar ik bedoel: écht enorm overtuigd. Ze wordt woedend op haar vrienden en/of psycholoog als ze haar prangende vragen stellen of haar mening ter discussie stellen. Ze is écht pedant. Prima, maar kom daar dan gewoon voor uit. Laat je vriend Noah niet zeggen dat je “zo goed kunt reflecteren” en dat je “open staat voor andermans mening en kunt bijstellen en bijschaven”. Want dat is niet zo. Dat blijkt uit het hele boek.
Ten tweede. Structuur. Dat bestaat niet in dit boek. Het is gevuld met losse flodders. Vrijheid van de auteur, zal wel, ik vind het vreselijk. De herhaling die optreedt hierdoor, vermoeit me en vind ik doodsaai.
Ten derde. Lale heeft veel zogenaamde “filosofische” overdenkingen of discussies met haar vrienden of met haar psycholoog. Dit is constant hetzelfde riedeltje, maar dan over een ander onderwerp. Gewoon gedachtenspinsels maar dan verpakt in een gesprek. Dood- en doodsaai.
Ten vierde. Het boek is een stuk toegankelijker geschreven dan boek 1. Dat is op zich positief, maar soms heb ik het idee dat ik in het ootje genomen wordt. Neem je mij serieus, als lezer? Of denk je dat ik een simpele ziel ben en dat je alles moet kauwen en herkauwen voor me? Er had zoveel geschrapt kunnen worden.
Ten vijfde. Er zit ook veel minder woede in. Ze gaat niet meer tekeer over haar ouders (die noemde ze nog uitsluitend verwekkers in boek 1!!!), ze is zelfs mild over haar moeder. Over haar vader geen stom woord. Er is vooral veel verdriet, dat ze zo gehaat wordt. En dat is logisch. Onvoorwaardelijke liefde, dat is iets waar je op hoopt, als kind. Iets wat je ook mag verwachten. Maar er zijn érg veel kinderen die géén onvoorwaardelijke liefde ontvangen. Daar is Lale niet de enige in.
Ten zesde. De “gedichten”. Stop.
July 9, 2025
Ik ben spaarzaam met 5 sterren, maar dit boek verdient ze absoluut! Erg goed geschreven. Het taalgebruik is een stuk makkelijker dan dat van haar eerste boek dus ook voor wie dat een obstakel vond, is dit boek echt een aanrader. Het boek laat je nadenken over het leven en religie en is tegelijkertijd een intrigerend persoonlijk verhaal dat me heeft geraakt.
August 2, 2024
Laat ik beginnen met zeggen dat lale gül een erg moeilijk leven heeft gehad en overduidelijk met veel trauma kampt. Ik heb dan ook respect voor het feit dat ze een tweede boek heeft uitgebracht ondanks de vele bedreigingen. Zij verdient het om in veiligheid te leven.
Dit gezegd te hebben, vond ik dit niet een goed boek.
Ten eerste, ze valt vaak in herhaling. Rond pagina 200 merkte ik dat ik niet de motivatie had om verder te gaan omdat het voelde alsof ik al 5 keer hetzelfde had gelezen. Dezelfde kritieken, argumenten en gesprekken over de islam worden (naar mijn mening) steeds herhaald.
Daarnaast was ik haast geshockeerd over hoe makkelijk zij iemand dom noemt en zichzelf tegelijkertijd neerzet als de grootste intellectueel op aarde. Wanneer iemand (die in de kern dezelfde mening deelt als haar) ook maar een beetje een andere mening deelt wordt die gelijk dom genoemd in haar boek. En dan heb ik het niet over extreem islamitische mensen die zij aan haalt in haar boek maar over haar goede vriend Mert bijvoorbeeld.
Ook ben ik teleurgesteld over de inhoud. Zoals ik eerder al benoemde, de meeste hoofdstukken gingen over kritiek naar de islam. Ik had graag gewild dat ze ons meer had meegenomen naar de tijd na het uitbrengen van het boek, dit doet ze erg goed in het begin als ze omschrijft hoe ze haar huis uitvlucht maar verder mis ik deze diepgang in andere hoofdstukken. Dit is juist waar ik zo nieuwsgierig naar was en hoopte te lezen in dit boek.
Ik vond de schrijfstijl ook niet erg goed. Met alle eerlijkheid, ik zou Lale Gül persoonlijk niet als een super goede auteur omschrijven. Ik denk dat de onderwerpen van haar boeken gewoon super populair zijn in Nederland waardoor haar boeken zo populair zijn geworden, maar een fantastische auteur is zij zeker niet. Veel van de hoofdstukken voelde kinderachtig aan, ik kan me dan ook vinden in haar uitspraken waarin zij zegt dat de jeugd haar boeken erg leuk vindt.
Toch waren er ook zeker verbeteringen ten opzichte van haar eerste boek: ik vind het mooi hoe ze verantwoordelijkheid neemt voor de situatie waarin haar familie zich nu in begeeft. Ook schrijft ze over mooie herinneringen in haar jeugd en over positieve eigenschappen van haar moeder (toen ze nog een kind was en ze een goede band hadden).
Conclusie: niet een goed boek maar wel mooi hoe ze verder is gegaan met schrijven ondanks de moeilijkheden in haar leven.
Dit gezegd te hebben, vond ik dit niet een goed boek.
Ten eerste, ze valt vaak in herhaling. Rond pagina 200 merkte ik dat ik niet de motivatie had om verder te gaan omdat het voelde alsof ik al 5 keer hetzelfde had gelezen. Dezelfde kritieken, argumenten en gesprekken over de islam worden (naar mijn mening) steeds herhaald.
Daarnaast was ik haast geshockeerd over hoe makkelijk zij iemand dom noemt en zichzelf tegelijkertijd neerzet als de grootste intellectueel op aarde. Wanneer iemand (die in de kern dezelfde mening deelt als haar) ook maar een beetje een andere mening deelt wordt die gelijk dom genoemd in haar boek. En dan heb ik het niet over extreem islamitische mensen die zij aan haalt in haar boek maar over haar goede vriend Mert bijvoorbeeld.
Ook ben ik teleurgesteld over de inhoud. Zoals ik eerder al benoemde, de meeste hoofdstukken gingen over kritiek naar de islam. Ik had graag gewild dat ze ons meer had meegenomen naar de tijd na het uitbrengen van het boek, dit doet ze erg goed in het begin als ze omschrijft hoe ze haar huis uitvlucht maar verder mis ik deze diepgang in andere hoofdstukken. Dit is juist waar ik zo nieuwsgierig naar was en hoopte te lezen in dit boek.
Ik vond de schrijfstijl ook niet erg goed. Met alle eerlijkheid, ik zou Lale Gül persoonlijk niet als een super goede auteur omschrijven. Ik denk dat de onderwerpen van haar boeken gewoon super populair zijn in Nederland waardoor haar boeken zo populair zijn geworden, maar een fantastische auteur is zij zeker niet. Veel van de hoofdstukken voelde kinderachtig aan, ik kan me dan ook vinden in haar uitspraken waarin zij zegt dat de jeugd haar boeken erg leuk vindt.
Toch waren er ook zeker verbeteringen ten opzichte van haar eerste boek: ik vind het mooi hoe ze verantwoordelijkheid neemt voor de situatie waarin haar familie zich nu in begeeft. Ook schrijft ze over mooie herinneringen in haar jeugd en over positieve eigenschappen van haar moeder (toen ze nog een kind was en ze een goede band hadden).
Conclusie: niet een goed boek maar wel mooi hoe ze verder is gegaan met schrijven ondanks de moeilijkheden in haar leven.
June 20, 2024
Lale Gül doet in dit boek mega scherpe observaties over hoe we als maatschappij omgaan met godsdienst en vrijheid van meningsuiting. Wat ik ook erg goed vind is hoe ze ingaat op de extreme haat die ze over zich heen heeft gekregen na het publiceren van haar debuut. Het is bizar hoe veel en hoe vergaand dat was, en dat ze zich niet meer veilig kon bewegen in de samenleving, en dit is een extreem belangrijk onderwerp. De veiligheid van schrijvers die controversiële onderwerpen aandoen wordt veel te vaak bedreigd.
Qua schrijfstijl en structuur is er een verschil te bemerken met haar debuut, ik vond deze prettiger lezen. Alleen de tijdlijn was soms wat lastig te volgen.
Mijn voornaamste kritiekpunt is dat Gül zichzelf vaak flink op een voetstuk zet en zichzelf als een soort redder presenteert. En ze lijkt het bijna niet te kunnen bevatten als mensen een andere mening hebben dan zij, die worden gelijk als 'dom' weggezet. Dat voelt nogal hypocriet als iemands hele boek zo'n beetje gewijd is aan de vrijheid van meningsuiting.
Qua schrijfstijl en structuur is er een verschil te bemerken met haar debuut, ik vond deze prettiger lezen. Alleen de tijdlijn was soms wat lastig te volgen.
Mijn voornaamste kritiekpunt is dat Gül zichzelf vaak flink op een voetstuk zet en zichzelf als een soort redder presenteert. En ze lijkt het bijna niet te kunnen bevatten als mensen een andere mening hebben dan zij, die worden gelijk als 'dom' weggezet. Dat voelt nogal hypocriet als iemands hele boek zo'n beetje gewijd is aan de vrijheid van meningsuiting.
June 8, 2024
Wederom een laagvlieger van Gül, niveau werkstukje over jezelf. Alleen het begin al, Gül die huilie doet dat die nare witte psycholoog haar niet serieus neemt en haar niet van tv kent. "O u bent wel eens op tv geweest?" vraagt hij. En dat terwijl de arme meid "al zo'n honderd keer op tv is geweest hoor" (citaat). Waarom zijn BN'ers altijd zo aandachtsgeil en geobsedeerd met zichzelf? Retorische vraag.
September 23, 2025
Heel interessant boek en vond t ook leuk dat het zo actueel was.
January 26, 2026
In ik ben vrij verteld Lale Gül over haar leven als verstotene. Het boek was veel beter en prettiger geschreven naar haar eerste boek. Het laatste gedicht over haar oma raakte me.
August 23, 2024
Ben je nou echt aan het leven of word je geleefd door een illusie?
Ik moet zeggen dat ik tot en met hoofdstuk “Matriach” positief verrast was en door wilde lezen. Zoveel zelfreflectie en zoveel meer liefde! Echt knap na alles wat ze over haar heen heeft gekregen.
Maar toen..
Lale is de grootste intellect en iedereen die haar mening niet deelt is dom, achterlijk, een imbeciel of kut (haar woorden niet de mijne). Zij heeft overal antwoord op en anderen zijn schapen, denken niet na en volgen maar gewoon (nog steeds haar woorden niet de mijne). Ik voel nog steeds voor haar, maar hoe kun je pretenderen dat je overal voor open staat, maar openlijke kritiek niet kunt aanhoren zonder bovenstaande woorden te gebruiken? Terwijl je aangeeft dat kritiek het mooiste recht is wat een mens heeft…..
Ik probeer Lale echt te begrijpen, maar ik merk dat ik me zo intens erger aan het ge-heen-en-weer in slachtoffer en zelfverzekerde schreeuwlelijk zijn.
Zoals bijv in het hoofdstuk “verjaardag”. Zo intens verdrietig wat ze meemaakt en het gevoel dat ze ervaart op haar verjaardag, de 3e keer alweer zonder familie. Maar ff hè? Ben je vergeten hoe je je moeder keer op keer Karbonkel noemde in je vorige boek? Of je ouders verwekkers? En dan je grootste voorbeeld en degene die je het meeste mist: je oma, vervolgens te kakken zet (2 pagina’s lang). En dan heb ik een kwart van al je (scheld)woorden nog niet eens gebruikt!
Ook het hoofdstuk “docentencongres” begrijp ik niet. Expliciet benoemen dat het een Marokkaanse docent is, met een accent, hoofddoek en lange jurk, is geheel onnodig. Gewoon net als jij een persoon met dezelfde nationaliteit: een mede hollander dus met een andere mening, maar wel een domme volgens jou.
En dan nog een citaat: “maar geef je dan toe dat het slechts spirituele genoegdoening is, en dat je jezelf wijsmaakt dat er een God is omdat je je daar nou eenmaal goed bij voelt?” Lale mag overal wat van vinden en afvallige zijn, maar anderen mogen niet geloven. Jij moet met rust gelaten worden, maar gelovigen moet jij ook met rust laten!
Het laatste hoofdstuk is wel het meest schrijnend van allemaal… heel dapper en veel lef. Met een brok in mijn keel het boek geëindigd. Dat verdient niemand, ook Lale niet!
Zo kan ik per hoofdstuk doorgaan, maar ik moet anderen ook wat te lezen geven hè.
Ik blijf bij mijn vorige review: boos en verdrietig meisje dat echt meer aandacht nodig heeft. Ik hoop dat je dat zult vinden in een persoon of bij jezelf, in privésfeer.
Ik moet zeggen dat ik tot en met hoofdstuk “Matriach” positief verrast was en door wilde lezen. Zoveel zelfreflectie en zoveel meer liefde! Echt knap na alles wat ze over haar heen heeft gekregen.
Maar toen..
Lale is de grootste intellect en iedereen die haar mening niet deelt is dom, achterlijk, een imbeciel of kut (haar woorden niet de mijne). Zij heeft overal antwoord op en anderen zijn schapen, denken niet na en volgen maar gewoon (nog steeds haar woorden niet de mijne). Ik voel nog steeds voor haar, maar hoe kun je pretenderen dat je overal voor open staat, maar openlijke kritiek niet kunt aanhoren zonder bovenstaande woorden te gebruiken? Terwijl je aangeeft dat kritiek het mooiste recht is wat een mens heeft…..
Ik probeer Lale echt te begrijpen, maar ik merk dat ik me zo intens erger aan het ge-heen-en-weer in slachtoffer en zelfverzekerde schreeuwlelijk zijn.
Zoals bijv in het hoofdstuk “verjaardag”. Zo intens verdrietig wat ze meemaakt en het gevoel dat ze ervaart op haar verjaardag, de 3e keer alweer zonder familie. Maar ff hè? Ben je vergeten hoe je je moeder keer op keer Karbonkel noemde in je vorige boek? Of je ouders verwekkers? En dan je grootste voorbeeld en degene die je het meeste mist: je oma, vervolgens te kakken zet (2 pagina’s lang). En dan heb ik een kwart van al je (scheld)woorden nog niet eens gebruikt!
Ook het hoofdstuk “docentencongres” begrijp ik niet. Expliciet benoemen dat het een Marokkaanse docent is, met een accent, hoofddoek en lange jurk, is geheel onnodig. Gewoon net als jij een persoon met dezelfde nationaliteit: een mede hollander dus met een andere mening, maar wel een domme volgens jou.
En dan nog een citaat: “maar geef je dan toe dat het slechts spirituele genoegdoening is, en dat je jezelf wijsmaakt dat er een God is omdat je je daar nou eenmaal goed bij voelt?” Lale mag overal wat van vinden en afvallige zijn, maar anderen mogen niet geloven. Jij moet met rust gelaten worden, maar gelovigen moet jij ook met rust laten!
Het laatste hoofdstuk is wel het meest schrijnend van allemaal… heel dapper en veel lef. Met een brok in mijn keel het boek geëindigd. Dat verdient niemand, ook Lale niet!
Zo kan ik per hoofdstuk doorgaan, maar ik moet anderen ook wat te lezen geven hè.
Ik blijf bij mijn vorige review: boos en verdrietig meisje dat echt meer aandacht nodig heeft. Ik hoop dat je dat zult vinden in een persoon of bij jezelf, in privésfeer.
January 22, 2025
Ik heb heel veel respect voor Lale Gül na het lezen van haar tweede boek. Natuurlijk ben ik het eens met andere reviews die zeggen dat ze soms hard uit te hoek kan komen - het is inderdaad niet nodig om iedereen met een andere mening over de Islam dan jij “dom” te noemen. Maar kunnen we Lale hierop afrekenen, na alles wat ze heeft meegemaakt? Ook moeten we niet vergeten dat ze de meeste van deze uitspraken doet op momenten dat ze nog actief in therapie zit om haar trauma’s te verwerken. Ik vond het mooi om te lezen hoe Lale zich zo open durft te stellen en voelde de emotie in de brieven aan haar zusje en oma. Naar mijn idee was haar verhaal alleen nog niet af: hoe gaat het met haar therapie? Met haar relatie? Voelt ze zich eindelijk vrij? Ik hoop op een vervolg.
October 17, 2025
Enkele jaren terug (in 2022 om precies te zijn) las ik Lale’s beklemmende boek ‘Ik ga leven’. Een moedig verhaal van een dappere vrouw die voluit voor zichzelf durfde te kiezen. Lale koos voor zichzelf en voor haar vrijheid maar dat werd haar destijds niet in dank afgenomen. Doodsbedreigingen, verwijten en haatberichten werden dagelijkse kost. Open de flap van haar tweede boek en je ziet onmiddellijk waar ik het over heb.
Vorig jaar verscheen ‘Ik ben vrij’ en ik was heel benieuwd naar hoe het deze jonge vrouw inmiddels is vergaan. Is de storm van destijds gaan liggen? Is ze bang van al die bedreigingen? Hoe gaat ze hier nu zelf mee om?
In ‘Ik ben vrij’ is Lale haar open, eerlijke zelf. Soms naar mijn persoonlijke mening een beetje té, maar dat is helemaal ok natuurlijk, het is immers haar boek. Het hoofdstuk “Swingen” en andere net iets te expliciete onderwerpen zou ik misschien zelf vermeden hebben gezien het feit dat dreiging nooit veraf is. Maar Lale neemt opnieuw geen blad voor de mond en dat is haar volste recht als vrouw, als schrijfster, als mens.
De laatste stukjes tekst over en voor hoor haar oma konden mij erg raken. Oma’s zijn iets uitzonderlijk, de liefde voor en van valt moeilijk te beschrijven, maar Lale wist zich toch heel erg dicht naar mijn gevoel toe te schrijven.
‘Ik ben vrij’ leest als een trein en was interessant van begin tot eind. Ik hoop dat Lale nog een aantal boeken uitbrengt want ik heb een sterk vermoeden dat deze vrijgevochten vrouw nog lang niet uitverteld is.
Vorig jaar verscheen ‘Ik ben vrij’ en ik was heel benieuwd naar hoe het deze jonge vrouw inmiddels is vergaan. Is de storm van destijds gaan liggen? Is ze bang van al die bedreigingen? Hoe gaat ze hier nu zelf mee om?
In ‘Ik ben vrij’ is Lale haar open, eerlijke zelf. Soms naar mijn persoonlijke mening een beetje té, maar dat is helemaal ok natuurlijk, het is immers haar boek. Het hoofdstuk “Swingen” en andere net iets te expliciete onderwerpen zou ik misschien zelf vermeden hebben gezien het feit dat dreiging nooit veraf is. Maar Lale neemt opnieuw geen blad voor de mond en dat is haar volste recht als vrouw, als schrijfster, als mens.
De laatste stukjes tekst over en voor hoor haar oma konden mij erg raken. Oma’s zijn iets uitzonderlijk, de liefde voor en van valt moeilijk te beschrijven, maar Lale wist zich toch heel erg dicht naar mijn gevoel toe te schrijven.
‘Ik ben vrij’ leest als een trein en was interessant van begin tot eind. Ik hoop dat Lale nog een aantal boeken uitbrengt want ik heb een sterk vermoeden dat deze vrijgevochten vrouw nog lang niet uitverteld is.
July 4, 2024
Wat een deceptie. Geklaag. Gezeur. Gedram. Overtuigd van eigen gelijk (ze is net haar moeder). Middelbare school niveau argumentaties. Puberaal. Oppervlakkig. Onsamenhangend. Vaak slecht geschreven. Kinderlijke rijmpjes. Een typisch BN-er boek. Een boek op dit niveau zou bij een ander niet zijn uitgegeven. Alleen de stukjes bij psycholoog waren aardig. Het kostte moeite om het uit te lezen.
Kennelijk zit er niet meer in haar dan èèn goed boek (maar dat is meer dan bij de meesten).
Naschrift:
Ik vraag me af waarom ze met dit boek bij mij vooral irritatie oproept. Ik ondersteun haar claim op vrijheid van meningsuiting, religie, seksualiteit, relatie, kleding etcetera. Het is denk ik het drammerige, het volledige gebrek aan humor, zelfspot, zelfrelativering. En dat het boek een onsamenhangend geheel is van grotendeels slecht geschreven stukjes.
Kennelijk zit er niet meer in haar dan èèn goed boek (maar dat is meer dan bij de meesten).
Naschrift:
Ik vraag me af waarom ze met dit boek bij mij vooral irritatie oproept. Ik ondersteun haar claim op vrijheid van meningsuiting, religie, seksualiteit, relatie, kleding etcetera. Het is denk ik het drammerige, het volledige gebrek aan humor, zelfspot, zelfrelativering. En dat het boek een onsamenhangend geheel is van grotendeels slecht geschreven stukjes.
June 2, 2024
Vijf sterren vanwege haar dapperheid.
(Literair gezien vier.)
(Literair gezien vier.)
August 28, 2026
Dit is geen vrolijk boek, maar wel een eerlijk boek. Lale Gül vertelt wat er allemaal is gebeurd na het verschijnen van haar eerste boek “Ik ga leven”, waarin ze zich afzette tegen haar streng islamitische opvoeding. Aan de hand van gesprekken met haar psycholoog gaat ze de gebeurtenissen, gevoelens en gedachten door. Om het kort samen te vatten heeft ze haar ouderlijk huis moeten ontvluchten en heeft ze veel haat over zich heen gekregen. Ook moest ze haar weg zien te vinden als twintiger die er ineens alleen voor stond, vrijheid had, bekend werd, bedreigd werd en worstelde met de emoties rondom haar familie en verleden.
Hoewel Lale heel anders in het leven staat dan ik (ik vind geloof en ratio niet per definitie tegenstrijdige dingen en kon me ook niet zo vinden in haar seks avonturen), vind ik haar een moedige vrouw. De quote van Voltaire die ze een aantal keer aanhaalt in het boek gaat wat dat betreft ook hier op: “Ik verafschuw wat u zegt, maar ik zal uw recht om het te zeggen tot de dood verdedigen”.
Lale is een pientere meid, denkt zelf na en gaat het debat aan, wat ik heel goed vind. Ze komt soms koppig over, maar is niet te trots om haar mening bij te schaven als er een goed argument wordt opgeworpen.
Het gevoel dat ik overhoud na het lezen is vergelijkbaar met het vorige boek, waar dit werk veel overlap mee heeft: naargeestigheid. Dat is niet erg, maar ik ben daardoor wel blij dat ik het nu uit heb. Ik hoop dat Lale vooral wat meer hoop en vreugde ervaart dan uit dit boek blijkt.
3.5 ster
Hoewel Lale heel anders in het leven staat dan ik (ik vind geloof en ratio niet per definitie tegenstrijdige dingen en kon me ook niet zo vinden in haar seks avonturen), vind ik haar een moedige vrouw. De quote van Voltaire die ze een aantal keer aanhaalt in het boek gaat wat dat betreft ook hier op: “Ik verafschuw wat u zegt, maar ik zal uw recht om het te zeggen tot de dood verdedigen”.
Lale is een pientere meid, denkt zelf na en gaat het debat aan, wat ik heel goed vind. Ze komt soms koppig over, maar is niet te trots om haar mening bij te schaven als er een goed argument wordt opgeworpen.
Het gevoel dat ik overhoud na het lezen is vergelijkbaar met het vorige boek, waar dit werk veel overlap mee heeft: naargeestigheid. Dat is niet erg, maar ik ben daardoor wel blij dat ik het nu uit heb. Ik hoop dat Lale vooral wat meer hoop en vreugde ervaart dan uit dit boek blijkt.
3.5 ster
Read
May 22, 2026Ik weet niet zo goed hoe ik er sterren aan moet geven, aangezien het zo’n persoonlijk verhaal is. Het was wel een verademing na Ik ga leven, zo reflectief en beschrijvend. En nog steeds adembenemend precies als ze een punt wil maken, maar niet meer dat elke pagina uit woede bestaat. Ik denk dat het nog dapperder is om dit boek te schrijven dan haar eerste boek. Shoutout naar Halsema en Yesilgoz. Enige lastige punt is dat op 2/3e er net te veel herhaling in zit, waardoor ik een beetje afhaakte. Het einde was weer heel persoonlijk en heb ik veel van geleerd, dus ben toch blij dat ik heb doorgezet.
February 17, 2025
Heel interessant boek. Ik kende de schrijfster niet. Lale is een ex-moslima en nu een vrijdenker. Ze legt haar visie op het leven en op de islam bloot. Ik geloof dat ze vanuit haar eigen achtergrond wel extremere ideëen heeft, maar de gesprekken met anderen werken relativerend. Ze staat alleszinds veel meer dan de meeste mensen open voor conversatie. In the end, wie ben ik om iets te zeggen over een cultuur en geloof dat ik amper ken (:. Moest iemand het ook gelezen hebben, ik hoor graag andere visies!
July 30, 2025
Dit boek las beter weg dan het vorige deel. Ik was erg geïnteresseerd hoe haar leven verder zou verlopen sinds het vorige boek. Haar verhaal raakt me erg en ik vind het mega dapper dat ze zo open is.
Wederom is soms de schrijfstijl ‘vervelend’ afwisselend. Wel aanzienlijk minder dan in het vorige boek, vind ik.
Wederom is soms de schrijfstijl ‘vervelend’ afwisselend. Wel aanzienlijk minder dan in het vorige boek, vind ik.
September 15, 2025
Ik heb heel erg meegeleefd met het verhaal van Lale en ik heb veel respect voor haar moed. Ik kijk al uit naar het vervolg.
August 23, 2024
In de categorie autobiografie weer een bijzonder indrukwekkend boek. Aangezien velen op haar eerste boek qua schrijfstijl veel af te geven hadden (onnodig literair gemixt met straattaal) ben ik daar dit keer kritisch op geweest. Totaal niet iets wat me opviel. Het boek is eenvoudig geschreven en bijna in een soort dagboekvorm, maar dat weet je als je aan zoiets begint. Bizar krachtige vrouw, mooie discussies tussen gelovigen en atheïsten, afvalligen, ruimdenkenden of hoe je het ook wil noemen ;-).
November 25, 2024
Wat een moed heeft deze vrouw en wat ontzettend moeilijk moet het voor haar zijn! Diep respect voor haar en voor haar eerlijkheid!
February 25, 2025
Ik kan moeilijk uitleggen waarom ik dit boek zo fantastisch vond. Het heeft me erg laten nadenken over de vrijheid van meningsuiting. Ik kon me heel goed herkennen in haar intense frustratie over mensen die geloven in een compleet andere waarheid dan jij. Toch kwam ze na al die frustraties weer terug bij dat waar ze het allermeest voor staat: een open debat. Meer dan dat nog leefde ik intens met haar mee. Je hebt vaker dat je je gaat hechten aan de hoofdpersoon in een boek. Omdat dit boek autobiografisch is hitte dat nog zo veel harder. Ik heb ontzettend veel respect voor de strijd die zij strijdt en hoop op nog vele vervolgen.
January 25, 2026
Heel heftig om te zien hoe haar leven is na de gebeurtenissen van haar eerste boek.
Displaying 1 - 30 of 268 reviews