Ήμουν έντεκα όταν πέθανα

by Πυθαγόρας Κ. Ελευθεριάδης

Ήμουν έντεκα όταν πέθανα. Όταν με σκότωσαν, δηλαδή.

Δεν ξέρω αν µου λείπει η ζωή µου. ∆εν είχα και καµία ευτυχισµένη ζωή, βέβαια. Αλλά ήθελα να έχω γονείς. Σαν όλα τα άλλα κορίτσια. Κι ας µην ήµουν σαν αυτά. Ποτέ δεν µοιάζαµε. Ίσως επειδή κανένα τους δεν σκότωσε τη µαµά του, όπως έκανα εγώ.

Τα παιδιά δεν πρέπει να πεθαίνουν. Ειδικά µε τον τρόπο που σκοτώθηκα εγώ. Τα παιδιά πρέπει να γελάνε, να ζεσταίνονται από σφιχτές αγκαλιές, να τρώνε παγωτό, να διαβάζουν βιβλία και να τα ζουν. Όπως διάβαζα κι εγώ τότε. Κι ας µην τα έζησα. Κι αφού δεν µου έµεινε ζωή, τώρα έχω µόνο την ιστορία της.

Αν µπορούσες να ζήσεις ξανά και ξανά, έχοντας το ίδιο όνοµα, την ίδια καρδιά, το ίδιο σώµα, θα επέλεγες να ήσουν εσύ; Θα αγαπούσες ξανά µε τον ίδιο τρόπο, τους ίδιους ανθρώπους;

Ένα συγκινητικό βιβλίο γεμάτο ανατροπές!

486 pages, Paperback

First published November 1, 2023

About the author

Ο Πυθαγόρας Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1993. Ασχολήθηκε µε τον στίβο και το βόλεϊ, ενώ ανέκαθεν αγαπούσε να διαβάζει βιβλία, αλλά και να γράφει. Αποφοίτησε από το τµήµα Φιλολογίας του ΑΠΘ, ενώ πραγµατοποίησε την πρακτική του στη Γαλλία, όπου δίδασκε ελληνικά. Ταυτόχρονα, ασχολήθηκε µε τον τοµέα της ψυχολογίας (φοίτηση στην Ακαδηµία Πολιτών, στο τµήµα Ψυχολογίας στα Ιωάννινα).

Ζει πλέον µόνιµα στο Λονδίνο κι εργάζεται ως δάσκαλος ειδικής αγωγής µε παιδιά µε αυτισµό, ενώ συνεργάζεται µε διάφορους εκδοτικούς στην Ελλάδα αλλά και στην Αγγλία, γράφοντας την κριτική του στα social media. Πρόσφατα ξεκίνησε να εργάζεται στη µεγαλύτερη αλυσίδα βιβλιοπωλείων του Λονδίνου -Waterstones. Το πρώτο του βιβλίο, µε τίτλο Τι θυµάσαι απ’ τον θάνατό σου;, ανακηρύχθηκε best seller στα Public stores, ψηφίστηκε ανάµεσα στα δέκα καλύτερα βιβλία µε τον πιο ξεχωριστό ήρωα στα Public Awards, ενώ σύντοµα θα µεταφραστεί και στα αγγλικά.

Reviews

[Georgios Diamantopoulos · Rating 5 out of 5]

Δεν θα πω πολλά! Απλά μια συμβουλή σε όσους έχουν διαβάσει το προηγούμενο βιβλίο του Πυθαγόρα: μην περιμένουν κάτι αντίστοιχο, κάτι σχετικό. Και Εννοειται μην μπουν στη διαδικασία της σύγκρισης. Αφήστε τη μικρή Σοφία να σας πάρει από το χέρι και να σας ταξιδέψει στην ιστορία της… της αξίζει να αγαπηθεί με έναν δικό της ξεχωριστό τρόπο!!!!
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

[Ήρια Γκιόκα · Rating 5 out of 5]

"Ήμουν Έντεκα Όταν Πέθανα. Όταν με σκότωσαν, δηλαδή." Η υπόθεση είναι ακριβώς αυτή. Στην ανυπαρξία του θανάτου συναντάμε τη Σοφία, ένα εντακάχρονο κοριτσάκι, όπου της δίνεται η ευκαιρία να αλλάξει μια στιγμή από τη μέχρι τότε ζωή της, πριν επιστρέψει στο "τίποτα" του θανάτου. Για να το κάνει αυτό μας διηγήται της ζωή της, κοινώς το πως πέθανε. Προειδοποίηση : το παιδί αυτό δεν υπήρξε ποτέ ευτυχισμένο. Κάπως έτσι η ιστορία μας ξεκινά..

Όπως και το πρώτο βιβλίο του Πυθαγόρα Ελευθεριάδη, έτσι και αυτό δεν θέλει να σε κάνει χαρούμενο αναγνώστη αλλά συνειδητοποιημένο άνθρωπο. Επιχειρεί να σου διδάξει, να σου ανοίξει τα μάτια σε πλευρές της κοινωνίας που σκέφτεσαι μόνο για λυπηθείς αλλά δεν κάνεις κάτι για να το αλλάξεις, σε κοινωνικά προβλήματα που κανονικά θα έπρεπε να χαρακτηρίζονται εγκλήματα και στην ανθρωπιά που σπάνια συναντάς, αλλά υφίσταται. Σαν το κουτί της Πανδόρας που όταν το ανοίγεις εν τέλει βρίσκεις την Ελπίδα. Οποίος το διάβασε ξέρει σε ποιά χαρακτήρα αναφέρομαι με αυτή τη παρομοίωση..

Λέξεις κλειδιά του συγκεκριμένου βιβλίου : παιδί, τεκνοθεσία, ρατσισμός, κοινωνική περιθώριποίηση, φιλία.

Παμε σε πιο πρακτικά ζητήματα, η γραφή μου άρεσε καθώς τα ελληνικά ήταν άψογα χωρίς περιττές φιοριτούρες, όπως είχα παρατηρήσει στο πρώτο. Το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος συγγραφέας έλαβε υπόψιν τις παρατηρήσεις που του είχαν γίνει είναι γεγονός, καθώς με τη δεύτερη συγγραφική του απόπειρα "έκλεισε" κενά της υπόθεσης του πρώτου του βιβλίου με δεξιοτεχνία χωρίς βέβαια να αποκλείνει από τους νέους του χαρακτήρες. Ειλικρινά εντυπωσιακό.

Τι άλλο να πω στο τέλος, αφού έχω ήδη πλέξει τέτοιο εγκώμιο ; Well done Πυθαγόρα! Μακάρι να διαβάζουμε περισσότερα τέτοια ελληνικά βιβλία.

[Anthi Mastrogiannaki · Rating 5 out of 5]

Ο συγγραφέας του βιβλίου ο Πυθαγόρας Ελευθεριάδης (μπορείτε να τον βρείτε στα social media ως Πυθαγόρειο Θεώρημα) αρχίζει την ιστορία του νέου του μυθιστορήματος με τον θάνατο της μικρής Σοφίας και την δεύτερη ευκαιρία που οι φωνές του κάτω κόσμου αποφασίζουν να της δώσουν. Έτσι λοιπόν η Σοφία αναγκάζεται να αφηγηθεί την ιστορία της. Ο Αλέξανδρος ο περίφημος γιατρός που υιοθετεί την μικρή Σοφία είναι στην πραγματικότητα ένας βίαιος άνθρωπος. Στην αρχή θα δείξει αγάπη στην Σοφία αλλά μόνο επιφανειακά, αγοράζοντάς της παγωτό και στέλνοντάς την ως μαθήτρια στο καλύτερο ιδιωτικό σχολείο της περιοχής που κατοικούν ενώ η σύζυγός του, η Ισμήνη η οποία μισεί την Σοφία και δεν την αποδέχεται φαίνεται στα μάτια της μικρής η τρελή κακιά μάνα. Η Ισμήνη όμως κρύβει ένα μεγάλο μυστικό το οποίο όταν το μάθει η Σοφία η ζωή της θα έχει ήδη καταστραφεί. Από την άλλη όμως στην ζωή της Σοφίας θα εισβάλλουν άτομα που θα την αγαπήσουν, όπως η Κατερίνα η ιδιωτική δασκάλα που προσλαμβάνει ο Αλέξανδρος για να βοηθήσει την Σοφία και ο ανηψιός της ο Γουίλιαμ, ο οποίος είναι μαύρου χρώματος και για αυτόν τον λόγο δέχεται κάποιου είδους bullying στο σχολείο και έχει ως γονείς δύο μπαμπάδες τον Αχιλλέα και τον Έντουαρντ. Ο Γουίλιαμ και η Κατερίνα λοιπόν είναι τα άτομα εκείνα που θα δώσουν αληθινή αγάπη στην μικρή Σοφία. Μέχρι την στιγμή που ο Γουίλιαμ πρέπει να φύγει για το Λονδίνο και η Σοφία χάνει με αυτόν τον τρόπο τον αγαπημένο της φίλο. Ενώ ένα τραγικό συμβάν από την μεριά της Ισμήνης θα βγάλει προς τα έξω τον πραγματικό χαρακτήρα του Αλέξανδρου, ο οποίος θα βγάλει από την μέση την Ισμήνη και θα σακατέψει με την κακομεταχείριση και το ξύλο την αθώα και παιδική ψυχή της Σοφίας σε σημείο η μικρή να παρακαλέσει να γυρίσει πίσω στο ορφανοτροφείο αλλά δεν υπάρχει κανείς για να την βοηθήσει. Η μόνη παρηγοριά της Σοφίας είναι οι φανταστικοί της φίλοι που ζωντανεύουν μέσα από τα βιβλία που η ίδια αγαπάει να διαβάζει η Άννα Φρανκ και ο Μικρός Πρίγκιπας.
Ενώ στο φως έρχονται παράνομες υιοθεσίες, βιασμοί μικρών κοριτσιών και εμπορία ανθρωπίνων οργάνων. Και σε αυτό το σημείο η Σοφία δολοφονείται και τελικά δέχεται την δεύτερη ευκαιρία για να βρει από την αρχή και αυτή την φορά σωστά την ζωή που αξίζει, έναν πατέρα και μια μητέρα που να την αγαπούν πραγματικά.
Και για το τέλος θα σας αφήσω με την άποψή μου που μου δημιουργήθηκε διαβάζοντας το βιβλίο. Ο Αλέξανδρος είναι ένας στρέιτ άντρας που στην ουσία κακοποιεί την μικρή Σοφία ενώ ο Γουίλιαμ έχει δύο μπαμπάδες που τον λατρεύουν και τον προσέχουν. Πιστεύω πραγματικά ότι ένα ομόφυλο ζευγάρι μπορεί να δώσει πολύ αγάπη σε ένα παιδί. Οπότε να μην κρίνετε αρνητικά την νομοθεσία της Κυβέρνησης σχετικά με τον γάμο και την τεκνοθεσία των ομόφυλων ζευγαριών μπας και δημιουργηθεί και κάτι καλό από όλη αυτήν την υπόθεση.

[Niki Tsirmiraki · Rating 5 out of 5]

Απρόβλεπτο . Επίκαιρο δυστυχώς . Πραγματικά το βιβλίο θα μπορούσε να βασίζεται σε αληθινά γεγονότα . Ελπίζω αυτοί που θα το πιάσουν στα χέρια τους να μπουν σε σκέψεις , να αφήσουν το βιβλίο να τους μιλήσει και γιατί όχι , να τους ακουμπήσει .
Σίγουρα θελουμε περισσότερους Πυθαγορες σε αυτόν τον πλανήτη .

[Θεωνη Κωνσταντοπουλου · Rating 5 out of 5]

ΗΜΟΥΝ ΕΝΤΕΚΑ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΑ

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ Κ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΗΓΗ

📚 Η άποψή μου 📚

Πριν τρία χρόνια εκδόθηκε το πρώτο βιβλίο του Πυθαγόρα Ελευθεριάδη με τίτλο " Τι θυμάσαι απ' τον θάνατό σου; ", ένα καθηλωτικό μυθιστόρημα, ωδή στην διαφορετικότητα.
Ενα βιβλίο-ύμνος στην αγάπη.
Ενα βιβλίο που προέβαλε σημαντικές αξίες, όπως η ισότητα, ο σεβασμός και η ελευθερία.
Ενα βιβλίο,τέλος, που κραύγαζε ενάντια στον σεξισμό και την ομοφοβία.
Προσωπικά με είχε καθηλώσει και είναι από τα βιβλία εκείνα που άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στην ψυχή μου.

Ο συγγραφέας επανέρχεται τρία χρόνια μετά με ακόμα ένα δυνατό κοινωνικό μυθιστόρημα που είμαι σίγουρη πως θα σας καθηλώσει!

" ΗΜΟΥΝ ΕΝΤΕΚΑ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΑ "

Ο τίτλος του και μόνο προκαλεί ανατριχίλα...
Ο αναγνώστης είναι αδύνατον να τον προσπεράσει... Τον στοιχειώνει...
Ειδικά όταν μαθαίνει, διαβάζοντας το οπισθόφυλλο, ότι πρόκειται για δολοφονία...

✍️ " Δεν ξέρω αν μου λείπει η ζωή μου. Δεν είχα και καμια ευτυχισμένη ζωή, βέβαια. Αλλά ήθελα να έχω γονείς. Σαν όλα τα άλλα κορίτσια. Κι ας μην ήμουν σαν αυτά. Ποτέ δεν μοιάζαμε. Ίσως επειδή κανένα τους δεν σκότωσε τη μαμά του, όπως έκανα εγώ.
Τα παιδιά δεν πρέπει να πεθαίνουν. Ειδικά με τον τρόπο που σκοτώθηκα εγώ. Τα παιδιά πρέπει να γελάνε, να ζεσταίνονται από σφιχτές αγκαλιές, να τρώνε παγωτό, να διαβάζουν βιβλία και να τα ζουν. Όπως διάβαζα κι εγώ τότε. Κι ας μην τα έζησα. Κι αφού δεν μου έμεινε ζωή, τώρα έχω μόνο την ιστορία της. "

Η αλήθεια είναι πως ενώ ήθελα πολύ να διαβάσω το βιβλίο, δίσταζα...
Πώς θα μπορούσα να διαβάσω την ιστορία ενός κοριτσιού γνωρίζοντας πως έχασε -ή μάλλον του στέρησαν- την ζωή του σ' αυτήν την τρυφερή ηλικία;
Πώς θα το άντεχα;

Ξεπερνώντας τους όποιους ενδοιασμούς, το πήρα στα χέρια μου και ξεκίνησα την ανάγνωση...

Έτσι γνώρισα την Σοφία.

Ο συγγραφέας ακολουθεί κι εδώ το ίδιο μοτίβο με το προηγούμενο βιβλίο του.
Η Σοφία εχει πεθάνει.
Έχει ομως μια δεύτερη ευκαιρία να επιστρέψει στη ζωή της για να αλλάξει μία μονο κίνηση, η οποία θα επηρεάσει τις ζωές των ανθρώπων που βρίσκονταν τότε στη ζωή της.
Και οι άνθρωποι αυτοί θα συνεχίσουν να ζουν τη ζωή τους με την αλλαγή που εκείνη θα ορίσει.
Κι έτσι μαθαίνουμε την ιστορία της...

✍️ " Φοβόμουν το σκοτάδι, πολύ. Μετά έμαθα να φοβάμαι και τους ανθρώπους. "

Ο συγγραφέας μας μεταφέρει περίπου εβδομήντα χρόνια πίσω.
Η Σοφία είναι ενα εντεκάχρονο κορίτσι που μεγαλώνει στο ίδρυμα " Ακτή Παράδεισος ", ένα ορφανοτροφείο στην Μακεδονία.

Ζωηρή, ανυπάκουη, απρόθυμη να μπει στα καλούπια που επιτάσσει η εποχή, ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα κορίτσια και ίσως αυτός είναι ο λόγος που δεν έχει υιοθετηθεί ακόμα...

Όμως, ενώ η ίδια ��χει απολέσει κάθε ελπίδα, μαθαίνει από την κυρία Ελένη πως ένα πλούσιο ζευγάρι θέλει να της προσφέρει την οικογένεια που τόσο πολύ επιθυμούσε και η ελπίδα πως θα γνωρίσει επιτέλους την αγάπη και την οικογενειακή θαλπωρή γεννιέται στην ψυχή της...

Όμως, το πλούσιο σπίτι, η κοινωνική θέση των νέων γονιών της - η μητέρα της ηταν η αγαπημένη δασκάλα ολων και ο πατέρας ο πιο γνωστός γιατρός της Μακεδονίας- δεν αρκούν για να ζεστάνουν την καρδιά του μικρού κοριτσιού...

Η Σοφία θα έρθει αντιμέτωπη με την ψυχική αστάθεια της θετής μητέρας της και θα ζήσει καταστάσεις που ξεπερνούν κάθε λογική...

Στο σχολείο θα γνωρίσει την χλεύη, τον ρατσισμό και την βία, ειδικά όταν δεν θα διστάσει να σταθεί στο πλευρό του έγχρωμου Γουίλιαμ, του μοναδικού αληθινού φίλου της.
Σε αυτό το σημείο θα σας καθηλωσουν τόσο η σκληρότητα των παιδιών όσο και η ψυχολογική κατάσταση του Γουίλιαμ...

✍️ " Γιατί να μην θέλουν οι άνθρωποι να μας αγαπάνε; Τι τους κάναμε;
Τίποτα, Γουίλιαμ. Ίσως δεν αγαπάνε ούτε τους ίδιους τους τους εαυτούς. Γι' αυτό δεν αγαπάνε κι εμάς. Για να ξεχάσουν πως δεν είναι ευτυχισμένοι. "

Ο Γουίλιαμ και τα βιβλία της - " Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ " και " Ο μικρός Πρίγκιπας " - είναι οι μόνοι διεξοδοι για την Σοφία. Σε αυτά βρίσκει την ελπίδα αλλά και την δύναμη να συνεχίσει...

Κι ενώ η κατάσταση στο σπίτι της Σοφίας γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη, ένα ημερολόγιο έρχεται στο φως και φανερώνει μια αδιανόητη αλήθεια...

Από εκείνη την στιγμή, η μοίρα της Σοφίας φαίνεται πως είναι προδιαγεγραμμένη...

Ποια μυστικά βρίσκονται πολύ καλά κρυμμένα;

Γιατί κινδυνεύει θανάσιμα η Σοφία;

Γιατί σκότωσε την θετή μητέρα της;

Πώς και γιατί πέθανε τελικά και η ίδια;

Σε ποια στιγμή της ζωής της θα επιστρέψει;

Ποια κίνησή της θα αλλάξει;

Πώς αυτή θα επηρεάσει τελικά την ζωή των ανθρώπων γύρω της;

" ΗΜΟΥΝ ΕΝΤΕΚΑ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΑ "

Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό κοινωνικό μυθιστόρημα, το οποίο δεν θα μπορέσετε να αφήσετε από τα χέρια σας έως ότου φτάσετε στην τελευταία σελίδα!
Αλλά και μετά... Αφού τελειώσετε την ανάγνωσή του, είμαι σίγουρη πως θα το κρατήσετε για ώρα στην αγκαλιά σας, ανήμποροι να αποχωριστείτε αυτό το μικρό κορίτσι...

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο, μια πολύ δυνατή ιστορία, που δεν μπορεί να αφήσει κανέναν αναγνώστη ασυγκίνητο. Μια ιστορία γεμάτη έντονες παραστάσεις και αλλεπάλληλες ανατροπές που θα σας συνεπάρει! Μια ιστορία με ένταση, αγωνία και πολύ δυνατά συναισθήματα που θα θυμάστε για καιρό...

Ο συγγραφέας, Πυθαγόρας Ελευθεριάδης, αγγίζει με ξεχωριστό τρόπο πολύ ευαίσθητα θέματα.

Μιλά για την ενδοοικογενειακή βία, την κακοποίηση, την ομοφοβία, τον φυλετικό ρατσισμό, τις άθλιες συνθήκες στις οποίες μεγάλωναν τα παιδιά που ζούσαν σε ιδρύματα εκείνα τα χρόνια.

Μιλά όμως και για την αληθινή φιλία, την αγάπη και την δύναμη της ψυχής ενός ανθρώπου που παραμένει ο εαυτός του, που υπερασπιζεται με πάθος τις αξίες του απέναντι σε μια κοινωνία που το μόνο που κάνει είναι να επιβάλλει τις νορμες της και να στέκεται με αναλγησία μπροστά στον πιο αδύναμο.

Ο αναγνώστης συνειδητοποιεί, καθώς γυρνά την μια σελίδα μετά την άλλη, πώς όλα αυτά μπορεί να επηρεάσουν μια άδολη παιδική ψυχή που το μόνο που αποζητά είναι αγάπη...Και είμαι σίγουρη πως η συνειδητοποίηση αυτή θα τον επηρεάσει βαθιά...

✍️ " Έζησα πολλά εκεί μέσα. Δεν είναι εύκολο να μεγαλώνεις χωρίς γονείς. Είναι χειρότερο, όμως, να μεγαλώνεις με γονείς και τελικά να μην αξίζουν αυτή τη λέξη. "

" ΗΜΟΥΝ ΕΝΤΕΚΑ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΑ "

Ένα άκρως συγκινητικό βιβλίο το οποίο έρχεται για να προβληματίσει πολύ τον αναγνώστη εκτός των άλλων.

Ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει να διαβαστεί, όπως και το προηγούμενο του συγγραφέα.

Θα σας αφήσω λέγοντας πως ...

✍️ " Κάποιες φορές η ζωή πονάει πιο πολύ από τον θάνατο. "

Και θέτοντάς σας το παρακάτω ερώτημα...

✍️ " Αν μπορούσες να ζήσεις ξανά και ξανά, έχοντας το ίδιο όνομα, την ίδια καρδιά, το ίδιο σώμα, θα επέλεγες να ήσουν εσύ; Θα αγαπούσες ξανά με τον ίδιο τρόπο, τους ίδιους ανθρώπους; "

Πόσοι άραγε θα απαντούσαν θετικά;

Πολλά συγχαρητήρια στον συγγραφέα!
Εάν δεν το έχετε διαβάσει ακόμα, μην το καθυστερησετε άλλο! Θα με θυμηθείτε!
Προσωπικά, ανυπομονώ ήδη για το επόμενο βιβλίο του!

[Teri · Rating 5 out of 5]

Απλά συγκλονιστικό!!!

Το βιβλίο πραγματικά σε καθηλώνει και δεν μπορείς να το αφήσεις στιγμή από τα χέρια σου.

Ακόμα ένα αριστούργημά του Πυθαγόρα μέσα από το οποίο τοποθετείται πάνω σε αρκετά ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ κοινωνικά προβλήματα τα οποία δυστυχώς δεν έχουν καταφέρει ακόμα οι κοινωνίες να αποβάλλουν από πάνω τους.

Ένα ακόμα στοιχείο που κάνει τον συγγραφέα να ξεχωρίζει είναι πως τόσο στο προηγούμενο βιβλιο (Τι θυμάσαι από τον θάνατό σου) όσο και σε αυτο επιλέγει μοναδικούς και ξεχωριστούς πρωταγωνιστές και καταφέρνει να μπει πραγματικά στον ρόλο. Είναι πολύ δύσκολο να προσδώσεις αληθοφάνεια στον τρόπο ζωής ενός κωφού όταν δεν γνωρίζεις πως ειναι να είσαι κωφός ή να αποδώσεις με τόση ακρίβεια τις σκέψεις μιας 11χρονης όταν έχει περάσει αρκετός καιρός από τότε που σκέφτηκες τελευταία φορά σαν παιδί.

Εξαιρετική δουλειά Πυθαγόρα, συγχαρητήρια για ακόμα μια φορά!

[Fenia's books · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό βιβλίο, ανατρεπτικό,συγκινητικό και καθηλωτικό!!!

[DESPINA · Rating 4 out of 5]

4,5⭐️

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

ΠΡΟΣΟΧΗ ίσως spoilers

Η Σοφία ζει σε ένα ορφανοτροφείο στη Μακεδονία κάπου τη δεκαετία του 1950. Κανείς δεν την έχει υιοθετήσει ως τώρα κι η ίδια έχει παραιτηθεί από κάθε ελπίδα. Μια μέρα όμως η τύχη της αλλάζει και της ανοίγουν οι πόρτες του σπιτιού ενός πλούσιου και επιφανούς ζευγαριού της πόλης, μόνο που αυτό θα είναι η αρχή μιας νέας σειράς περιπετειών που θα τη φέρουν αντιμέτωπη με οικογενειακά μυστικά, αποκαλύψεις και θανάσιμο κίνδυνο. Πώς πέθανε στα έντεκά της μόλις χρόνια και γιατί σκότωσε τη θετή της μητέρα;

Ο Πυθαγόρας Ελευθεριάδης έγραψε ένα βιβλίο γεμάτο δυνατές εικόνες, λιτούς διαλόγους, απανωτές ανατροπές και έξυπνα ευρήματα που δε με άφησαν σε ησυχία. Από τη ζωή στο ορφανοτροφείο, με τους μικροκαβγάδες, τους αυστηρούς κανόνες, τις ελάχιστες φιλίες πηγαίνουμε στο σπίτι του πλούσιου γιατρού της πόλης ο οποίος ζει με μια ψυχικά ασταθή σύζυγο που αρνείται να αγαπήσει τη Σοφία. Πρόκειται για μια ιστορία που δεν ξέρεις πώς θα εξελιχθεί, αφού δείχνει να είναι απλώς οι περιπέτειες ενός ορφανού παιδιού που τελικά υιοθετήθηκε από μια ιδιόρρυθμη οικογένεια και αλλάζει η ζωή του για πάντα. Είναι όμως έτσι; Μάλλον όχι, γιατί μέσα από τα κεφάλαια ξεπηδάνε αξέχαστες σκηνές, δυνατά συναισθήματα και όσο πλησιάζουμε στο τέλος αλλάζει η οπτική γωνία, βγαίνουν τα πάντα στο φως και οι χαρακτήρες αλλάζουν θέσεις και ρόλους, με αποτέλεσμα να έχουμε μια καλοστημένη πλοκή που θέλει να παίξει με το μυαλό του αναγνώστη, να τον εφησυχάσει και στο τέλος να τον ρίξει σε βαθιά αναγνωστικά νερά! Καλογραμμένα περιστατικά με απαραίτητες μόνο περιγραφές, χωρίς φλυαρίες και πλατειασμούς, λιτοί διάλογοι, μικρές σκηνές που φωτίζουν κάθε φορά και κάτι διαφορετικό ώστε όλες μαζί να συγκροτήσουν την καθαυτή ιστορία, η οποία ξεδιπλώνεται σταδιακά και βήμα προς βήμα είναι γνωρίσματα που με κράτησαν με κομμένη ανάσα ως το τέλος. Δε μαθαίνουμε από την αρχή ονόματα, ιδιότητες, τους ρόλους του καθενός αλλά οι πληροφορίες αυτές δίνονται αναπάντεχα και σταδιακά κατά την ανάγνωση, με κάθε μία τους να γίνεται κι ένα κομμάτι του παζλ που θα ταιριάξει με τα άλλα. Και τότε, χωρίς να το καταλάβω, έρχεται η μεγάλη ανατροπή, φωτίζονται σωστά τα πρόσωπα και βλέπω την πραγματική διάσταση των εξελίξεων, μένοντας με το στόμα ανοιχτό, οπότε ξεκινάει νέα αγωνία για να δω αν θα αντιληφθεί την αλήθεια η Σοφία, ένα παιδάκι που φορτώθηκε ένοχα μυστικά χωρίς να το καταλάβει και φυσικά χωρίς να φταίει! Κρίμα που δεν μπορώ να πω περισσότερα για τον τρόπο χειρισμού της ιστορίας από ένα σημείο και μετά γιατί είναι τόσο ενδιαφέρων και έξυπνα σχεδιασμένος που θα χαλάσω τη μαγεία της πλοκής!

Δύο είναι οι θεματικοί άξονες γύρω από τους οποίους ξετυλίγεται η πλοκή: η διαφορετικότητα και ο ρατσισμός από τη μια και ο ψυχολογ��κός χειρισμός και η σωματική και λεκτική κακοποίηση από την άλλη. Ο τρόπος γραφής είναι υποδειγματικός και χαρίζει μια δυνατή ιστορία με κεντρική ηρωίδα τη Σοφία, ένα κοριτσάκι που προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει γύρω της και μέσα της. Ο συγγραφέας αποδίδει σωστά την ψυχογράφηση ενός εντεκάχρονου παιδιού τόσο λεκτικά και συναισθηματικά όσο και συμπεριφορικά, ξεπερνώντας υποδειγματικά τους κινδύνους που κρύβει η πρωτοπρόσωπη αφήγηση που επέλεξε. Η Σοφία δεν υπάρχει περίπτωση ν’ αφήσει ασυγκίνητο κανέναν: «-Σκεφτόμουν πόση ζωή θα είχε αυτή η παραλία το καλοκαίρι. Και τώρα ήταν άδεια. Στενοχωρέθηκα εκείνη τη στιγμή για τις παραλίες. Ναι, το ξέρω ότι είναι χαζό, αλλά σκέφτηκα πως οι άνθρωποι τις θυμούνται μόνο όταν τις χρειάζονται. Όπως δηλαδή γινόταν συνήθως και με τους ανθρώπους» (σελ. 175). Ωριμάζει μέσα από γεγονότα που δεν πρέπει να βιώσει κανένα παιδί της ηλικίας της: «Κάτι που έμαθα μεγαλώνοντας είναι πως, στον κόσμο των μεγάλων, τα ψέματα είναι απαραίτητα. Μοιάζει τόσο δύσκολο να λες την αλήθεια όταν μιλάς μαζί τους. Οπότε, το να μην πω την αλήθεια μου φαινόταν σαν τη μοναδική αλήθεια που μπορούσα να πω» (σελ. 183). Ακόμη και η επανάληψη λέξεων σε μια παράγραφο ή σε δυο απανωτές προτάσεις δεν είναι συγγραφικό λάθος, μιας κι ένα παιδί δε γνωρίζει την περιττολογία ή το κακόηχο των επαναλήψεων! Καταφύγιό της είναι το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, αν και δεν καταλαβαίνει το ιστορικό της πλαίσιο, παρ’ όλ’ αυτά διαπιστώνει πως ήταν τόσο μόνη κι ας είχε και τους δυο γονείς της ενώ η ίδια και μόνη είναι και χωρίς τους πραγματικούς της γονείς! Αχώριστος φίλος είναι και ο Μικρός πρίγκιπας, στον οποίο βρίσκει επίσης αποκούμπι: «…τότε νόμιζα πως όταν οι άνθρωποι κλαίνε δεν θέλουν κάποιος να τους μιλήσει, απλώς θέλουν να ξέρουν πως κάποιος είναι δίπλα τους. Το είχα διαβάσει, θυμάμαι, σ’ ένα παραμύθι» (σελ. 226). «Ο ήλιος ή το δέντρο, τουλάχιστον, δεν έχουν γονείς. Δεν τους χρειάζονται» (σελ. 357), λέει χαρακτηριστικά η Σοφία κι αυτό κρύβει μια διαπίστωση γεμάτη τραύματα και πόνο.

«Ήμουν έντεκα όταν πέθανα. Όταν με σκότωσαν, δηλαδή. Κοντά στα έντεκα»! Έτσι ξεκινάει η ιστορία της Σοφίας που μεγαλώνει στο ορφανοτροφείο θηλέων με το όνομα «Ακτή Παράδεισος» και χάνει την τελευταία καλύτερή της φίλη όταν υιοθετείται. Αγοροκόριτσο, ειλικρινής, ανυπάκουη, δύσκολα θα μπορούσε να αποτελέσει επιλογή των υποψήφιων γονιών κι αυτό την έχει γεμίσει αδιαφορία. Τριάντα κορίτσια περιμένουν κάθε τόσο να υιοθετηθούν από γονείς που επισκέπτονται το ίδρυμα και οι συζητήσεις μεταξύ τους είναι χαρακτηριστικές της εποχής και της νοοτροπίας τους. Αγωνιούν για το αύριο, υποδύονται έναν καλύτερο εαυτό, δίνουν μια παράσταση για να κερδίσουν την εύνοια των επισκεπτών. Είμαστε ακόμη σε μια περίοδο που ο ρόλος της γυναίκας είναι τα οικοκυρικά και τα παιδιά, να σκύβει το κεφάλι μπροστά στον άντρα της και να δέχεται στωικά ακόμη και το ξύλο από τα χέρια του. Αυτό ακριβώς μαθαίνουν στον «Παράδεισο»! Ένα πολύβουο μελίσσι με την υπεύθυνη, την κυρία Ελένη, να είναι το μοναδικό αποκούμπι της Σοφίας, να την κανακεύει και να τη βοηθάει, να τη νουθετεί και να τη στηρίζει όσο από την άλλη ο αυστηρός κύριος Σταμάτης, ο διευθυντής, ρίχνει σκαμπίλια και τιμωρεί, φέρεται κακότροπα και απότομα, είναι ο φόβος και ο τρόμος των κοριτσιών. Κάποια στιγμή η Σοφία το παίρνει απόφαση και υποδύεται τον ρόλο που θέλουν: «Από το να μη με πάρουν καθόλου για την αλήθεια μου, προτιμούσα να με διαλέξουν για το ψέμα μου» (σελ. 76). Όνειρό της είναι να ταξιδέψει στον κόσμο, παρά τις νουθεσίες δασκάλων και περίγυρου ότι οι γυναίκες κάθονται σπίτι και μεγαλώνουν παιδιά. Θέλει να ταξιδέψει και ν’ ανοίξει ένα βιβλιοπωλείο κι ας μην αρέσει στον κόσμο που μια γυναίκα θα δουλεύει και μάλιστα μόνη της!

Τα πράγματα λοιπόν αλλάζουν όταν επιτέλους η Σοφία υιοθετείται και μεταφερόμαστε στην τρυφηλή κοινωνική ζωή του γιατρού και της γυναίκας του. Η μικρή ηρωίδα πάει σε κανονικό σχολείο, μαθαίνει συμπεριφορά, μπαίνει σε πρόγραμμα και τάξη. Η κοινωνική της θέση της ανοίγει πόρτες και κάνει τη ζωή της άνετη και ξεκούραστη. Η ίδια όμως γυρνάει την πλάτη της σε όλα αυτά, δεν ξεχνά ποια πραγματικά είναι και πιάνει φιλίες με τον έγχρωμο Γουίλιαμ, ένα παιδί κλειστό και εσωστρεφές που πέφτει συχνά θύμα ξυλοδαρμού και πειραγμάτων από τους συμμαθητές του. Οι σκηνές είναι τόσο δυνατές που: «Η βροχή ούρλιαζε κι αυτή. Σαν κάπου να ήθελε να τα πει» (σελ. 235). Τα δυο παιδιά, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της Σοφίας και το σκάνδαλο που προκαλείται από αυτήν τη συναναστροφή, ανακαλύπτουν μαζί την ισότητα, ότι οι άνθρωποι είναι όλοι ίδιοι κι ας έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Με τη δική του βοήθεια η Σοφία προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει στο σπίτι που την υιοθέτησε, να αποκωδικοποιήσει τη συμπεριφορά της θετής μητέρας της, να εντάξει τον εαυτό της στο νέο περιβάλλον. Εν τω μεταξύ και ο Γουίλιαμ προέρχεται από μια διαφορετική οικογένεια και το παιδί προσπαθεί να εντάξει τη δική του ζωή σε έναν κόσμο γεμάτο «πρέπει» και μυστικά. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη περίπτωση που δύσκολα θα τη δεχόμουν λόγω της εποχής και του τόπου, όμως καταγράφεται με διακριτικότητα, σεβασμό και αντικειμενική ματιά οπότε πείστηκα και ταυτίστηκα με τον Γουίλιαμ. Ως προς τη διαφορετικότητά του που δε γίνεται αποδεκτή από τον περίγυρο, αποτυπώνεται με τόση ένταση και μαεστρία σε σκηνές σαν αυτή που ο Γουίλιαμ ρίχνει αλεύρι πάνω του σε μια προσπάθεια να γίνει λευκός και αργότερα που γδέρνει το δέρμα του με τα νύχια του ουρλιάζοντας: «Δεν θέλω να είμαι μαύρος! Πάρτε αυτό το χρώμα από πάνω μου»! Κι όλα αυτά γιατί: «-Σκέψου πόσο περίεργο είναι γι’ αυτόν να ακούει αυτά τα παιδιά να τον κοροϊδεύουν για κάτι που δεν αποφάσισε ο ίδιος να είναι. -Και για κάτι που και ο ίδιος δεν μπορεί να αλλάξει…» (σελ.260). Πόσο προσεκτικά διαλεγμένες είναι οι λέξεις που ακόμη και μια ολιγόλογη πρόταση δημιουργεί ολοζώντανες εικόνες: «Χτυπούσα τα αθλητικά του παπούτσια με τα βαρετά παπούτσια μου από τη σχολική στολή» (σελ. 245).

Τι γίνεται στο σπίτι του γιατρού όμως; Η θετή μητέρα παθαίνει απανωτές κρίσεις και συμπεριφέρεται αλλοπρόσαλλα. Είναι μια γυναίκα που έχει υποστεί έναν ισχυρό κλονισμό μετά από ένα δυσάρεστο γεγονός και η συμπεριφορά της, οι αντιδράσεις της, η σχέση της με το παιδί, η κυκλοθυμία της, τα ξεσπάσματά της είναι πολύ προσεκτικά δοσμένα, με αληθοφάνεια και ρεαλισμό. Θα καταφέρει ο άντρας της να κρατήσει τις απαραίτητες ισορροπίες; Με πόση τρυφερότητα τη βοηθάει να γνωριστεί με το παιδί, τι όμορφες και ρεαλιστικές σκηνές! Ο πατέρας προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες, να μεγαλώσει τη Σοφία με πρόγραμμα και ευπρέπεια, η Σοφία κάνει ερωτήσεις, απορεί για όλα τα καινούργια που βλέπει, δυσφορεί με τις νέες συνθήκες αλλά προσπαθεί να μην το δείξει: «Αν πλήρωνα τη μαμά, όπως αυτή πλήρωνε την κυρία Ιουλία για να καθαρίσει, θα μπορούσε να με αγαπήσει»; Είναι τόσο καθωσπρέπει ο πατέρας της που της αρέσει να τον κάνει να αισθάνεται περίεργα, τον αγκαλιάζει, κοιμάται στα πόδια του, τον πειράζει… Υπάρχουν και στιγμές όμως που του αντιμιλάει ή προκαλεί την τύχη της ή τον ρεζιλεύει στον κοινωνικό περίγυρο κι έτσι γνωρίζει και την αυστηρή του πλευρά. Κι όσο πλησίαζα στην αλήθεια τόσο φοβόμουν πως κάτι κρύβεται πίσω από όλα αυτά, μέχρι και πως κινδυνεύει η ζωή του παιδιού υποψιαζόμουν. Κι ενώ απολάμβανα αυτό το καλογραμμένο κείμενο με τις απανωτές ανατροπές και τα διεισδυτικά ψυχογραφήματα, ένα ημερολόγιο φέρνει στο φως όλη την αλήθεια και δείχνει έναν αφανή ήρωα που πάλεψε για την αγάπη, αγωνίστηκε για την επιβίωση, πάλεψε με την παράνοια, το ψέμα και τη βία αλλά έχασε το παιχνίδι. Ακόμη δακρύζω με τις τελευταίες λέξεις… Και τότε αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση προς τον θάνατο της Σοφίας, έναν θάνατο διαφορετικό, σταδιακό, κλιμακούμενο, με μια αναπάντεχη αποκάλυψη και μια δυσβάσταχτη αλήθεια που θα έρθει στο φως και θα διαλύσει τα πάντα!

Θα μπορούσα να γράψω κι άλλα, μιας και το μυθιστόρημα βρίθει χαρακτήρων, νοημάτων, περιστατικών αλλά θα σταματήσω εδώ για να αφήσω τον χρόνο να κατασταλάξει μέσα μου η εμπειρία της ανάγνωσης αυτού του βιβλίου. Το «Ήμουν έντεκα όταν πέθανα» είναι ένα καλογραμμένο, άρτιο, έξυπνο και ανατρεπτικό μυθιστόρημα που μου χάρισε μια ιστορία δοσμένη εντελώς διαφορετικά από τα συνηθισμένα και με γέμισε εικόνες, συναισθήματα, ιδέες και σκέψεις. Η κακοποίηση, η διαφορετικότητα, ο ρατσισμός, η βία, η εκμετάλλευση, η κακοποίηση, ο χειρισμός κυριαρχούν σ’ ένα κείμενο γραμμένο με μικρές προτάσεις, κινηματογραφικούς διαλόγους, λιτές περιγραφές, αληθοφάνεια και ελάχιστα στοιχεία σουρεαλισμού και καλολογικών στοιχείων. Εκπλήξεις, ανατροπές, παιχνίδια με το μυαλό του αναγνώστη και μια φριχτή αλήθεια που κρύβεται πίσω από τα γεγονότα και με έκανε να πονέσω για την ανθρώπινη αναλγησία, όλα αυτά μου γέννησαν την επιθυμία να βουτήξω μέσα στις σελίδες για να σώσω το κοριτσάκι από το τελευταίο κεφάλαιο. Κρίμα που δεν πρόλαβα…

Πρώτη δημοσίευση στο site μου https://www.vivliokritikes.com/%ce%ae...

[Tzw WithBooks · Rating 5 out of 5]

Αισθάνομαι πως οι λέξεις είναι φτωχές για να περιγράψουν αυτό το αριστούργημα. Ότι κι αν πω θα είναι λίγο μπροστά σε αυτά που με έκανε να αισθανθώ από την στιγμή που το διάβασα και το ολοκλήρωσα.
Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με πληθώρα κοινωνικά μηνύματα & θέματα, κάποια εκ των οποίων έχουν υποθεί όμως χρειάζονται να υποθούν, ξανά και ξανά και ξανά! Για άλλα ωστόσο δεν έτυχε να διαβάσω σε βιβλία, όπως για παράδειγμα για την υιοθεσία και τις δυσκολίες που αυτή έχει, για το πως είναι να μεγαλώνεις σε μια διαφορετική οικογένεια, για τα συναισθήματα και τις σκέψεις που προκαλούνται όταν σε αφήνουν οι βιολογικοί σου γονείς…
Ωστόσο, είναι πολλά παραπάνω το μυθιστόρημα αυτό. Ο ρατσισμός, η μητρότητα, η απώλεια και η φιλία είναι θέματα τα οποία θίγονται στο βιβλίο και μάλιστα με «βαθύ» νόημα!

Ο συγγραφέας δημιούργησε μια ιστορία μοναδική που θα αγγίξει ευαίσθητες χορδές. Θα δημιουργήσει ποικίλα συναισθήματα, όμως ο θυμός και η λύπη είναι από τα συναισθήματα που θα «κατασκηνώσουν» στην ψυχή σας με κορυφή το τέλος το οποίο θα σας διαλύσει, όπως συνέβη και με εμένα. Όμως, δεν έπαψα στιγμή να το σκέφτομαι και είμαι βέβαιη πως δεν θα πάψω ποτέ γιατί κατέκτησε μια τεράστια θέση στην καρδιά μου!

Εξαιρετική σκοτεινή ατμόσφαιρα, με καλούς δομημένους χαρακτήρες, ρεαλιστικούς διαλόγους, μεταφυσικά στοιχεία τα οποία με εξέπληξαν ευχάριστα κι ένα τέλος με δυνατές αποκαλύψεις. Λάτρεψα κάθε κεφάλαιο, κάθε λέξη και από την πρώτη σελίδα έως και την τελευταία το ενδιαφέρον ήταν αμείωτο.

Τι άλλο να χρειαστώ; Τίποτα. Όλα είναι τέλεια «φτιαγμένα».
Χίλια μπράβο Πυθαγόρα! Θέλουμε κι άλλα τέτοια βιβλία.

[Γιάννης Μαντούσης · Rating 4 out of 5]

Ένα μυθιστόρημα με ιδιαίτερη θεματολογία είναι πάντα κάτι ευπρόσδεκτο για τον αναγνώστη αλλά ταυτόχρονα και κάτι ριψοκίνδυνο για τον συγγραφέα. Στο "Ήμουνα έντεκα όταν πέθανα" θεωρώ πως ο αναγνώστης δεν πρόκειται να απογοητευθεί, το αντίθετο, θα απολαύσει την ιστορία της μικρής Σοφίας, έστω και αν κατά βάση είναι ιδιαίτερα δυσάρεστη και λυπητερή.

Καταφέρνοντας να παρουσιάσει πιστεύω με μεγάλη ευστοχία το πως θα σκεφτόταν και πως θα ένιωθε ένα παιδάκι που ναι μεν είναι 11 χρονών αλλά έχει ταυτόχρονα μπόλικα ενήλικα ερεθίσματα μια και έχει μεγαλώσει σε ορφανοτροφείο, ο συγγραφέας καταδεικνύει με διακριτικό αλλά και προφανή τρόπο όλες τις παθογένειες οι οποίες καταδιώκουν έως σήμερα την ελληνική οικογένεια και κοινωνία.

Απλή γλώσσα όπως αρμόζει σε ένα μυθιστόρημα που η αφηγήτρια είναι ένα εντεκάχρονο κοριτσάκι η οποία βοηθάει τον εκάστοτε αναγνώστη να συμβαδίσει με την σκληρή πολλές φορές πλοκή, αν και οφείλω να ομολογήσω πως υπήρξαν μία-δυο στιγμές που ένιωσα κάποια κομμάτια αυτής να μην ταιριάζουν απόλυτα.

Το τελευταίο όμως δεν αρκεί για να αμαυρώσει ένα κατά τα άλλα πολύ αξιόλογο βιβλίο το οποίο πέρα από την ουσιαστική παρέα που θα κάνει σε όποιον το διαβάσει, θα του προσφέρει και μία πληθώρα συναισθημάτων και υγιών κοινωνικών μηνυμάτων.

[Maria Zacharatou · Rating 5 out of 5]

Υπεροχο βιβλιο,η γραφη σας ειναι πραγματικα καταπληκτικη
Καθε σελιδα σε κραταει σε εγρήγορση . Καθ'ολη τη διαρκεια κ των 2 κυριαρχουν η αγωνια και αναμεικτα συναισθηματα‼️...
Για το "Τι θυμασαι απ'τον θανατο σου" πολλοι πιστεψαμε πως ειναι αξεπεραστο,αλλα το δευτερο βιβλιο ανετρεψε τα δεδομενα°μοναδικο!Και παλι συγχαρητηρια...Ευχαριστούμε για τα υπεροχα ταξίδια που μας έχετε χαρίσει και συνεχίζετε!...


Excellent book, your writing is really amazing
Every page keeps you so interested. Throughout the duration of the 2, anxiety and mixed emotions dominate‼️...
For "Τι θυμάσαι απ' τον Θάνατό σου"(your first book),many of us thought it was insurmountable, but the second book changed the facts°unique! And congratulations again... Thank you for the wonderful journeys you have given us and continue!..

[Georgia Kriki · Rating 5 out of 5]

Αυτό το βιβλίο για μένα ήταν ένα από τα πιο συγκλονιστικά που έχω διαβάσει και δεν θα ξεχάσω ποτέ. Το βιβλίο είναι σε πρωτοπρόσωπη γραφή και ο συγγραφέας έχει καταφέρει να αποδώσει τις σκέψεις, αλλά και την ομιλία ενός εντεκάχρονου κοριτσιού με μεγάλη επιτυχία. Η εποχή που διαδραματίζεται η ιστορία είναι εκείνη που μόνο τα πλούσια σπίτια είχαν τηλέφωνο. Μια συγκλονιστική ιστορία που με καθήλωσε!
Μέσα αναφέρονται διάφορα ευαίσθητα θέματα ή θέματα ταμπού για την κοινωνία. Όπως ρατσισμός, προδοσία, ενδοοικογενιακη βία, αντιμετώπιση πένθους, τεκνοθεσια, bullying, χειρισμός και πολλά άλλα.
Αγάπησα πολύ την Σοφία και την δασκάλα της! Το μόνο που αναζητούσε ήταν η αγάπη των γονιών. Να ανήκει σε μια οικογένεια.
Διαβάστε το ΧΘΕΣ!!!!

[Clemy-chan · Rating 5 out of 5]

9/10

Όπως και το "Τι θυμάσαι απ' τον Θάνατό σου" το "Ήμουν έντεκα όταν πέθανα" είναι σκληρό βιβλίο. Ο συγγραφέας δε διστάζει να δείξει όλες τις πλευρές των χαρακτήρων και της κοινωνίας, όμορφες και άσχημες και ίσως γι' αυτό οι χαρακτήρες του είναι τόσο ζωντανοί και τρισδιάστατοι. Έχουν μια αυθεντικότητα στο πως μπορούν να είναι ταυτόχρονα τρυφεροί και απόμακροι, να σε αγαπούν και να σε απορρίπτουν. Η γραφή ήταν απέριττη, εύστοχη και συγκινητική, η πλοκή γεμάτη δυστυχία κι ελάχιστες στιγμές ελαφρότητας. Με το στόμα της Σοφίας ο συγγραφέας προσπάθησε ν' αποδομήσει πολλά που οι ενήλικες απλώς δεχόμαστε για τον κόσμο- από την ύπαρξη του ρατσισμού, της ομοφοβίας, του εκφοβισμού έως και το γνωστό και αγαπημένο "τι θα πει ο κόσμος". Δεν ξέρω αν τα κατάφερε, αλλά με συνεπήρε.

[skitso.istoria · Rating 5 out of 5]

Απλά υπέροχο..
Τι να πρωτο πω για τον τρόπο αφήγησης μέσα από τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού, για τους χαρακτήρες, για την ανατροπή.
Με συγκίνησε, έδεσε το στομάχι μου κόμπο σε σημεία.
Το προτείνω ανεπιφύλακτα!
Από εμένα :
5/5

[Crazy Mom · Rating 5 out of 5]

Άλλο ένα καταπληκτικό βιβλίο από τον Πυθαγορα Ελευθεριάδη! Ένα βιβλίο που μπαίνει στην καρδούλα σου κ την διαλύει, ένα βιβλίο που δεν σε αφήνει να το αφήσεις.. έχει τόσο ωραία πλοκή, αγωνία.. για άλλη μια φορά ασχολείται με δύσκολα κοινωνικά φαινόμενα.. η Σοφία είναι το παιδί όλων μας…

[Ιφιγένεια · Rating 5 out of 5]

Το τελείωσα σε μία μέρα. Το ξαναδιάβασα την επόμενη. Νομίζω ο Πυθαγόρας με αυτό το βιβλίο αποδεικνύει πως το πρώτο του βιβλίο δεν ήταν τυχαία καλό. Αλλά πως έχει ταλέντο.

[΄Κατερίνα Παπαδοπούλου · Rating 5 out of 5]

Με διέλυσε :(

[MYDOGANDI · Rating 5 out of 5]

Έκλαψα πολύ. Αλλά πραγματικά ένιωσα ότι αυτό το βιβλίο θίγει πολλά κοινωνικά ζητήματα που έπρεπε να ακουστούν. Ανυπομονώ για το επόμενό του.

[Miltos Kakkavas · Rating 5 out of 5]

Με συγκίνησε, με τρόμαξε, με έκανε αγωνιώ μα πάνω από όλα, έκανε με άνεση αυτό που πρέπει να κάνει κάθε συγγραφέας, με ταξίδεψε, με πήρε μαζί του!!!

[Thanasis Alevizakis · Rating 5 out of 5]

Καθηλωτικό βιβλίο, καταπληκτική γράφει, θέματα επίκαιρο όσο ποτέ. Must read book

[Konstantina · Rating 5 out of 5]

Το αγάπησα

[Charalampos Bachtis · Rating 5 out of 5]

Second book from our beloved Pythagoras Eletheriadis. Amazing plot. A must read!

[Reader · Rating 5 out of 5]

Υπέροχο βιβλίο. Άρτια γραφή και πολύ συγκινητικό. Η ροή της ιστορίας εκπληκτική και όσο πλησιάζω στο τέλος δε θέλω να τελειώσει !! Πολλά συγχαρητήρια στο συγγραφέα !!

[Mike · Rating 5 out of 5]

εδώ είναι η κριτική μου για το βιβλίο ρίξτε μια ματιά αξίζει https://youtu.be/NsSlkQdGbPM