Zmęczenie materiału

by Marek Šindelka, Dorota Dobrew (Translator)

Bezimienny chłopiec podczas nielegalnej ucieczki do „lepszego świata” zostaje rozdzielony ze starszym bratem – jedyną bliską mu osobą. Trafia do ośrodka detencyjnego, który opuszcza nocą, żeby ruszyć na poszukiwania Amira. Musi radzić sobie sam na obcym terytorium, gdzie wszystko wydaje się wrogie i martwe.

Europa to korytarze, estakady, magazyny logistyczne – i przede wszystkim ogrodzenia.

…nieprzyjazny kontynent, otoczony podwójnym płotem z drutem kolczastym.

Chłopiec jak cień porusza się po opłotkach miast i społeczeństwa, szuka schronienia w przypadkowych miejscach, wyczerpują go mróz, głód i strach. Ale ciało jest zestawem narzędzi do przetrwania. Chłopiec zmierza na północ, wierzy, że tam czeka na niego brat.

Marek Šindelka, znany w Polsce z dwóch zbiorów opowiadań, także w dłuższej formie pozostaje wierny stylowi na granicy prozy i poezji. Zmęczenie materiału, powieść z roku 2016, zainspirowana rozpoczynającym się wówczas kryzysem uchodźczym, dziś okazuje się bardziej aktualna niż w czasie, kiedy powstawała. Autor otrzymał za nią najważniejszą czeską nagrodę Magnesia Litera w kategorii Proza.

Genres: Czech Literature, Fiction, Roman, Narrative

208 pages, Paperback

First published December 7, 2016

About the author

Studoval kulturologii na Filozofické fakultě UK v Praze a scenáristiku na pražské FAMU, kde navázal doktorským studiem.

Za básnickou prvotinu Strychnin a jiné básně (Paseka, 2005), kterou napsal jako dvacetiletý, mu byla udělena Cena Jiřího Ortena. V roce 2008 mu v nakladatelství Pistorius & Olšanská vyšel román s názvem Chyba o překupníkovi, který si do těla zasadí vzácnou rostlinu, aby ji mohl propašovat kupci. Následovala kniha povídek Zůstaňte s námi, vydaná v roce 2011, a po ní další povídková sbírka Mapa Anny v roce 2014.

Za povídkovou knihu Zůstaňte s námi obdržel cenu Magnesia Litera 2012 v kategorii prózy a v téže kategorii bodoval o čtyři roky později také s knihou Únava materiálu, inspirovanou osudy běženců.

Publikoval i v časopisech Souvislosti, A2 a Host.

Reviews

[Marc Lamot · Rating 2 out of 5]

Marek Sindelka (° 1984) is one of the most important young writers in the Czech Republic of this moment. In "Material Fatigue" he presents two intertwined refugee stories, about 2 brothers who clearly have fled the horrors of the civil war in Syria. They have lost each other en route and make their way separately in what probably is an Eastern European country in harsh, wintery conditions. What they experience is sometimes horrendous and extremely degrading. It is clear that Sindelka wanted to draw attention to the difficult fate of the refugees, the cruelty of human traffickers, the cynicism of the media, and the brutality of extreme right-wing groups.

But he does that in a very special style: usually in very short sentences, without much adornment, very clinical, even almost mechanical. This gives the novel a great intensity and emphasizes the inhuman element even more. Sindelka’s style reminded me somewhat of the French writer Alain Robbe-Grillet, who, for example, in La Jalousie, let all kinds of material things speak for themselves, which has a poignant alienating effect. Also in Sindelka's novel it is as if both the material things and the body of the refugees themselves are subjected to an enormous wear and tear. The title, Material Fatigue, points to the corrosion that every element undergoes over time, a corrosion that is completely undermining. Sindelka makes that very tangible.

But unfortunately, his clinical style eventually disturbed my reading pleasure, it just became too much a sequence of mechanical actions, the characters themselves hardly came to life. However staggering this story may be, after a while I noticed some "material fatigue" myself and the last 70 pages I read almost diagonally. That's a pity, because the issue he's addressing is absolutely an important one. Sindelka risked a stylistic experiment that did not really resonate with me.

[Niki Vervaeke · Rating 5 out of 5]

Dit boek was fantastisch en vreselijk tegelijk
schitterend geschreven en intens droefmakend
raak, meermaals zo raak
en tegelijk zo ver van ons bed recht in ons gezicht
het was vreselijk echt
het is echt
het is een must-read

en meer zeg ik er niet over.

https://www.tzum.info/2018/04/recensi...

[Karolína · Rating 2 out of 5]

Marek určitě zaslouží pochvalu za to, že se v naší společnosti rozhodl napsat knihu s tímto tématem. Bohužel, za mě se to moc nepovedlo. Považuju se za člověka empatického, s uprchlíky soucítícího, nicméně tady jsem se do hlavních postav nedokázaa vůbec vžít. Abych řekla pravdu, tak mi bylo celkem "šumák", jak to s nimi dopadne a k dočtení knížky jsem se musela nutit. Těch pár stránek jsem četla skoro 14 dní, což o lecčems vypovídá. Magnesii Literu knížka - podle mě - získala čistě kvůli námětu, rozhodně ne kvůli příběhu samotnému, protože každý, kdo kdy četl příběhy na pozadí 2.sv.v. nebo izraelsko-palestinského konfliktu musí vědět, že příběh, kterým čtenář žije, vypadá uplně jinak.

[Inge Vermeire · Rating 5 out of 5]

Nadat ik ‘De Dood van Murat Idrissi’ van Tommy Wieringa gelezen had, maakte ik de bedenking dat Wieringa het personage van Murat Idrissi op één of andere manier uit de weg ging en er niet in geslaagd was een beeld te scheppen van de levensdrang en de doodsangst van Murat Idrissi.

‘Materiaalmoeheid’ vult deze leemte op en grijpt de lezer bij de keel door de haarscherpe beschrijvingen van de onmenselijke ontberingen die twee jonge vluchtelingen moeten doorstaan.

Het boek is op sommige momenten keihard en beschrijft genadeloos hoe het lichaam steeds verder doet, een uitweg zoekt – ook al is de geest compleet uitgeput.
‘(…) kracht heeft lagen, zodra er eentje verdwijnt, denk je meteen dat je aan het einde van je krachten bent, dat er niet meer in zit, maar dat duurt maar even, er wordt altijd een nieuwe laag blootgelegd.’ Telkens als je als lezer overtuigd bent, dat één van de hoofdpersonages opgeeft en zich overgeeft aan de slaap, vindt hun overlevingsdrang opnieuw energie om verder te gaan. Telkens als je sommige scènes vol afgrijnzen leest en gelooft dat niemand daarna nog verder kan, vinden de jongens ergens nog een oerkracht die hen drijft.

‘Materiaalmoeheid’ is zeker geen ontspannend boek, noch qua thematiek noch qua stijl. Ik kan me voorstellen dat sommige mensen dit verhaal, geïspireerd door de vluchtelingenproblematiek, liever niet willen lezen. Het verhaal biedt geen vlucht uit de realiteit maar is een keiharde confrontatie met het vluchtelingenleed in het hedendaagse Europa. Maar we lezen natuurlijk niet enkel om te ontspannen, we lezen ook om te leren, en om de wereld om ons heen beter te begrijpen, beter te kunnen duiden. ‘Materiaalmoeheid’ helpt je daarbij. Bovendien is het boek onwaarschijnlijk knap geschreven!

[Melissa Giardina · Rating 5 out of 5]

Een hartverscheurend maar noodzakelijk boek. Bijtend op mijn trillende lip, zuchtend en met tranen in de ogen uitgelezen. Ik blijf een beetje leeg achter. Zo mooi, zo intriest hard en mooi. Marek Sindelka. Lees hem.

[Vojtěch · Rating 2 out of 5]

Tahle kniha mne unavila. Hodně. Jistě není na škodu prozaicky reflektovat kontroverzní téma, ale zpracovat jej takhle ploše je jako kouřit elektronickou cigaretu - dým rozruchu to nadělá, ale podstata je prázdná; nahání se něco pro efekt, ale konečný pocit je z toho minimální.
Vím, že autenticita je pojem zavádějící, ale právě ta mi chyběla - jediné co jsem vnímal byla úzkoprsost "středoevropského" smýšlení. Tolik nahozených témat, ale ani u jednoho se nešlo do hloubky. Chvílemi jsem měl pocit, že čtu dobrodružný příběh, motiv adolescentů na útěku, a ne výpověď o problému, který zasáhl celou společnost a je útrpným ad absurdum.
Šindelka je v jistém stylu psaní jistý a mnozí jej za to oceňují, což o to; ale podobná rétorika vyprávění se hodí více pro lokální témata a zápletky, intimní a každodenní prožívání. Velké téma uprchlické krize pro mne spíše bulvarizuje. Celou knihu vnímám spíše jako náčrt než hotovou věc. U podobných knih bych ocenil větší hloubku; snad chyběla rešerše a jistý druh osobního prožitku. Ale třeba je to jen má "středoevropská" úzkoprsost.

[Esther · Rating 4 out of 5]

" De scharnieren hadden bijna meegegeven. Materiaalmoeheid. Wordt dat zo genoemd? Hij kon daar opeens niet opkomen ". (250)

Beklemmend verhaal over twee broers die op de vlucht zijn voor oorlog. Gedetailleerde beschrijvingen van vluchtpogingen en overleven in de natuur. Het verhaal nodigt uit om door te blijven lezen, ook al is het niet leuk. Tijdens het lezen vond ik het soms lastig om te begrijpen welke broer de verteller was, dat was voor mij het enige minpunt. Echter past deze desoriëntatie wel in de stijl van het verhaal: niet weten in welk land je bent, niet weten welke dag het is en hoe lang je dit nog vol kunt houden..

[Elwira Księgarka na regale · Rating 5 out of 5]

„W śniegu wylądował plecak, a za nim chłopiec.”

To pierwsze zdanie porwało mnie natychmiastowo dwa dni temu i doprowadziło do tego, że pochłonęłam „Zmęczenie materiału” równie szybko, jak bezimienny chłopiec ucieka przed zamknięciem w kolejnym ośrodku detencyjnym. Choć Marek Sindelka wydał tę powieść w 2016 w trakcie rozpoczynanajązego się wtedy kryzysu uchodźczego, to można powiedzieć, że napisał powieść niemal proroczą, którą czyta się jak przerażające non-fiction pomieszane z thrillerem.

Otrzymałam tę książkę z życzeniami poruszającej lektury i taką właśnie otrzymałam. Czytelnik pozostanie wstrząśnięty na długo po zamknięciu kart tej powieści, która opowiada losy dwóch braci, którzy próbują dostać się do Europy, tzw. lepszego świata. Nie potrafiłam ani na chwilę opuścić tego bezimiennego chłopca podczas jego wędrówki. Czytelnik czuje każdy jego upadek, skręconą kostkę, przemarznięte do szpiku kości, zasysający głód i niesłychane poświęcenie podczas próby dotarcia na północ. Chłopiec wierzy, że właśnie tam czeka na niego brat, Amir. Amira również nie oszczędza los w próbach odnalezienia brata. Książka została napisana tak żywym językiem, że nie ma czasu na wytchnienie i jest to zabieg przy tej tematyce, myślę, że wręcz obowiązkowy. Nikt z nam nie ma prawa przerwać lektury i sięgnąć po inną „pomiędzy”. Nie da się nie wierzyć tej prozie. A w tym roku, mam wrażenie, że spotkałam wielu narratorów, którym nie mogłam uwierzyć. Marek Sindelka zbudował dwa światy, które, kto by się spodziewał, na pewno mogły wydarzyć się na granicy polsko-białoruskiej.

Mam wrażenie, że książki o tematyce uchodźctwa i losu słabszego to najważniejsze powieści tego roku. Czujecie podobnie?

tłum. Dorota Dobrew

[Ondřej · Rating 5 out of 5]

Tělo ve vleku událostí. Místy až k nesnesení. Silné, působivé, moc dobré.

[Herman · Rating 4 out of 5]

****1/2

[Lili Bammens · Rating 3 out of 5]

Amir en zijn jongere broer “de jongen” zijn vluchtelingen uit een niet nader genoemd land, onderweg in Europa, naar een niet genoemde plaats in het noorden. Op een dag worden ze van elkaar gescheiden.

Het boek begint als de jongen, die ergens in een thuis opgesloten zit, uit dat huis ontsnapt en op zoek gaat naar zijn oudere broer.

“Een rugzak plofte in de sneeuw, gevolgd door een jongen. Avond. Gloed aan de einder. Een rauw stuk hemel uitgesneden in het grijs. De adem zichtbaar. Het ijzeren hek fonkelend van de ijzel. Ook de betonmuur fonkelde. Achter de muur een rij ruiten, verlichte vensters, een stralende flat. De jongen kwam vlug overeind, klopte de sneeuw van zijn knieën. Over een winding van het prikkeldraad hing een deken met een inventarisnummer. Alles heeft een nummer hier, flitste het door zijn hoofd. Hij keek even om zich heen, deed de rugzak om. Er zat een shirtje in, zeep, lucifers, een mes dat hij uit de kantine had gepikt. In zijn zak een zorgvuldig opgevouwen briefje met daarop de naam van een stad in het noorden. Hij moet naar het noorden. Daar ergens zit zijn broer.”

“Materiaalmoeheid” is niet cronologisch geschreven. Er zijn diverse sprongen in de tijd. De plaatsen die de beide broers aandoen worden niet bij naam genoemd.

De taal is vaak origineel en ook wel erg beeldend. De koude waaraan de jongen tijdens zijn vlucht wordt blootgesteld en het winterlandschap waar hij doortrekt, beleef je als lezer mee.

Toch ben ik niet volledig positief over dit boek.

Dat Marek Sindelka twee jonge vluchtelingen in Europa als onderwerk voor zijn roman koos, vind ik heel erg positief, zeker voor een inwoner van een land waar men tegenover vluchtelingen allesbehalve positief staat.

Als de auteur met dit boek bereikt dat ook maar enkele mensen anders, minder negatief, over asielzoekers denken, dan is dit een geslaagd opzet.

Wat deze vluchtelingen op hun tocht meemaken is voor ons onvoorstelbaar. Maar wat Amir en zijn broertje overkomt vind ik te veel van het slechte in een te korte stijdspanne samengebald. Ik kan hierover echter moeilijk in detail treden zonder te veel van het boek prijs te geven. Het verhaal raakte me dan ook maar af en toe. Het is te veel en de realiteit is erg genoeg.

Dus positief dat dit boek werd geschreven en uitgegeven maar persoonlijk bracht het bij mij niet veel te weeg.



“Materiaalmoeheid”, oorspronkelijkt titel “ Únavu materiálu”, werd in het Nederlands uitgegeven bij Das Mag in 2018 in een vertaling van Edgar de Bruin.

[Senga krew_w_piach · Rating 5 out of 5]

Wszyscy znamy ten argument pojawiający się w rozmowach dotyczących kryzysu migracyjnego na naszej wschodniej granicy: „A bo oni i tak nie chcą być tu u nas, tylko chcą jechać na Zachód”. Po pierwsze: nie rozumiem czemu to ma być argument przeciwko przybyszom, po drugie: mało kto zastanawia się czym ta podróż dla uchodźców czy migrantów jest. Wydaje mi się, że większość osób komentujących w ten sposób wyobraża sobie, że podróżni przekraczają swobodnie niemiecką granicę, a tam czeka na nich komitet powitalny z kwiatami, kluczami i ofertą pracy, a ich życie od tej pory jest usłane puchem. Być może rzeczywiście są w tej grupie pojedyncze osoby, którym los sprzyja i szybko udaje im się rozpocząć nowe życie. Żeby jednak mogli w ogóle myśleć o świeżym otwarciu najpierw muszą przetrwać podróż i dotrzeć na miejsce. Marek Sindelka opisuje w „Zmęczeniu materiału” jak taka tułacza wyprawa po lepsze jutro może wyglądać i robi to bezkomprowisowo. Wszystkie te fantazje, które być może wynikają z zazdrości – pewno wielu Polaków też chętnie żyłoby na zachodzie i korzystało z przywilejów, które sobie wyobrażają – rozbija w pył i pokazuje, że nie tylko nikt nie chciałby dla siebie takich doświadczeń, ale też nikt na nie nie zasługuje.

„Zmęczenie materiału” rozpoczyna się sceną, w której chłopiec przeskakuje przez zwieńczony drutem kolczastym mur. Ma ze sobą tylko plecak, a w nim zaledwie kilka przedmiotów: koszulkę, mydło, zapałki, ukradziony nóż i najważniejszy – kartkę z nazwą miasta na północy, w którym prawdopodobnie przebywa jego starszy brat. Niestety, traci koc, który zaczepia się o drut. To wielka starta, bo na zewnątrz trwa mroźna zima, ale chłopiec nie może zwlekać, słyszy już za plecami odgłosy ujadających psów, ktoś zauważył jego zniknięcie, musi uciekać. Biegnie więc najszybciej jak umie, póki starczy mu tchu. Biegnie przez las, przez śnieg, przez noc, przez wiele dni, a czytelniczka umiera z przerażenia przy każdej kolejnej przeszkodzie i oddycha z ulgą gdy udaje mu się postawić kolejny bezpieczny krok. Sindelka od pierwszych zdań przywiązuje nas do tego bezimiennego chłopca, jakby składał jego los w naszych rękach. Kibicujemy mu, przeżywamy wszystko razem z nim i nie zaznamy spokoju, dopóki nie dowiemy się czy uda mu się dotrzeć do celu.

Początek „Zmęczenia materiału” mógłby być świetnym otwarciem jakiejś dystopijnej powieści, ale my wiemy, że opisane wydarzenia mogły przydarzyć się prawdziwym osobom. To nie jest zima w jakimś postapokaliptycznym krajobrazie, tylko we współczesnym europejskim kraju, a bohaterowie tej książki to uchodźcy z jakiegoś nienazwanego wprost, ogarniętego wojną, arabskiego państwa, którzy przyjechali tu żeby przeżyć. Amir i jego młodszy brat, którego imienia nigdy nie poznamy, trafiają do ośrodka detencyjnego, skąd chcą przedostać się do miejsca, w którym będą mogli zacząć nowe życie. Ośrodek to właściwie więzienie, osoby w nim przebywające nie mają prawa do osobistych przedmiotów ani do imion, stają się numerami. Amir postanawia oddać większość swoich pieniędzy przemytnikom, którzy mają wywieźć obu chłopców dalej. Kiedy przyjeżdża samochód i mężczyzna każe schować mu się w przestrzeni pod maską, tuż obok silnika, jest przerażony, ale robi to będąc pewnym, że jego brat również ma przydzieloną kryjówkę i wkrótce spotkają się w miejscu, w którym obaj będą wolni. Okazuje się, że zostali oszukani i rozdzieleni, a my jesteśmy świadkami dramatycznych prób, które podejmują, żeby odszukać się z powrotem w nienawistnym, obcym i bezwzględnym świecie. Historia opowiedziana jest z perspektywy obu braci, rozdziały na przemian opowiadają to co w danym momencie dzieje się z każdym z nich. Chłopiec brnie więc przez śniegi przed siebie, nie wiedząc gdzie się znajduje, nie mogąc do nikogo się odezwać, nie rozumiejąc języka, który widzi w przestrzeni dookoła, głodny, zmarznięty, wycieńczony, poraniony i przerażony, ale jego wola życia i determinacja aby połączyć się z bratem jakimś cudem pcha go do przodu. Pomagają mu też spora zaradność i chyba całkiem niezła wiedza o tym jak przetrwać w ekstremalnych warunkach. Podróż chłopca Sindelka relacjonuje bardzo sensualnie. Dostajemy mnóstwo komunikatów z ciała bohatera, które wręcz odczuwałam na własnej skórze. Krótkie urywane zdania świetnie oddają tempo ucieczki, opisy przyrody niosą chłód. Wszystko to jest bardzo dramatyczne, wywołuje w czytelniku autentyczny lęk o los chłopca, napięcie jest momentami tak duże, że nie da się kontynuować lektury, a jednocześnie nie da się tej książki odłożyć. Z kolei historia Amira to opowieść ze szlaku, który dzieli wielu uchodźców – kolejne miasta, ukrywanie się przed przedstawicielami prawa, rasizm, nienawiść, wywózki, pushbacki i nieustająca walka żeby iść do przodu, znaleźć bezpieczne miejsce. Tutaj człowiek okazuje się równie groźnym przeciwnikiem co przyroda.
W międzyczasie widzimy flash backi do życia braci w starym kraju. W nich niechlubna postawa Zachodu uwypuklona jest jeszcze bardziej – świetna scena, w której po zakończonym bombardowaniu miasta przyjeżdżają europejscy bogacze uprawiać turystykę wojenna i robią sobie zdjęcia na ruinach zburzonych domów – świeżych grobach.

Chociaż Marek Sindelka wydał swoją powieść w 2016 r., kiedy przez Europę przepływała pierwsza fala kryzysu migracyjnego, ta książka nie tylko nie straciła na aktualności, ale - przynajmniej z polskiej perspektywy, dziś wybrzmiewa jeszcze mocniej i jest jeszcze bardziej potrzebna. Zresztą jednym z najbardziej poruszających dla mnie fragmentów w książce był wątek palestyński i opowieść towarzysza podróży Amira, który mieszkał z rodziną w obozach dla uchodźców i cenie, którą zdecydował się zapłacić żeby zapewnić bliskim choć minimalnie humanitarne warunki życia.
„Zmęczenie materiału” to bardzo mocna, bardzo straszna, bardzo dobra i bardzo ważna książka. Nie wiem w jaki sposób Marek Sindelka robił research, ale wszystkie opisane w powieści zdarzenia wydają się tak autentyczne, jakby były opisywane z pierwszej ręki. Siła jej oddziaływania jest duża, nie wyobrażam sobie, żeby ktokolwiek kto ją przeczytał nie zaczął w osobach decydujących się na ucieczkę do Europy widzieć ofiar, ale przede wszystkim ludzi, którym należy pomóc. Postawiłabym powieść czeskiego pisarza obok "Internatu" Serhija Żadana - łączy je nie tylko podobna narracja, ale tak samo wywracają bebechy bezlitośnie opisując koszmar, który się gdzieś właśnie dzieje.
Nie mogę napisać, że polecam tę książkę, wiem, że dla wielu osób jej ciężar emocjonalny może być nie do udźwignięcia. Ale myślę, że jesteśmy lekturę „Zmęczenia materiału” ludziom w drodze winni.

Ebooka dostałam od księgarni Woblink: https://woblink.com/ebook/zmeczenie-m...

[Roos · Rating 4 out of 5]

Een lichaam dat aan materiaalmoeheid lijdt, hol en misselijk, dat is wat Marek Sindelka's boek met een mens kan doen. Zonder een pamflet te willen zijn doet het net datgene waar pamfletten vaak tekort schieten (door hun 'teveel', 'te duidelijk' willen overtuigen), het slaat je 'knock out'. Dit is een verhaal over vluchtelingen, over mensensmokkelaars, over registratie, over hekken, over wat er de laatste jaren aan het gebeuren is in Europa. Dit is een verhaal over vluchten en hoop, over urgentie, over existentie.
'Materiaalmoeheid' vertelt het verhaal van twee broers (Amir en 'naam: onbekend') die vluchten uit 'land van herkomst: onbekend' en zich in 'Europees land: onbekend' bevinden met als 'doel: het noorden'. Reeds van bij de overtocht van de Middellandse Zee verliezen ze elkaar uit het oog. Hun drive om steeds door te gaan en de moed niet te verliezen is de hoop om terug met elkaar verenigd te worden 'daar in het noorden'. Het boek is gedraineerd van quasi alle emotie en vertelt het fysieke van wat zo'n tocht met een mens doet. Het voelt aan alsof de twee broers het zich niet kunnen veroorloven om teveel stil te staan bij hun emoties. Ze zouden ter plaatse ineen stuiken eens overspoelt door hun emoties. En dat is zowel de sterkte van het boek als de achilleshiel. Het verhaal van Amir is schitterend en zonder meer geloofwaardig. Het verhaal van zijn broer (zijn vlucht uit het detentiecentrum op zoek naar 'een stad' doorheen bossen, rivieren ed) deed me aan twee dingen denken. Ten eerste, door te focussen op het fysieke, leek het bij momenten dat ik een avonturenroman aan het lezen was. De broer is op de vlucht en toch verloor ik bij momenten de binding met de broer 'als vluchteling'. Ten tweede deed het me sterk denken aan een existentiedroom. Je kent dat wel, zo'n nachtmerrie waarbij je ergens naartoe moet en je slaagt er maar niet in. Mede door het prachtige einde is het vooral het tweede dat de hoofdtoon voert. Eens het laatste blad omgeslagen waadde er een mist van leegte en stilte door me heen. En dat zegt heel veel.

[Marijke Carpentier · Rating 5 out of 5]

De schrijfstijl deed me wat fronsen maar als je dan merkt dat die volledig in het teken staat van de op te roepen sfeer dan lees je dit boek met een ongemakkelijk gevoel gewoon verder. Je bent Amir, op de vlucht na de bommen. Vol verwondering en machteloosheid onderga je, word je gereduceerd tot een speelbal van weersomstandigheden, mensensmokkelaars, angst, racisme, honger..en probeer je enkel nog te overleven. De beschrijvingen van de fysieke omstandigheden zijn bijzonder sterk en gedetailleerd. De schrijver wil ons de pijn en het ongemak laten voelen. Nergens valt er enig gemoraliseer te bespeuren. Feiten zijn feiten. Een must-read.

[Mewa · Rating 2 out of 5]

„Kiedy go za­trzy­ma­li, jakaś ko­bie­ta gru­bym fla­ma­strem na­pi­sa­ła mu na ręce numer. Tym nu­me­rem wy­wo­ły­wa­li go potem straż­ni­cy. Nikt tutaj nie po­tra­fił wy­mó­wić jego imie­nia, więc cał­kiem mu je ode­bra­li. Zna­lazł się w miej­scu na­zy­wa­nym ośrod­kiem de­ten­cyj­nym. Jak się zo­rien­to­wał, ośro­dek de­ten­cyj­ny ni­czym się nie różni od wię­zie­nia. Może tylko tym, że w wię­zie­niu więk­szość ludzi wie, dla­cze­go się tam zna­la­zła.“

[Bart Van Overmeire · Rating 4 out of 5]

Leest als een trein. Een trein uit een levende nachtmerrie, dat wel. En tegelijk heb ik er wat moeite mee dat deze gruwelrealiteit in romanvorm is verpakt.

[Tereza Eliášová · Rating 3 out of 5]

Úplně mě to nenadchlo. Víc tady: http://bit.ly/Unava_Materialu

[Zuzana Schedová · Rating 3 out of 5]

Na túto knihu som sa fakt tešila. Marek Šindelka ma svojou Mapou Anny neskutočne príjemne prekvapil a už som sa tešila, keď budem mocť siahnuť po nejakom jeho dalšom titule. Veľmi vhod mi prišla príležitosť, že vrámci Book Clubu, ktorý organizuje Jakub z blogu Book´s calling, sa bude v marci diskutovať priamo s Marekom Šindelkom o tomto titule. To už som neváhala ani chvíľu a knihu som si kúpila a začítala sa do nej. Anotácia zaujímavá, bolo jasné, že aj tentoraz sa Marek bude zaoberať jednou z najhorúcejších tém, ktoré v posledných mesiacoch hýbu spoločnosťou a hlavne ju výrazne názorovo rozdeľujú. Čakala som zase skvelý zážitok a bohužiaľ som bola sklamaná. Nebolo to napísané zle, to ani náhodou, ale tak nejak mi to nesadlo. Nebola som schopná ponoriť sa do hĺbky príbehu a ako čitateľ som len kĺzala po povrchu, s výnimkou niektorých scén, ma ten príbeh vôbec nezasiahol tak emočne, ako som od neho čakala. Marekove poetické opisy som očakávala a bavili ma, ale chýbala im akási hĺbka. Z príbehu bolo cítiť, že ho písal človek, ktorý o danej tematike si akurát veci naštudoval, ale osobne ich nezažil. Možno by som celý príbeh vnímala ináč, keby som ho nečítala bezprostredne po prečítaní knihy Čtvrtá zeď, ktorá sa zaoberá podobnou tematikou a hlavne je napísaná človekom, ktorý vojenské hrôzy zažil na vlastnej koži. A tam je to výrazne cítiť z textu. Tam som zažila taký silný emočný zážitok, ktorý Únava materiálu nedokázala splniť a ja som ho možno až neprávom očakávala. Pritom ale chválim Marka Šidelku, že aj napriek tomu, aká je táto téma krehká a kontroverzná, tak sa nebál do nej pustiť. Je dobré, keď sa o tom bude písať, čo najviac a z rôznych uhlov pohľadu. Pretože informovanosť spoločnosti je dôležitá.

[Monika Havlasová · Rating 5 out of 5]

Hodně sugestivní čtení. Na mě kniha rozhodně zapůsobila a budu text ještě chvíli rozdýchávat.

[Anke Helsen · Rating 4 out of 5]

Wat een boek! #aangrijpend #mustread

[Ruth Lardinois · Rating 4 out of 5]

Een mokerslag

[Zosia · Rating 4 out of 5]

damn, this book is brutal

[Dirksboekenkast · Rating 3 out of 5]

Prachtig boek over vluchtelingen heel,actueel

[Johan Gevers · Rating 4 out of 5]

Blijft aan je ribben kleven. Wat is de mens toch een taai wezen.

[Ania (double.bookspresso) · Rating 4 out of 5]

Dobra rzecz. Czuć, że autor jest poetą, dużo krótkich zdań, mało rzeczy wprost, emocje budowane za pomocą obrazów. Czasem trudno się skoncentrować na lekturze, ale jak się wsiąknie, to uderza mocno. Ciekawe, że taki obraz Europy przedstawił Europejczyk.

[Dáša Beníšková · Rating 3 out of 5]

Kdyby mi dal někdo za úkol jmenovat jednoho českého spisovatele, na jehož nové knížky se kurevsky těším (a zakázal mi jmenovat božského Emila), odpovím Marek Šindelka. A polohlasem ještě dodám Honza Němec, ale toho teď v rámci kontextu opomineme, promiň mi to.
Řekněme si to na rovinu, Marek je nejen fešák, ale ještě sakra dobře umí psát. Svoje vyprávění seká jak staccato, jedna strohá věta střídá druhou a přitom v nich dokáže popsat všechno. Jeho úsečnost má za následek neskutečnou rytmiku čtení, kdy se nadechnete, přečtete dvacet stránek a až pak zjistíte, že jste zapomněli dýchat. Jako když oblíznete kostičku.
Za tohle má můj neskonalej obdiv. Nevadí mi, že se to v jeho knihách objevuje v různém dávkování, ale vadí mi, když kolem toho nahňácá hromadu kravin, kvůli kterým se jeho styl rozmělní na masokostní moučku.
Ano, to je pro mne Únava materiálu. Má to být první česká (ne-li evropská) kniha o uprchlících. Takhle asi. Prchání je tam opravdu zobrazeno. Dva bratři prchají z nějakého místa do druhého. To, že pochází z oblasti zmítané válkou, se sice posléze dozvíme, ale stejně tak dobře by mohli prchat z čekárny před zubařem nebo před četníkem, který viděl, jak si nenávratně vypůjčili autorádio z jakési škodárny. Protože o psychologii uprchlíka a jeho vnitřních pochodech se toho moc nedozvíme. Marek se omezí pouze na to, že je nechává fyzicky strádat a ještě dopřeje okolním "Evropanům", aby na ně byli vskutku zlí. And that's all, folks!
Takže co to vlastně je? Trendy vlna? Marketing? Psaní na zakázku? Wer weiß? Kdyby ty dva kluky nechal běhat někde v lesích v Brdech, bude to mnohem ryzejší. A to uprchlíky v ČR chceme.
Za mě velký zklamání, tři hvězdy dávám jen tak ňák ze setrvačnosti, sem hodná holka a Marka mám ráda. Nojono.

[TheVampireBookworm · Rating 3 out of 5]

Musím říct, že začátek knihy mě hodně nadchl - líbilo se mi, jak byly stylisticky řešené postavy a že jsem ihned na začátku kapitoly poznala, o kterou zrovna jde. Krátké jasné věty menšího hocha skvěle doplňovaly rozvinutější jazykový kód jeho staršího bratra. Jenže s postupem knihy se ten rozdíl začal ztrácet a mé nadšení upadalo.
Jelikož já ujíždím na formě textu více než na příběhu jako takovém, oceňuji i opakování (hesla z wikipedie, časový údaj), které tak nějak příběh ztmelovalo. To samé se dá říct i o retrospektivě, která vše zpestřila.
Vím, že je těžké se vcítit do lidí, jejichž obraz známe jen z médií (rozeznala jsem pár konkrétních zpráv, které mi utkvěly v paměti, a které autor zapracoval do příběhu), ale myslím, že se to autorovi do jisté míry povedlo. Boj menšího chlapce o život v nehostinné zimní krajině mě vtrhl do děje, ale cesta jeho bratra, ačkoliv byla taky plná nesnází, ve mně neprobudila žádnou emotivní reakci.
Celkově se kniha četla dobře a rychle, ale jak už jsem říkala, postupně se trochu začal vytrácet osobitý hlas mladšího bratra a celkově mi na konci začalo něco chybět. Takové to "je ne sais quoi", které vás posadí na zadek a zanechá po sobě kocovinu, která vám na několik dní zabrání vzít do ruky jinou knížku. To se bohužel tady nekonalo.

[Piotr · Rating 4 out of 5]

Książka przygnębiająca, ale interesująca i napisana w dobrym stylu. Podczas czytania cały czas miałem świadomość, że podobne wydarzenia miały miejsce dziesiątki razy na naszym kontynencie. Tutaj jest to opisane bardziej emocjonalnie niż w krótkich wzmiankach medialnych.

Autor nie podejmuje się bezpośredniego wartościowania akcji bohaterów, nie opisuje tych wydarzeń w kontekście kryzysu migracyjnego. Opisuje historię dwóch chłopaków, którzy znaleźli się w strasznym położeniu i są zmuszeni do najbardziej elementarnej walki o przetrwanie.

Książkę polecam szczególnie osobom, które patrzą na sytuację w Europie jako procesy skali makro. U podłoża tych procesów są historie pojedynczych osób - zapewne często podobne do tych opisanych tutaj.

[Edna Nová · Rating 3 out of 5]

Jsem to měla již dvakrát pujcene z knihovny, ale nikdy jsem to nakonec neotevrela. I když téma uprchlíků i jméno autora mě vždy nalakali.
No... Teď jsem do toho musela nutit. Naštěstí je to krátké. Při některých scénách mě mrazilo (příběh o odebrání ledviny) a občas mě to iritovalo, znělo to neuvěřitelně a byla jsem naštvaná, ze to píše nějaký Čech, který ví kulový a žije si v luxusu atd. (Já vím, ze to bylo vůči autorovi nefer, ze je to běžná praxe). Ale proste mi to nesedlo, ty pasáže o zimní přírodě (jaké štěstí, ze ryba, med, chatka..). Nebyla jsem naladěna na vlnu Únavy, nevím, kdybych byla naladena, tak je to i za 4 hvězdy.

[Karel · Rating 4 out of 5]

Wie wil lezen wat een Syrische oorlogsvluchteling in Tsjechië aan den lijve ondervindt, moet dit boek ter hand nemen. Als in een nachtmerrie volgen de fysieke beproevingen elkaar op. De auteur vermijdt halsstarrig de emotionele ravage die daarmee gepaard gaat. Alsof hij zeggen wil: het geestelijke lijden is te groot voor woorden. Materiaalmoeheid is een bikkelharde roman én een niet mis te begrijpen politieke boodschap.