Ik ben het gelukkigst als ik vader in de verte naar me toe zie lopen. In de ruimte tussen verwachting en ontmoeting ligt een hele wereld open waarin hij de man van mijn kinderdromen is. Het is een breekbaar tijdsvenster, dat snel aan diggelen wordt geslagen. Door andere mensen, door hemzelf. Bintje groeit op in de jaren negentig, in de rijzige appartementsblokken van de provinciestad, die troosteloos ogen voor de meeste omstanders, maar voor Bintje een leven lang verbonden zullen blijven met de geur van pili-pili, het ritme van rumba en het geluid van haar vaders tikmachine. Vader. Een man die zich verliest in God en drankzucht, die zacht en gewelddadig is, steevast aan- en afwezig, een levende contradictie. Ondanks Bintjes adoratie slaagt ze er niet in om deel uit te maken van zijn leven. Wanneer zij jaren later zelf moeder wordt en zich realiseert dat haar eigen kind in niets op zichzelf of haar vader lijkt, slaan de stoppen door en stevent ze af op hetzelfde destructieve pad dat haar vader bewandelde.
‘Bintje’ is een indringend verhaal over een vrouw die haar verleden te zwaar voelt wegen.
Bintu is de dochter van een Congolese vader en een Vlaamse moeder. Ze groeit op in de jaren ’90 in een troosteloos appartementsblok in een provinciestad. In de klas is ze de enige met een migratieachtergrond.
Sober, genuanceerd en pijnlijk eerlijk schrijft Tuly Sumalu over het onbehagen en de eenzaamheid van een kind van kleur in een witte omgeving. Over het kleine, alledaagse racisme en de talloze manieren waarop dat Bintje’s leven bepaald heeft. Een pakkend en noodzakelijk relaas over opgroeien in een maatschappij waar huidskleur nog steeds een bepalende rol speelt.
Maar het boek is meer dan dat. Het is ook een onderzoek naar een ongrijpbare vaderfiguur, een man die in zijn nieuwe thuisland nooit zijn plaats heeft gevonden, die te veel drinkt en zijn frustratie botviert op zijn gezin. Ondanks haar diepe liefde en vergaande loyaliteit, verbreekt Bintje uiteindelijk alle contact met hem. Dertig jaar later woont ze opnieuw in het verloederde appartementsblok en lijkt ze voorbestemd hetzelfde destructieve pad te volgen als haar vader.
'Bintje' is een beklijvend debuut dat in de pers terecht lovend werd ontvangen. Een verfrissende nieuwe stem in de Vlaamse literatuur.
‘Bintje’ is de flinke, geëngageerde debuutroman van Tuly Salumu, journaliste (o.a. bij *MO), leerkracht en VRT-medewerkster bij de dienst educatie. Met dat ‘flinke’ doel ik op de veelheid aan thema’s die ze in deze kleine 300 pagina’s autofictie aankaart; het ‘geëngageerde’ zit hem in de inhoud van die thema’s en in de uit het leven gegrepen en dus oprechte verontwaardiging van waaruit deze roman volgens mij geschreven is.
De titel verwijst naar de vervlaamste bijnaam van het hoofd- en ik-personage, dat eigenlijk Bintu heet en genoemd is naar de eerste grote liefde van haar Congolese vader, ook al heeft ze een Vlaamse moeder. In het eerste deel, dat zich afspeelt in de jaren ‘90, zien we door Bintu’s kinderogen hoe haar ‘regenbooggezin’ langzaam maar zeker uiteenrafelt. Dat voltrekt zich als gevolg van omstandigheden die grotendeels door sluimerend racisme veroorzaakt worden, met aan de ene kant de toenemende, in drank en geweld uitmondende frustratie van haar vader en aan de andere kant het onbegrip, de pijn en de escalerende ergernis van haar moeder. Het zijn (soms iets te veel) schrijnend herkenbare situaties, zowel thuis als op school, die Tuly Salumu (soms iets té) gedetailleerd, maar vooral doorleefd beschrijft.
In deel twee zien we de gevolgen van de scheiding voor de zoekende tiener die Bintu is geworden. Ze woont nu op het platteland bij haar moeder en diens vriend, maar voelt zich nog altijd een stadskind. Ze adoreert haar vader en wil het liefst zo vaak mogelijk bij hem verblijven. Zonder veel verantwoordelijkheidsgevoel echter laat de man Bintu en haar broer meestal gewoon aan hun lot over tijdens hun bezoekweekends. Maar niettegenstaande zijn nachtelijke escapades, zijn nostalgische gevoelens en opgeschreven memoires over zijn eigen vader die in Congo minister van financiën was en vergiftigd werd en bovendien altijd zwerend op de Bijbel, blijft hij zijn dochter tegen wil en dank fascineren. Ze verdedigt hem altijd. De hier beschreven situaties behoeven verder geen diepere psychologische laag om als lezer te beseffen hoe Bintu worstelt met haar huidskleur en haar identiteit-tussen-twee-werelden.
In deel drie sticht Bintu zelf een ‘regenbooggezin’ en toont Tuly Salumu pijnlijk aan hoe meedogenloos de demonen van haar vaders roots, de littekens van haar jeugd in dat ‘moeilijke’ gezin en het altijd aanwezige racisme haar volwassen leven bepalen en overheersen. Agressie en alcohol, worstelingen met overgewicht en met haar job in het onderwijs en een verleden dat haar blijft achtervolgen zorgen ervoor dat ze ook haar eigen gezin niet overeind kan houden. Ja, het is heel wat, maar Tuly Salumu laat aan het einde toch een sprankje hoop doorklinken. Al blijft het aan de lezer om dat in te vullen.
Zoals gezegd vond ik het een beetje jammer dat de roman zo volgeplamuurd zat met niet zelden heftige situaties en scènes. Die spreken wel voor zich en peperen je als lezer duidelijk in dat zo’n leven er stevig inhakt. Maar net daarom miste ik af en toe ademruimte en variatie. Met net iets meer literair redactiewerk was het misschien een iets dunner boek geworden, maar hadden de kleine en grote mokerslagen van Tuly Salumu nog meer effect gehad. Desalniettemin graag gelezen. 3,5* (afgerond naar 4 omdat het een debuut is dat het verdient om aangemoedigd te worden).
Zo'n wondermooi boek. Er zijn wel Franstalige fragmenten in geschreven maar dat maakt het niet minder mooi. Bintje,Bintu die ondanks alles steeds van haar vader is blijven houden. En door wat ze in haar jeugd meegemaakt heeft ook weer een terugslag krijgt in haar volwassen leven. Een leven van iemand die niet zwart en niet blank is. Zeker een aanrader.
3,75* Geen 4 sterren, wel een sterke roman. Ik ergerde me echter aan de ophemeling van vader door dochter. Maar ik weet hoe sterk de loyaliteit van een kind naar ouders toe kan zijn. Dat kleine kind zit in ieder van ons....
On-ge-lofelijk sterk debuut en schrijfstijl. Haar roman, die de alledaagsheid van racisme in kleine details weet te verweven, doet naar adem snakken, huilen, verwonderd zijn en vooral snakken naar méér. Tuly weet haar roman zo te brengen dat de lezer constant twijfelt of het autobiografisch is geschreven. Ook al lijken de situaties zo absurd pijnlijk dat ze niet echt kunnen gebeurd zijn, toch maakt haar schrijfstijl ze levendiger dan ooit. Chapeau.
Vlotte roman over Bintjes helse zoektocht naar een afwezige vader, naar haar plek op de scheidslijn van twee culturen. Het enige wat ze uiteindelijk vindt zijn haar demonen. Vooral zichzelf heeft ze te goed verstopt.
Deze roman vertelt het verhaal van Bintje die opgroeit in de jaren 90 met een Congolese vader en een Vlaamse moeder. Het huwelijk van haar ouders loopt stuk op kapotgeslagen dromen, onbegrip en frustraties. In deel 1 zien we de realiteit door de ogen van een eenzaam kind dat haar vader adoreert. De onschuldige beschrijvingen van het racisme waarmee zowel de vader als het meisje te maken krijgen zijn pijnlijk herkenbaar voor wie de jaren 90 bewust meemaakte. In deel 2&3 wordt het effect van deze jeugd op het leven van Bintje als adolescent en vrouw beschreven. Ondanks de zware thema's is dit geen deprimerend boek en zijn liefde en hoop doorheen het hele verhaal voelbaar aanwezig. Het boek leest vlot. Ik heb ervan genoten.
Realistische schets van de microagressies en eenzaamheid van een kind dat opgroeit in een biraciaal gezin, de haast blinde maar begrijpelijke adoratie van haar vader en de impact die dat alles samen heeft op haar latere leven.
Het eerste deel vond ik minder sterk doordat alles door de ogen van een kind werd beschreven, met minder analyse en minder beeldspraak, maar je hebt de informatie nodig om de rest van het verhaal en de evolutie te begrijpen. Het deel als volwassene vond ik beter, met af en toe een beschrijving die doel trof.
Al bij al een stevig verhaal dat invoelbaar maakt hoe je, omgeven door twee families, toch eenzaam kunt opgroeien, door het fundamentele onbegrip van je omgeving voor jouw positie en je eigen onbegrip van je trauma.
P.S.: Kom naar StoryGraph! Toffe statistiekjes en goede aanbevelingen. Weg van Amazon en Bezos. Volg me als @lottolijfje. Makkelijk over te schakelen als je even inlogt op pc en je geschiedenis van Goodreads downloadt.
Prachtig debuut! Het verhaal grijpt je vast en laat je niet meer los. Het boek laat zien hoe alomtegenwoordig racisme is of kan zijn, en welke impact dit kan hebben op een mens. De realistische gelaagdheid van de personages maken het een heel menselijk en genuanceerd verhaal en geven een heel persoonlijke inkijk in de wereld van Bintje, op zoek naar haar identiteit als dochter van een Vlaamse moeder en Congolose vader, en struikelend een weg zoekend naar haar plek in deze wereld als dochter, als moeder, als mens.
Een boek dat leest als een raket! Pagina per pagina vallen alle puzzelstukjes van het verhaal in elkaar. Hierdoor verveelt geen enkele zin. Wie opgroeide in de jaren 90, zal gniffelen bij nostalgische herinneringen aan springveren en gele pudding bij oma. Tegelijk word je door de ervaringen van het hoofdpersonage Bintu gedwongen om kritisch naar je eigen witte jonge jaren terug te kijken. Een tijd waarin we ongevraagd aan de zwarte krullen van een wildvreemde zaten en mensen van kleur zichzelf gelukkig mochten prijzen als ze als 'een van de goeien' gezien werden.
Een boek dat de deur opende naar een parallelle wereld die voor mij tot nu toe onbekend was. Tuly weet als geen ander de gordijnen voor haar vensters weg te schuiven zodat we een kijk krijgen op wat er in haar hoofd huist en huisde. Gekleurde verhalen van een zoekend meisje en muizenissen van een mama die niet vindt. Verplichte literatuur op de boekenlijst van het leven.
‘Nieuwe spullen zijn als een verliefdheid. In het begin geven ze glans aan het leven. Doen ze ons geloven dat we schoon schip kunnen maken, het verleden uitgommen en bouwen aan een toekomst waarin we boven onszelf uitstijgen. Tot het gouden randje vervaagt en je beseft dat je je leven helemaal geen nieuwe wending hebt gegeven, maar gewoon een zoveelste plant hebt gekocht.’
In dit debuut volgen we Bintje/Bintu, een meisje en later vrouw die zowel België als Congo in zich draagt. Het is een rauwe maar belangrijke roman over hoe een Belg met Afrikaanse roots worstelt met identiteitsvorming. Salumu werpt boeiende filosofische vragen op over identiteit, bewondering en ouderschap.
Anekdotisch opgezet verhaal. In het eerste deel krijgen we de kinderjaren van een vrouw van Belgisch-Congolese afkomst en de ruzies tussen haar ouders. In het tweede deel wordt ze zelf moeder, maar de confrontatie met haar witte zoon maakt het trauma van de kindertijd in haar los. Raakt het in het derde deel opgelost? Meer dan het verhaal neem ik de anekdotes met me mee, de in detail beschreven momenten van alledaags racisme.
Sterk debuut van de Belgisch-Congolese Tuly Salumu. Geschreven vanuit urgentie in een taal die daar helemaal in lijn mee is. Goed opgebouwd met veel reliëf en - heel bijzonder - zo gecomponeerd dat je ruimte krijgt om zelf te fantaseren over wat gaat komen. En dat terwijl het uiteindelijke verhaal zich gestaag een weg baant naar een mooi einde. Voorwaar: goed gedaan !
Al van bij de eerste bladzijden zat ik als aan de grond genageld het boek te lezen. Ik wou alleen maar verder lezen en meer weten over deze boeiende vrouw. Het leven van Bintje, die gekleurd is en te maken heeft met racisme, soms subtiel, en haar identiteit zoekt in deze maatschappij. Een boek dat je niet meer loslaat!
Pijnlijk eerlijk. Over verschillende culturen en huidskleuren. Over familiaal geweld. Over hoe dingen worden overgedragen van generatie op generatie. In het Nederlands geschreven, dat vind ik altijd een pluspunt. Aanrader!
Waw! Schitterend geschreven. Verschillende kippenvel momenten met op sommige momenten tranen in de ogen. Precies een waargebeurd verhaal Achterblijven met de vraag hoe is het nu met Bintje 😘
This entire review has been hidden because of spoilers.
Bintu of beter gekend als Bintje is een jong meisje dat samen met haar blanke moeder, Kristel, en haar illegale Congolese vader, Yuma, zijn moeder Tatá en Bintu’s broertje Bodi in een flat wonen in de stad. In dezelfde blok wonen ook Kristels ouders. Het is begin jaren negentig, Bintu kijkt dan ook graag naar De Soundmixshow, met Bart Kaëll (de man die haar seksuele ontwikkeling uitlokte) en ze is grote fan van Whitney Houston en The Bodyguard! Maar Bintu leeft in een wereld tussen werelden. Op school, bij de nonnen, wordt duidelijk dat ze nergens echt thuishoort. Haar grootvader werkt er als klusjesman en zij spendeert dan ook graag haar tijd bij hem tijdens de pauzes. Later zal haar vader die job uitoefenen en dan helpt ze hem ook liever mee dan met de andere kinderen te spelen. Ze heeft maar één echte vriendin. Bintu hangt heel hard aan haar vader terwijl ze eigenlijk ook ziet dat het huwelijk van haar ouders uiteen kruimelt, geleidelijk aan. Yuma valt in een alcoholisch vat, slaat Kristen en beschuldigt haar van overspel. Maar Bintje ziet enkel hoe haar vader zijn memoires opschrijft, de sigaret in de hand. Al het andere wil ze precies niet zien. Als Bintje/Bintu ouder wordt en zelf moeder wordt, is duidelijk dat haar vader en het verleden sporen heeft nagelaten want zelf vervalt Bintje ook in de valkuilen die haar vader overheersten. Hij heeft nooit zijn volle potentieel kunnen tonen en dat frustreerde hem zodanig dat hij dit uitwerkte op de mensen rondom hem en een vlucht zocht in de drank. Diezelfde val kent Bintje dus ook. Het enige grote verschil met haar vader is dat Bintu zich niet beroept op een devoot leven waar haar vader alles voor laat vallen. Zijn religieuze roeping wordt voor haar dan ook eerder een last dan een zegen. Doordat ze, zowel als kind als als volwassene, geconfronteerd wordt met racisme en nooit ergens 100% bijhoort (als dochter van een zwarte vader en blanke moeder hangt ze tussen beide werelden), probeert Bintje zoveel mogelijk ‘blank’ te zijn maar je kan je afkomst niet ontkennen, hoe vaak je dat ook wenst. En toch gaat Bintu niet op zoek naar haar Congolese roots, ook al las ze de memoires van haar vader. Bintje is een zwaarbeladen boek maar Tuly Salumu kan toch de nodige lichtheid aan boord brengen. Het is een ode aan de jaren negentig en een kroniek van een disfunctionele familie, teweeggebracht door de maatschappij rondom hen. Racisme speelt een grote rol zowel op de achter- als op de voorgrond in dit verhaal. Het boek zit bol met het nodige drama en is zeker geen optimistisch verhaal over een familie die elkaar op elk moment steunt. Maar zelfs in een familie vol pijn en hartzeer kan soms een lichtpuntje de kop opduiken. En dat weet de schrijfster Tuly heel goed weer te geven.
Bintje van Tuly Salamu is een boek dat erin slaagt om een verhaal te vertellen dat zowel universeel als persoonlijk is, ondanks dat de leefwereld van het hoofdpersonage van mijn eigen referentiekader afstaat. Wat het verhaal zo bijzonder maakt, is hoe herkenbaar het soms aanvoelt, met subtiele verwijzingen naar bekende Belgische elementen zoals Samson en Gert. Deze details maken het verhaal voor een Belgisch publiek extra toegankelijk en tastbaar.
Het boek raakt verschillende belangrijke en complexe thema's aan, zoals racisme dat over generaties heen wordt doorgegeven, en wat het betekent om een migratieachtergrond te hebben, vooral in vroegere tijden. De invloed van geweld dat over generaties wordt doorgegeven, komt ook sterk naar voren, en dit wordt op een indringende en aangrijpende manier weergegeven.
Hoewel het Frans dat gebruikt wordt in de dialogen met de vader voor sommige lezers een uitdaging kan zijn, vond ik dat mijn basiskennis van het Frans voldoende was om de mystieke en intense sfeer van deze passages te voelen. Dit taalgebruik voegt een extra laag toe aan het verhaal en versterkt de culturele diepgang.
Het deel van het verhaal dat zich afspeelt in Afrika, verteld vanuit het perspectief van de vader, raakte me persoonlijk minder. Dit deel van het boek is geschreven in een andere stijl, wat logisch is gezien het wisselende perspectief, maar het creëerde voor mij een zekere afstand tot het verhaal.
Het meest interessante vond ik de beschrijving van de kindertijd van het hoofdpersonage. De manier waarop ze worstelt met haar verleden en hoe dit haar leven beïnvloedt, is pijnlijk en aangrijpend. Soms vond ik het moeilijk om te begrijpen waarom ze bepaalde keuzes maakte, wat ervoor zorgde dat ik me op momenten minder met haar kon identificeren. Toch bleef het verhaal me boeien tot het einde.
Al met al is *Bintje* een boeiend boek dat de moeite waard is om te lezen. Het biedt een diepgaande kijk op complexe thema's zoals migratie, racisme en familiegeschiedenis, en doet dit op een manier die zowel toegankelijk als intrigerend is, vooral voor een Belgisch publiek.
Bintje start in de kindertijd van Bintou/Tuly. Ik dacht dat eerste pagina’s me bekend in de oren gingen klinken. Maar ik ontdekte dat haar tijd in de nonnenschool toch helemaal anders was dan die van mij.
De roman is autofictie, waarbij je eerst nog probeert te achterhalen waar de grens tussen Bintou en Tuly ligt, maar waar het na een tijdje niet meer uitmaakt. Je probeert vooral te begrijpen waarom Bintou haar vader blijft verdedigen en ondanks alles voor hem door het vuur gaat. Maar merkt op de duur dat je hetzelfde doet met het hoofdpersonage, redenen zoeken voor haar gedachten, excuses voor haar gedrag.
Het is een boek zonder schaamte, vol complexe valse tegenstellingen en af en toe een beetje oncomfortabel.
Maar uiteindelijk ook af en toe met herkenning, in perfect geschreven zinnen als: “Nieuwe spullen zijn als een verliefdheid. In het begin geven ze glas aan het leven. Doen ze ons geloven dat we schoon schip kunnen maken, het verleden uitgommen en bouwen aan een toekomst waarin we boven onszelf uitstijgen. Tot het gouden randje vervaagt en je beseft dat je je leven helemaal geen nieuwe wending hebt gegeven, maar gewoon een zoveelste plant hebt gekocht.”
‘Bintje’ eindigt met een disclaimer: ‘Dit boek bevat stigmatiserend taalgebruik’.
En maar goed ook, want stel je voor dat (zelf)censuur het hier gewonnen had van authenticiteit, dat het schurende randje zou weggevijld zijn, dan zou dit rauwe relaas van het meisje met de Congolese roots zomaar snoeihard tussen twee stoelen gedonderd zijn.
Neen, opa het n-woord in de mond leggen - niet lèggen, maar laten - doet Salumu niet uit effectbejag, maar omdat het moét. Omdat de wereld waarin haar alter ego Bintu opgroeit de wereld is zoals hij was. En - alle wake up-pogingen ten spijt - wellicht vaak nog altijd is.
Dat het iets doet met een mens, opgroeien met kleur in een (zwart-)witte wereld, moge duidelijk zijn. Want wat je ook probeert, je ontkomt niet aan vooroordelen, aan misvattingen, aan (in wezen zelfs goed bedoeld) paternalisme: “We doen ons best om mensen van kleur aan te werven. Maar altijd loopt het fout. Ze presteren niet naar behoren, of bezwijken onder de druk.”
Dat Bintu’s zwaarste last uiteindelijk niet haar kleur, haar kroezelend haar of haar ongecontroleerde woede is, maar wel haar witte zoon - een kwartbloed! - is de echte tragiek van dit verhaal.
Dat gaat dieper dan al dan niet uitgesproken woorden.
275 pagina´s. 275 pagina´s waarbij ik aan de lippen van deze auteur hing. Voor ik het boek kreeg had ik al even op de instagram pagina van de auteur het filmpje geluisterd waarin ze voorleest uit haar boek. Toen al raakte ze me en gedurende het hele boek was het alsof ik steeds haar stem hoorde die voorlas. Ze heeft een hele mooie schrijfstijl. Korte krachtige zinnen die maken dat je leest en doorleest. Want wat ze schrijft komt binnen en hoe. Je ruikt, ziet en voelt de tijdsgeest waarin het jonge half Belgische-half Congoleese meisje Bintje opgroeit. Je voelt haar kinderlijke en goedgelovige loyaliteit tegenover haar moeder en haar vader, hoe fout het ook loopt. Haar rebelse tienertijd. Haar menselijke zoektocht naar identiteit in een voor haar verscheurde wereld. Dit boek voelt heel Vlaams, maar ook weer niet. Je voelt hoe de tijdsgeest omging met een half Congolees meisje in Vlaanderen. Dat de communicatie met haar vader ook in het Frans gebeurt, gaf dit boek extra cachet. Dit boek voelt kleurrijk en toch grijs, Vlaams en toch Congolees, rauw en toch bloot. Een prachtig debuut waar alleen de stukjes intimiteit mij ietwat te bloot voelden.
Met ingehouden adem las ik 'Bintje' van Tuly Salumu uit. Bintje groeit op in een Vlaams-Congolees gezin. Haar Congolese vader kan niet aarden in België en verliest de pedalen. Haar Vlaamse moeder tracht lang de tent recht te houden maar ontvlucht dan uiteindelijk toch haar gewelddadig huwelijk. Bintje volgt haar moeder maar blijft ook wel loyaal aan haar vader, hoe vaak hij haar ook kwetst. Maar haar jeugd laat z'n sporen na. Wanneer Bintje zelf een kind krijgt, wordt duidelijk hoe zwaar de kwetsuren zijn. Het huiselijk geweld en het racisme waarmee de familie geconfronteerd wordt, maken het een rauw boek maar er zit ook heel veel liefde in. Veel respect voor de schrijfster want het is haar eigen verhaal dat ze brengt.
‘Bintje’ is de debuutroman van Tuly Salumu. Ze heeft een krachtige schrijfstijl en wist mij snel in het verhaal te krijgen. Na de eerste bladzijdes leefde ik al mee met Bintje en haar leefsituatie. Het boek leest niet vlot, ik heb een volle week nodig gehad voor deze roman. Er gebeurde ook erg veel en dat maakte ook veel indruk. Tuly Salumu gaf mij een confronterend inkijkje in het leven van een regenbooggezin in een grauw flatbouw in Vlaanderen. Waar tussen de regels door ook gelukkig nog genoeg ruimte was voor liefde. En waar duidelijk wordt dat het verleden altijd een stempel blijft drukken op het leven in het heden.