Gecelerim

by Ahmet Râsim, Hacer Er (Illustrator), Hande Çetin Ongun (Contributor)

Bu kitap küçüktür fakat mazimin sönmeye yüz tutmuş hatıralarından bence en kıymetlilerini içerdiği için benim gözümde yeri ayrıdır. Hayatta dönüp geçmişe bakmanın ne derece kıymetli olduğunu bilenler ifademi onaylar. Gecelerim, fikir mahsulü değildir, yaşanmıştır. Zaten içeriği bunu açıkça ispat edecektir. Şu kitap hayatımdaki gecelerin en masum parçalarını içerir. Onun için diğerlerinden ayırdım.

Ahmet Rasim (1865-1932) İstanbul üzerine yazdığı yazılarıyla “Şehir Mektupçusu” unvanını alan Ahmet Rasim, Türk edebiyat ve gazeteciliğinin oldukça üretken ve şöhretli simalarındandır. İstanbul’da doğan Ahmet Rasim, babası henüz o doğmadan evi terk ettiğinden annesi Nevber Hanım tarafından ve eniştesinin de yardımlarıyla oldukça zor şartlarda yetiştirildi. Mahalle mekteplerinde başlayan öğrenim hayatını Darüşşafaka’da tamamladı. Kendi çabasıyla Fransızca öğrendi. Posta ve Telgraf Nezareti’nde memur olarak çalışırken bir yandan da Ahmet Mithat’ın gazetesi Tercüman-ı Hakikat’te yazmaya başladı. Hüseyin Rahmi’yle Boşboğaz adlı mizah dergisini çıkardılar. Savaş muhabirliği de yapan Ahmet Rasim, Balkan Savaşı sırasında Sofya’ya, Birinci Dünya Savaşı’nda da Romanya cephesine gitti. 1927’de İstanbul milletvekili olarak TBMM’ye girdi. Küçük yaşlardan beri ilgi duyduğu müziği Darüşşafaka’da öğrenciyken Zekai Dede’den aldığı musiki dersleriyle geliştirdi. Pek çoğunun güftesi kendisine ait olan altmıştan fazla şarkı besteledi. Yazarlık mesleğini hayatının sonuna kadar sürdüren Ahmet Rasim hikâye, roman ve hatıra türlerinden gazete yazılarına, tarih ve okul kitaplarına kadar çok çeşitli alanlarda eserler ortaya koydu. Herhangi bir edebi akıma girmemiş, siyasi ve edebi tartışmalardan uzak, halkı bilgilendirmeyi amaç edinmiş yazarlardandır. Ceride-i Havadis, Basiret, Tasvir-i Efkâr, Sabah, İkdam, Akşam, Cumhuriyet gibi gazetelerde gözleme dayalı, İstanbul hayatını bütün renkleriyle yansıtan, yalın ve güzel Türkçesiyle yazdığı yazılarla şöhret bulmuş, sevilerek takip edilmiştir. Memleketini, halkın ruhunu, âdet ve gelenekleri çok iyi bilip tanıyan yazarın seçme eserlerine Türk Edebiyatı Klasikler Dizimizde yer vermeyi sürdüreceğiz.

Genres: Turkish Literature

64 pages, Paperback

Published December 5, 2023

About the author

Ahmet Rasim was born in Istanbul in 1864. He was a graduate of the Darüşşafaka High School. After graduation he worked as a civil servant for a short time.Then he involved in journalism and published books.He also translated some literary work and produced songs.He worked for numerous publications, including Tercüman-ı Hakikat, Saadet, İkdam, Sabah, Malumat, Servet, Servet-i Fünun, Tanin, Hak, and Tasvîr-i Efkâr.

Reviews

[Sanemsrgz · Rating 4 out of 5]

Tam isabet bir zamanda, bana iyi geleceğini tahmin ettiğim için seçtim Ahmet Râsim’in anılarını okumayı : Doğru bir seçim yapmışım. Şimdiden kopup Osmanlı Döneminde geçen çocukluğuna ışınlanmak, onun düşüncelerinde kaybolmak ve hayata olan bakış açısına şahit olmak; kendi gündelik yaşantımdan ve düşüncelerimden kaçış biletiydi benim için.

Bizlerden farklı dönemlerde yaşamış insanların bu tarz anı kitaplarını okumak insanın kaygılarını alıp götürüyor gerçekten, bunu nedeni ise dikkatimizi belki de günümüzde artık geçip gittiği için var olmayan sıkıntılara ve koşullara çevirip “hayat kısa, varız ama geçiciyiz” hissini vermesi. En azından bende uyandırdığı hissiyat bu sekilde.

Yazarın diğer kitaplarına okumalarımda yer vereceğim.

[Sema · Rating 4 out of 5]

" Gece, benim en sevdiğim zamandır. Ta günbatımından itibaren hissiyatımda bir yenilenme meydana gelir. Garipseyerek sevinirim.(...)" diyerek başlıyor söze Ahmet Rasim. Anı türündeki bu eserinde çocukluğundan, mahalle mektebinden ve Darüşşafaka'daki hayatından otuzlu yaşlarına kadar pek çok kıymetli anısını anlatıyor. Ama bu öyle alışıldık anı kitaplarından biri değil, Ahmet Rasim gözlerinizde öyle güzel çiziyor ki İstanbul'un siluetini, insanların yaşayış biçimlerini. Onunla beraber Şehzade Camii'nde saklambaç oynuyor, Kadıköy sahilinde gizli, müphem bir hatıra için ağlıyorsunuz. Darüşşafaka ve onun gibi eğitim kurumlarının önemi hakkında farkındalık kazandığım, bir erkeğin bakış açısıyla hayatta var olmanın sancılarını görebildiğim kıymetli bir eser. Bir saatte bitirilebilecek oldukça kısa bir kitap ama altını çizdiğim, duygudaşlık yapabildiğim o kadar cümle var ki... Birkaçını buraya not ediyorum;

Düşünmek! Ah! Bu kafa kadar belaya uğrayan var mı? Uykuda bile rüya halinde olarak beni işgal eder.

Geceler! Benim çaba, gayret ve mihnetle geçirdiğim hayata şahittir.

Karanlık beynimi aydınlattı. Bunu biraz siz de düşünün. Beni haklı bulursunuz.

Vatan, ailenin büyüğü değil mi? Biz onu niçin seviyoruz? Biz onu neden korumaya çalışıyoruz? Böyle sevgilerin tecelli ettiği yer olduğu için değil mi? Böyle karşılıklı hislerin doğduğu mukaddes yer olduğu için değil mi?

Ben hakikaten mübarek bir ağaç olan vatanın bir dalıyım.

[Faruk Incioğlu · Rating 5 out of 5]

Bazı geceler insanı geçmişine götürüyor

Ahmet Rasim’in Geceler’ini okurken başta neyle karşılaşacağımı pek bilmiyordum. Fakat birkaç sayfa sonra kitabın geceyi anlatmaktan çok başka bir şey yaptığını fark ettim. Gece, burada sanki insanın kendisinden kaçamadığı bir zamana dönüşüyor.

Bir yerde denize, gökyüzüne, havaya bakıyor; başka bir yerde birden çocukluğunun içine düşüyor. Darüşşafaka’daki günleri, annesinden ayrılışı, o zamanki korkuları, yıllar sonra dönüp baktığında değişen kendisi… Sonra bütün bunların arasına aşk giriyor. Bir hatıra diğerini çağırıyor. Kitabı okurken bazen Ahmet Rasim’in bir olayı anlatmadığını, hatırlamanın kendisini anlattığını düşündüm.

Özellikle annesinin başında, gece boyunca dua ettiği bölümü çok sevdim. Orada anlatılan şey çok büyük bir olay değil aslında. Ama yıllar sonra o görüntünün hâlâ hafızasında durması, insanın bazı anlardan ne kadar kolay kurtulamadığını gösteriyor.

Bir de kendi geçmişine bakarken kendisine karşı mesafeli oluşu hoşuma gitti. O zamanki hâlini bugünkü aklıyla düşünüyor. Bazen anlamaya çalışıyor, bazen sorguluyor. İnsan geçmişini hatırlarken aslında biraz da geçmişteki kendisine yabancılaşıyor.

Kitabın bazı yerlerinde cümleler uzuyor, düşünceler birbirinin peşinden geliyor. Ama bu beni rahatsız etmedi. Tam tersine, zihnin gerçekten böyle çalıştığını hissettiriyor. Bir şey düşünürken başka bir şey hatırlamak, oradan başka bir yere savrulmak…

Sanırım Geceler’de beni yakalayan taraf tam olarak buydu.

Gece sessizleşince insanın çevresindeki şeyler azalıyor ama zihnindeki şeyler çoğalıyor.

Ve bazı hatıralar var ki yıllar geçmesine rağmen insanın içinden çıkmıyor. Ahmet Rasim’in geceleri biraz da böyle bir yer.

[Asena Erenay Yolcu · Rating 4 out of 5]

Gecelerim, Ahmet Rasim'in Falaka'dan tam 35 yıl önce kaleme aldığı anı türünde bir eseri. İlk defa 1895'te daha sonra da 1898'de kitap olarak basılmış.
Ahmet Rasim'in çocukluğu, gençliği ve yetişkinliğe ilk adımlarını kendi ağzından dinlemek bir hayli keyifliydi. İlk aşk, ilk yazarlık deneyimi, babalık tecrübesi derken yer yer günlük tadında okuyorsunuz. Özellikle 1876 yılında Darüşşafaka'ya yazdırılması ve hayatının bundan itibaren değişimini görmek anıların azlığına rağmen etkileyiciydi. Osmanlı eğitim kurumları arasında önemli bir yere sahip olan ilk modern eğitim kurumlarından Darüşşafaka'nın kendisinin önceki eğitimi ile arasındaki uçurumu çok güzel şekilde anlatıyor Ahmet Rasim. Hatıratın bir diğer önemli noktası da ilk çevirisini vermek üzere tanzimat devrinin önde gelen yazarlarından Ahmet Mithat'ın gazetesi olan Tercüman-ı Hakikat'e gitmesi ve olumlu dönüş alması.
Eski İstanbul'da yaşayan önemli bir ismin hatıralarını okurken tanıdık yerlere rastlamamak elbette mümkün değil. Ayastefanos Feneri (şimdiki adıyla Yeşilköy Feneri), Hayırsız Adalar (Yassıada, Sivriada ve Tavşan Adası) ve Kadıköy Kurbağalıdere adı geçen yerlerdendi.

[Rengin Uçar]

Ahmet Rasim’in çocukluk dönemini, özellikle eğitim hayatını konu alan hatıralarıyla, gençlik ve olgunluk dönemindeki anılarını geceyle bağlantı kurarak anlattığı eleştirel bir eserdir. Yer yer Falaka kitabına da atıfta bulunan Ahmet Rasim’in daha çok öz yaşımının bazı kesitlerini anlattığı incecik ama tadımlık bir kitap. Kendisinin de dediği gibi “Bu kitap küçüktür. Fakat hemen sönmek üzere bulunan hatıralarımın bence en değerlilerini taşıdığı için gözümde önemi vardır. Hayatta geçmişe dönüp bakmanın ne dereceye kadar değer taşıdığını bilenler sözlerimi doğrularlar. Gecelerim, fikir ürünü değildir. Olaydır. Zaten içindekiler bunu açıkça ifade edecektir. Şu kitapçık yaşadığım gecelerin en masum parçalarını içine alır. Onun için diğerlerinden ayırdım.”

Keyifli okumalar..

[Erdem Yılmaz · Rating 3 out of 5]

Gecelerim (1895 🇹🇷)
Ahmet Rasim (1865-1932, 67y)

..Gecelerim, fikir mahsulû değildir, yaşanmıştır..
..mazimin sönmeye yüz tutmuş hatıraları..

memur, gazeteci, savaş muhabiri, yazar, musikişinas, milletvekili

..o gece, otuz üç masum, ayrılık acısıyla kalpten ağlıyorduk..

..hemen her gece rüyada annemi görürdüm..

..ben onun dediklerini yapmazsam kimin dediğini yaparım..

..insan neyle uzlaşmaz ki ayrılığa alışmasın..

..karım itaatiyle beni hükmü altına aldı..

..durmak hakikaten ürkütücüdür. ben görmeliyim, hissetmeliyim..

[ely · Rating 4 out of 5]

ahmet rasim’le tanistigim kitaptir kendisi, saniyorum ki sayesinde bu tanisikligimiz uzun uzadiya devam da edecek. kitaptaki bolumlerde tek bir zamani okumuyoruz, arada atliyor sonra o zamana geri donuyor ama bunu okumak okuyucu yormuyor, incecik bi kitap ama ici inceligini dert ettirmeyecek kadar guzel. kendi cocuklugunu okurken yatili okuldaki anne ozlemini icinizde hissetmeniz, okuldan arada bir eve geldigi vakitlerdeki huzuru anlatisi. bu kitap bana disarida kar yagarken sicak evimizde cizgi film izledigimiz, dert tasa olmayan, ev ahalisinin henuz uyanmadigi sabahlari animsatti, oyle hissettirdi. diger kitaplarina da mutlaka bakacagim, okumayi dusunuyorsaniz bu bir oturusluk kitaba dusunmeden sans verebilirsiniz.

[npcsgambit · Rating 4 out of 5]

Ahmet Rasim ile bu kitabı sayesinde tanıştım ama keşke daha önce tanışsaymışım dedim. Okurken o kadar safe hissettim ki :3 insanın içini ısıtan tarzda bir anlatımı var. Çok beğendim. Falaka kitabını da alıp okumayı planlıyorum.

[Alper Uyumaz · Rating 4 out of 5]

Değerli yazarımız Ahmet Rasim'in günlük tarzında yazılan çocukluk ve gençlik geçmişine yolculuk ettiğimiz kitaplarından birisi. Her bir sayfa sizi Tarih'in akışına bırakıyor, dolanıp durabiliyorsunuz. Babalık tecrübesini, yatılı okulu, anne özlemini buram buram hissettiğiniz anlar oluyor

[Hüseyin Çötel · Rating 4 out of 5]

Buram buram anne sevgisi kokuyor kitap ve annesi tarafindan cok sevilmis Ahmet Rasim

[Dila · Rating 3 out of 5]

Özellikle çocukluğuna dair olan sayfalarda içim buruk şekilde okudum, Ahmet Rasim'in hayatına bakan minik bir pencere gibiydi. 🍂3/5🍂

[snehirnaz2 · Rating 4 out of 5]

Çok içten bir sıcaklık hissettiğim 50 sayfaydı. Ahmet Rasim'in kendisinde iz bırakan anılarından bazılarına şahit olmak hoş bir deneyimdi. Şefkatle hatırlayacağım-dığım bir eser oldu.

[Tunahan Tuna · Rating 3 out of 5]

kadıköy herkese aynı şeyi yapıyor

[iris · Rating 4.5 out of 5]

Keşke 40'lı 50'li yaşlarını da yazsaydı diye düşündüğüm bir kitaptı ve iyi ki okumuşum. Her yaş aralığının getirdiği duyguları çok sade ve anlaşılır bir şekilde güzel bir üslupla anlatmış.