Le colonel ne dort pas

by Emilienne Malfatto

« Le colonel arrive un matin froid et ce jour-là il commence à pleuvoir. »Dans une grande ville d'un pays en guerre, un spécialiste de l'interrogatoire accomplit chaque jour son implacable office. La nuit, le colonel ne dort pas. Une armée d'ombres, les fantômes de ses victimes, ont pris possession de ses songes. Dehors, il pleut sans cesse. La Ville et les hommes se confondent dans un paysage brouillé, un peu comme un rêve - ou un cauchemar. Des ombres se tutoient, trois hommes en perdition se répondent. Le colonel, tortionnaire torturé. L'ordonnance, en silence et en retrait. Et, dans un grand palais vide, un général qui devient fou.Le colonel ne dort pas est un livre d'une grande force. Un texte étrange et beau sur la guerre et ce qu'elle fait aux hommes. Par son dépouillement et sa densité, il tient du classique instantané.

Genres: France, Fiction, War, Contemporary

128 pages, Paperback

First published January 1, 2022

Reviews

[Seregnani]

« Il colonnello ha dimenticato il momento preciso in cui ha smesso di dormire.
Dopo quale morto, quale interrogatorio, quale battaglia, quale corpo spogliato di identità.
Quando fa uno sforzo e si guarda indietro si ricorda della sua infanzia, della sua gioventù, di quei sonni folgoranti che non erano una lotta e che lo prendevano, lo portavano via, lo liberavano dal suo corpo, sì proprio così, quella sensazione di sfuggire per qualche ora al suo corpo alla sua vita, a se stesso, e lo portavano lontano per poi riportarlo qualche ora dopo sulla riva come adagiato da un'onda e si ricorda quella sensazione ovattata che provava al risveglio e che non sente più da anni ».

3,5⭐️ Un discreto libricino che racconta la storia di uno “specialista”, ossia un colonnello, della guerra. Questo breve romanzo cerca di essere sinceramente contro la guerra e contro tutte quelle persone che pensano che la guerra sia una legge inevitabile di natura.

[Ζωή Τσούρα]

Ξεκίνησα να το διαβάζω -να το ακούω, για την ακρίβεια- λόγω του τίτλου, μιας και ομολογώ ότι έχω ένα κάτι για τους ασυνήθιστους τίτλους. Δεν περίμενα ότι θα ανακάλυπτα μια τόσο όμορφη πρόζα και μια αφήγηση που θα με αγγίξει τόσο βαθιά. Ο συνταγματάρχης δεν είναι ήρωας: είναι ο καλύτερος βασανιστής μιας ανώνυμης χούντας. Ωστόσο, δεν είναι σαδιστής. Μας παίρνει μαζί του σε μια απίστευτη κατάδυση στην ψυχή και στο μυαλό του, με περιπλοκότητα που δεν συναντάς εύκολα. Ειδικά τα κομμάτια της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, όπου στις σκέψεις του απευθύνεται στα θύματά του, είναι ανατριχιαστικά, αγνή ποίηση. Όλο το βιβλίο είναι γκρι και μελαγχολικό και στοιχειωτικό, σαν να παρακολουθείς ένα τεράστιο, σιωπηλό εργοστάσιο να σκουριάζει σιγά σιγά και να καταρρέει. Σίγουρα θα αγοράσω και ένα φυσικό αντίτυπο, είναι από τα βιβλία όπου σημειώνεις άπειρες φράσεις και τις σκέφτεσαι ξανά και ξανά.

[Mireille]

Waar een klein boekje groot in kan zijn. Een kleinood dat iedereen in de kast zou moeten hebben. Ik merkte dat ik hierover eerst iets op papier moest zetten voordat ik kan verder lezen in een ander boek. Link: lees hier maar waarom

[Asa Goodarzi]

‎«سرهنگ نمی‌خوابد» بیشتر از هرچیز درباره‌ی آدمیه که جنگ ولش نکرده، حتی وقتی خود جنگ تموم شده. سرهنگ داستان توی جنگ آدم کشته و حالا سال‌ها بعد، شب‌ها خوابش نمی‌بره. انگار همه‌ی اون آدم‌ها و اتفاق‌ها هنوز توی سرش راه میرن و نمی‌ذارن آروم بگیره. کتاب روی همین حس عذاب وجدان و فرسودگی می‌ایسته. این‌که آدم واقعاً می‌تونه بعد از اون‌همه خشونت به زندگی عادی برگرده یا نه. فضای کتاب هم یه جور تعلیق و بی‌قراری دائمی داره که راستش خیلی شبیه حال‌وهوای این روزهامونه. همون حس معلق بودن، نگرانی‌ای که همیشه یه گوشه‌ی ذهنت هست، حتی وقتی ظاهراً همه‌چی عادیه. آدم‌ها دارن زندگیشونو می‌کنن ولی زیر همه‌چی یه اضطراب خفه خوابیده. کتاب پر از سکوت، کابوس، رابطه‌های خسته و آدم‌هاییه که سعی می‌کنن ادامه بدن ولی ذهنشون هنوز یه جای تاریک گیر کرده. داستان هم لازم نیست مدام اتفاق عجیب‌غریب داشته باشه که سنگین باشه؛ خود حال‌وهوا کارشو می‌کنه. وسط خوندنش مدام به این فکر می‌کردم که عذاب وجدان واقعاً چه حسیه. این‌که آدم بعد از کشتن، بعد از خراب کردن زندگی بقیه، واقعاً می‌تونه شب راحت بخوابه؟ بعد خب ناخودآگاه ذهنم می‌رفت سمت افرادی که این سال‌ها این‌همه آدمو بدبخت کردن و هنوز خیلی راحت دارن زندگیشونو می‌کنن. ظاهراً بی‌خوابی همیشه نصیب همه جنایت‌کار‌ها نمی‌شه!

[Joan Roure]

3,5⭐

[David Karlsson]

Efter en tjock bok om en latinamerikansk diktator (”Bockfesten”) kändes en tunn bok om en latinamerikansk torterare, eller ”specialist” som han kallas, som en logisk fortsättning.

Det finns förvisso inget som placerar berättelsen geografiskt. Platsen där den utspelar sig kallas rätt och slätt Staden och ingen av bokens karaktärer har namn utan benämns bara efter rang: översten, generalen, adjutanten och så vidare. Det är ett land som ligger i krig och där översten tidigare har tjänat den gamla regimen, och nu alltså återvänder för att erbjuda samma tjänster till den nya makten. Med sig har översten sina mardrömmar där han varje natt hemsöks av sina tidigare offer, och som en följd av detta inte kan sova.

På många sätt är det här en berättelse om skuld och krigets grymheter, men i formen av en mörk saga som lyfter fram det absurda och med tydliga inslag av magisk realism. När översten anländer till Staden börjar det till exempel att regna, ett regn som sedan pågår genom hela boken (lite som det femåriga regnet i ”Hundra år av ensamhet”).

Vartannat kapitel skrivs av översten själv i diktform, där han med start i den första man han dödade under ett kring rör sig framåt nuet och talar till sina offer som nu har börjat tortera honom nätterna igenom.

Även om boken kanske är i tunnaste laget gillar jag den mycket just på grund av dess form. Sagan är underanvänd i den moderna litteraturen men när den görs väl, som här eller till exempel hos Rasmus Daugbjerg, kan den angripa ämnen på ett nytt och lekfullt sätt utan att ta bort deras allvar.

[Georgia]

«Ο συνταγματάρχης δεν κοιμάται» από την Emilienne Malfatto είναι ένα βιβλίο που δεν γνώριζα μέχρι πρόσφατα. Το είδα σε μια ανάρτηση της Εύας @behopeful_books που έγραφε την εμπειρία της από την ακρόαση του βιβλίου. Μου κίνησε την περιέργεια και το άκουσα κι εγώ και θα συμφωνήσω με τη φίλη Εύα.

Καταρχάς το βιβλίο μιλάει για τον πόλεμο και τι προκαλεί στους ανθρώπους. Αυτούς που είναι άμεσα συνδεδεμένοι ή επηρεασμένοι αλλά κι αυτούς που αναγκάστηκαν να εμπλακούν. Η φθορά που προκαλεί είναι μεγάλη. Όχι μόνο στα θύματα, τους νεκρούς και τους τραυματίες, αλλά και στους αιχμαλώτους, σε αυτούς που βασανίζονται, σε αυτούς που βασανίζουν. Ναι και σε αυτούς τους τελευταίους, που έχουν χάσει τον εαυτό τους και δεν είναι σίγουροι γιατί το κάνουν. Όχι φυσικά όσους τρέφονται από το να προκαλούν πόνο. Ίσως να είναι και μια ελπίδα, να γίνουν κάποτε άνθρωποι κι αυτά τα τέρατα και να σταματήσουν να προκαλούν πόνο. Να σταματήσουν οι πόλεμοι, αντί να αυξάνονται κάθε μέρα που περνάει…

Η αφήγηση του Κωνσταντίνου Λάγκου @itsmelagos κάνει πιο έντονη τη λυρικότητα του κειμένου και προκαλεί μια σύνδεση με τον συνταγματάρχη που ο αναγνώστης ίσως δεν περίμενε.

Διαβάστε το. Ακούστε το. Δώστε του μια ευκαιρία. Αξίζει

[Dorsa]

ملفتو نشان می‌دهد که فاجعه زمانی رخ می‌دهد که خشونت «بوروکراتیزه» شود. سرهنگ نماد «ابتذال شر» (به قول هانا آرنت) است؛ کسی که فقط دارد دستورات را اجرا می‌کند و در پی آرمانی والا دست به جنایت می‌زند. اما پس از مدتی آرمان از معنا تهی می‌شود، ولی سرهنگ نمی‌تواند از مسیر رفته بازگردد. او توسط نتیج‌ی اعمالش، گرفتار شده است.
بی‌خوابی در کتاب فقط یک اختلال فیزیولوژیک نیست؛ یک استعاره تمام‌عیار است. بی‌خوابی، ناتوانی در فراموشی است. ناتوانی در خاموش کردن صدای جنگ، ناتوانی در آرام شدن وقتی هویت روی خشونت سوار است.
در داستان، بارانی که هیچگاه قطع نمی‌شود تبدیل به یک عنصر فرساینده می‌شود. گویی زوال همه چیز را، شهر را، قدرت را، آرمان‌ها را فراگرفته‌است. باران دارد شهر را، خانه‌ها را و روح سرهنگ را می‌شوید اما پاک نمی‌کند؛ فقط لایه‌های رویی را می‌برد تا عفونت زیرش معلوم شود. باران یعنی هیچ راهی برای خشک شدن و تمیز شدن وجود ندارد. همه‌چیز خیس، چسبناک و کثیف است؛ دقیقا مثل وجدان سرهنگ.
داستان سرهنگ نمی‌خوابد، حرکتی کند و تدریجی به سوی زوال است. سرهنگ فکر می‌کند با گرفتن اعتراف، پیروز شده است، اما ارواحی که هر شب در اتاقش جمع می‌شوند، او را می‌آزارند.
کتاب می‌گوید در هر شکنجه، دو نفر آسیب می‌بینند؛ یکی بدنش و دیگری روحش.

اردیبهشت ۴۰۵

[Blanche]

D'habitude rarement convaincue par les livres alternant narration classique et passage en vers libres, j'ai trouvé qu'ici c'était très réussi.
On suit le quotidien (ou les réflexions) d'un spécialiste de l'interrogatoire d'un pays fictif en guerre. Difficile d'en dire plus sans gâcher le plaisir de la lecture. Ce court roman de 110 pages est bien pensé et très efficace.

[Alice]

Δεν βαθμολογώ γιατί το ακουσα σε audiobook και θα το αδικήσω μιας και δεν ειμαι εξοικειωμένη😂

[Anna Baboura]

Η σκληρότητα του πολέμου σε λίγες σελίδες.

[Martí Pons]

Brutal, amb una escriptura molt original reflecteix una cara grisa, molt grisa, de la guerra i no et deixa indiferent.

[p33€3]

res a veure amb el tigris… molt plà i n deixa cap pou m recorda a un dels del coronel de garcia marquez k tmb estaven pos ok pero sin más n t generen res

[MarionC]

Dans une Ville grise, c'est la guerre. On suit les réflexions et lamentations d'un colonel sans étiquette qui torture des ennemis. Les personnages se répondent. Le temps est suspendu.
Roman original agréable à lire.

[Jen]

(3,5/5)

[Dr.Amene]

اثری شاهکار از ادبیات ضد جنگ!

[Masih Reyhani]

📚 از متن کتاب:
«سخت است باور آنچه یک انسان می‌تواند تحمل کند
باورتان نمی‌شود
دردی را که می‌تواند تاب آورد
رنج را، هراس را
دریدگی‌ها را...»

«سرهنگ نمی‌خوابد» اثری کوتاه و تکان‌دهنده از «امیلی‌ین ملفتو» است که با ترجمه‌ی زیبای «ابوالفضل الله‌دادی» در «نشر افق» به چاپ رسیده است. کتاب به یکی از هولناک‌ترین وجوهِ جنگ می‌پردازد: مرز باریک میان جلاد و قربانی و فرسایش تدریجیِ اخلاق و انسانیت در دل خشونت سیستماتیک.

داستان در شهری بی‌نام و زیر بارانی بی‌وقفه می‌گذرد. شخصیت اصلی، «سرهنگ» - که او نیز بی‌نام است - متخصص بازجویی و شکنجه است؛ مردی منظم، مسئولیت‌پذیر و بی‌رحم که خشونت را به شغلی اداری و روزمره فرکاهیده است. اما شب‌ها در خلوت خود، وقتی که از تلاطم و حرکت چرخ‌دنده‌های ماشینِ قدرت کاسته می‌شود، ارواح قربانی‌هایش به سراغش می‌آیند و خواب را از چشمانش می‌گیرند؛ برای همین است که «سرهنگ نمی‌خوابد.» بارانِ بی‌وقفه‌ی شهر هم حتی نمی‌تواند وجدانِ فرسوده‌ی «سرهنگ» را پاک کند.

«ملفتو» به شکلی کاملا هوشمندانه قصه را در فضایی بی‌زمان و بی‌مکان روایت می‌کند و بدون اشاره به جغرافیا یا جنگی مشخص، به جای ارائه‌ی روایتی ادبی-تاریخی، متن را به بیانیه‌ای درباره‌ی «ابتذال شر» بدل می‌سازد. نثر موجز و مینیمالیستی نویسنده - جملات کوتاه و سرد - و مهم‌تر از آن تمرکز بر روان‌شناسی شکنجه‌گر که از وی یک هیولای کاریکاتوری نمی‌سازد، بلکه ایشان را انسانی معمولی نشان می‌دهد که روزها مجری فرامین سیستم است و شب‌ها در دادگاه وجدانش محکوم می‌شود، همه و همه به خدمت اثرگذاریِ این اثر آمده‌اند.

در نهایت نمی‌شود از واقع‌گرایی متن گفت و به تجربه‌ی زیسته‌ی نویسنده اشاره نکرد: «ملفتو» به عنوان خبرنگار جنگی در عراق حضور داشته و همین تجربه است که چنین درک عمیقی از زخم‌های روانی جنگ را ممکن ساخته است.

[Anke Cuijpers]

Het samengebalde proza van Malfatto wekt een hels landschap tot leven, een eeuwigdurende oorlogsterreur. Indringende bekentenissen in de stijl van paginalange prozagedichten worden afgewisseld met hoofdstukken waarin dialoog en handeling verteld worden door een kolonel, een ordonnans en een generaal, die allen naamloos blijven. Malfatto, die als oorlogsverslaggever in Irak werkte, zorgt ervoor dat de lezer de blik niet afwendt.

[Lili Bammens]

Om een of andere reden (de omslag, de flaptekst, op hol geslagen fantasie?) verwachte ik een boek als "Wachten op de barbaren" van Coetzee of "De woestijn van de Tartaren" van Dino Buzzati, 2 romans die ik ten zeerste kan aanraden overigens.
Maar mijn verwachting kwam niet uit. Toch las ik dit boek over een zinloze oorlog graag omwille van de korte maar krachtige beschrijving van de kolonel, en ook die van zijn meerdere en zelfs die van zijn ordonnans. 3,5 sterren.

[Boudewijn Steur]

Wat een bijzonder boek. Het deed mij qua sfeer een beetje denken aan De tuin van zich splitsende paden van Borges. Knap geschreven, ook het verhaal en de dromen tussendoor. Echt wel een aanrader. Waarom geen vijf sterren. Weet ik niet, ik twijfelde. Misschien omdat het verhaal mij net niet wist te raken. Nadat ik het uit had, dacht ik: oké, fijn het gelezen te hebben, maar ik had het niet echt gemist als ik het niet had gelezen

[Armelle]

Petit roman mais condensé.
Tout est anonymisé: un colonel, un général, une ville, un pays, une guerre, un ancien régime, un ancien dictateur… et la pluie qui n’en finit pas.
Et pourtant l’histoire est universelle: jusqu’à quelle folie sont prêts des soldats pour « la nation » ?
Écriture ciselée, alternance de récit et de prose.
C’est prenant

[Guizotte]

C'est un court roman qui transporte, envoûte et rebute à la fois. Le thème de la guerre, de la torture, d'un monde détruit et destructeur est très bien traité. J'ai beaucoup aimé les passages poétiques.

[Cléa]

« les morts de guerres ne sont pas des crimes
soldats
nous disait-on
puisque vous avez tué pour une cause
noble
pour la défense de la Nation
pour la Victoire
et dans leur voix tu sentais la majuscule
alors que la vie n’en prenait pas »

[Chrétien Breukers]

3.5 > Aardige novelle, maar op de een of andere manier heb ik steeds het idee dat Malfatto met de handrem op schrijft. Het idee van een ‘schuldige’ kolonel die wordt belaagd door zijn ‘geesten’ is goed, de uitwerking wrikt en wringt (wat mij betreft).

[Stéphanie E]

De. Bourreau à victime, il n'y a dans la tête du tortionnaire qu'un pas que le colonel n'hésite pas à franchir. La construction de ce livre est étonnante, l'apparente poésie des pensées de ce bourreau déstabilisante. Cela reste un livre à part qui mérite d'être découvert.

[Lauren Herzfeld]

3.5

[Marie]

j'ai beaucoup apprécie les parties de poésie libre mais un peu moins la partie de narration classique.

[Agnès]

Une atmosphère glauque, la guerre et la Reconquête, la tortures dans les sous-sols humides, un colonel qui ne ferme plus l’œil - c’est texte court créé une impression de malaise.

[Thibaut Wégria]

Livre assez dark, comme un nuage noir qui flotte au dessus de nos têtes durant notre lecture. J'avoue que cette lecture m'est restée dans la tête quelques jours après la fin du livre.

[Furait]

( Frans-) literaire poging om de zinloosheid van oorlog te verwoorden, heb de poëtische intermezzi niet gelezen