Οι εξισώσεις

by Βασίλειος Φ. Δρόλιας

Ο ξαφνικός θάνατος του καθηγητή Πιερ Μενάρ άφησε πίσω του μια σειρά από σημειώσεις και τετράδια τα οποία αναλαμβάνει να εκδώσει ο τελευταίος συνεργάτης του. Τα σχόλιά του αναδεικνύουν όχι μόνο το έργο του καθηγητή μα και τη δύσκολη και τεταμένη σχέση που είχαν μεταξύ τους.

Σ' αυτό το υβριδικό μυθιστόρημα ο Βασίλειος Δρόλιας γράφει για τη σύγχρονη φυσική και την επιστήμη γενικότερα, εξετάζοντας την αμιγώς επιστημονική όσο και την κοινωνική της υπόσταση. Οι σχέσεις, τα πάθη και οι φιλοδοξίες των ερευνητών συνδέονται με τις φιλοσοφικές αναζητήσεις και τους προβληματισμούς του συγγραφέα σε μια σύνθεση που χαρακτηρίζεται από ειλικρίνεια και πάθος για τη γνώση και τη ζωή.

200 pages, Paperback

First published November 10, 2023

About the author

Ο Βασίλειος Φ. Δρόλιας γεννήθηκε το 1969 στην Αθήνα και είναι αστροφυσικός. Αρθρογραφεί τακτικά για το «Βιβλιοδρόμιο» των Νέων και την Εφημερίδα των Συντακτών και είναι αρχισυντάκτης του λογοτεχνικού περιοδικού The Zone. Τα τελευταία οχτώ χρόνια ταξιδεύει συστηματικά μεταξύ Λονδίνου, Σαν Φρανσίσκο, Σιγκαπούρης, Φιλαδέλφειας. Το Ταξίδια με λάθος ανθρώπους είναι το τρίτο του μυθιστόρημα.

Reviews

[Makis Dionis · Rating 4 out of 5]

Προσεγμενη εκλαικευμενη προσεγγιση του κοσμου που μας περιβάλλει , με προσωπικες πινελειες στο background του Βασίλη

[Valentina Parisi · Rating 5 out of 5]

Σήμερα έρχομαι να σας μιλήσω για ένα βιβλίο που πραγματικά έχω εκπλαγεί από την εξαιρετική πένα του συγγραφέα και μου πήρε μόλις δυο μέρες να το διαβάσω.
Το βιβλίο χωρίζεται σε δυο κομμάτια. Στην εισαγωγή των εξισώσεων που είναι μόλις 100 σελίδες και στις σημειώσεις που είναι λογοτεχνικό αριστούργημα. Μην μπερδευτείτε... το βιβλίο δεν μιλάει καθεαυτού για τις εξισώσεις... αλλά αναφέρει ως τίτλο τις εξισώσεις και μετά είναι μια λογοτεχνική ανάλυση το κείμενο.
Θα μπορούσαμε να διαβάσουμε μόνο το δεύτερο μέρος αλλά όπως στην Γραφή διαβάζουμε την παλαιά για να κατανοήσουμε την καινή... έτσι και εδώ χωρίς τον πρόλογο δεν κατανοούμε τις σημειώσεις του Δρόλια.
Ο Πιέρ Μενάρ που είναι ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου ήρθε στον συγγραφέα η ιδέα από τον Μπόρχες που ο Μενάρ ήταν συγγραφέας του Δον Κιχώτη ως Πιέρ Μενάρ συγγραφέας των Principia. Με μια παραλαγή... ο Πιέρ εδώ είναι επιστήμονας.
Ο Μενάρ ενώ το όνομα του ηχεί ως γαλλικό όνομα... έχει αγγλική καταγωγή. Έχει κάνει τα χιλιόμετρα του ως επιστήμονας και έχει δημιουργήσει ένα όνομα που είναι γνωστό στον κύκλο του... εκεί έρχεται και ένας βοηθός ο οποίος τώρα ξεκινάει την καριέρα του και την ερευνά του πλάι στον Μενάρ.
Μέσα σε αυτά τα χρόνια η γνωριμία και το δέσιμο γίνεται όλο και πιο ισχυρή... το ίδιο και τα συναισθήματα... ενίοτε αυτά δεν είναι θετικά. Ο Μενάρ θα αναγνωρίσει τις ικανότητες του βοηθού του και έτσι θα βρει ο βοηθός πλάι στον Μενάρ τον ρόλο του στην αρχή της καριέρας του αλλά και στο τέλος όταν πια θα έχει βαλτώσει. Μια ιστορία γλυκόπικρη που μου άφησε μια χαρμολύπη στο τέλος της... δεν θα ήθελα να κάνω σπόιλερ. Όμως μας διδάσκει τις ανθρώπινες σχέσεις.
Βρέθηκα να καθρεφτίζομαι πολλές φορές μέσα στο μυθιστόρημα και αυτό με έκανε να το διαβάσω με αγωνία.
Μπορεί το βιβλίο να έχει ως θέμα την Φυσική και τα Μαθηματικά αλλά δεν είναι απογορευτικό για εμάς που αγαπάμε την καλή λογοτεχνία καθώς ο Δρόλιας κατάφερε να συνδυάσει τις δυο του μεγάλες αγάπες... την επιστήμη του και την αγάπη του για την λογοτεχνία και πιστέψτε με, το αποτέλεσμα είναι πολύ καλό.
Στην ερώτηση αν τελικά αξίζει να διαβάσουμε έλληνες συγγραφείς... η απάντηση μου είναι ναι. Τελικά υπάρχουν και κάποιοι συγγραφείς που είναι πολυδιαβασμένοι... (ειλικρινά δεν ξέρω πως ο Κύριος Δρόλιας προλαβαίνει και διαβάζει τόσα πολλά βιβλία), αλλά ξέρουν και πως να μας μεταφέρουν στην δική τους λογοτεχνία χωρίς να κουράζουν καθόλου.
Το βιβλίο αυτό θα το σύστηνα χωρίς δεύτερη σκέψη και θεωρώ πως είναι από τα βιβλία που θα ταξιδέψουν από στόμα σε στόμα.
Εδώ θα ήθελα να πω πως ο Κύριος Γιάννης Μαμάης από τις εκδόσεις Gutenberg έκανε μια φοβερή και εξαιρετική δουλειά με τις εξισώσεις ως λογότυπα... είναι σαν στολίδια που άνετα θα τα έβλεπα να κοσμούν μια γκαλερί ως έργα τέχνης.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:
Ο Βασίλειος Δρόλιας είναι αστροφυσικός και συγγραφέας. Κριτικογράφει για το Βιβλιοδρόμιο των Νέων και την εφημερίδα των Συντακτών, και είναι εκδότης του διαδικτυακού περιοδικού The Zone. Οι εξισώσεις είναι το τέταρτο μυθιστόρημα του.
.... από το αυτί του βιβλίου.

[Giorgos Serepas · Rating 4 out of 5]

Οι εξισώσεις του Basileios Drolias αφορούν στην προσπάθεια του Καθηγητή Μενάρ να δημοσιεύσει ένα έργο που αποτελείται από 12 εξισώσεις οι οποίες σύμφωνα με τον ίδιο είναι ικανές να επαναδημιουργήσουν τη βάση της σύγχρονης φυσικής γνώσης. Φοβούμενος ότι δεν θα προλάβει τη δημοσίευσή του, ο καθηγητής ορίζει στην διαθήκη του τον βοηθό του υπεύθυνο της έκδοσης και επιμέλειας των εξισώσεών του.

Το έργο χωρίζεται σε 2 μέρη. Το 1ο αφορά στις εξισώσεις του Καθηγητή (φαινομενικά μόνο κύριο μέρος του έργου) και το 2ο στα σχόλια του αφηγητή - βοηθού του.

Ο Καθηγητής αναφερόμενος στον δυισμό του Σύμπαντος (που φαίνεται να τον προβληματίζει αρκετά) μέσω της εξίσωσης Ντιράκ, λέει: είναι όμως εξαιρετικά σημαντικό να νιώθει κανείς αυτόν τον δυισμό στην ανάπτυξη των νόμων της φύσης, αλλά και ως ουσία για την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη και τη σχέση της με τον υπόλοιπο Κόσμο. (σελ. 64)

Αυτός ο δυισμός είναι που με έκανε να λατρέψω το βιβλίο, καθώς απέναντι στον λόγο του Καθηγητή που είχε σκοπό να μιλήσει οικομενικά για τα πάντα, ο Δρόλιας μέσω του αφηγητή τοποθετεί τον λόγο του βοηθού με την πλήρως υποκειμενική θέση και άποψη στα γεγονότα. Απέναντι στον ψυχρή επιστημονική σκέψη στέκεται περίφημα το πάθος ενός ανθρώπου που υποκύπτει στα συναισθήματά του. Η επιστήμη αναμετριέται με τη λογοτεχνία του ανθρώπνου, του φθαρτού και του μοναδικού και εντροπικά οδηγείται προς το Χάος, χάνοντας την επισημότητά του, μεταφέροντας το ενδιαφέρον από τον Μενάρ στον βοηθό, από το βασικό κείμενο στις -για πολλούς- ασήμαντες σημειώσεις, στην ανακάλυψη μίας άλλης ιστορίας, ενός άλλου δράματος.

Το βιβλίο είναι μεγάλο, γιατί καταφέρνει να δημιουργήσει ένα παιχνίδι με το αναγνωστικό κοινό, χωρίς εκπτώσεις, χωρίς συναισθηματικούς εκβιασμούς και υπερπροσπάθεια. Με μετρημένο λόγο που ο συγγραφέας δείχνει ότι χειρίζεται με άνεση, με ξεκάθαρο στόχο, με συνοχή. Καταφέρνει και δημιουργεί 2 φωνές διαμετρικά αντίθετες και στήνει ένα μυθιστόρημα φρέσκο, ευφυέστατο και ικανό να γεννήσει ερωτήματα και ιδέες.

[Σωτήρης Κατσιμίχας · Rating 4 out of 5]

Ένα πραγματικά διαφορετικό μυθιστόρημα. Το κείμενο παραδίδεται ως μία επιστημονική πραγματεία, του εκλιπόντος καθηγητή Μενάρ και όλη η πλοκή εξελίσσεται στο τέλος του έργου, στις σημειώσεις, του βοηθού του.

Αναγκάζεσαι να διαβάζεις εναλλάξ μία το επιστημονικό - φιλοσοφικό έργο του πρώτου μέρους και μία τις σημειώσεις, με μικρά, μάλιστα, γράμματα, του δευτέρου μέρους. Παρότι κουραστικό, και τα δύο μέρη έχουν την αξία τους. Το πρώτο μέρος απαιτεί από τον αναγνώστη στοιχειώδεις γνώσεις φυσικής και, αν δεν τις έχετε, διαβάστε καλύτερα το Κόκκινο Βιβλιαράκι, του Μάο, στην πρωτότυπή του γλώσσα. Περισσότερα θα καταλάβετε στα κινέζικα.

Ακόμα και όποιος έχει σχέση με την Φυσική, θα δυσκολευτεί, αλλά και θα ωφεληθεί από την φιλοσοφική ερμηνεία κάποιων εκ των σημαντικότερων εξισώσεων και εννοιών της Φυσικής. Υπό αυτό το πρίσμα, το έργο είναι καθαρά φιλοσοφικό.

Στο λογοτεχνικό κομμάτι, παρότι είναι μεγέθους μικρής νουβέλας, ο συγγραφέας έχει κάνει εξίσου καλή δουλειά. Μπορεί να μην υπάρχει ιδιαίτερη πλοκή, αλλά αναδεικνύονται στοιχεία ανθρωπίνων σχέσεων και χαρακτήρες ανθρώπων που δύσκολα βρίσκει κανείς σε λογοτεχνικά βιβλία.

Αν καταλαβαίνετε και ενδιαφέρεστε για τη Φυσική και τη Φιλοσοφία, διαβάστε το.

[Achilleas · Rating 3 out of 5]

Πολύ ενδιαφέρον και φιλόδοξο εγχείρημα, αλλά δυστυχώς όχι ιδιαίτερα επιτυχές.

Η έκταση των σημειώσεων/παραπομπών ίσως εξυπηρετεί με κάποιον τρόπο τη σκέψη του συγγραφέα, ωστόσο για τον αναγνώστη είναι μετρίως χρήσιμη έως και "βασανιστική", τουλάχιστον με τον τρόπο με τον οποίο υλοποιείται. Σε έναν κορμό περίπου 90 σελίδων, οι περίπου 80 σελίδες σημειώσεων/παραπομπών μοιάζουν - και είναι - υπερβολικά πολλές. Ακόμη περισσότερο επειδή σε πολλές περιπτώσεις αποσπούν τον αναγνώστη μπλέκοντας τον σε μια ιστορία παράλληλη από αυτήν του βασικού κειμένου.

Ακόμη και ο κορμός του βιβλίου έχει αδυναμίες, και ως λογοτεχνικό κείμενο, και ως οιωνεί επιστημονικό (εκλαϊκευμένο, έστω).

2.5/5.0, και το μισό υπέρ του συγγραφέα για την ομολογουμένως ενδιαφέρουσα προσπάθεια στα ελληνικά γράμματα.

[Mina]

Το αγόρασα δυο μερες πριν φύγω από Ελλάδα και παρολο που σκόπευα να το διαβάσω πολύ αργότερα ξεκίνησα να διαβάζω ένα κεφάλαιο και μετά άλλο ένα κ.ο.κ Η ´δικαιολογια’ μου ότι δεν μπορούσα να καταλήξω στο αν μου αρέσει και ηθελα λιγο παραπάνω Κατέληξα ότι μου άρεσε παρά πολύ όταν διαπιστωσα ότι το ξέχασα στο αεροπλάνο, αρκετά πριν το τελειώσω, δυστυχώς. Προφανώς θα το ξαναγοράσω όταν ξαναπαω Ελλάδα (χρειάστηκε προσπάθεια να μην το παραγγείλω από εδώ) .

Και οι εξισώσεις και οι σημειώσεις πολύ ενδιαφέρουσες και η εναλλαγή αυτών πολύ ευχάριστη.

Νομίζω υπάρχει ένα typo στο θεώρημα Bayes.

Το be continued..

[Nikos Amvrazis · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό μυθιστόρημα. Με εντυπωσίασε ο τρόπος που συμπληρώνουν οι σημειώσεις το κείμενο του Μενάρ. Ιδιαίτερα με χαροποίησε πως, αν και άσχετος με το πεδίο, δεν συνάντησα δυσκολία να παρακολουθήσω τη λογική των εξισώσεων. Εκτός από την ευφυή σύλληψη αυτής της παράλληλης εξέλιξης, η ίδια η ιστορία με άγγιξε.

[Ασπα Τοπαλιδου · Rating 4 out of 5]

I enjoyed this book as it presents a philosophical view of the Kosmos based on some of the most fundamental equations of physics. I also liked the fact that the (basic) fictional plot is in the Notes.