جویندگان

by Frank S. Nugent, حسین نعیمی (Translator), John Ford

جویندگان دومین فیلمنامه‌ای‌ست از فیلم‌های جان فورد که در مجموعهٔ «صد فیلمنامه» قرار می‌گیرد، یکی از شاخص‌ترین آثار فورد و عضو دائمی فهرست‌های فیلم‌های مورد علاقهٔ منتقدان در دهه‌های اخیر.
جویندگان به‌طرز غریبی فیلم شخصیت‌پردازی و روابط میان آدم‌هاست. از طنز همیشگی فورد (جز در چند صفحه) چندان نشانی نیست؛ درعوض، اندوهی عمیق توأم با درماندگی و استیصال در لحظه به لحظهٔ فیلم موج می‌زند. اندوهی که حتی پیش از وقوع ماجراهای تراژیک ابتدایی فیلم، در شخصیت اتان به چشم می‌خورد. برای چنین شخصیت تلخ‌اندیشی تنها چیزی که می‌تواند انگیزه‌ای قوی ایجاد کند، انتقام است؛ انتقامی که عملاً از وجوه فردی فراتر می‌رود، و با جنبه‌های نژادپرستانه‌اش شکلی فلسفی به خود می‌گیرد؛ انتقام از تقدیر.

224 pages, Paperback

First published January 1, 1955

Reviews

[Rêbwar Kurd · Rating 3 out of 5]

در جویندگان، جان فورد اسطورهٔ غرب وحشی را نه می‌ستاید، بلکه از درون می‌کاود و می‌سوزاند. فیلم، در ظاهر ماجرای جست‌وجوی طولانی یک مرد برای یافتن دخترخوانده‌اش است؛ اما در ژرفا، روایتگری‌ست از زخمی که انسان بر چهرهٔ جهان، و بر روح خودش می‌زند. قهرمان فیلم، ایتن ادواردز، با بازی فراموش‌نشدنی جان وین، نه آن قهرمان بی‌لکهٔ کابوی‌گونه است، نه آن رستگاری که از دل خشونت، به صلح درون می‌رسد. او عصارهٔ تمام تناقض‌های ملت آمریکاست: آزادی‌خواه و نژادپرست، شجاع و کینه‌جو، تنها و غیرقابلِ بازگشت.

فورد در این اثرِ ۱۹۵۶، وسترن را از فرم کلاسیکش عبور می‌دهد و در سکوت و قاب‌های باز، بحران اخلاقی و تاریخی آمریکا را به تماشاگر تعارف می‌کند. صحراهای گسترده و طوفان شن، تنها پس‌زمینه‌ای نیستند؛ استعاره‌ای‌اند از سرگردانی یک انسان، در جهانی که مرز میان نجات و نابودی، مدام جابه‌جا می‌شود.

کودک‌ربایی، انتقام، نژاد، مرزهای خونی و تعلق، در تار و پود روایت تنیده شده‌اند، اما فورد هرگز داوری نمی‌کند؛ او تنها ثبت می‌کند و با نگاهی تلخ اما شاعرانه، به ما اجازه می‌دهد تا قضاوت را خودمان به دوش بکشیم. در پایان، در یکی از ماندگارترین قاب‌های تاریخ سینما، ایتن تنها و پشت درِ بسته می‌ماند؛ بیرون از خانه، بیرون از جامعه، بیرون از افسانه.

جویندگان نه فقط یکی از بهترین فیلم‌های وسترن، بلکه یک حفرهٔ روانی‌ست در دل حافظهٔ جمعی آمریکایی. فیلمی که نشان می‌دهد بازگشت، همیشه ممکن نیست؛ و یافتن، گاهی برابر است با گم شدن.