Jump to ratings and reviews
Rate this book

To ja, Judasz. Biografia apostoła

Rate this book
Najbardziej mroczna i niejednoznaczna postać Nowego Testamentu. Tajemnice i wszystkie twarze Judasza w książce Tomasza P. Terlikowskiego.

Sprzedawca pachnideł? Złodziej? Bojownik o wolność Izraela? Intelektualista z Judei pośród galilejskich rybaków? Kim był Judasz?

Tomasz P. Terlikowski proponuje świeże – biblijne, historyczne, literackie i psychoanalityczne – spojrzenie na postać Judasza. Czy w ogóle istniał? Co o nim wiemy, a czego nie? Co jest pewne, a czego się domyślamy? Jak możemy rozumieć jego historię? Być może Judasz, zanim dołączył do grona apostołów, był zwykłym handlarzem. Jednak możliwe również, że był on, jak powiedzielibyśmy dzisiaj, terrorystą walczącym z bronią w ręku o wyzwolenie Izraela spod rzymskiego jarzma. Dlaczego uwierzył Jezusowi? Czy zdradził go z żądzy zysku, czy powodem było rozczarowanie i utrata wiary? Czy był niezbędnym elementem historii stanowiącej fundament chrześcijaństwa? Dlaczego jest tak ważny dla gnostyków?

Ta książka ma również dla Terlikowskiego wymiar osobisty, rozliczeniowy: oto biografia Judasza napisana z pasją przez autora, którego przecież nieraz nazwano właśnie Judaszem, zdrajcą polskiego Kościoła.

304 pages, Hardcover

First published March 13, 2024

3 people are currently reading
32 people want to read

About the author

Tomasz P. Terlikowski

71 books9 followers
W 2003 obronił doktorat z filozofii na UKSW. Praca doktorska, napisana pod kierunkiem o. Edmunda Morawca CSsR, nosi tytuł "Lwa Szestowa krytyka Europejskiej filozofii racjonalistycznej". Pracował w "Newsweeku", Radiu Plus, redakcji katolickiej TVP ("Między ziemią a niebem"), dzienniku "Życie" (2004), tygodniku "Ozon" (2005–2006), gdzie był zastępcą redaktora naczelnego, dzienniku "Rzeczpospolita" (do 2008) i tygodniku "Wprost" (2008–2009). Od września 2009 jest szefem zarządu wydawnictwa "Fronda". Prowadzi też rozmowy w PR1 (Śniadanie bez polityki) i współpracował z Popołudniem Radia TOK FM. Od 2004 do 15 czerwca 2012 był redaktorem naczelnym Ekumenicznej Agencji Informacyjnej ekumenizm.pl. W TVP2 współtworzy cykl "Wojna światów", jest także autorem scenariusza "Kwartetu Teologicznego". Prowadzi również magazyny historyczne w TVP Historia ("Dzieje Polaków", "U źródeł cywilizacji").

Publikował także w "Nowym Państwie", "Więzi", "Znaku", "Tygodniku Powszechnym", "Przeglądzie Powszechnym", "Myśli Protestanckiej", "Arcanach", "Super Expressie" i "Studia Philosophiae Christianae". Jego felietony ukazywały się w portalu Tezeus.pl (2006–2008), ukazują się we "Frondzie", "Gościu Niedzielnym", "Przewodniku Katolickim" i "Gazecie Polskiej". W 2010 zadebiutował jako autor powieści, wydając dystopię Operacja "Chusta".

W styczniu 2007 badał w archiwach IPN dokumenty dotyczące podejrzeń o współpracę abpa Wielgusa z SB. Wyniki ukazały się w "Rzeczpospolitej".

W maju 2010 został redaktorem naczelnym portalu fronda.pl współpracującym z kwartalnikiem "Fronda", którego redaktorem naczelnym był od czerwca 2012 do czerwca 2013.

Od 21 września 2012 do 31 grudnia 2012 był jednym z prowadzących program Rozmównica na kanale Religia.tv. Obecnie współpracuje z Telewizją Republika i z telewizją internetową Boska TV.

Źródło (stan na 12 sierpnia 2014):
http://pl.wikipedia.org/wiki/Tomasz_T...

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
3 (10%)
4 stars
7 (24%)
3 stars
14 (48%)
2 stars
5 (17%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Piotr Pobiedziński.
25 reviews
July 16, 2025
Początek był trochę słabszy, dużo opisów literackich, gdybań na temat bohatera sprawiło ze bałem się że taka bedzie cała książka. No i w sumie taka była w sporej mierzę, ale im dalej, tym takie zagłębianie się w Judasza literackiego, z poezji i z dramatów okazało się bardzo ciekawe i otwierające trochę głowę. W ogóle spojrzenie autora na tę postać było dla mnie bardzo nowe i różne od najpopularniejszych interpretacji
18 reviews
May 15, 2025
"Judo
mnie się nie lękaj
nie cisnę w ciebie kamieniem
mów Judo
od ciebie chcę się uczyć
spowiadam się tobie Judo"
Profile Image for Mike.
288 reviews49 followers
April 22, 2025
Nie spodziewałem się, że będę kiedyś oceniać książkę tego autora. Dwa duże plusy: świetny research (min. źródła niedostępne w Polsce) oraz wiele bardzo zdrowych, nowoczesnych poglądów (duże zaskoczenie, biorąc pod uwagę dotychczasowy PR autora).

Kocham też bardzo ból dupy katolików, których ta książka bulwersuje.
Profile Image for mommy_and_books.
1,404 reviews35 followers
April 15, 2024
" [...] Dra­mat Ju­da­sza jest więc osta­tecz­nie związany z jego ab­so­lutną sa­mot­no­ścią, z błęd­nym ro­ze­zna­wa­niem tego, kim jest on sam i kim jest Bóg. [...]"

Jak tylko zobaczyłam na Legimi e-book Tomasza P. Terlikowskiego pod tytułem "To ja, Judasz. Biografia apostoła" wiedziałam, że koniecznie muszę go przeczytać. Nie żałuję, że poświęciłam czas na jego czytanie.
Autor uświadomił mi, że każdy z nas jest jak Judasz. Na każdym kroku zdradzamy, ranimy i wyrzekamy się Boga w Trójcy Jedynego. W konfesjonale wyrzekamy się naszych grzechów i przepraszamy za nie. Judasz też żałował tego, że zdradził swojego ukochanego przyjaciela Jezusa Chrystusa. Wrócił, żeby oddać srebrniki, które otrzymał, ale było już za późno. Konsekwencją jego grzechu była śmierć Pana Jezusa. Czy Judasz potrafił sam sobie wybaczyć? Oczywiście, że nie, dlatego kolejną konsekwencją tego grzechu była jego samobójcza śmierć. Czy zrobił to, za namową szatana? Niestety pewnie tak. Czy Bóg mu to wybaczył? I tu jest temat do zastanowienia. Z jednej strony Bóg jest miłosierny i uczy nas, że trzeba przebaczać. Z drugiej strony jak ma wybaczyć komuś, kto sam się potępił? Jak myślicie, czy Judasz poszedł prosto do piekła, a może jest nadal w czyśćcu i oczyszcza się w celu spotkania swojego ukochanego przyjaciela w Niebie? To jest bardzo trudna sprawa. Ja wierzę, że ten apostoł na sekundę przed śmiercią poprosił Boga o przebaczenie i możliwe, że już jest w Niebie.
Autor Tomasz P. Terlikowski poruszył moim zdaniem ważny temat, który często jest zamiatany pod dywan. Dlaczego? Każdy z nas na pewno już ocenił Judasza i skazał go na wieczne potępienie. Tylko czy nasze przekonanie jest prawdziwe? Patrząc przez ten pryzmat, czy my nałogowi grzesznicy mamy szansę na zbawienie? W czym my jesteśmy lepsi od tego apostoła? Często zdradzamy Boga za mniej niż 30 srebrników. Czy w takim wypadku zasługujemy na wieczne potępienie?
Książka "To ja, Judasz. Biografia apostoła" zmusza nas do głębokiej refleksji. Stawia pytania, na które odpowiedzi zna tylko Bóg.
Tomasz P. Terlikowski stworzył wyjątkową biografię. Chyba pierwszy raz czytałam książkę w pełni poświęconą Judaszowi Iskariocie.
Z tej biografii dowiecie się, co na temat tego apostoła myślą między innymi: papież Franciszek i śp. papież Benedykt XVI. Warto przeczytać ich rozważania.
Tutaj znajdziecie również ilustracje, na których znajduje się ten apostoł.
Czy Jezus, powołując Judasza na apostoła wiedział, że on go zdradzi? Co tak naprawdę myśleli o nim ewangeliści: Mateusz, Marek, Jan i mój ulubieniec Łukasz? Co o nim pisali? Tego wszystkiego dowiecie się z najnowszego dzieła Tomasza P. Terlikowskiego.
Jeżeli interesujecie się naszą religią i historią, uwielbiacie czytać biografie, to zachęcam was do poznania, tego najmniej znanego apostoła.
Czy wstydzicie się Judasza? Czy wybaczyliście mu jego haniebny czyn? Ile tak naprawdę w was jest z Judasza?
I tu doskonale sprawdzą się słowa Pana Jezusa Chrystusa "Kto z was jest bez grzechu, niech pierw­szy rzuci w nią kamieniem" (Ewangelia św. Jana 8).

Jestem bardzo ciekawa, czy Judasz wyglądał tak źle, jak go malują? Te ilustracje, o których wspomniałam, są naprawdę straszne i wywołują we mnie ciarki.
I na koniec zadam wam pytania: Czy tylko Judasz zdradził Jezusa w trakcie Jego najważniejszej próby? Co zrobili inni jego apostołowie? Podpowiem wam, było ich razem 12 i każdy z nich uciekł od swojego Mistrza. Czy tylko jeden apostoł zasłużył na potępienie?
Warto przeczytać historię wyklętego apostoła. Może on nie był taki zły, jak go wymalowali. Może stał się kozłem ofiarnym, żeby Pan Jezus mógł Zmartwychwstać.
To bardzo dobre dzieło Tomasza P. Terlikowskiego zasługuje na waszą uwagę.
6 reviews
May 19, 2024
Książka Tomasza Terlikowskiego rekonstruuje biografię Judasza (a raczej kilka możliwych jej wersji) interpretując przekazy Ewangelistów w świetle współczesnej wiedzy z zakresu egzegezy, historii, psychologii a nawet ekonomii. Białe plamy z życiorysie Apostoła-zdrajcy uzupełnia literatura począwszy od apokryfów poprzez średniowieczne legendy aż do współczesnych powieści i utworów dramatycznych (bardzo ciekawy polski akcent!). Do tego należy dodać różne interpretacje teologiczne; autor prawdziwie ekumenicznie odwołuje się zarówno do teologów katolickich, protestanckich jak i prawosławnych. Interesujące są wypowiedzi ostatnich papieży na temat Judasza (bardziej dla niego przychylne niż ich poprzedników). Świetnie przeprowadzony research i lekkie pióro sprawiły że książkę czytało się jak dobrą powieść osadzoną w klimatach starożytnych.
Nie znajdziemy tu jednak sensacji. Judasz Terlikowskiego nie jest bohaterem czy idolem, którego należy gloryfikować jak gnostycy lub Lady Gaga (w swoim utworze „Judas”). Autor próbuje raczej zrozumieć człowieka i motywacje strasznego czynu, którego się dopuścił i którego później żałował. (zob. Mt 27, 2-4). Ważną częścią tych rozważań jest pytanie o współodpowiedzialność pozostałych Apostołów, którzy pozostawili jednego ze swego grona własnemu losowi, nie próbowali pobiec za nim, powstrzymać; którzy także zdradzili, opuścili Jezusa, ulegli zwątpieniu, a później wszystkie swoje negatywne postawy przypisali Judaszowi. Tak niestety dzieje się w Kościele. Poniekąd to także moje osobiste doświadczenia - samotności we wspólnocie chrześcijańskiej.

Klamrą, która spina całą książkę jest jednak nadzieja opierająca się na Bożym miłosierdziu, które jest większe niż największe ludzkie grzechy i może dosięgnąć człowieka z największego dna rozpaczy. „Bóg (…) który jest przed wszystkim solidarny, bliski, empatyczny, towarzyszy nam w naszym cierpieniu, a niekoniecznie jest Bogiem rozwiązującym wszechmocą wielkie problemy, karzącym mieczem sprawiedliwości zło czy odbierającym przez wielkie cuda wolność”.

recenzja dostępna również na moim koncie na Instagramie: https://www.instagram.com/p/C7Hhh2yIAPi/
65 reviews
August 26, 2024
Taką książkę można odbierać, a zatem również oceniać bardzo różnie. Najłatwiej mogą do tego podejść ludzie niewierzący, którzy interesują się Biblią, Jezusem, chrześcijaństwem. Wtedy to jest naprawdę solidna robota: dużo egzegezy, sporo nawiązań do różnych tradycji. Korzystanie z wielu źródeł, podbudowa różnymi autorytetami. Szukanie nowych intuicji, wyciąganie nieoczywistych wniosków, zadawanie trudnych pytań.
Tylko, że ja jestem wierzącym katolikiem, takim raczej konserwatywnym i jakiego słowa użyć... "twardym"? Pytania o predystynacje w działaniach Judasza są ważne i zasadne, ale no nie- nie będę Go żałował. Większość kwesti, w których autor broni swojego bohatera jest dla mnie dziecinna lub niezrozumiała.
- rabini, pastorzy, pisarze powieści- przykro mi, ale nie będą moimi autorytetatmi
- wysnuwanie jakichkolwiek rewolucyjnych wniosków na podstawie malarstwa i rzeźby, no też tego nie kupuję.
- zazdrość apostołów? No rację ma autor, oni też zwiali, ale jakoś tak się później stało, że oddali swoje życie za wiarę.
- Nie odczuwam pogardy wobec Judasza, nie traktuję go jako wymówki bo doskonale wiem, że w swoim życiu "zdradzę" Jezusa jeszcze wiele razy. Nie muszę sobie tego niczym tłumaczyć.

Ja rozumiem, że jest tendencja, żeby największy akcent kłaść na Boże miłosierdzie, ale dla mnie jest tu zbyt wiele relatywizmu. Nie żałuję, że przeczytałem książkę, ale w ogóle nie dziwię się temu, że po jej zakończeniu niektórzy wzruszą ramionami, a jeszcze inni pogardliwie prychną.
Profile Image for Seneka Najmłodszy.
167 reviews3 followers
July 13, 2024
Uważam, że tytuł tej książki jest bardzo mylący. Ze względu bowiem na niewielką liczbę źródeł i informacji, które posiadamy o tytułowym bohaterze, niemal niemożliwe jest stwierdzenie na jego temat czegokolwiek pewnego. Tekst należy więc potraktować raczej jako ciąg rozważań czy "gdybań" autora nad różnymi aspektami historii Judasza. Rozważając zaś książkę Terlikowskiego w tym kontekście, należy uznać ją za udaną. Skłania do refleksji nad postacią Judasza i sprawia, że czytelnik sam zaczyna zadawać sobie pytania dotyczące najsłynniejszego zdrajcy w historii.
Trudno jednak przejść do porządku dziennego nad celem powstania tekstu, którym (zgodnie z podtytułem) miało być stworzenie biografii Judasza. W tym zaś celu autor powinien w znacznie szerszym zakresie skupić się na poddaniu krytyce posiadanych informacji, oraz pominąć teorie stojące na bardzo chwiejnych przesłankach (typu choroba afektywna dwubiegunowa). Wątpliwe jest jednak czy stworzenie tego rodzaju dzieła, które posiadałoby jakiekolwiek pewne informacje na temat apostoła, jest w ogóle możliwe.
Profile Image for elokwentna .
250 reviews3 followers
September 11, 2025
Cała ta książka to jedna wielka hipoteza. Mało wiemy o Judaszu, więc to było w zasadzie zebranie myśli autora, ojców kościoła i duchownych. Każdy ma trochę inny pogląd, więc autor to wszystko ze sobą zestawił, wyraził swoją opinię i nam pozostawił przestrzeń na to, aby odpowiedzieć sobie na pytanie: kto w tej historii tak naprawdę jest Judaszem?
Displaying 1 - 9 of 9 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.