Jump to ratings and reviews
Rate this book

WOKE CULTURE – H βαρβαρότητα της “σωστής πλευράς” της Ιστορίας

Rate this book
Στο βιβλίο αυτό, ο συγγραφέας παρατηρεί στοχαστικά και αποτυπώνει με τρόπο στιβαρό τι συμβαίνει στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό με επίκεντρο την ανάδυση της «πολιτικής ορθότητας» και τη σταδιακή μεταμόρφωσή της σε woke κουλτούρα (κουλτούρα της αφύπνισης). Θυμίζει την εν αρχή αθωότητα του #MeToo και τη διολίσθηση της καταγγελίας σε απόδειξη˙ αποκαλύπτει τι είναι αυτή η cancel culture, η διάθεση ακύρωσης της κουλτούρας, με τις πρακτικές στυγνής και ολοκληρωτικής λογοκρισίας στα πανεπιστήμια, στην τέχνη, στη γνώση.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφοράς, θίγει το ζήτημα των μελλοντικών γενεών εστιάζοντας στην άγρια χειραγώγηση των παιδιών και στην άκριτη σεξουα­λικοποίησή τους από οργανισμούς, ακτιβιστές και δασκάλους. Εξετάζει με προσοχή, ακόμη, πώς αντιμετωπίζονται κρίσιμα θέματα, όπως ο ρατσισμός, η σεξουαλικότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ισλαμική τρομοκρατία και η κλιματική αλλαγή από τους αυτο-αποκαλούμενους «προοδευτικούς» που με φανατισμό Σταυροφόρων είναι έτοιμοι να αφανίσουν όποιον δεν υιοθετεί την ιερή πίστη τους. Και καταλήγει πως αυτός ο φανατισμός, με Δούρειο Ίππο τη woke κουλτούρα, απειλεί με διάλυση ό,τι συνέχει τις κοινωνίες, σπέρνοντας σύγχυση, παράνοια, διχασμό και πόλωση.

Πρoλογίζει ο καθηγητής ΕΜΠ και ΕΑΠ Κώστας Θεολόγου.

256 pages, Paperback

Published November 5, 2023

4 people are currently reading
29 people want to read

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
6 (27%)
4 stars
6 (27%)
3 stars
4 (18%)
2 stars
2 (9%)
1 star
4 (18%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Θανάσης.
Author 11 books67 followers
January 17, 2024
Λουτρο αληθειας!
Οταν ξεκινησα, σκεφτομουν να βγαλω φωτογραφια καμμια σελιδα, να την στειλω σε φιλους. Μετα απο λιγο συνειδητοποιησα οτι ηθελα να βγαλω φωτογραφια ολες τις σελιδες! 😂 Οποτε δεν εβγαλα καμμια.
Πραγματικα πρεπει να το διαβασουν ολοι. Νομιζω οτι πλεον, αυτο ειναι το βιβλιο που θα παιρνω για δωρο σε φιλους.
Profile Image for Ant.
204 reviews163 followers
December 4, 2024
Υπό τον ψευδοόρο «woke» λανθασμένα και ίσως εσκεμμένα, με πολιτικούς σκοπούς κατά βάση, επισυνάπτεται ένας πακτωλός εννοιών, όρων και κοινωνικών φαινομένων που υπήρχαν, τουλάχιστον ως προβληματισμοί, στο μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας.

Σύμφωνα με το οπισθόφυλλο του βιβλίου, Woke Culture, ο Γιώργος Χ. Πανόπουλος, «παρατηρεί στοχαστικά και αποτυπώνει με τρόπο στιβαρό τι συμβαίνει στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό». Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που πράττει ο συγγραφέας είναι να μεταφέρει ποικίλες ανακρίβειες και παράλληλα να παραθέτει αταξινόμητα μια ευρεία γκάμα ψευδοεπιχειρηματολογίας βασισμένη σε σοφίσματα, όπως θα δούμε αναλυτικά και παρακάτω.


Η αποκαλούμενη «woke κουλτούρα» αποτελεί τον νέο ανεμόμυλο των συντηρητικών και ειδικά της συντηρητικής δεξιάς και ακροδεξιάς. Και ενώ αρχικά σήμαινε κάτι εντελώς διαφορετικό, πλέον έχει καταλήξει να οριοθετείται εννοιολογικά από τους προαναφερθέντες συντηρητικούς ως αποτελούμενος από τα εξής, κυρίως, θέματα: έμφυλες ταυτότητες, κίνημα metoo, κλιματική αλλαγή και φεμινισμός, όλα ιδωμένα από την τρομολαγνική αφήγηση της δεξιάς καταστροφολογίας. Συγκεκριμένα, ο όρος «woke» από μετωνύμιο φυλετικού ακτιβισμού (προέρχεται συγκεκριμένα από τη μαύρη κοινότητα και σήμαινε την εγρήγορση και την ευαισθητοποίηση σε ζητήματα φυλετικής ανισότητας και κοινωνικής αδικίας), τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της πολιτικής και ιδεολογικής πόλωσης, έχει υιοθετηθεί από συντηρητικούς κύκλους για να περιγράψει ή να επικρίνει ευρύτερες προοδευτικές και ακτιβιστικές θέσεις, συχνά με αρνητική χροιά. Κατά αυτόν τον τρόπο, η Δεξιά μπορεί να υποτιμά και να αγνοεί επιλεκτικά μια εκτενή παλέτα κοινωνικών διεκδικήσεων.

Το βιβλίο ξεκινά με τον αδρά κινδυνολογικό πρόλογο του Κώστα Θεολόγου, ο οποίος, αφού ενημερώνει τον αναγνώστη ότι «η δημοκρατία και ο δυτικός πολιτισμός κινδυνεύουν από την τυραννία των ολίγων», συνοψίζει λίγα λόγια για τον συγγραφέα, ενημερώνοντάς μας μάλιστα πως ο κ. Πανόπουλος τυγχάνει να είναι και αστρολόγος, ιδιότητα που σίγουρα έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα του ορθολογισμου.

Σε δεκαέξι κεφάλαια στα οποία ο συγγραφέας προσπαθεί να καταδείξει την, κατά τη γνώμη του, πτώση του δυτικού πολιτισμού εξαιτίας της «woke κουλτούρας». Ο ίδιος ο προσδιορισμός ως «κουλτούρας» αποτελεί μάλλον κοινωνιολογική αυθαιρεσία. Φτάνουμε να αποδώσουμε ευρείες συμπεριφορές και πιστεύω ως «κουλτούρα» όταν αυτά καταλήγουν να συνενώνουν κοινότητες και να συστήνουν χαρακτήρα. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτές οι κοινότητες τις οποίες ψευδολογικά ορίζει η δεξιόστροφη ρητορική ως «woke» –ρητορική που βεβαίως μπορεί να ενστερνίζεται ένα άτομο χωρίς απαραίτητα να ανήκει πολιτικά στη Δεξιά– υπήρχαν πολλές δεκαετίες πριν.

Θα σχολιάσω τα κομβικότερα, κατά τη γνώμη μου, κεφάλαια.

Ήδη από το δεύτερο κεφάλαιο ο συγγραφέας καταπιάνεται με το κίνημα metoo, απλουστεύοντας τις διεκδικήσεις και την πρόοδο του φεμινιστικού κινήματος στον τομέα της καταγγελτικής δράσης των κακοποίησεων, με το μότο «κατηγορία ίσων ενοχή». Σε μια περίοδο που τα εγκλήματα κατά των γυναικών αυξάνονται και πολλές από τις καταγγέλλουσες δεν βρίσκουν ποτέ δικαιοσύνη ή καταλήγουν δολοφονημένες, είναι μάλλον ειρωνικό να θεωρεί ο Πανόπουλος πως η δικαιοσύνη γκρεμίζεται επειδή έχει συσταθεί ένα ισχυρότερο πλαίσιο στήριξης των καταγγελλουσών. Άλλωστε, όπως έχουν δείξει πολλές περιπτώσεις, ακόμα και σε εγκλήματα που διαπράττουν γυναίκες, οι υποθέσεις αυτές είναι συνήθως αφορμές για να εκφράσει ορισμένο σύνολο του πληθυσμού μισογυνιστικές, ομοφοβικές και τρανσφοβικές απόψεις, κακοποιητικό λόγο που υιοθετούν έμμεσα και πολλά επίσημα μίντια.

Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια εκτενέστερη αναφορά σε περιστατικά που ο συγγραφέας θεωρεί λογοκριτικά. Παρουσιάζει όμως μια αναληθή εικόνα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αναφέρει, συγκεκριμένα, στην σελίδα 57 πως «καταργείται η διδασκαλία των λατινικών και των αρχαίων ελληνικών διαδοχικά σε όλα τα γνωστά πανεπιστήμια (πχ στο Princenton Univercity επειδή (...) είναι εργαλεία του συστημικού ρατσισμού)», ενώ κάτι τέτοιο είναι ανακριβές, αφού στο Princeton διδάσκονται κανονικά τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά (αν επισκεφτεί κανείς την επίσημη σελίδα του πανεπιστημίου, στον τομέα των κλασικών σπουδών θα δει αναλυτικά τα προσφερόμενα μαθήματα. Ενδεικτικά, για το φθινόπωρο του 2024 προσφέρεται το μάθημα Beginner’s Ancient Greek). Στο ίδιο χωρίο ο συγγραφέας αναφέρεται και στον Μαρξ, για να αντικρούσει υποτίθεται την πεποίθηση πως η οικονομική και κατά συνέπεια η πολιτιστική άνθηση της αρχαίας Αθήνας οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο θεσμό της δουλείας. «(...) Ο Μαρξ» αναφέρει ο Πανόπουλος, «γράφει ότι η πραγματική οικονομικό-πολιτική βάση της αρχαίας Αθήνας ήταν οι ανεξάρτητοι μικροπαραγωγοί και όχι η δουλεία». Αυτό δεν ισχύει αφού ο Μαρξ (κυρίως στο Grundrisse, αλλά και στο Κεφάλαιο) αναλύει πως η αρχαία Αθήνα γνώρισε την οικονομική άνθηση τόσο λόγω της δουλείας, όσο και της μικρής κλίμακας παραγωγής (micro production).

Στο ίδιο κεφάλαιο ο συγγραφέας αναφέρει ότι «το πανεπιστήμιο του Yale (...) ανακοίνωσε το 2020 ότι δεν θα διδάσκεται η Ιστορία της Τέχνης παρά μόνο ως αφετηρία για ζητήματα φύλου, τάξης και φυλής». Αυτή η αναφορά και πάλι δεν ευσταθεί αφού η συγκεκριμένη δήλωση ανήκει στον καθηγητή Tim Barringer που ήθελε να δώσει συγκεκριμένο στίγμα στο μάθημά του και όχι σε επίσημη δήλωση του πανεπιστημίου. Προσανατολισμοί στον τρόπο ερμηνείας της ιστορίας της τέχνης υπήρχαν ανέκαθεν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Η διασπορά του πανικού δεν δικαιολογείται για συνήθεις εκπαιδευτικές πρακτικές.


Στο κεφάλαιο οκτώ, συναντάμε το θέμα της συγγραφέως J.K. Rowling που τα τελευταία χρόνια ξεπηδά συχνά στην επικαιρότητα λόγω τρανσφοβικών της δηλώσεων. Η Rowling έχει επανειλημμένα αναφερθεί στις τρανς γυναίκες ως «άνδρες» και συχνά εκφράζει το επιχείρημα, δήθεν υποστηρικτικό προς τις λεσβίες, πως είναι κακοποιητικό να απαιτεί ένας «άνδρας» (σημείωση: εννοεί μια τρανς γυναίκα) να συνάψει σχέση με μια λεσβία (εφόσον προσδιορίζεται έτσι). Φυσικά μια τρανς γυναίκα μπορεί να έχει θηλυκά γεννητικά όργανα, ενώ το να μιλάει κάποιος για το σώμα άλλων ατόμων, το να μαντεύει με τέτοια αδιακρισία και εμμονή πώς μοιάζει το σώμα τους κάτω από τα ρούχα, είναι κάτι παραπάνω από απάνθρωπο και παρενοχλητικό. Αν φανταστούμε μια άλλη αναλογία, αν για παράδειγμα η J.K. Rowling έκανε συνεχώς δηλώσεις για τα άτομα με προγηρία, που ενώ φαίνονται σαν ηλικιωμένα στην πραγματικότητα είναι πολύ νεότερα, γίνεται σαφές πως πρόκειται για παρενοχλητικό λόγο


Θα βρείτε ολόκληρο το κείμενο της κριτικης αναλυτικά στο site του bookpress:

https://bookpress.gr/kritikes/idees/2...
Profile Image for Thenia Bratsioti.
29 reviews1 follower
November 24, 2024
Ως προοδευτικός άνθρωπος, που ο συγγραφέας σίγουρα θα με τοποθετούσε ως οπαδό της «woke ατζέντας» έχω να δηλώσει τα εξής:
Πρώτον ας μας πει κάποιος από τους ανθρώπους αυτής της αντίληψης αν θα έμπαινε στη διαδικασία να αφιερώσει λίγο από το χρόνο του να διαβάσει για αρχή ένα βιβλίο ενάντια στις αρχές του με στόχο την αντίληψη της άλλης πλευράς. Έχω μπήκα λοιπόν στη διαδικασία να ακούσω όλα εκείνα τα επιχειρήματα του συγγραφέα που προσπαθούσε να μας πείσει πως η ελευθερία του λόγου δεν υπάρχει, παρ´ολο που εξέδωσε το βιβλίο του χωρίς να διωχθεί για αυτό. Γιατί αυτό σημαίνει ελευθερία του λόγου. Να έχεις το δικαίωμα της άποψης σου χωρίς να διώκεσαι.
Επίσης η επαφή μας σε κάθε περίπτωση με τους άλλους ανθρώπους έχει όρια. Δεν μπορούμε στα πλαίσια της ελευθερίας μας να βρίσουμε, να συκοφαντήσουμε, ή να δείρουμε κάποιον για παράδειγμα. Αυτό δεν ίσχυε πάντα. Οι νόμοι, και οι κανόνες της κοινωνίας συνεχώς αλλάζουν και εξελίσσονται. Αλλιώς ακόμα θα επιτρέπονταν η ιδιοκτησία πάνω σε άλλους ανθρώπους!
Profile Image for Thomas Repantis.
43 reviews
March 7, 2024
Ενδιαφέρον βίβλίο και εξαιρετικά επίκαιρο. Προσφέρει μια νέα οπτική στο φαινόμενο μετάλλαξης της πολιτικής ορθότητας σε "woke culture", η οποία καταπατά κάθε έννοια ελευθερίας του λόγου και ακόμη και της σκέψης και επιβάλλει τη "νέα τάξη" με βαρβαρότητα και αυταρχικότητα. Τα όρια ανάμεσα στον συντηρητισμό και την προοδευτικότητα, την δεξιά και αριστερή ιδεολογία γίνονται υπό αυτό το πρίσμα δυσδιάκριτα. Πολλές φορές έχεις την εντύπωση ότι ο συγγραφέας ακολουθεί συντηρητική "δεξιά" ρητορική αλλά ταυτόχρονα διαπιστώνεις την αγωνία του για την διαφύλαξη της ελευθερίας του λόγου, των δικαιωμάτων των παιδιών, των γυναικών και της κοινωνικής συνοχής. Αξίζει και δεύτερης ανάγνωσης...
Profile Image for Yannis.
187 reviews
February 19, 2024
Η μελαγχολία είναι το νέο πάνκ.
Profile Image for Haroula Rabaouni.
7 reviews
July 18, 2024
Πολλά που σκεφτόμαστε και δεν τολμάμε να πούμε ανοιχτά! Καταπληκτικό!
Profile Image for Melissa Lykou.
60 reviews8 followers
May 13, 2024
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ πως ο λόγος που μας είχε κυριεύσει η "ηλιθιότητα" του woke είναι γιατί προυπάρχει η ηλιθιότητα του μέσου φασίστα και γιατί όλα στη φύση λειτουργούν με δράση και αντίδραση. Όταν εκλείψει οριστικά, λοιπόν, η βαρβαρότητα που ασκεί η πατριαρχία ευχαρίστως να μιλήσουμε και για τη "βαρβαρότητα" του woke. Μέχρι τότε θα δανειστώ τα λόγια της ηρωίδας Paula από την πρώτη σεζόν του "White Lotus": "Δεν αντιδράς γιατί υφίστασαι bullying ως μέσος ετεροφυλόφιλος λευκός άντρας, γκρινιάζεις απλώς που δεν σε αφήνουν πλέον να τρως όλη την πίτα μόνος σου". Υπάρχουν σαφώς στο βιβλίο θέσεις που αξίζει να τις εξετάσουμε και να μην τις απορρίψουμε άμεσα ως οπισθοδρομικές ή αντιδραστικές, αλλά βρίσκω εξαρχής το εγχείρημα άτοπο όταν από τον τίτλο του κιόλας παίρνει το ίδιο μια ακυρωτική στάση προς ένα κίνημα που αν μη τι άλλο, οι αρχικές του προθέσεις ήταν η ισονομία και η προστασία του αδύναμου. Η συζήτηση γύρω από όλο αυτό θα έπρεπε να είναι πιο ψύχραιμη, πιο σφαιρική και με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση προς τις ομάδες που όντως έχουν υποφέρει από την επικράτηση της λευκής υπεροχής και της πατριαρχίας.
Profile Image for Petros Chatzisotiriou.
183 reviews5 followers
November 16, 2024
Εξαιρετική όσο και θαρραλέα προσπέλαση ίσως του πιο ακανθώδους ζητήματος της εποχής μας, το φασισμό δηλαδή που προσπαθεί να επιβληθεί σε όλων των ειδών τις σχέσεις των ανθρώπων. Επιχειρεί αναδίφηση των αιτιών της γενικευμένης απάθειας ιδίως των νέων που οδηγεί ταχύτατα την κοινωνία στο γκρεμό με οδηγό την πόλωση, την τοξικότητα, τον ατομισμό, την μνησικακία. Το κείμενο διαπνέεται από ψύχραιμη, αντικειμενική θεώρηση των θεμάτων που θίγει και που καταφέρνει τελικά να τα εντάξει σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Συχνές υποδόριες ενέσεις βιτριολικού χιούμορ κάμπτουν τελικά τις αντιστάσεις του ψύχραιμου κι αντικειμενικού αναγνώστη, ενώ ταυτόχρονα μπορούν να κάνουν τον εμπαθή και μεροληπτικό να αντιδράσει. Συστήνεται ανεπιφύλακτα σε όλους τους αναγνώστες, ακόμα και σε όσους δεν προκρίνουν το δοκίμιο σαν αγαπημένο τους είδος αναγνώσματος.
Profile Image for Chris Koul.
211 reviews5 followers
May 20, 2024
Παρόλο που γενικά συμπλέω ιδεολογικά και ανησυχώ μαζί του, θεωρώ ότι κάποια συμπεράσματα του είναι επιδερμικά και απλοϊκά δοσμένα και χρειάζονται επιστημονική τεκμηρίωση. Και δεν αναφέρομαι σε ό,τι αφορά τα φύλα και τη σεξουαλική πτυχή του βιβλίου, αλλά κυρίως σε ό,τι αφορά το περιβάλλον. Επίσης θεωρώ ότι σε σημεία ένιωθα ότι διαβάζω editorial περιοδικού 30 χρόνια πριν παρά κάτι σύγχρονο και εμπεριστατωμένο.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.