Geert Wilders: De wreker

by Meindert Fennema, Geerten Waling

Op 22 november 2023 werd de PVV van Geert Wilders, tot verbazing van zijn vrienden en tot afgrijzen van zijn vijanden, met 37 zetels de grootste politieke partij van Nederland.
Wilders werd de zwaarst bewaakte Nederlander, maar ook de bekendste Nederlander in het buitenland. Onder zijn autocratische leiding boekte de PVV flinke verkiezingswinsten, maar afgezien van een kort avontuur als gedoogpartner (2010-2012) was hij voor andere partijen al die jaren een paria.
Tot 22 november. De kiezer had gesproken. Maar daarna? Wat verklaart de volksopstand die Wilders teweegbracht? En wat beweegt hem zelf? Hoe houdt hij zich de dissidenten en de media van het lijf? En hoe verhoudt zijn PVV zich tot de opleving van het rechts-populisme overal in het Westen?
Deze politieke biografie geeft verklaringen, maar geen oordelen. Dat is aan de lezer.

Meindert Fennema (1946-2023) was hoogleraar politieke theorie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij schreef talloze boeken en artikelen over anti-immigratiepartijen in West-Europa, over elites en over de democratie, waaronder zijn autobiografie Goed fout. Herinneringen van een meeloper (2015).

Geerten Waling (1986) is historicus, in 2016 gepromoveerd aan de Universiteit Leiden. Hij schreef meerdere boeken over de geschiedenis en toekomst van de democratie. Als redacteur en columnist is hij werkzaam voor weekblad EW.

376 pages, Paperback

First published December 22, 2023

About the author

Meindert Fennema was a Dutch political scientist and Emeritus Professor of political science, who was attached to the Department of Political Science and the Institute for Migration and Ethnic Studies of the University of Amsterdam, where he held the chair on Political Theory of Ethnic Relations.

Reviews

[Wim Reinalda · Rating 4 out of 5]

'De wreker' is de ondertitel van deze politieke biografie. Op het eind wordt verwezen naar een uitspraak over Trump: 'de pers neem het letterlijk, maar niet serieus; zijn achterban neemt hem serieus, maar niet letterlijk'. Deze tegenstelling gaat eigenlijk ook op voor Wilders. De nieuwe Wilders, ook wel Geert Milders genoemd, lijkt afstand te doen van veel van zijn radicale stokpaardjes, maar hij het wordt ook niet moe te verklaren dat hij niets van wat hij ooit heeft gezegd terugneemt. Uit het boek blijkt de geleidelijke radicalisering die Wilders heeft ondergaan. Er wordt gespeculeerd dat dat ook te maken kan hebben met het persoonlijke isolement waarin Wilders al bijna 20 jaar (!) is terechtgekomen door de bedreigingen uit vooral islamitische hoek en de zware beveiliging rondom hem. Het meest zorgelijk vind ik eigenlijk het beeld dat oprijst van de figuur: een jaloerse, paranoïde, autocratische man, die niets kan delegeren, die het absoluut niet kan hebben als mensen die naast hem staan positief in het nieuws komen, die met iedereen op elk moment over alles ruzie kan maken en vervolgens als er een camera in de buurt is zijn vriendelijke persona laat zien. Wat is er nog echt aan die man? De schrijvers van het boek worstelen ook nog steeds met hoe het toch zover heeft kunnen komen en wijzen dan naar links, omdat die het contact met de 'gewone man' zouden hebben verloren. Het zou ook zo kunnen zijn, en ik denk dat dat het geval is, dat Henk en Ingrid, kennis nemend van alle leugens die er al decennia over hen worden uitgestort over de asieltsunamie, de moslims die uit zijn op de hegemonie en onze cultuur willen ondermijnen, en 'de elite' die hen in de steek laat, dat het gevoel van bedreiging ondertussen echt is en dat kiezers daarom politici steunen die een schuldige kunnen aanwijzen en hen de terugkeer van een veilig verleden beloven dat nooit heeft bestaan... Links is der evident onvoldoende in geslaagd om de leugens geloofwaardig aan de kaak te stellen en te komen met een meer inclusief verhaal dat het gevoel van bedreiging kan wegnemen.

[Koeneman · Rating 4 out of 5]

Met 3,5 ster, op Goodreads, had ik een laag verwachtingspatroon van dit boek. Maar niets bleek minder waar. Na het lezen van “Geert - de Wreker” zou ik dit boek een 4.2 willen geven.

Het boek verteld op een hele goede en meeslepende manier de carrière van de politicus Geert Wilders. Van zijn tijd bij de VVD tot zijn hedendaagse politiek. Wat je ook van de man vindt, hij heeft een behoorlijk interessant leven (gehad) en domineert al meer dan 20 jaar de Nederlandse politiek.

[Jeroennagtegaal · Rating 4 out of 5]

Een biografie voor politieke dieren - want het gaat best diep in op het Nederlandse politieke landschap. Dat die onmiskenbaar veranderd is door de opkomst van Geert Wilders komt uitstekend naar voren in dit boek, dat zijn oorsprong kent in 2016 maar vanwege de verkiezingszege van Wilders is uitgebreid met een nieuw hoofdstuk over de laatste paar jaar.

[Eduard · Rating 4 out of 5]

Uitgelezen op lustrumreis in Colombia. Interessante biografie - zij het ongeautoriseerd - door wijlen Meindert Fennema die zeer gedegen een beeld schets van Geert Wilders. Een laatste hoofdstuk is toegevoegd door Geerten Waling dat de periode 2016-2023 beschrijft.

[Diana Willemsen · Rating 3 out of 5]

Slimme “schjravelear” die zichzelf en zijn beweging voedt (met zelfgefabriceerde) achterdocht, wanhoop en woede van makkelijk op te hitsen burgers.

[Emma Swaters · Rating 4 out of 5]

Duurde ffff maar interessant geschreven boek, veel nieuwe dingen geleerd.

Wisten jullie dat de FVD indirect opgericht is met geld van de PVV?

[Bart · Rating 1 out of 5]

Ik ben afgehaakt als hij over de moord op Pim Fortuyn ging. Ik vond dat nogal populistisch en nogal snelle en simpele aannames van de auteur.
Het leek soms meer op een hagiografie dan op een biografie.

[Ton Landsmeer · Rating 3 out of 5]

Ik ben het bij een groot aantal onderwerpen totaal oneens deze politicus, maar ik wil wel weten hoe deze man zo geworden is. Dit boek is verre van geweldig, maar geeft wel een redelijk inzicht in zijn mens- en wereldbeeld. De laatste jaren worden wel erg licht aangestipt.