Mniszkówna. Historia pisarki, która wzruszyła miliony serc

by Katarzyna Droga

Czasy, kiedy kobiety nosiły kapelusze i rękawiczki, po Warszawie jeździły dorożki, a miłość ludzi z różnych sfer nie była sprawą łatwą. Dworki Podlasia i Mazowsza. Helena obserwuje świat, zmienia się, spełnia marzenia… Jak kochać i być kochaną? Tego świata już nie ma, ale wzruszenia zostały.

Początek wieku XX, Podlasie, dwór szlachecki w Sabniach. Młoda wdowa wraca z córeczkami do domu rodziców. Ma jedno marzenie: zostać pisarką! Halszka, jak ją nazywa rodzina, to artystyczna dusza: pięknie gra na pianinie, maluje, ale nade wszystko uwielbia literaturę. Czy mogłaby napisać prawdziwą powieść o miłości? Otoczenie nie zachwyca się jej planami: powinna wyjść za mąż po raz drugi, zająć się dziećmi i domem. Ale pozornie delikatna i rozmarzona Halszka jest uparta. Pisze po nocach powieść o nauczycielce, którą pokochał arystokrata. Ojciec zdziwiony determinacją córki, zasięga rady zaprzyjaźnionego pisarza Bolesława Prusa. Halszka dostaje błogosławieństwo mistrza, tata finansuje wydanie pierwszej powieści. „Oby sprzedało się chociaż sto książek tej mojej Trędowatej, modli się Halszka. Sprzedaż idzie w setki tysięcy...

To nie koniec, lecz dopiero początek opowieści o tym jak Helena Mniszkówna została królową romansu z wyższych sfer. Zdobyła wielką popularność, ale zapłaciła wysoką cenę za sukces. Perypetie życia Halszki mogłyby być fabułą jej książki.

Naprawdę nazywała się Rawicz – Radomyska, a po pierwszym mężu Chyżyńska. Była panią dworów w Rogalach i w Kucharach - ziemianką zwykłą i niezwykłą, bo prowadziła dwór i pisała z potrzeby serca, nie dla zysku i nie dla sławy. Nie była autorką jednej książki. Napisała ich 30. Na ile opowiadała w nich o sobie? I jaka była naprawdę?

Dziś coraz mniej osób pamięta nazwisko: Mniszkówna. Bardziej znany jest tytuł pierwszej powieści Trędowata. Książkę wznawiano przed wojną 16 razy, trzykrotnie filmowano. Krytycy surowo ją osądzali jako „ romansidło”, mimo to sprzedawała się na pniu. Po wojnie, gdy zakazano druku wszystkich książek Mniszkówny, czytelniczki przepisywały ręcznie całe rozdziały i użyczały sobie rękopisy. Opinie krytyków nie miały dla nich znaczenia, emocje, które budziła tak. Jak więc mierzyć wartość literatury?

Powieść biograficzna o Helenie Mniszkównie, pisarce, która poruszyła miliony serc jest próbą odpowiedzi na te pytania. Ale też zaproszeniem do dworków Podlasia i Mazowsza, do czasów, kiedy kobiety nosiły kapelusze i rękawiczki, po Warszawie jeździły dorożki, a miłość ludzi z różnych sfer nie była sprawą łatwą. Sposobność by wraz z Heleną obserwować świat, zmieniać się, spełniać marzenia. Kochać i być kochaną. Tego świata już nie ma, ale wzruszenia zostały.

Genres: Audiobook

304 pages, Paperback

First published February 14, 2024

Reviews

[Czytam Sercem · Rating 4 out of 5]

Niezwykle klimatyczna książka, w dodatku pierwsza, którą czytałam tego roku w parku! 💐
Musiałam po nią sięgnąć jako miłośniczka "Trędowatej" i wrażliwa dusza skłonna do wzruszeń 🩷

[Zena · Rating 4 out of 5]

Interesująca lektura przybliżająca losy słynnej pisarki. Serwowana w zbeletryzowanej formie stanowi ciekawą historię nie tylko Mniszkówny, ale też współczesnego jej świata. Lektura do pochłonięcia w jedno popołudnie. Książki pisarki znam i lubię do nich wracać, by móc zanurzyć się w epoce pełnej romantyzmu i tragedii. A samo życie pisarki ściśle wiąże się z bliskim memu sercu pozytywizmem. Niezwykłe, że choć Mniszkówna zmarła w 1943, to wydaje się, że jej czasy są odległe o całe lata świetlne od współczesnych.

[Arnika · Rating 3 out of 5]

Wciągająca, jednak zakończenie niesatysfakcjonujące, jakby urwane.