Over de kop

by Brankele Frank

Ken je die van de neurobioloog met een burnout die daar een boek over ging schrijven? Inderdaad, die belandde in een tweede burnout. Waarom je dit boek dan nog serieus zou nemen? Het schijnt dat een tandarts zelf veel gaatjes heeft, de kinderen van psychiaters volkomen mesjogge zijn, en ‘t bij de loodgieter thuis lekt.

Neurobioloog, ervaringsdeskundige en voormalig consultant Brankele Frank kreeg overspannenheidsklachten, net als ongeveer 1,3 miljoen mensen in Nederland. Dat zijn één op de zes werkenden – een aantal dat de afgelopen jaren gestaag stijgt, zeker ook onder jongeren. Omdat de medische wereld geen antwoord had op de vraag wat er precies aan de hand was, besloot ze zichzelf te onderwerpen aan de onderzoeksmethodes waarin ze getraind was: 1) wat zag de neurobioloog in haar hersenen gebeuren? en 2) hoe zou ze dit als consultant kunnen oplossen? Haar zoektocht naar antwoorden leidt haar naar wetenschappers, therapeuten, de wereld van emoties, collega-burnouters en haar eigen hersenpan. En naar de feilbaarheid van ons wetenschappelijke denken zelf.

In een heldere, grappige, ontroerende, onderzoekende toon behandelt Frank deze zogenaamd typisch moderne ziekte. Ze houdt een even wetenschappelijk als persoonlijk pleidooi om de vervreemding van ons lichaam tegen te gaan door ons emotionele bewustzijn te ontwikkelen.

Genres: Nonfiction, Psychology, Self Help, Science, Health

332 pages, ebook

First published November 17, 2023

Reviews

[Benjamin Moen · Rating 5 out of 5]

Voor iedereen met stress gerelateerde, overspanning / burn-out klachten is dit boek een hele serieuze aanrader. Ik ben de schrijfster ontzettend dankbaar voor het zo precies, minutieus, humoristisch en bij vlagen poëtisch neerpennen van haar eigen herstelproces. De opgedane lessen uit de ervaring van Brankele helpen me iedere dag tijdens mijn eigen herstelproces. Verwacht geen quik fix. (Was het maar zo’n feest dat dat bestond.) Maar een lotgenoot die naast je staat. Grote dank!

[Carlijn Keijzer · Rating 5 out of 5]

Ik heb heel veel aan dit boek gehad voor het begrijpen van mijn gefrituurde brein, het kunnen plaatsen van een stoet aan vage klachten, en hoe daarmee om te gaan - mede doordat Frank het benadert vanuit een biologische perspectief, en geen moment zweverig is. Ook supervlot en luchtig geschreven (wat je bij een burn-out wel kan gebruiken). Mijn interesse in de menselijke hersenpan is weer helemaal aangezwengeld!

[Sophie van de Mars · Rating 5 out of 5]

Ik voel me verplicht om een review over dit boek te schrijven omdat 1) ik zelf thuis verpieter met een gierende burnout 2) dit boek nog geen reviews heeft en dat vind ik zelf altijd heel stom wanneer ik wil weten of een boek de moeite waard is (spoiler: ja) en 3) omdat dit prachtige bewonderenswaardige boek een verademing was om te lezen.
Een banger van een boek voor iedereen met (angst voor een) een burnout, iemand in hun omgeving met een burnout of interesse in de werking van stress op je koppie en je lichaam.

Ik heb dit boek super zorgvuldig gelezen omdat ik elk woord in mijn brein brein wilde opslokken, en zeker wilde weten dat het daar goed zat voor ik aan een nieuwe zin begon. Brankeles neiging naar het willen snappen wat er in haar hoofd en lichaam gaande is is preciés hetgeen waar ik ook zo onwijs veel behoefte aan heb. Want hoe wil je herstellen van iets waarvan je niet eens weet wat het precies is?
Maar weho buckle up vrinden!! Dit boek werd een achtbaan. We snappen wat er mis is, maar waarom wordt het niet beter?! Als dit boek een voorbode is voor mijn eigen ziekteverloop dan boek ik bij dezen graag bij voorbaat een enkeltje naar het vagevuur.
Het is een heel mooi persoonlijk boek waarin flink in de spiegel wordt gekeken. Zo blijkt onze grote vriend ratio bijvoorbeeld de enemy all along (kort door de bocht). Net toen ik dacht me te kunnen vastklampen aan mijn ratelende prefrontale cortex werd mijn verlangen naar logica als houvast onderuitgehaald. Is dat even balen.
Enfin, wanneer mensen me voortaan vragen wat er nou precies aan de hand is, hoe zoiets nou werkt of hoe ik me nou precies voel dan zal ik ze vriendelijk verwijzen naar dit boek.

Dit boek heeft me de complexiteit laten inzien van de gehele situatie en van hoe wij als mensen werken, wat voor mij in ieder geval essentieel voelt voor herstel. Alsof ik nu écht kan beginnen. Overigens blijkt ons Brankele de moeilijste niet en is het boek voorzien van een mooi uiteengezet, goed toegelicht én onderbouwd stappenplan om er weer bovenop te krabbelen. Als dit geen waar voor je geld is dan weer ik het ook niet meer.

Ik vond de wetenschappelijke benadering erg fijn en vond het boek fantastisch te volgen - zelfs met defect burnoutbrein - en bovendien was het óók nog eens geestig en spitsvondig geformuleerd. Een heuse pageturner, en dat voor non-fictie. Toch vet.
Frank is misschien wat genereus met metaforen, maar dat geeft anderzijds ook wel weer flair aan de neurologische kost en maakt het bovendien wel inzichtelijk.

Voor wie niet veel affiniteit heeft met het thema burnout of simpelweg niet geïnteresseerd is raad ik het hoofdstuk over (de werking van) stress alsnog aan.

Funfact: Ik heb een tijdje les gehad van de illustrator achter de (prachtige) boekomslag. De beste man heeft meegegeven dat je eerst minstens dertig schetsen dient te maken voor je tot een enigszins goed idee komt, een opvatting die het werkveld er al gauw bij me heeft uitgeramd. (“Dertig?! Dat is toch geen doen??”)
In zekere zin zou je misschien wel kunnen zeggen dat de lessen die ik als beginnend illustrator van Olf kreeg de grondlegger zijn geweest van mijn eigen persoonlijke burnout (haha) (gratis full-circlemoment van mij voor jou)

(voor sponsordeals mogen jullie me bellen, DasMag)

[Stephanie · Rating 5 out of 5]

Must-read als je over de kop bent gegaan en je snapt er geen zak van. Brankele Frank heeft haar research gedaan én ze schrijft heel leuk.

[Bianca Oortwijn · Rating 3 out of 5]

4⭐️ voor de interviews en wetenschappelijke stukken
1,5⭐️ voor de tenenkrommende schrijfstijl

Uitgebreider commentaar volgt, maar de worsteling door alle breedsprakige navelstaarderij, overdaad aan metaforen en vergelijkingen, de storende woordherhalingen (waarvan de infantiele benaming 'burnies' soms wel vier keer achtereen werd ingezet op 3/4 pagina), afgewisseld met totaal onnodige vulgaire bewoordingen... maakten dit boek een steeds grotere uitputtingsslag.

[Marjolein · Rating 5 out of 5]

Love it! Heeft me veel inzicht gegeven in wat er nou met me is gebeurd tijdens de burnout en daarmee ook mijn perspectief veranderd en wat handvaten gegeven.

Zou het zowel "burnies" als mensen die een burnout beter willen begrijpen aanraden!

[Liza · Rating 5 out of 5]

Knap hoe toegankelijk, persoonlijk en bij vlagen grappig er wordt geschreven over zo’n complex fenomeen. Heel verhelderend om meer te lezen over de neurobiologie en te snappen waarom je hoofd niet werkt en waarom bijvoorbeeld ‘goed’ ademhalen goed is voor je. Alle standaard adviezen krijgen nu een duidelijke uitleg waardoor ik ze makkelijker aanneem en overneem.
Zonder neurobiologische achtergrond is het misschien iets meer leeswerk (alhoewel het op een laagdrempelige en begrijpelijke manier wordt uitgelegd) en ik zou dit dus niet op het toppunt van stress lezen. Verder een echte aanrader voor iedereen die zelf de dupe is geweest van overmatige stress tot burn-out of een vriend/partner/familielid/collega die hier de dupe van is beter wil begrijpen.

[Gerdien · Rating 5 out of 5]

Eindelijk een boek over burnout dat de lichamelijke neurobiologische mechanismes uitgebreid en precies beschrijft. En beschtijft wat de wetenschap nog niet weet, wat helaas best veel is.
Ook goed geschreven (mijn agenda was zo leeg als de blik in mijn ogen)
Het feit dat Frank winnaar werd van de Slimste Mens geeft hoop.

[Loes Lammertink · Rating 4 out of 5]

4,5 ster. Beste boek over burn-out dat ik heb gelezen. En dat zijn er nogal wat ;)

[Lottie · Rating 5 out of 5]

Heel fijn boek om te lezen als je zelf over de kop geslagen bent, en je heel graag wil begrijpen wat er nou allemaal met je aan de hand is en wat je ertegen kan doen.

Al moet je wel een beetje op academisch niveau kunnen lezen, leest het vlot weg. En zelfs als je alle ingewikkelde namen van onderdelen in het menselijk brein niet kan onthouden, is de uitleg van wat er in je hersenen en lichaam gebeurt goed te begrijpen.

[Marike · Rating 4 out of 5]

Het meest informatieve boek over burn-out dat ik tot nu toe heb gelezen. Een herkenbaar persoonlijk verhaal maar vooral veel informatie over wat we (niet) weten over burn-out. Voor mij vaak zo verwoord dat ik dacht: ja, zo is het precies. Aanrader.

[LeonieM · Rating 4 out of 5]

Een boek dat me veel stress gaf, maar me ook liet inzien dat ik een ongezonde haat-liefde-verhouding met stress heb, waardoor ik Ontspannen en Niets Doen en Dingen Afzeggen Als Je Moe Bent heb herontdekt, en dat was hard nodig.

[Siert · Rating 4 out of 5]

Gelezen omdat een vriend van mij een burn-out heeft en ik er meer over wilde begrijpen. En dat is by far gelukt.

[Wencke Nilsson · Rating 5 out of 5]

EINDELIJK heb ik dit boek uit. Het kostte me meer dan een jaar, maar dat komt niet door de schrijfstijl, humor, interessante verdiepingen en kundigheid waarmee dit boek is gemaakt. Maar door mijn eigen niet kunnen, ongeduld, geen tijd kunnen nemen voor waar ik tijd moet nemen en dan nog stress, oja en mijn omgeving natuurlijk. Ik heb nog steeds een burn-out, het duurt langer dan ik wil. Maar hoe verder ik in dit boek raakte hoe meer het ook mijzelf raakt. Ik herken zoveel van wat Brankele verteld. In de eerste instantie raakte ik over gefascineerd door het brein en dat ik ook ik moet snappen hoe dit allemaal werkt. Om er later achter te komen dat ik teveel in mijn hoofd zit en meer dingen mijn lichaam moet herkennen. Het is hét boek voor de burnie en burnie bijstander of de toekomstige burnie. Dank ❤️❤️❤️

[Jara Hussein · Rating 5 out of 5]

Super super super fijn boek om te lezen als je zelf (of iemand in je omgeving) dealt met een burn out.

De schrijfstijl waarbij wetenschap wordt gecombineerd met persoonlijke anekdotes werkte heel goed voor mij - de persoonlijke anekdotes maakten het voor mij heel herkenbaar.

Het boek heeft me zoveel inzichten gegeven op verschillende vlakken en was 1 groot ‘hèhè’ moment: eindelijk iets/iemand die me kon uitleggen wat zich binnen mijn lichaam afspeelt en waarom ik me voel zoals ik me voel.

Weet dat ik hierin vast niet de enige ben en maakt me ergens ook boos dat ik dit door een boek (niet eens door mijn eigen huisarts?!?!?!?!) te weten kom.

For all my burnies out there - you got this xxx

[YOR · Rating 4 out of 5]

Eindelijk uit! Veel aan gehad, maar het is wel een erg cognitief boek wat misschien niet is waar je op zit te wachten midden in een burn-out. Brankele's toon en humor (en consultant insteek) is niet helemaal mijn ding, maar toch veel geleerd en praktisch toepasbare tips gekregen. Fijn dat er een boek is die een poging doet om de wetenschappelijke kennis over de burn-out (niet superveel) op een rijtje te zetten en je handvaten geeft voor het omgaan met je verbrandde hoofd.

[Eva · Rating 4 out of 5]

Aanrader voor iedereen die meer wil begrijpen van burn-out! Ondanks de neurobiologische benadering met veel vaktermen leest het makkelijk weg. Zelfs af en toe grappig!

Sommige onderdelen wel erg wetenschappelijk, uiteindelijk wilde ik ook vooral weten: en hoe nu herstellen? Het boekt gaat meer over het ontstaan van een burn-out dan over de oplossingen.

Er had meer beeldspraak uitgemogen, was nu wel erg overvloedig en af en toe wollig daardoor.

[Hannah Cornelis · Rating 5 out of 5]

Ik denk niet dat er een beter boek bestaat dat op een toegankelijke en vlotte manier alles wat met burnout te maken heeft beschrijft. Het heeft me inzichten, (h)erkenning en vele glimlachen opgeleverd. Het kan alleen maar positief bijdragen aan herstel voor al wie het zelf doormaakt of kortbij staat.

[Wouter · Rating 4 out of 5]

Echt een aanrader als je met burnout of overspannendheid dealt, of iemand in je omgeving hebt die dat doet. Dit boek heeft mij meer grip gegeven op de storm in m'n hoofd en het is fijn om niet alleen in het moment te merken dat wat je in therapie meekrijgt werkt, maar ook te begrijpen waaróm het werkt - en dat het ook voor de lange termijn in je lichaam zoden aan de dijk zet.

Als je recent diep een burnout in bent gedonderd kan ik me voorstellen dat het lezen van dit boek wat te veel gevraagd is; de wetenschappelijke termen volgen elkaar (weliswaar met goeie uitleg, maar toch) in het eerste deel in redelijk hoog tempo op. En als Franks ietwat haarclip-van-Marie-Claire-aandoende schrijfstijl (1 ster aftrek) net in je irritatiezone zit ga je toch net wat meer relativeringsvermogen nodig hebben om er doorheen te komen.

[Jamie Faaij · Rating 4 out of 5]

Fijn boek! Geeft in niet al te ingewikkelde taal een duidelijker beeld van wat er precies in je brein gebeurt (en hoe je lichaam hierop reageert) als je met een burn-out te maken krijgt.
En ook de manier waarop het boek geschreven is vond ik fijn, heb af en toe hardop zitten lachen.

[Viva · Rating 4 out of 5]

Ondanks dat ik al veel gelezen heb over dit onderwerp, geeft het veel inzichten en perspectieven. Leerzaam en fijn geschreven, vanuit wetenschap en eigen ervaring.
Ook een aanrader voor de omgeving van iemand met chronische stress en/of burn-out.
Met mooie cover, geïllustreerd door Olf :)

[Martijn Nieuwenhuijse · Rating 4 out of 5]

Fijne uitleg over wat er gebeurt in je lichaam onder chronische stress. Ook goed om te lezen als je geen burn-out hebt maar wel wilt snappen hoe of wat dat is. Vrij veel nieuwe begrippen in het begin maar wel allemaal goed uitgelegd.

[Elz Heuv-Ha · Rating 5 out of 5]

Een boek wat ik graag had gelezen toen ik er middenin zat. Snap nu eindelijk wat er in mijn hoofd gebeurde en waarom t herstel zo grillig was. Aanrader dit boek waarin wetenschappelijke inzichten worden gecombineerd met ervaring van de schrijfster.

[Sanne Francke · Rating 5 out of 5]

This book is very helpful to get to know more about a burnout. I’m in a burnout right now and this book helped me a lot. It’s very informative because the problem is looked at with physical, emotional and behavioir aspects. I’m glad this book is written to help to search out what a burnout is and what we need to know to try prevent or recover from it.

[Olivier Schmidt · Rating 4 out of 5]

Onverwachts leuk boek over een van de grootste kwalen van onze tijd.

[Maud Stamsnijder · Rating 3 out of 5]

Duurde lang om me erdoorheen te worstelen, interessante informatie, maar niet mijn schrijfstijl

[Gelske · Rating 5 out of 5]

Hartstikke interessant, onderhoudend en begripvergrotend. Aanrader voor iedereen, vooral of juist degenen die nooit een burnout gehad hebben.

[Josephine mama · Rating 4 out of 5]

Ik raad iedereen aan dit boek te lezen, zodat je m niet hoeft te lezen terwijl je in een burnout zit.. heeel interessant maar ook heel confronterend. Op internet kan ik wel gaan zoeken naar tips maar t lijkt wel alsof niemand daar echt weet wat een goeie burnout is. Dit boek is zo een mega steun voor de echte burnies. Lees het pls zodat je een burnout kan voorkomen sgatjes❤️

[Rixt · Rating 5 out of 5]

Nadat ik bij de huisarts had aangeklopt (ik liep eigenlijk al een jaar met stress en had geen energie meer over om ook maar iets uit te voeren) en van haar hoorde dat ik een burn-out heb, ging ik meteen op zoek naar een boek wat mij hier meer over kan vertellen. Ik mag dan wel op de bank liggen, maar dat betekent natuurlijk niet dat ik niet meer nieuwsgierig ben - ik heb namelijk gewoon nog steeds ADHD die in volle toeren zijn ding doet. Al snel kwam ik dit boek tegen, wat meteen mijn interesse had. Het is geschreven door een neurobioloog die zelf ook een burn-out heeft gehad en meer wilde weten over hoe het werkt in onze hersenen. Dit was precies wat ik zocht: een rationele uitleg over waarom mijn hersenen ineens mijn vijand zijn geworden.

Dit boek heeft me ontzettend geholpen! Nee, het heeft me niet meteen beter gemaakt of mij de holy grail aangeboden die dit wel kan doen, maar het gaf me wel inzicht over de werking van een burn-out en wat dit kan beinvloeden. Op een of andere manier is het heel fijn om te zien dat mijn emotionele disregulatie niet een teken van spontane zwakte is, maar een symptoom van hersenen die terug naar de oerstand zijn gegaan en een overschot aan cortisol bezitten. Natuurlijk was het soms ook confronterend. Een burn-out kan namelijk heel lang duren en bij elke herinnering hieraan ging ik meteen in paniek modus. Ook het gedeelte waarbij je je eigenlijk realiseert dat je jezelf te ver hebt laten gaan, dat je je lichamelijke, geestelijke en emotionele behoeften aan de kant hebt geschoven om te presteren, zette mij soms een flinke spiegel voor.

Uiteindelijk heeft het me vooral geleerd dat ik wel degelijk een ziekte heb op dit moment en dat dit niet een mindset is die ik mezelf heb aangepraat. Ook liet het me inzien dat het niet alleen aan mij te verwijten is dat ik dit heb, maar ook aan de manier van denken in deze maatschappij, hoe we met elkaar om gaan, en wat onze verwachtingen van elkaar zijn. Vooral heeft het me laten inzien dat, ondanks de rationele aspecten, er ook nog veel niet duidelijk is over de burn-out, maar dat dit niet betekent dat het daardoor niet 'echt' is. Eigenlijk moeten we soms weer een beetje terug naar onze vrienden van de romantische periode, waarbij iets niet logisch hoeft te zijn om echt te zijn en het vooral om het gevoel ging.

Of je nou al een burn-out hebt, juist wilt voorkomen of simpelweg meer erover wilt weten; dit boek is zeker een aanrader.

[Silke Drevel · Rating 4 out of 5]

This book taught me so much about my burn out. 5 months in and this was exactly when I needed to read this. It was an emotional book sometimes, to read the experience of the writer while also going through the same thing. At the same time it made me feel less alone.
Everyone with a job and a nervous system should read this book. Why it isn't 5 ⭐? Because I got a physical reaction resembling the one I get when I see a plate of oysters, every time I read the word "Burnie" (to describe a person with a burn out).