«Γουοκισμός»: ο νέος ολοκληρωτισμός;

by Nathalie Heinich, Χριστίνα Σταματοπούλου (Translator)

«Κάτι που ξεκίνησε με την απόλυτα δικαιολογημένη πρόθεση της πάλης εναντίον των διακρίσεων –φυλής, φύλου και εθνοτικής καταγωγής–, με σκοπό να δημιουργηθεί μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή, ανεκτικότητα και δικαιοσύνη, προκάλεσε το ακριβώς αντίθετο από αυτό που επεδίωκε – δηλαδή, μεγαλύτερο διχασμό, λιγότερη ανεκτικότητα και λιγότερη δικαιοσύνη.»
Σέργκιου Κλάινερμαν

Σύμφωνα με τον Όργουελ, όποιος ασκούσε κριτική στο σοβιετικό καθεστώς, στο όνομα της ελευθερίας, κατηγορούνταν ως «υπηρέτης του μεγάλου κεφαλαίου». Στο ίδιο πνεύμα, οι υπερασπιστές της αυτονομίας της επιστήμης κατηγορούνται σήμερα ότι «παίζουν το παιγνίδι της άκρας δεξιάς» οι δε οπαδοί της κοσμικότητας ότι είναι «ισλαμοφοβικοί».

Ο Ρεϊμόν Αρόν έγραφε άλλοτε: «Προσπαθώντας να ερμηνεύσω τη στάση των διανοουμένων, που είναι αμείλικτοι απέναντι στις ανεπάρκειες των δημοκρατιών και επιεικείς απέναντι στα μεγαλύτερα εγκλήματα, αρκεί να διαπράττονται στο όνομα ωραίων θεωριών, προσέκρουα στις ιερές λέξεις: Αριστερά, Επανάσταση, προλεταριάτο». Σήμερα, ο καθαγιασμός των σκοπών περνάει μέσα από άλλες «ιερές λέξεις» («κοινωνικό φύλο», «αποαποικιοποίηση», «διατομεακότητα», «φυλετικοποίηση»), αλλά η ουσία παραμένει πάντα η ίδια…

Ο πολυπολιτισμός διολίσθησε προς τον κοινοτιστικό ταυτοτισμό και ο τελευταίος μετατρέπεται, μπροστά στα μάτια μας, σε ολοκληρωτισμό. Και όπως συμβαίνει σε κάθε ολοκληρωτική ατμόσφαιρα, ο φόβος βασιλεύει, κυρίαρχος, τόσο στις πανεπιστημιουπόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και στα γραφεία των προέδρων των γαλλικών πανεπιστημίων.

Genres: Sociology, Politics

190 pages, Paperback

First published May 17, 2023

Reviews

[Manon · Rating 3 out of 5]

Intéressant mais quelque chose me dérange dans l’écriture de l’autrice.

[Giorgos Paraoros · Rating 4 out of 5]

Εδώ και λίγους μήνες απέφευγα αυτό το βιβλίο λόγω του τίτλου του, που έβρισκα άκομψο και προκλητικό. Φανταζόμουν ότι θα ανήκε σε κάποιον φανατισμένο και απρόσεκτο συγγραφέα που εξαπολύει μια ακόμα χοντροκομμένη και εύκολη επίθεση απέναντι στον "φασισμό της πολιτικής ορθότητας". Πριν λίγες μέρες είδα ότι η συγγραφέας είναι μια σημαντική Γαλλίδα κοινωνιολόγος (δεν τη γνώριζα), οπότε είπα να του δώσω μια ευκαιρία. Ε λοιπόν, σαν κριτική του woke φαινομένου, είναι εξαιρετική. Περιγράφει συνοπτικά αλλά με πληρότητα σε τι συνίσταται και πώς εκδηλώνεται, το εύρος του και τις παρανοήσεις του. Επιδεικνύει διαυγή σκέψη, χρησιμοποιεί σαφή γλώσσα και εντοπίζει λεπτές διακρίσεις που καθιστούν την κριτική της αποτελεσματικότατη. Απέναντι στην κοινοτιστική και ταυτοτική woke αντίληψη αντιτάσσει τις αξίες του γαλλικού ρεπουμπλικανισμού, την ελευθερία, τον ορθολογισμό, τον οικουμενισμό και την κοσμικότητα. Καταδεικνύει εν τέλει και προειδοποιεί ότι ένας ακτιβιστικός ολοκληρωτισμός, χωρίς κρατική εξουσία, μπορεί να υπάρξει.
Μου έλειψε όμως η διαλλακτική προβληματική. Ενώ περιγράφει με μεγάλη ακρίβεια αυτό που βλέπω να συμβαίνει στο επάγγελμά μου, στην ακαδημία και την έρευνα, σε θεσμούς του εξωτερικού, στον γενικότερο κοινωνικό περίγυρο και με βοηθά να οργανώσω και να διευκρινίσω τις σκέψεις μου, εν τούτοις το καταφέρνει γιατί έκλινα ήδη διαισθητικά και αξιακά προς την κοσμοθεωρία της. Πρόκειται για ένα βιβλίο που απευθύνεται σε όσους ήδη αναγνωρίζουν ένα πρόβλημα με το λεγόμενο wokeness και δε συζητά με επιείκεια την αντίθετη άποψη. Δεν είναι αυτός ο σκοπός του βιβλίου, ωστόσο θα ήθελα να διαβάσω κάποια στιγμή κάτι πιο ισορροπημένο.

[Kostas Kanellopoulos · Rating 4 out of 5]

Εξοχη αποδόμηση της ανοησίας γουοκ ατζέντας με προοδευτική ρητορικη.

Μείον ένα αστεράκι για τον άθλιο ακροδεξιο εκδότη Καραμπελια

[Mélodie · Rating 3 out of 5]

Alors franchement j’ai adoré lire cet essai. J’ai trouvé qu’il tenait la route globalement et j’étais plutôt d’accord dans l’ensemble, je pense que ça aussi je le relirai plus tard avec plus de recul. J’enlève quand même deux étoiles parce qu’il y a des points que j’ai trouvé un peu limites et pas hyper cohérents selon moi. Je sais pas si c’est moi mais j’ai eu l’impression qu’elle défendait vachement l’islamophobie? Dans le sens où elle disait que les gens faisaient pas l’amalgame entre islam et islamisme radical mais justement j’ai eu l’impression qu’elle mélangeait plein de choses. Genre le port du voile encore une fois, je ne COMPRENDS pas qu’on en fasse tout un plat. Je n’arrive vraiment pas à comprendre le fait qu’on le diabolise sous prétexte que ça serait une marque d’islamisme radical?? A un moment elle dit que les “islamo-gauchistes” (bon déjà, au secours ce mot) défendent le port libre du voile en France alors que des femmes en Iran se battent pour ne pas le porter donc que les premiers sont pas légitimes mais?? C’est la première à parler de contextualisation et il me semble bien que l’Iran et la France ont des contextes différents non? Peut être que les femmes en Iran se battent pour qu’on arrête de leur imposer quelque chose peut être (en l’occurrence le port du voile)?? Après je suis pas hyper calée sur le sujet mais ça m’a juste gonflée encore une fois cet espèce de focus sur l’Islam sous couvert de défense des valeurs de laïcité. Ah oui parce qu’aussi être islamophobe c’est pas comparable au fait d’être antisemite soit disant parce qu’être musulman tu le choisis et tu peux le changer alors qu’être jujf non. Mais ça justifie pas de discriminer quelqu’un même si c’est leur choix que je sache??? C’est pas illégal d’être musulman quand même??? Enfin bref tant de questions auxquelles je n’aurai pas de réponses

[Emmanuel macron · Rating 1 out of 5]

Lecture de clebard

[Stéphane · Rating 5 out of 5]

Un livre remarquable et courageux par les temps qui courent. Une démonstration limpide des dimensions totalitaires du wokisme.