Dit is jouw tijd

by Bertram Koeleman

Wanneer zijn vader overlijdt en herinneringen hem terugdrijven naar zijn jeugd, raakt Mart Rebius ervan overtuigd dat hij iets essentieels over zijn verleden is vergeten. Geobsedeerd door visioenen en halve herinneringen besluit hij tot een reconstructie. Hij koopt zijn ouderlijk huis, huurt acteurs in als zijn familie en laat ze de middag van zijn zesde verjaardag naspelen. Op dat feestje is er iets belangrijks gebeurd, gelooft hij. Iets wat hem toegang zal geven tot een deel van zijn leven dat tot nu toe onbereikbaar is geweest. Al snel volgen raadselachtige gebeurtenissen elkaar in hoog tempo op, Mart gaat twijfelen aan zijn herinneringen. Heeft hij alles verzonnen?

Dit is jouw tijd is een intense verkenning van een leven en een spannende roman over de verwevenheid van identiteit en herinnering. Zijn we het product van ons verleden, of zijn we het product van wat we ons herinneren?

Genres: Fiction, Roman

234 pages, Kindle Edition

Published February 20, 2024

About the author

Bertram Koeleman (1979) is inkoper bij boekhandel H. de Vries in Haarlem. Hij studeerde Engelse taal- en letterkunde en debuteerde in 2013 met de roman De huisvriend. Begin 2016 verscheen zijn verhalenbundel Engels voor leugens.

Reviews

[Jan Koster · Rating 4 out of 5]

Verzwegen, maar niet helemaal vergeten

Ooit is er iets in het leven van Mart Rebius, de hoofdpersoon van Dit is jouw tijd door Bertram Koeleman voorgevallen. Zijn probleem is dat hij niet weet wat, maar wel dat het ingrijpende invloed heeft gehad op zijn leven. Af en toe is er een hint, een opmerking die iemand ontglipt, andere aanwijzingen dat iets voor hem verborgen blijft. De dood van zijn vader, Mart is dan tweeënveertig, maakt iets in hem wakker en hij gaat wroeten in zijn verleden. Wat houdt zijn omgeving voor hem verzwegen?

Dat doet hij op een wel heel bijzondere manier. Op zijn zesde verjaardag is er iets gebeurd, maar wat? Aan de hand van foto’s start hij met de reconstructie van die dag, hij wil hem naspelen, alle details moeten kloppen. De plek moet hetzelfde zijn. Daartoe koopt hij het huis waarin hij toen woonde door de huidige bewoners uit te kopen. De inrichting moet identiek zijn aan die van toen. De foto’s gebruik hij om acteurs in te huren die zo goed mogelijk lijken op de aanwezigen van destijds.

Het klinkt obsessief en dat is het ook, hoewel hij er zelf al een handje van heeft om met het verleden bezig te zijn. Mart organiseert feesten in de stijl van de jaren negentig toen hij achttien was en vergat om te leven. Ook hierbij moet alles kloppen: aankleding, muziek, mobieltjes zijn verboden. Je begint je af te vragen of hij wel in staat is om in het hier en nu te leven, een vraag waarop Koeleman geen antwoord geeft. In dat opzicht doet de titel Dit is jouw tijd raadselachtig aan. Op wie heeft dat betrekking?

Antwoorden krijgt hij niet door die dag na te spelen, maar hij voelt wel dat hij dichterbij komt. Mart denkt te weten dat hij voor antwoorden zijn moeder nodig heeft. De tijd begint te dringen als zij ziek wordt en uit onderzoek blijkt dat het een aflopende zaak is met haar.

Lang blijft Dit is jouw tijd heerlijk geheimzinnig, duister zelfs. Veel vragen blijven onbeantwoord. Wat doet Mart in het dagelijks leven, waar haalt hij de tijd vandaan om met dat verleden bezig te zijn? Hoe komt hij aan het geld om wekelijks dure feesten te organiseren en hoe komt hij aan het geld om zijn ouderlijk huis terug te kopen en te voorzien van nostalgische inrichting?

Soms heeft het trekjes van magisch realisme. De vrouwelijke makelaar die hem het huis verkoopt, is zes jaar lang zijn buurmeisje geweest. Hij is haar compleet vergeten, zij hem niet. Op een gegeven moment is er aan ambulancebroeder nodig omdat een van de acteurs een hartaanval krijgt op de nagespeelde verjaardag. Deze man duikt ook op bij die feestjes, maar blijkt later ook meer te weten van de familie Rebius uit de tijd dat hij bij de nabijgelegen tbs-kliniek werkte.

Dat werkt heel lang sterk, zolang Dit is jouw tijd een abstract en geheimzinnig boek is. Als de ontknoping nabij is, werkt dat niet meer zo goed. Ontknoping, dat duidt ineens op een plot en zo ontwikkelt het zich ook. Zijn moeder overlijdt, de verzwegen gebeurtenis uit het verleden wordt onthuld. Iedereen weet ervan, inclusief de ingehuurde acteurs. Maar, hoe dan? Zij wel en hij niet? Dat is raar.

Die onevenwichtigheid tussen de concrete antwoorden en de onbeantwoorde vragen is het enige zwaktepunt van Dit is jouw tijd. Misschien was het wel beter geweest om de vragen niet te beantwoorden en de lezer helemaal in het ongewisse te laten.
Stilistisch is het sterk, zonder franje en tierelantijntjes, je blijft geregeld hangen bij opmerkingen en zinnen waar je verder op wilt kauwen. Kortom, er valt genoeg te genieten en om meerdere redenen is Dit is jouw tijd een boek om te herlezen, om te ontdekken waar Koeleman allerlei aanwijzingen heeft verstopt en om dit mooie verhaal nog eens te beleven.

[Boudewijn · Rating 4 out of 5]

Op unieke wijze schetst Bertram Koeleman een universum waar mensen zonder problemen een hedendaags verleden kunnen construeren door een compleet decor op te zetten die ze terugbrengt naar de jaren '90 en de jaren '70/80 waarin de hoofdpersoon Mart Rebius opgroeide.

Veel blijft onbesproken - welk beroep voert Mart eigenlijk uit, wat zijn al die feesten die hij in zijn huis reconstrueert en hoe krijgt hij het voor elkaar (en kan hij het betalen) door zijn ouderlijk huis compleet te herscheppen?

Deze wonderlijke wereld in combinatie met het plot deed mij blijven lezen. Een heel bijzondere roman die mij een beetje deed denken aan het magisch-realisme van Lampe. Zijn persoonlijke groei, de naderende dood van zijn moeder, alles wordt heel realistisch beschreven. Geniaal in al zijn eenvoud.

[Annet · Rating 4 out of 5]

Een even onwaarschijnlijke als realistische roman. Het is een boek met een raadsel dat spanning oproept en je doet verlangen naar opheldering. Die komt er ook: eind goed, al goed.
De transactionele analyse speelt een grote rol: hoe is de hoofdpersoon geworden wie hij is? Wat is zijn 'script'? Wat gebeurde er in zijn jonge jaren? Wie had daarin welke rol? Een mega-familieopstelling, tot in het absurde uitgevoerd: een beetje grotesk vond ik het wel.

[Kirsten Paoline König · Rating 3 out of 5]

Het begin is erg sterk, waarin ook de nogal bizarre plotwendingen geloofwaardig overkomen - als een vervreemdende film waar je naar kijkt met sterke 'Truman Show' vibes en 'Goodbye Lenin' echo's (moge duidelijk zijn dat dit laatste project vele malen sterker is).

Zo rond het midden verliest de roman mijn aandacht, waarin ook personages als Ellen en Leon hun intrede doen en wat sluimert dat zij hoofdpersoon Mart wel kennen en hij geen benul heeft. Ik merk dat ik mijn oog vanaf dat moment vooral op het plot richt en om de ruis heen wil lezen, omdat de kleine ontdekkinkjes die de hoofdpersoon doet maar geen deel gaan uitmaken van een groter geheel met duiding.

In het echte leven is het plot behoorlijk dramatisch (levensontwrichtend, met name voor de personen om Mart heen), maar na de hele santenkraam van reenactment van een complete era waarin kosten nog moeite gespaard zijn, was het voor mij nogal underwhelming.

Het had haast sterker aangevoeld wanneer elk van de personen niet had gezwegen, maar door de omstandigheden Mart daadwerkelijk steeds of chronisch zou vergeten hoe de boel in elkaar steekt. Hoe komt hij aan al het geld zonder ooit te werken, waarom is hij zijn buurmeisje compleet kwijt, waar is de drijfveer zich volledig in de geschetste romance te verliezen. Dit laatste lijntje komt overigens totaal niet geloofwaardig uit de verf, cringe.

Ik denk dat ik het boek sterker had gevonden wanneer het plot waarvan je langzaam gaat geloven dat het hysterisch moet zijn dat ook was geweest en de verteller (Mart) nog minder geloofwaardig. Het is wel een boek waar je lekker vlot doorheen bent dankzij de schrijfstijl, met universele thema's als familie, scheiding en verlies: prima voor de lijst als je bedenkt dat de hoofdpersoon weliswaar veertig is geweest maar het plot zich voornamelijk afspeelt rond zijn jeugdherinneringen.

[Marit · Rating 3 out of 5]

Wil je andere lezers laten schrikken met een bizar plot? Dan moet je dit boek lezen!

Koeleman zet de lezersverwachtingen lekker buitenspel en maakt het plot grootser en grootser. Tegelijkertijd moet je daarvoor wel nauwkeurig en rustig lezen. Als je dat niet doet, dan mis je supersubtiele hints.
Het einde voelde lichtelijk onbevredigend. Veelgestelde vragen werden niet beantwoord en ongestelde vragen werden wel beantwoord. Het ijzersterke concept kan dat voor mij niet helemaal compenseren, vandaar drie sterren.

[Yo · Rating 2 out of 5]

Mwah, kon hier niet zoveel mee. Vervelend personage, en vooral ook een vreemde en voor mij ongeloofwaardige premisse. Je ouderlijk huis kopen en acteurs inhuren bij wijze van EMDR-therapie tegen onbekend en dus onverwerkt trauma, kom er maar eens op. Maar voor de minder erge Droogstoppels mogelijk een heel diep en origineel verhaal.

[Eline · Rating 3 out of 5]

Boek gaat over Mart Rebius, begin 40. Het boek start met dat hij te horen krijgt dat zijn vader is overleden. Hij gaat meer over het verleden nadenken en krijgt bij de begrafenis een soort visioen dat er op zijn 6e verjaardag iets belangrijks is gebeurd dat bepalend is geweest, maar dat hij zich niet meer goed kan herinneren.
Geld speelt geen rol (de lezer weet niet waarom hij zo rijk is) en hij gaat het verleden 'naspelen'. Hij koopt het oude huis waar hij woonde op zijn 6e, richt het weer in zoals vroeger, en huurt acteurs in om te mensen te spelen die bij zijn verjaardag waren. Tamelijk absurd dus, maar daar houd ik op zich wel van :-)
Hij komt achter bepaalde dingen uit het verleden, maar het was niet helemaal wat hij dacht.
Leuk boek, maar ik zat aan het einde nog wel met te veel vragen en losse eindjes. Een beetje vind ik niet erg, maar dit was wel heel veel. Het boek zelf leest verder heel prettig en ik vond het verhaal ook briljant gevonden.

[Anton Segers · Rating 2 out of 5]

Het thema van deze roman - het belang van herinneringen in de vorming van je identiteit - wordt boeiend aangebracht, en met een slim gebruikte witte vlek waardoor je nieuwsgierig verder leest.
Maar echt betrokken raakte ik zelden. Er stonden me flink wat onwaarschijnlijkheden in de weg qua plot, en de protagonist is een heel rare, ongemakkelijke mix van koele oppervlakkigheid en sentimentaliteit.

[Kees van Duyn · Rating 4 out of 5]

Bij het tijdschrift De Gids zette Bertram Koeleman zijn eerste schreden op het literaire pad, want hierin verscheen zijn debuutverhaal Haverkort de vlinder. Als romanschrijver debuteerde hij in 2013 met De huisvriend, dat meteen werd genomineerd voor de Anton Wachterprijs. Zijn in 2024 verschenen roman Dit is jouw tijd, waarin herinneringen en verleden als een rode draad door het hele boek heenlopen.

Kort na zijn tweeënveertigste verjaardag hoort Mart Rebius van zijn moeder dat zijn vader is overleden. Op diens begrafenis herinnert hij zich een voorval op de dag dat hij zes jaar oud werd. De exacte toedracht daarvan weet hij niet meer, wel is hij ervan overtuigd dat het iets belangrijks moet zijn. Om dit alles te achterhalen, besluit hij om zijn zesde verjaardag te reconstrueren. Hiervoor koopt hij zijn ouderlijk huis terug, huurt enkele acteurs in en gaat aan de slag. Langzaam komen enkele herinneringen terug, maar zijn twijfel of ze allemaal kloppen wordt steeds groter.

De eerste zin van de roman, waarin verteld wordt dat het verleden van Mart Rebius na zijn tweeënveertigste verjaardag begint, maakt de lezer al meteen nieuwsgierig. Vragen als waarom dat zo is, komen bovendrijven. Desondanks kun je je niet aan de indruk onttrekken dat hij de huidige tijd – het is niet bekend in welk jaar of welke periode de plot zich exact afspeelt – ondanks zijn leeftijd nog steeds niet omarmd heeft. Een van de argumenten daarvoor is het feit dat hij iedere maand een feest organiseert met de jaren negentig van de vorige eeuw als thema, alle moderniteiten zijn daarbij uit den boze. De reconstructie van zijn zesde verjaardag is een extra verklaring om dit te denken, want door zijn obsessie om te achterhalen wat die dag gebeurd is, loopt als een dikke rode draad door het verhaal heen.

Omdat de roman volledig vanuit het perspectief van de veertiger wordt verteld en zijn herinneringen een belangrijke rol spelen, krijgt de lezer een bijzonder goed beeld van hem. Zo komt hij over als een behoorlijk eenzelvige man die het liefst alleen door het leven gaat. Desondanks hangt er nog iets mysterieus om hem heen, want wat nergens naar voren wordt gebracht, is wat hij in het dagelijks leven doet en hoe hij al zijn bezigheden bekostigt. Hij moet eigenlijk wel bemiddeld zijn, maar dat kom je niet te weten. Zijn hang naar wat geweest is, is echter geen belemmering voor zijn ontwikkeling als persoon. Gaandeweg de plot verandert hij in een enigszins minder introvert individu, voor een groot deel is dit zonder meer te danken aan zijn missie. Ook de meeste andere personages hebben hun eigen eigenaardigheden, hetgeen hen bijzonder en enigszins markant maakt.

Het naspelen van Marts zesde verjaardag zorgt voor verschillende bizarre situaties die zo nu en dan verwarrend kunnen zijn. De lezer heeft op die momenten niet meteen in de gaten of deze scènes bij de reconstructie horen of dat ze zich in de fictieve werkelijkheid hebben afgespeeld. Het heden en verleden lijken zich dan met elkaar verweven te hebben. De overgang van de ene naar het andere voorval is eveneens niet altijd duidelijk, het gaat op die momenten te drastisch. Een witregel had dit kunnen voorkomen. Uiteindelijk geeft de hele toneelspelerij geen adequate antwoorden op diverse vragen, hoewel er wel degelijk het een en ander naar voren komt. Over het algemeen verrassend, maar in een enkel geval in de lijn der verwachting.

Dit is jouw tijd is een roman die de lezer terugvoert naar de jaren negentig en daardoor een aantal herkenbare en nostalgische kenmerken herbergt. Koeleman weet, mede dankzij zijn scherpe schrijfstijl, de lezer continu te boeien en laat hem nadenken over de verwevenheid van het heden en verleden.

[Susanne Koster · Rating 4 out of 5]

Dit is jouw tijd is het eerste boek dat ik lees van Bertram Koeleman en eerlijk gezegd moest ik nogal wennen aan zijn manier van schrijven. Uiteindelijk valt alles waarvan ik halverwege dacht: waar gaat dit over? op zijn plek en ben ik om. In Dit is jouw tijd neemt de hoofdpersoon, de veertigjarige, nostalgische Mart Rebius, ons mee op een intrigerende reis door zijn jeugdherinneringen.

Het verhaal begint wanneer zijn vader overlijdt en Mart plotseling geconfronteerd wordt met een sterk gevoel dat er iets dramatisch tijdens zijn jeugd is gebeurd. Hij weet zelfs zeker dat het rond zijn zesde verjaardag moet zijn geweest. Hoewel zijn moeder zegt echt niet te weten waar hij het over heeft, besluit ze hem wel te helpen in zijn zoektocht. Die zoektocht neemt extreme vormen aan, want Mart besluit zijn ouderlijk huis te kopen (blijkbaar heeft hij geld genoeg, hoewel niet duidelijk wordt hoe hij daaraan komt) en het in te richten zoals het er in zijn herinnering vroeger uit zag. De spullen hiervoor koopt hij op marktplaats of vindt hij terug op zolder.
Lees mijn hele recensie op:
https://boekenbijlage.nl/bertram-koel...

[Mirjam Stoppels · Rating 3 out of 5]

Wat me aansprak in dit boek was het unieke concept: iemand huurt acteurs in om zijn 6e verjaardag na te spelen, omdat hij het idee heeft dat daar iets belangrijks gebeurd is. Maar het kon me toch net niet genoeg boeien, en misschien kwam het ook daardoor dat ik op het laatst niet de eindjes aan elkaar kon knopen (hoewel ik dit ook wel terugzie in andere reviews). Er kwam een plot twist, maar ik zag niet in wat die te maken had met de 6e verjaardag. Eigenlijk werd de hoofdvraag van het boek dus niet beantwoord (maar dat kan dus ook aan mij liggen). Ook bleef ik nog met andere vragen zitten, hoewel het denk ik wel bewust is dat er weinig wordt verteld over het werk en vermogen van de hoofdpersoon.

[A.c. Wallast · Rating 3 out of 5]

Boek over een man (Mark Rebius), die meent dat er iets gebeurd is rondom zijn 6e verjaardag, dat voor hem verzwegen wordt. Om daar achter te komen speelt hij dit verleden na met zijn moeder en acteurs die de plaats van overleden familie innemen. Gevolg is dat dit gespeelde verleden steeds verder voort woekert in het heden.
Het idee voor deze opzet is origineel maar ook curieus. Mij heeft dit boek niet kunnen boeien. Er zullen stellig mensen zijn voor wie dat niet geldt.

[Rebecca Rijnders · Rating 3 out of 5]

Ik vond het een verhaal nogal een tour de force, erg ‘bedacht’. Niet heel geloofwaardig en ook qua schrijfstijl weinig onderscheidend. Het raakte me dan ook nergens, terwijl het toch om zeer ingrijpende gebeurtenissen gaat. Maar toch 3 sterren omdat het wel origineel en bovengemiddeld is, dus zeker niet slecht en wel onderhoudend.

[Martine Geerardyn · Rating 4 out of 5]

Knap en origineel verhaal over verdrongen jeugdherinneringen, mooi geschreven.

[Margreeth · Rating 4 out of 5]

Knap verteld verhaal. Jeugdherinneringen blijven altijd een rol in je leven spelen. Origineel uitgewerkt en een bijzonder plot.

[Xroldx · Rating 4 out of 5]

Een volslagen geslaagde roman over tijd, identiteit en originelen.

[Klara · Rating 3 out of 5]

Een aardig maar ongeloofwaardig verhaal met weinig diepgang, dat je gauw weer vergeet: Dit (lezen) is (zonde van) jouw tijd.

[Inno van Lieshout · Rating 3 out of 5]

Een heel origineel verhaal dat met veel woorden verteld wordt. Van mij had het korter gemogen.