Η λαϊκότητα της κρητικής λογοτεχνίας

by Μπάμπης Δερμιτζάκης

Η κρητική λογοτεχνία έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, μοναδικό σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη λογοτεχνία: τη λαϊκότητα της. Μόνο στην κρητική λογοτεχνία υπάρχει ένα έργο όπως ο Ερωτόκριτος - το κορυφαίο αριστούργημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας κατά τον Σεφέρη - που αγκαλιάστηκε από το λαό και έγινε τραγούδι. Το ίδιο έγινε και με την Ερωφίλη, τη Θυσία του Αβραάμ, και τόσα άλλα αριστούργηματα της κρητικής αναγέννησης.
Στο έργο αυτό εκτίθεται η ιστορία της κρητικής λογοτεχνίας, ενώ ταυτόχρονα ανιχνεύονται οι όροι και οι προϋποθέσεις που την έκαναν αγαπητή στον απλό κρητικό λαό.
Η ιστορία αυτή φτάνει μέχρι τα δύο αριστούργηματα του Μιχάλη Διαλυνά, τον Καπετάν Καζάνη και την Κριτσοτοπούλα, που, όπως και τον Ερωτόκριτο, πολύς κόσμος τα ήξερε απ' έξω.
Τα έργα αυτά αποτελούν ενα όριο. Στο εξής η κρητική λογοτεχνία, συμπορεύεται με τη γενικότερη νεοελληνική λογοτεχνία όταν δεν αυτόπεριορίζεται σε μια απλή ηθογραφία. Ο λαός παύει να μαθαίνει πια τα έργα των κρητών συγγραφέων απ' έξω. Εξάλλου, στην πλειοψηφία τους είναι πεζά.
Όμως τα σημεία της μετάβασης και στη μορφή και στο περιεχόμενο του έργου, είναι ορατά. Η σύγκριση των τυπωμένων κειμένων με μια καταγραμμένη προφορική αφήγηση ήταν εξαιρετικά γόνιμη για την εξαγωγή συμπερασμάτων, ως προς τη φύση αυτής της μετάβασης, αλλά και ως προς τα στοιχεία που κάνουν μεγάλα έργα αγαπητά στο λαό.

143 pages, Paperback

Published January 1, 1990

About the author

Γεννήθηκε στην Ιεράπετρα της Κρήτης το 1950. Τέλειωσε το Τμήμα Αγγλικών Σπουδών (1972) και το Φιλοσοφικό Τμήμα (1976) του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1993 πήρε εκπαιδευτική άδεια για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ίδιου πανεπιστημίου, την οποία υποστήριξε το 1996. Θέμα της οι αφηγηματικές τεχνικές. Εργάστηκε επί δεκαετία ως καθηγητής αγγλικών σε διάφορα φροντιστήρια. Από το 1982 εργάζεται στη δημόσια μέση εκπαίδευση ως φιλόλογος. Από τον Μάρτη του 2003 είναι σχολικός σύμβουλος φιλολόγων στην Α΄ Αθήνας. Έχει δημοσιεύσει διάφορες εργασίες, κυρίως πάνω σε θέματα νεοελληνικής φιλολογίας, καθώς και πολλά βιβλιοκριτικά σημειώματα. Έχει συμμετάσχει σε διάφορα συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει μεταφράσει δέκα βιβλία από Αγγλικά, Γαλλικά και Γερμανικά, και έχει δημοσιεύσει δικά του. Ήταν επίσης στη συγγραφική ομάδα του εγχειριδίου της "Θεατρολογίας" που διδάσκεται στην Α΄ Λυκείου. Ξέρει οκτώ ξένες γλώσσες: Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Ιταλικά, Πορτογαλικά, Ρώσικα και Κινέζικα. Επίσης παίζει κρητική λύρα. Είναι παντρεμένος και έχει ένα γιο.