Het eiland van Anna

by Eva Vriend

De aangrijpende geschiedenis van Schokland en de zoektocht naar een verloren thuis. Eva Vriend laat zien hoe het verhaal van het voormalige Zuiderzee-eiland tot op de dag van vandaag doorwerkt.

Anna Diender werd er niet geboren, maar ze voelde zich er in alles mee verbonden. Met Schokland, die magische plek midden in de strakke Flevopolder. Lange tijd was Schokland een levendig visserseiland in de Zuiderzee. Het was de thuishaven van Anna’s grootouders. Tot de overheid in 1859 besloot om het eiland te ontruimen. Later, met de afsluiting en inpoldering, verdween het voorgoed van de kaart. Maar dit betekende allerminst het einde van het Schokker verhaal voor Anna en voor vele duizenden nazaten. In Het eiland van Anna laat Eva Vriend zien hoe de geschiedenis generaties lang kan doorwerken. Aan de hand van de gewone vissersdochter brengt ze het verdwenen eiland tot leven. Ze vertelt over de ontberingen, de vele overstromingen en de dramatische ontruiming. Over wortels, migratie en identiteit. Maar bovenal gaat het over hoe iedereen op zoek is naar een ‘thuis’. En dat kan ook, zoals bij Anna, een eiland zijn dat allang niet meer bestaat.

Genres: Nonfiction, History, Ebooks, Audiobook

285 pages, Paperback

First published March 21, 2024

About the author

Eva Vriend (Noordoostpolder, 1973) is schrijver en historicus. Ze groeide op als boerendochter in Luttelgeest, studeerde geschiedenis in Groningen en werkte voor diverse media. Ze is auteur van de bestsellers Het nieuwe land (2012), De helpende hand (2016) en Eens ging de zee hier tekeer (2020).

Naast haar werk als schrijver geeft Eva freelance les aan de School voor Journalistiek in Zwolle en begeleidt ze een Schrijfgroep in de Penitentiaire Inrichting in Lelystad. Ze publiceert af en toe in tijdschriften als De Groene Amsterdammer en Hard Gras.

Eva geeft in het hele land lezingen over haar werk en is regelmatig te gast op radio en tv.

Voor haar boeken baseert ze zich op historisch onderzoek en vele interviews, meestal met oudere mensen. Filterkoffie drinken met senioren is een van haar favoriete bezigheden. Haar nieuwe boek gaat over Schokland (2024)

Deze foto is voor promotionele doeleinden rechtenvrij te gebruiken bij vermelding van de fotograaf, Jelmer de Haas. 

Reviews

[Johanna · Rating 3 out of 5]

Als je, zoals ik, in één van de dorpen binnen de gemeente Noordoostpolder woont, dan ontkom je bijna niet aan de verhalen en herinneringen over vroeger. Zelfs al is dit stukje Nederland pas zo'n 80 jaar oud, er hangt een hele geschiedenis mee samen. En daar hoort onlosmakelijk ook de eeuwenlange geschiedenis van het voormalige eiland Schokland bij.

Daarom bracht Het eiland van Anna van Eva Vriend voor mij inhoudelijk qua feiten niet veel nieuws, maar het zorgde wel voor een veel meer persoonlijke beleving van de geschiedenis van de familie van Anna (de familie Diender) en vele andere families van Schokland. Door mijn bekendheid met de plaatselijke situatie (bijvoorbeeld de Lichtwachterswoning waar de schrijfster op zolder aan haar schrijfproject werkt) is zo'n boek extra interessant.

Het is ook wel verbijsterend om te lezen over zo veel armoede, zo veel menselijk drama, zo veel bureaucratie over de hoofden van de mensen heen en tegelijk is het fijn om te lezen over de enorme verbondenheid die Schokkers en nu nog de Schokkernazaten met elkaar voelen.

Het eiland van Anna verdient een groot lezerspubliek. Ik vond het eerlijk gezegd soms wel een beetje taai om doorheen te komen met alle feitelijke informatie en ik had af en toe wat moeite om de diverse generaties en familieleden uit elkaar te houden, maar dat is naar mijn mening ook niet het belangrijkste in het boek. Het gaat om een nog steeds interessant en vaak onderbelicht stukje vaderlandse geschiedenis. En kennis over het verleden kan helpen om het heden beter te begrijpen. Het maakt mij, hier in de Noordoostpolder, nog weer extra bewust van het feit dat het hier kunnen wonen en werken niet altijd vanzelfsprekend is geweest.

Een uitgebreidere leeservaring kun je vinden op mijn lees- & leefblog: Van arm eiland tot werelderfgoed.

[Bas · Rating 5 out of 5]

Wat een werk is in dit boek gaan zitten. Interviews, bezoeken aan de plekken waar Schokker nazaten wonen, archiefonderzoek…
Eva Vriend beschrijft haar zoektocht naar Anna Diender en haar familie. Anna Diender was een Brunneper, altijd vrijgezel gebleven vrouw met wortels op Schokland. De auteur relateert het verhaal van Anna aan algemenere bespiegelingen over migratie en over hoe de verschillende generaties daarmee omgaan.
Eva Vriend is streng voor zichzelf: soms verliest ze zichzelf in bespiegelingen over hoe Anna’s leven (en dat van haar voorouders) moet hebben gevoeld, maar ze fluit zichzelf dan terug en blijft bij de feiten. Tegelijkertijd krijgen we ook het nodige mee van haar eigen zoektocht en dat maakt het wel weer mooi persoonlijk.
Een knap gecomponeerd boek, met een hoop fascinerende personages. Op de site van Eva Vriend staan opnames van een zingende en pratende Anna, die het nog wat dichterbij, wat levender maken.

[Francien · Rating 3 out of 5]

Leuk boek om een keer te lezen als je op Schokland bent geweest. De parallellen die getrokken worden met hedendaagse migratie vind ik soms wat vergezocht

[Henny · Rating 2 out of 5]

Meer onderzoeksverslag. Vooral voor nazaten van Schokland- bewoners. Matige schrijfstijl

[Fenna · Rating 3 out of 5]

Ik had meer een verhaal verwacht in plaats van alleen maar info.
Maar de onthullingen op de laatste paar bladzijden maakten het wel vermakelijk

[weaverannie]

Boeiend verhaal over het einde van het eiland Schokland, en daarnaast ook van de Zuiderzee. Welke gevolgen dat had voor de bewoners van het eiland? Waar kwamen ze terecht? Hoe voelden ze zich daarbij?
Dit alles aan de hand van het verhaal van het Schokker meisje Anna, haar voorouders en nazaten.
Anna Vriend schrijft graag en bevlogen over de oude Zuiderzee en ik lees haar boeken met veel belangstelling en plezier.

[Pyramidhead · Rating 3 out of 5]

Een bijzonder inkijkje in het leven van de familie Diender en in de geschiedenis en identiteit van Schokland en de Schokker bevolking, maar ook in de verdere geschiedenis van de Zuiderzee.
Na verschillende zeiltrips over de voormalige Zuiderzee, een bezoek aan Schokland en aan verschillende musea, waaronder het herbouwde huisje van Anna Diender in het Zuiderzeemuseum, wekte dit boek mijn verdere interesse voor het thema Schokland.

Soms werd het narratief voor mijn gevoel een beetje langdradig of het bleef te lang hangen op één specifiek onderwerp, maar andere delen van het boek waren erg interessant en zogen me echt mee in de beleving van het Schokkerverhaal.

[Sigrid · Rating 4 out of 5]

In mijn stamboom ontdekte ik een Schokker achternaam en dat maakte dit wel heel bijzonder om te lezen. Wat een leven hebben deze mensen gehad op Schokland en wat een aanpassingsvermogen moeten de Schokkers gehad hebben na het achterlaten van ‘hun’ eiland. Mooi aan het boek vond ik dat Eva Vriend niks of heel weinig opvult, bij de feiten blijft en toch ‘gevoel’ opneemt in het verhaal. Sommigen zullen iets als ‘sense of place’ maar overdreven vinden, maar de meesten van ons herkennen het gevoel van ‘ergens horen’ wel.

[Carla · Rating 4 out of 5]

3.5 sterren
Ik heb jaren in de Noordoostpolder gewoond en mijn zus heeft paarden staan op Schokland, dus ik kom er nog wel eens. Natuurlijk ken ik in grote lijnen het verhaal van Schokland, maar het is interessant hier meer over te lezen. En parallellen te lezen met immigranten uit onze tijd.
Eva Vriend heeft veel onderzoek gedaan, mensen gesproken. Zo nu en dan wat van de hak op de tak, maar met plezier naar de vele details geluisterd.

[Willeke de Boer · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk 2,5 ster, dus afgerond 3. Ik heb me vooral verkeken op het feit dat het boek geschreven is als een soort onderzoeksverslag. Verder begon het leven van Anna pas op 2/3 van het boek, maar goed... het gaat ook over Schokland. Wel leuk om meer over Schokland te weten te komen en triest dat het leven daar zo zwaar was.

[Connie53 · Rating 4 out of 5]

In dit boek wordt de geschiedenis van Schokland en zijn bewoners en hun nazaten beschreven wat een mooi historisch overzicht vormt.
Schokland was een eiland in de Zuiderzee. Het was in het verleden al meerdere keren overstroomd en werd door de eeuwen heen steeds kleiner. De bewoners waren voornamelijk vissers en hun families. Uiteindelijk werd in 1859 door de overheid besloten om de eilanders weg te halen en onder te brengen in verschillende andere dorpjes rond de Zuiderzee. Ze kregen een kleine vergoeding en mochten hun huisjes afbreken, meenemen en elders weer opbouwen.
De schrijfster neemt ons mee door alle generaties van Anna Dienders familie. Wat zij deden en hoe ze zich zelf staande hielden door alle tegenslag en armoede heen. Het waren grote gezinnen waar veel van de kinderen stierven voor ze volwassen waren. Door scheepsrampen kwamen ook vaak de vissers om het leven waardoor hun familie nog meer in de armoede wegzakten. Anna is in 1988 overleden. Een 7 maar hier een 8

[Nelly · Rating 4 out of 5]

Prachtig verhaal over de bewoners en hun nazaten van het voormalige eiland Schokland. Veel informatie over het harde bestaan van vissersfamilies aan de Zuiderzee. Een verhaal met universele thema's als migratie, integratie en je thuisvoelen. En van de grilligheid van de natuur ook voor de klimaatcrisis van nu. Voor mij nieuw dat de Zuiderzee pas sinds de late Middeleeuwen is ontstaan. Jammer alleen dat er foto's worden beschreven van de Anna aan wie het verhaal wordt opgehangen maar dat die niet zijn opgenomen in het boek. De foto op de omslag is van een leeftijdgenoot. Mocht het niet van de nazaten misschien?

[Annette Koster · Rating 4 out of 5]

Eigenlijk 3.5. maar die mogelijkheid is er niet. Een interessant boek over een geschiedenis waar ik eigenlijk vrijwel niets van wist. De ontruiming van Schokland in 1859 en hoe het daarna verder ging. Eva Vriend vertelt het verhaal adhv een vrouw, Anna Diender. Ze beschrijft hoe ze het onderzoek gedaan heeft en steeds een stapje verder komt. Ze praat met veel nazaten van Schokkers, maar ze zingt ook mee met een koor van Schokkers en organiseert verhalenbijeenkomsten. Ook interessant is hoe ze het verhaal van de integratie van de generaties Schokkers en de zoektocht naar behoud van de identiteit in een groter kader zet. Soms vind ik dat ze er iets teveel om heen kletst.
Maar het boek heeft wel gemaakt dat ik een keer naar Schokland en museum Schokland wil en ook dat ik me realiseer welke impact het afsluiten van de Zuiderzee en het creëren van nieuwe polders op oude ' eilanders' en op de vissers gehad heeft.

[Saskia · Rating 4 out of 5]

Dit zijn eerlijk gezegd niet zo snel de boeken die ik zelf snel zou kiezen in de bibliotheek of boekwinkel. Maar nadat “Eens ging de zee hier te keer” al een poos terug in de bookchoice selectie zat en ik dit boek met veel plezier luisterde, wist ik dat ik dit boek ook zeker wilde gaan luisteren.

Het boek gaat over de geschiedenis en zijn bewoners van het eiland Schokland. Eva heeft het mooi beschreven. Het gevoel van de bewoners en zijn nazaten zijn prachtig vastgelegd, de problemen en armoede waar de Schokkers mee te maken hadden. Ik heb dit boek echt met veel plezier geluisterd. Een aanrader voor iedereen die interesse heeft in de Nederlandse geschiedenis!

[Annet · Rating 3 out of 5]

Eva Vriend dook in de geschiedenis van Schokland, dat in 1859 werd ontruimd vanwege het toenemende overstromingsgevaar in de Zuiderzee. Anna is de 'ogensluiter' van de familie Diender. Zij overleed eind 20ste eeuw; aan de hand van haar levensverhaal en de overlevering van familieleden gaat Vriend twee eeuwen terug in de tijd, in het verleden van de Schokkers. Het is tevens een boek over migratie, identiteit en lotsverbondenheid.
Ik had gehoopt op een Suzanna Jansen-achtig boek. Helaas is Het Eiland van Anna met minder verbeeldingskracht en gevoel voor drama geschreven. Desondanks is het een interessant stukje Nederlandse historie.

[Hedwig · Rating 4 out of 5]

Wederom een fijn historisch boek van EVa Vriend die eerder ook al zo mooi over de geschiedenis van de Zuiderzee stadjes schreef. Deze keer gaat het over Schokland; het eiland dat in 1859 op last van de regering werd ontruimd omdat het water een te grote bedreiging vormde. In het boek wordt het verhaal van Anna Diender en haar voorouders onderzocht. Wat betekent het om een Schokker te zijn… mooi en lezenswaardig boek.

[Nienke Buist · Rating 2 out of 5]

het is een interessant verhaal over schokland en de schokkers (waar ik zelf eigenlijk helemaal niets over wist) maar ik kwam er lastig doorheen. dit kwam voornamelijk door de manier van schrijven en het opsommende karakter van het boek, er miste voor mij een flow ofzo. maaar: ik ben wel heel benieuwd naar schokland en ik wil binnenkort er wel een tripje heen plannen!

[Jaap Meindersma · Rating 4 out of 5]

Heel tof boek. Zo knap hoe de schrijfster het verhaal van Schokland verweefd met de geschiedenis van één familie, haar eigen poldergeschiedenis en de theorie van migratie.

[Judith · Rating 4 out of 5]

Goed geschreven en heel leesbaar verhaal. Interessant vanwege de geschiedenis en persoonlijk omdat het ook een zoektocht/beschrijving is van iemand die werkelijk bestond

[Kay-Leigh · Rating 3 out of 5]

Gelezen voor de boekenclub. Prima uitgevoerd, vlot leesbaar, wel af en toe een beetje te weeïg naar smaak

[Gerdien · Rating 3 out of 5]

Eva Vriend weeft het verhaal van Anna Diender, haar eigen ervaringen terwijl ze dit boek schrijft en historische bronnen knap tot een historie van Schokland.
Drie sterren omdat ik het nogal droog vond, maar dat is persoonlijk.

[Sjan · Rating 5 out of 5]

Wow wat een indrukwekkend boek. Over Anna, Schokkers en hun nazaten, maar ook over een connectie met je wortels, bewust en onbewust. Kwam wel binnen. ❤️

[Elma Voogdt · Rating 3 out of 5]

Het eiland Schokland in de Noordoostpolder is mij niet onbekend als inwoner van deze gemeente. Een bezoek aan museum Schokland en zijn omgeving staat dan ook met regelmaat op het programma. Vanwege deze bekendheid was ik dan ook nieuwsgierig naar het boek ” Het Eiland van Anna”. Je kunt immers nooit genoeg weten over de Vaderlandse geschiedenis en laten we wel weten over Schokland wordt weinig gesproken of geschreven.
Een boek gaat over de geschiedenis en een eiland en zijn bewoners. Voor wie niet bekend zijn met Schokland : Schokland was een eiland in de Zuiderzee. Sinds de drooglegging van de Noordoostpolder in 1942 maakt het deel uit van het vasteland van de huidige Nederlandse provincie Flevoland. Vanwege de archeologische rijkdom en geschiedenis is het gebied in 1995 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO geplaatst.

In dit boek leren en lezen we over dit eiland en dan voornamelijk veel over de Familie Diender, met als hoofdpersoon Anna. Via haar en haar familie wordt de lezer een beeld gegeven van hoe het leven was op het eiland ( visserseiland) en om maar wat eens te noemen : er was veel armoede, ellende door overstromingen, ziekte, geloofskwesties.

In 1859 werd Schokland ontruimd vanwege het toenemende overstromingsgevaar in de Zuiderzee. De bewoners werden uitgekocht, moesten met hun hele hebben en houwen elders gaan wonen en daar een nieuw bestaan opbouwen. Zo ook Anna Diender en haar familie. Al met al was het geen aangenaam leven, met zoveel ellende om je heen en dan door de overheid als een soort van speelbal gebruikt te worden.Verplaats je maar eens in deze voormalige bewoners, huis en haard verlaten en in den vreemde opnieuw beginnen….

Wat dan wel weer opviel in het leven van Anna en de andere Schokkers, was dat men ondanks alle kommer en kwel, nog wel wat van het leven probeerden te maken, vooral met heel veel zingen. Naast de geschiedenis van de Familie Diender ( Anna) is er ook ruimte voor het de nazaten, hoe het hun verging nadat ze elders hun heil moesten zoeken. Maar ook wordt er gezocht wat nu echt het ” Schokker” gevoel is….

Het boek vlotte met lezen voor mijn gevoel niet zo snel. Dit omdat het geen echte verhaallijn had. Het is geschreven als een onderzoekverslag of soort van naslagwerk. Dat zijn altijd boeken die wat meer tijd kosten. Ondanks dit minpuntje, kun je echter wel merken dat de auteur Eva Vriend een goede research voor haar boek heeft gedaan. Ze maakte gebruik van verschillende bronnen, die achter in het boek netjes weergegeven worden. Ja voor wie echt geïnteresseerd is de geschiedenis van dit Eiland kan daar interessante dingen vinden…

Opvallend in het boek was, dat Eva Vriend haar eigen schrijfproces betrekt in het boek, hoe ze aan haar informatie komt, hoe ze dat verwerkt, hoe ze zelf in de lichtwachterswoning zit te werken, de vele gesprekken met oud Schokkers. Je krijgt dus niet alleen de geschiedenis van Anna te lezen, maar ook een soort van kijkje achter de schermen van een schrijfproces.

Samengevat :Een boek dat een boeiende geschiedenis vertelt over de bewoners van een voormalig Eiland in de Zuiderzee. Geschiedenis verweven met de huidige tijd, want wie goed leest merkt dat het een boek is met actuele thema’s als migratie en de zoektocht naar identiteit. Daar hadden de Schokkers na de bedwongen verhuizing in 1859 last van, maar is nu ook nog steeds actueel. Een boeiend verhaal over het “einde” van het eiland Schokland. Nu ingepolderd in de Noordoostpolder, als museum zeker een bezoekje waard.

[Remy Epskamp · Rating 4 out of 5]

Bijzonder verhaal over Anna van Schokland

Over Het eiland van Anna, Schokland en de geschiedenis van een thuis
Historicus en schrijfster Eva Vriend (1973) schreef een bijzonder boek over de geschiedenis van Schokland en haar bewoners. Vroeger een eiland in de Zuiderzee, nu een heuveltje in de Noordoostpolder. Het is internationaal erfgoed vanwege een opvallende geschiedenis. In 1859 besloot de overheid dat alle inwoners moesten vertrekken vanwege het feit dat het eiland dreigde ten onder te gaan aan stormen en overstromingen. Hoe werkt deze gebeurtenis door in de generaties daarna?, is de centrale vraag in dit boek.

Vriend vertelt het verhaal van de inwoners aan de hand van zes generaties bewoners van het eiland. Ze schetst een krachtig beeld van hoe de honderden eilanders rond trachten te komen van visserij en een beetje landbouw. Dat er hoogtij dagen waren in de verdiensten, maar dat er vaker bittere armoe heerste. Dat de huizen klein, vochtig en tochtig waren en het bestaan hard. Dat er veel gemeenschapszin was, maar ook onderlinge twist tussen katholiek en protestant.

De schrijfster, zelf geboren en getogen in de Noordoostpolder, hangt het historische verhaal op aan Anna Diender, de zesde generatie Schokkers. Ze toont aan dat het familieverhaal identiteit geeft aan de Schokker, zoals de inwoners van het eiland werden genoemd. Familieverhalen die steeds belangrijker worden naarmate je ouder wordt, ook al moet je je geboortegrond verlaten. Want: ‘Eenmaal wat ouder, gaan we op zoek naar een gevoel van thuis, naar leeftijdgenoten die leven vanuit eenzelfde herinnering.’

De schrijfster onderzocht de historie van de Schokker-gemeenschap en boorde tal van bronnen aan: schriftelijke, mondeling overgeleverde en voorwerpen. Dat laatste was een uitdaging. ‘Als je onderzoek doet naar gewone mensen ben je aangewezen op eenvoudige voorwerpen, omdat ze nu eenmaal amper dure spullen bezaten.’ In dit geval restte de familie van Anna niet veel meer dan een schamel huisje, een kabinetskast, schouwtegels en de juwelen van haar voorouders. Anna schenkt ze aan het Zuiderzee museum. Vriend concludeert: ‘Dingen kunnen een hele wereld oproepen’ en ‘Elk voorwerp is een tijdmachine.’

Wat het boek kracht, actualiteit en autoriteit verschaft is dat Vriend’s zoektocht naar identiteit en migratie een beeld oproept dat getrouw de waarheid voelt. Ze doet dat aan de hand van onderzoek op basis van bronnen, maar ook op basis van empathie en vermoedens. Zo ontstaat er een profiel van de Schokker: ‘Houdt niet van luxe, is bescheiden. Een eenvoudig leven volstaat. No-nonsense. Het arbeidsethos is hoog. Eerst werken, dan de leuke dingen. Er is behoefte aan reuring, gezelschap, gezelligheid. Een gevoel van zelfstandigheid en keuzevrijheid zijn belangrijk. Een zekere mate van eigenwijsheid. Een hekel aan onrecht, recht voor z’n raap, een doener. Het is belangrijk er voor elkaar te zijn in moeilijke tijden. De ander helpen voordat die erom vraagt. Zelf minder praten over kwalen en/of problemen. Er niet over praten, dan bestaat het ook niet. En veel zingen.’

Het mooie aan deze profielschets is dat ze bruikbaar is voor veel gemeenschappen en individuën. En: ‘Het besef dat identiteitsvorming net zozeer een collectief als een individueel proces is.’ Waarvan akte.

Het eiland van Anna
Eva Vriend
Atlas/Contact Amsterdam
2024

[Wilma Hartman · Rating 4 out of 5]

Eva Vriend is schrijfster, historica en journaliste. Ze groeide op in de Noordoostpolder. Eerder las ik van haar ‘Eens ging de zee tekeer’ een boek over de levens van verschillende families langs de Zuiderzee. Dit bracht de geschiedenis tot leven. Ik ben benieuwd wat ik kan leren van dit kleine stukje land dat inmiddels bij de Noordoostpolder hoort.
‘Het eiland van Eva’ is gebaseerd op het verhaal van Anna. “Voluit heette ze Johanna Diender, maar haar familie en buren noemden haar ‘lange Anna’.” Anna werd geboren in 1910 in een volksbuurt van Kampen. De straat waar Anna woonde is vernoemd naar Schokland waar haar (voor)ouders zijn geboren en getogen, maar waar ze in het midden van de 19e eeuw gedwongen weg moesten. Verhuizen naar een andere plaats en zeker op deze schaal, binnenlandse migratie dus, was in die tijd niet gebruikelijk. Het klinkt heel romantisch als je leest hoe iedereen letterlijk zijn huisje oppakte en per boot vervoerde naar een nieuwe plek. Dus de balken, planken en kozijnen samen met wat schamele inboedel.Toch was het zeker niet romantisch. De Schokkers werden in hun buurt niet echt geaccepteerd en ook waren er gemeenten langs de Zuiderzee die ze zelfs niet wilden opnemen. Het harde leven zag je af aan de Schokkers. Zij waren volkomen berooid en namen hun het kleine beetje dat ze hadden mee en probeerden een nieuw leven op te bouwen. In de buurt waar ze terechtkwamen, woonden de mensen daar al hun leven lang en leefden een vrij burgerlijk leven, een groot contrast.
Het is bijzonder om te lezen hoe de Schokkers hun eigen identiteit vasthielden in de liederen die ze zongen, de verhalen die ze vertelden en de gerechten die ze maakten. Op die manier blijft Schokland voortleven.
Eva Vriend heeft veel moeite gedaan om de geschiedenis van het eiland te achterhalen maar dat was niet altijd makkelijk vertelt ze zelf in dit boek. Toch wilde ze een boek schrijven want om de wereld van nu te begrijpen moet je de geschiedenis kennen. Voor Eva is het extra bijzonder dat haar ouders de kans kregen om een boerenbedrijf te beginnen in de polder waar Schokland onderdeel van is geworden, terwijl de inwoners van Schokland hun land juist moeten verlaten vanwege die inpoldering.
Eva beschrijft in de verschillende delen van het boek het eiland, de grootouders, de ouders en de neven en nichten van Anna. Het is geen roman, maar een echt non-fictie boek vol met verhalen en weetjes. Het is geen doorlopend verhaal, daarom las ik een stukje en legde het daarna weer even weg. Toch is het makkelijk om te lezen. Het leukste vond ik de persoonlijke verhalen, hoe ze de kost verdienden, wat ze aten en welke liederen ze zongen bijvoorbeeld. Zo wist ik wel dat mensen in kleine huisjes wonen, maar in een gezin met 9 kinderen of soms zelfs meer die in een huisje van 30 m2 wonen, dan vraag ik me af hoe dan? De polarisatie is toegenomen in deze tijd, maar was toen ook al aanwezig. Ik geef het verhaal dan ook 4 sterren en zal het zeker zo af en toe nog eens in de hand nemen.

[Annemarie]

Eva Vriend heeft weer een boek geschreven wat je meeneemt in een stukje geschiedenis van Nederland. Door het verhaal te schrijven vanuit een familieperspectief ( of meerdere families zoals in “Eens ging de zee hier tekeer” ) krijg je een prachtig tijdsbeeld, waarbij het verhaal zich ook vertaalt naar het heden en vergelijkbare hedendaagse situaties weergeeft (buitenlandse ontheemden die als vluchteling hopen op een plekje in Nederland) . In “Het eiland van Anna” gaat het over de bizarre geschiedenis van Schokland, waarbij de familie van Anna Diender als uitgangspunt genomen is. Tegelijkertijd worden ook onderwerpen als geloof, leven op het eiland en het wel en wee van andere families besproken. Maar het gaat verder, want beschreven wordt ook hoe het nu met de nazaten van de familie van Anna en andere families is gesteld. En of en hoe hun leven nog beïnvloed wordt door hun (verre) achtergrond, dat ze “Schokker” zijn.

Eva heeft ons meegenomen in haar leven tijdens het schrijven van dit boek. Dat maakt dat je haar gedachten en acties om dit boek te kunnen schrijven van dichtbij meemaakt. Bewonderingswaardig is hoe zij zich vastbijt in het zoeken van contacten en creatief is in het bedenken van activiteiten ( organiseren van samenkomsten, lid worden van een Schokker zangkoor) om zo tot de gewenste informatie te komen en zich te kunnen inleven in een persoon als Anna. Er is, zoals Eva ook opmerkt, weinig informatie van deze gewone mensen die niet veel in de maatschappij betekend hebben, behalve voor hun omgeving.

Het boek is spannend doordat bijna elk hoofdstuk afsluit met een “cliffhanger”. Dat maakt, mede ook door de schrijfstijl van Eva, dat het boek blijft boeien tot op de laatste bladzijde.

En als je geïnteresseerd bent in de geschiedenis van Nederland, lees dan ook de hoofdstukken “verantwoording” en “bronnen”.

[Kees Elsinga · Rating 4 out of 5]

Met ‘Het eiland van Anna’ heeft Eva Vriend een mooi vervolg gegeven aan de twee eerdere boeken die zij schreef over de geschiedenis van de voormalige Zuiderzee en zijn bewoners: ‘Het nieuwe land’ (2013) en ‘Eens ging de zee hier tekeer’ (2020).
Het boek gaat over Anna Diender (1910-1988). Zij groeide op in de Schokkersbuurt in Kampen. Hier hadden haar grootouders zich in 1859 gevestigd nadat de overheid had besloten het eiland Schokland te ontruimen. Zij mochten huis en huisraad meenemen en begonnen in Brunnepe in Kampen een nieuw leven.
Het boek beschrijft de strijd om het bestaan die de Schokkers te voeren hadden om zich in de nieuwe omgeving aan te passen. Het boek gaat maar in beperkte mate over het eiland Schokland zelf en over Anna Diender komen we niet veel meer te weten dan dat ze lang was, haar hele leven ongetrouwd bleef en haar Schokker huisje aan het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen heeft overgedaan. Het boek gaat wel over de manier waarop de volgende generaties in een nieuwe situatie proberen zich staande te houden en hun identiteit bevestigen in het verleden van het (voormalige) eiland Schokland. Eva Vriend beschrijft dit op een respectvolle en overtuigende manier. Omdat er weinig schriftelijke bronnen hierover bestaan, is Vriend aangewezen op de verhalen die van generatie op generatie zijn overgedragen. Dit levert sappige verhalen op, die het boek aangenaam om te lezen maken.
Interessant is ook hoe zij de verbinding legt tussen de problematiek van migranten in het verleden met die van de tegenwoordige tijd. In de 19e eeuw zag men de komst van de armlastige Schokkers in de eerste plaats als een bedreiging. De discussies over de Spreidingswet die onlangs zoveel stof deden opwaaien, zijn dus niet nieuw!

[Wendy · Rating 4 out of 5]

Eva Vriend gaat via de geschiedenis van Anna Diender op zoek naar het verhaal over Schokland, een eiland dat in 1859 ontruimd werd, een gebeurtenis met directe impact op de bewoners, en zovele jaren later ook nog altijd op hun nazaten.

Het is ongelofelijk hoeveel research Eva Vriend gedaan heeft, getuige de vele bronnen en interviews (kijk zeker ook op haar eigen website, waar foto’s en filmpjes te vinden zijn). Het is ook mooi hoe ze af en toe vanuit haar persoonlijke ervaring over deze zoektocht reflecteert, hoe ze zich op de een of andere manier met Anna Diender verbonden voelt ook.

Het boek zit vol plaatsen en namen, vele personages passeren de revue. Dit kan wat overweldigend zijn, soms ben je de draad kwijt over wie het nu precies gaat. Maar aan de andere kant doet dat er vaak niet toe, het gaat om het geheel, over de verbondenheid met een eiland, het vinden van een thuis. Dit wordt ook opengetrokken naar hedendaagse migratie, waardoor het niet alleen over de Schokkers gaat.

Een boeiend boek, over een stukje Nederland dat verdwenen is. Het is vrij feitelijk en toch leefde ik ook wel mee, een verdienste van de schrijfster.

Ik zou wel aanraden om het te lezen ipv te luisteren, want je moet je hoofd er wel bij houden (ik heb zodanig vaak moeten terugspoelen dat ik waarschijnlijk dubbel zo lang geluisterd heb als het boek lang was). Het is wel weer heel goed voorgelezen door Hymke de Vries (zoals ook ‘Eens ging de zee hier tekeer’).

[Anneke Visser-van Dijken · Rating 4 out of 5]

Bij het zien van de mooie cover van Het eiland van Anna van Eva Vriend zullen diegenen die bekend zijn met de geschiedenis van Schokland, meteen weten dat de foto op Schokland is gemaakt. Doordat de titel aangeeft dat het boek over her eiland van Anna gaat, verwacht je dat het Anna is die op de foto staat, maar dat blijkt helaas niet zo te zijn. Het is jammer dat men geen foto heeft geplaatst van Anna, omdat zij de hoofdpersoon in het boek is. De titel maakt je nieuwsgierig naar het verhaal. De subtitel geeft goed aan wat je kunt verwachten van het boek.
In Het eiland van Anna van Eva Vriend vertelt de auteur over de geschiedenis van Schokland. Anna is de hoofdpersoon. De auteur heeft haar familieverhaal proberen te achterhalen. Daarnaast heeft ze onderzocht hoe het voor de bewoners was om gedwongen van het eiland te verhuizen. Ze heeft niet alleen contact opgenomen met nazaten van de eilandbewoners, je komt ook te weten hoe het voor hen is om een nazaat van een eilandbewoner te zijn, maar ook met mensen die vanuit andere landen of een eiland zijn verhuisd, hoe dat voor hen was. Ze heeft het verhaal van diverse kanten bekeken.

Lees verder op https://surfingann.blogspot.com/2024/... .

[Ingrid · Rating 5 out of 5]

De geschiedenis van Schokland, die wordt verteld via het leven van Anna Diender, een van de nazaten van de Schoklanders.
Schokland was oorspronkelijk een eilandje net als Urk. De gemeenschap bestond voornamelijk uit vissers en hun gezinnen en er heerste veel armoede. Omdat het eiland herhaaldelijk overstroomde heeft de overheid in 1869 besloten de bewoners van het eiland af te halen. Inmiddels is het geen eiland meer, maar een gemarkeerd stuk land met een museum. We zijn er een aantal jaren geleden geweest.

The history of Schokland, which is told through the life of Anna Diender, one of the descendants of the Schoklanders.
Schokland was originally an island just like Urk. The community consisted mainly of fishermen and their families and there was a lot of poverty. Because the island flooded repeatedly, the government decided in 1869 to remove the residents from the island. It is now no longer an island, but a marked piece of land with a museum. We were there several years ago.