Μαθήματα ζωγραφικής - Χίος, 1981

by Γιάννης Τσαρούχης, Ευφροσύνη Δοξιάδη (Editor), Αχιλλέας Τζάλλας (Editor)

O Τσαρούχης σε όλη του τη ζωή αρνιότανε να μαγνητοφωνηθεί ενώ μιλούσε. Το κείμενο του παρόντος βιβλίου είναι μια λαμπρή εξαίρεση: Δέχτηκε να διδάξει, δέχτηκε να κινηματογραφηθεί και δέχτηκε να μαγνητοφωνηθεί διδάσκοντας. Αυτό είναι μια πολύτιμη κληρονομιά για μας που ακολουθήσαμε.

Όπως πάντοτε αρνιόταν τον τίτλο του δασκάλου, κι εδώ δεν παραδίδει μαθήματα ως καθηγητής· μπορεί τα θέματα των μαθημάτων να είναι προσεκτικά μελετημένα και συγκροτημένα, αλλά διαβάζοντας το κείμενο, διανθισμένο με αποφθεγματικές διαπιστώσεις συγκλονιστικής ακρίβειας και πρωτοτυπίας αλλά και με το αυθόρμητο χιούμορ του, έχουμε την αίσθηση ότι παρακολουθούμε τους ελεύθερους συνειρμούς του σε μια από εκείνες τις συζητήσεις με τους φίλους του όταν μοιραζόταν μαζί μας γενναιόδωρα τα μυστικά της τέχνης του, αυτά που αναζητούσε με συγκινητική επιμονή σε όλη του τη ζωή.

Δεν μιλά ως ιστορικός τέχνης αλλά ως ζωγράφος και για ζωγράφους: "Μιλάω για ζωγράφους κυρίως εγώ και ζητώ συγγνώμη απ' τους άλλους που δεν τα λέω φιλολογικά να τα καταλάβουνε". Παρακολουθώντας όμως την εξέλιξη της ελληνικής τέχνης από τη μινωική περίοδο μέχρι τα σύγχρονα χρόνια, επανέρχεται διαρκώς στα τεχνικά ζητήματα που τον απασχολούσαν, στις εκδηλώσεις των γενικών ζωγραφικών προβλημάτων στην ελληνική τέχνη αλλά και στα στοιχεία της διαχρονικής της ενότητας.

Εξάλλου, δεν ασχολείται μόνο στενά με τη ζωγραφική αλλά επιμένει στη δομή της κοινωνίας και την ιδεολογία κάθε εποχής, και σε παραλληλισμούς με τις άλλες τέχνες. Ιδιαίτερα ενδιαφέρεται, ακόμα, για το θέατρο και τα κοστούμια, μια και είχε εργαστεί πολλές φορές ως σκηνογράφος, και σκηνοθέτησε και ο ίδιος παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας.

Όπως λέει: "Δε χρειάζεται ο άνθρωπος να ξέρει τόσα πολλά πράγματα". Σ' αυτή την πολύ προσωπική ιστορία της τέχνης κατά Γ. Τσαρούχη, μιλά με τη βεβαιότητα της προσωπικής διαπίστωσης και δεν αναπαράγει τις απόψεις άλλων για την ελληνική τέχνη. Σαν ένα μεγάλο τέλειο φίλτρο, έχει χωνέψει όλη την ιστορία της τέχνης και έχει διαμορφώσει μια συνολική θεώρηση - οι λεπτομέρειες δεν τον ενδιαφέρουν.

Ο Τσαρούχης (γεννημένος το 1910) έδωσε αυτά τα μαθήματα σε ηλικία εβδομηνταενός ετών, έχοντας πίσω του την εμπειρία του πολέμου, της δικτατορίας στην Ελλάδα και πολλά χρόνια ειρήνης και ζωγραφικής, κι έχοντας ζήσει στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Είναι η μοναδική φορά που δέχτηκε τον τίτλο του δασκάλου, που πάντοτε τον αρνιότανε θέλοντας να τονίσει τη δυσκολία της ζωγραφικής ως τέχνης.

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ - ΙΟΥΛΙΟΣ 1981

[ΜΙΝΩΪΚΗ ΚΑΙ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ]
[ΑΡΧΑΪΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ]
[ΚΛΑΣΙΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ]
[ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ 1]
[ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ 2]
[ΔΥΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ, ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ ΚΑΙ ΘΕΟΦΙΛΟΣ]
[19ος ΑΙΩΝΑΣ]
[ΥΛΙΚΑ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ, ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ. ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ]
[ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ]
[ΟΠΕΡΑ - ΕΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ - ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΤΕΧΝΗ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ]
[ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΔΑΣΚΑΛΟΠΕΤΡΑ]
[ΝΕΑ ΜΟΝΗ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ]

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ζωγραφική των τεσσάρων χρωμάτων στην αρχαία Ελλάδα

Genres: Art

544 pages, Paperback

First published December 1, 2023

About the author

Στο έργο του Γιάννη Τσαρούχη εκφράζεται κυρίως η χαρά και το θαύμα της ζωής. Προσπάθησε να ισορροπήσει τις μεγάλες παραδόσεις και να συλλάβει τις αιώνιες καλλιτεχνικές αξίες. Οι πίνακές του περικλείουν αφομοιωμένα πολλά λαϊκά και λαογραφικά στοιχεία ιδιαίτερα του λιμένος του Πειραιά.
Θεωρείται από τους μεγαλύτερους σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους με διεθνή προβολή και ιδιαίτερα στη Γαλλία.
Παράλληλα όμως εργάσθηκε και ως σκηνογράφος τόσο σε ελληνικά όσο και σε ξένα θέατρα με μεγάλη πάντα επιτυχία. Σ΄ αυτόν οφείλεται η καθιέρωση, σχεδόν σε όλες τις σκηνές του ελληνικού κινηματογράφου που γυρίστηκαν σε λαϊκά κέντρα, της παρουσίας του ναύτη είτε σε χορό είτε όχι, θεωρούμενη μάλιστα και απαραίτητη.