In het oog

by Marijke Schermer

Op een dag krijgt Nicola geen geld meer voor haar bacterie-onderzoek, terwijl ze iets groots op het spoor denkt te zijn. Op min of meer hetzelfde moment wordt ze volkomen onverwacht verlaten door haar geliefde. Dat verlies brengt eerdere verliezen naar de oppervlakte en brengt tevens verloren verlangens bij haar terug.

Op drift geraakt hervindt ze de vrijheid. Ze gaat onverstoorbaar door met het kweken van haar bacteriën in een hoek van het laboratorium, en onttrekt zich aan de blik van anderen. Het onderzoek kan een duwtje in de rug gebruiken, en dat duwtje geeft ze dan ook.

Ze ontmoet Louis, een man van wie ze volkomen in de ban raakt. Ze bespioneert hem en dringt buiten zijn medeweten zijn huis binnen – een relatie ontluikt. Zowel met Louis als met de leptotrichia animalis in haar laboratorium gaat Nicola haar goddelijke gang en lapt ze regels en normen aan haar laars.

In het oog is een roman over iemand die floreert als onderzoeker, maar zich het comfortabelst voelt als ze zelf in de schaduw blijft. Het is een roman over kijken en gezien worden, over bedrog, macht, machteloosheid en verantwoordelijkheid – in relaties en in het werkzame leven. En, bovenal, over de helende kracht van de liefde.

Genres: Fiction, Audiobook, Literature, Novels, Dutch Literature, Book Club, Love

191 pages, Hardcover

First published February 23, 2024

About the author

Marijke Schermer (b. 1975) is a novelist and playwright. In a full-page review, the NRC Handelsblad proclaimed that Schermer is ‘quickly becoming one of the most interesting writers in the Netherlands.’ Her novel Noodweer (2016) was shortlisted for the ECI Literature Prize and has been translated into German, Spanish and Danish. Her novel Love, if that's what it is was shortlisted for the Libris Literature Prize 2020

Reviews

[Sam Boone · Rating 4 out of 5]

Ik vind dit gewoon zalige boeken. Zij schrijft over liefde met al haar scherpe randen en ik krijg er geen genoeg van, einde.

Het boek weer ad fundum uitgelezen, balen. Nu weer een paar jaar wachten om exact hetzelfde te doen en vervolgens opnieuw te balen.

[Jan-Willem · Rating 5 out of 5]

Een boek om zin voor zin tot je te nemen. Juist om te overdenken wat de ik-persoon niet vertelt.

Centrale vraag lijkt: kom je tot je kern in het alleen zijn, of ontwikkel je je juist tot jezelf in het contact met anderen. Verwacht geen antwoorden, wel mooie gedachten.

Een boek dat veel vanzelfsprekendheden bevraagt.

In m’n koffer voor een onbewoonde eiland gestopt.

[Elianne · Rating 4 out of 5]

Na dit boek weet ik weer waarom Marijke Schermer een van mijn favoriete auteurs is. Wat schrijft zij fantastisch. Er zijn zoveel zinnen waar je een foto van wilt maken, zonder dat ze te gezocht zijn. Het verhaal is ook wederom erg goed. De hoofdpersoon is iemand met wie je je eigenlijk niet kunt identificeren, maar het is zo opgeschreven, dat het toch lukt. Al met al een erg mooi boek.

[Wim Oosterlinck]

Ik heb In het oog gelezen, de nieuwe roman van de Nederlandse schrijfster Marijke Schermer.

Het verhaal gaat over onderzoekster Nicola, die in het laboratorium bacteriën bestudeert. Relationeel heeft ze het moeilijk. Haar vriendin Bee (Beatrice) beëindigt hun relatie. Bee, die verstand heeft van emoties en lichamen, van hoe die elkaar beïnvloeden. Intussen ziet Nicola een man op restaurant en gaat hem volgen en bestuderen. Hij heet Louis. Ze dringt zelfs binnen in zijn huis.

Nicola vergelijkt zichzelf in het leven met een solitaire poliep. Ze kijkt in een relatie naar haar geliefde zoals in het labo naar haar bacteriën: het is volledig eenrichtingsverkeer. Ze kiest er ook voor om zaken achter te houden. Uiteindelijk blijken haar relationele leven en haar wetenschappelijke werk meer gemeenschappelijk te hebben dan gedacht.

In het oog is een roman over relaties tussen mensen, over een vrouw die het moeilijk vindt om met anderen om te gaan. In het boek worden voortdurend mensen bekeken zonder dat ze het weten. Het verhaal fascineert omdat het gaat over kijken, bestuderen en bespieden.

Meer leesverslagen: https://wimoosterlinck.wpcomstaging.c...

[Tessa Kerre · Rating 4 out of 5]

Ze zet je aan het denken, Marijke Schermer. Zonder moeilijkdoenerij gewoon een goed boek schrijven met schone zinnen en zoveel laagjes.

[Simone Bais · Rating 5 out of 5]

Van dit boek heb ik enorm genoten! Hoewel ik mij qua karakter totaal niet met het hoofdpersonage kon identificeren, begreep ik Nicola's observaties steeds zo goed. Sowieso, dat observeren, dat analyseren in het hele boek, van haar familie, vrienden, van haar bacteriën, van haar (ex-)geliefden, van haarzelf maar daarnaast toch de blinde vlek voor haar eigen handelen of het steeds goedpraten daarvan. Steeds voelde ik de spanning van iets wat mogelijk helemaal mis kon gaan... heerlijk!

"Wanneer was ik nou eigenlijk mijn huidige zelf geworden? Was het idee van een zelf als iets constants en coherents en waarachtigs soms een misvatting? Was het ons beschouwende brein dat de fictie van een persoonlijkheid en een logisch leven produceerde om de wilde werkelijkheid onder de duim te houden? Wist je alleen maar wie of wat je was op de zeldzame momenten dat je helemaal samenviel met jezelf? En was dat zogenaamde samenvallen misschien een illusie van het verliefde brein?'

[Inge Vermeire · Rating 4 out of 5]

‘Er zijn twee soorten mensen, zou Bee zeggen: mensen die niet kijken naar iets pijnlijks en het zo onschadelijk proberen te maken en mensen die wel kijken naar iets pijnlijks en het op die manier onschadelijk proberen te maken.’

Deze zin vat eigenlijk de essentie van het verhaal samen. Het is een verhaal over kijken en over hoe onze eigen, individuele blik de wereld maakt en vervormt, over hoe we kijken maar misschien niet zien, over wel kijken naar de ander maar niet naar jezelf.

Ik vond het een zeer intrigerend verhaal en het hoofdpersonage roept zoveel vragen op - en dat is heel knap opgebouwd door Marijke Schermer want Nicola wil geen antwoorden geven, zij wil niet het onderzoeksobject zijn, niet van een ander maar eigenlijk ook niet van zichzelf. En toch, gaandeweg moet ze zichzelf wel confronteren met hoe ze geworden is wie ze is want ‘ze kan zich niet hechten, ze is een freischwebend stuk ruimtepuin’.

Het derde boek van Marijke Schermer dat ik gelezen heb en kan aanraden als je van verhalen houdt waarin je als lezer bijna gedwongen wordt het hoofdpersonage psychologisch te analyseren.

[Petra De Graaf · Rating 4 out of 5]

Mooie taal, mooie zinnen.

In het begin kan ik me vereenzelvigen met de hoofdpersoon: wetenschapper en soms iets te rationeel om alle nuances te begrijpen. Maar dan wordt het echt spannend, Nicola gaat buiten de lijntjes: sluipt een huis binnen, geeft haar onderzoek een (onethisch) zetje. Weg vereenzelviging, hallo fascinatie (hoe dan?). Goed boek, aanrader!

Gelezen voor de boekenwurm top 15 Nederlandse literatuur

[Kate Wildschut · Rating 5 out of 5]

Zo mooi! Verliefdheid kan er in allerlei vormen en maten zijn, zo ook in de vorm dat je een onderzoeksobject maakt van de ander. Volgens mij houd ik nu zelf ook een beetje van Louis Kosta ;)

[Anne Bergsma · Rating 4 out of 5]

In het oog lijkt mij een boek dat gaat over verschillende manieren van in het leven staan, verschillen in het beleven en vormgeven aan menselijke relaties. Leren kennen en laten kennen. De manier waarop de verschillende personages langs elkaar en tegenover elkaar bewegen is heel subtiel uitgewerkt. Nicola, de protagoniste, laat zich liever niet kennen, denkt daar ook liever niet zo over na. Ze werd daardoor ook door respectieve minnaars en minnaressen verlaten. Als ze Louis ziet, in een uitspanning, en hem op grensverleggende wijze begint te volgen krijgt ze langzamerhand door wat ze wel wil en wat ze te bieden en te ontvangen heeft. Het is mooi dat Marijke Schermer heden en verleden met elkaar verbindt, erfelijke belasting, doorwerking van opvoeding en jeugd. Maar ook het micro-biologische werk van Nicola en de grensverleggende wijze waarop ze haar wetenschappelijke onderzoek voortzet nadat een subsidieaanvraag is afgewezen: Schermer weet dit mooi te verbinden met de wijze waarop Nicola uiteindelijk - op wonderlijke wijze - in een kansrijke relatie lijkt terecht te komen. De contemplatieve uitweidingen en gedachtenstromen van Nicola geven de lezer te denken. Punt van kritiek wat mij betreft: de verkleedpartij van Louis in het voorlaatste hoofdstuk. Die maakt een weinig gemotiveerde indruk. Waarom Louis doet wat hij doet is mij niet duidelijk. Daardoor lijkt het de schrijfster hier vooral om te doen een doorbraak in de relatie tussen Nicola en Louis te forceren.

[Arina · Rating 4 out of 5]

'Ik wil de rots niet, maar de branding. Ik ben een schip in beweging; voor mij is juist een rots een levensgroot gevaar.'

[Berlinde Deman · Rating 4 out of 5]

Marijke Schermer had de pech dat ik het meteen las na Paul Lynch zijn Lied van de Profeet en dat ik nog een zware leeswee had over dat boek. Maar het doet geen afbreuk aan de kwaliteit van het boek. Het maakte wel dat ik veel zinnen opnieuw moest lezen..omdat mijn hoofd nog ronddwaalde bij Lynch.
Maar In het oog is een sterk onderhuids buik. Over verlopen lopen en over hoe jeugdtrauma's doorwerken in al je verdere relaties. Over onmogelijkheid echt connectie te maken in een relatie. Over eigenheid behouden in een echte diepgaande connectie. Het is een extreem eenzaam boek.

[Marnix Verplancke · Rating 4 out of 5]

‘Mijn lievelingsorganisme is een zeeanemoon,’ zegt Nicola in Marijke Schermers roman In het oog, ‘een solitaire poliep zonder skelet maar met tentakels, waarmee ze levende prooien vangt.’ Nu had haar geliefde Louis er zelf om gevraagd, ook omdat Nicola een microbiologe is die met bacteriën werkt die nuttig kunnen zijn in de kankerbestrijding en de productie van kweekvlees, maar wellicht had hij toch een ander antwoord verwacht. Nicola werd eerst door haar man verlaten en daarna door de vrouw waarmee ze zeven jaar samenwoonde. Voortaan zou ze alleen nog een observator zijn, zonder zelf geobserveerd te worden, zowel professioneel als privé, nam ze zichzelf voor. Of dit vol te houden is, onderzoekt Schermer met een zeldzaam gevoel voor nuance en psychologisch inzicht, waarbij ze zinnen schrijft die nog dagenlang nazinderen.

[Elisa Goudriaan · Rating 3 out of 5]

Het boek begon veelbelovend, maar op p. 48 is er een plotwending waardoor het verhaal voor mij een beetje als een nachtkaars uitging. Naar het einde toe vlamt die weer een beetje op.

[Tonya Sudiono · Rating 5 out of 5]

Potdomme wat een mooi boek. Er kunnen nooit genoeg mooi geschreven boeken zijn over de liefde.

[Fransien Vandeweghe · Rating 3 out of 5]

3,5 *

[Marlies · Rating 4 out of 5]

Echt heeeel mooi, heel mooi geschreven, interessante personages, bijzondere verhaallijn. Van genoten

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

3,75 *

[Ilse K. · Rating 4 out of 5]

4-4,5⭐

[Saskia · Rating 4 out of 5]

Een goeie weglezer zonder dat het oppervlakkig of eenvoudig werd. De hoofdpersonage riep mixed feelings bij me op. In principe kon ze op weinig sympathie van mij rekenen, creepy en obsessed als ze is. Maar ze kon wel rekenen op mijn empathie door de tocht langs haar liefdesverdriet, haar levensverhaal, die van de ander en de diepgaande vragen die ze zich hierbij stelt. Enerzijds een beklemmend boek maar eindigend in hoop en de kracht van echtheid en kwetsbaarheid.

[Matthieu Wegh · Rating 4 out of 5]

? Leeskring Leiderdorp; mijn 3e Schermerboek na Liefde, als dat het is.. en Noodweer (blijft mijn favoriete boek)
🤔Inmiddels voel ik mij een Schermerfan, maar Noodweer sprak me dus nog iets meer aan.
Ook in dit mooie boek sprak de schrijfstijl met goed geplaatste aforismen, filosofische wijsheden, mij weer aan en was de verhaallijn weer boeiend, al had ik nog iets verwacht bij het einde wat er niet kwam, maar zo was het ook prima. Ik heb mij zeker vermaakt ook al ben ik op dit moment ziek en heb de leeskring moeten afzeggen.
MW19/11/25

[Maud Reeskamp · Rating 3 out of 5]

[Boekenclub met collega’s #8]

Wist me helaas veel minder te raken dan ‘Liefde, als dat het is’. Dat is een van mijn favoriete boeken dus de lat lag ook wel hoog. Het lukte me maar niet om me goed in te leven in Nicola, het hoofdpersonage. Wellicht ben ik ook niet weggeblazen omdat ik niet zo’n affiniteit heb met biologie en wetenschap. Al zaten er wel mooie stukken in, zoals de herinneringen aan haar ouders, en de stijl van Marijke Schermer blijft subliem. Dus haar volgende boek ga ik zeker weer lezen!

[Malou Moen · Rating 3 out of 5]

Vooruitleesexemplaar - ik had heel hoge verwachtingen doordat ik zo onder de indruk was van Liefde, als dat het is. Ik vind dat Marijke Schermer prachtig kan schrijven en heel treffend interpersoonlijke dynamieken onder woorden kan brengen. Maar eigenlijk vond ik dat er te veel verschillende ideeën/verhaallijnen in een boek van krap 190 bladzijden gestopt waren. Al met al niet omver geblazen, maar wel genoten!

[Bart Timmers · Rating 4 out of 5]

Net als de andere boeken van Marijke Schermer weer een ervaring alsof je in het hoofd van de mensen zelf meereist. Soms wordt 't me ook wel eens te veel, al dat nadenken en analyseren, had ik in dit boek meer dan de vorige. Misschien is dat de invloed van Bee, de (ex)partner van Nicola die op een irritante manier door-analyseert. Maar al met al toch wel een boek waar ik grotendeels van heb genoten.

[Mariska van Dam · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek, heel meeslepend en vooral heel ontroerend. De ik-persoon is én duidelijk heel vervreemd van "normale" menselijke relaties én opererend volgens een interne logica die voor de lezer eigenlijk ook steeds logischer wordt, en aan het eind vraag je je af: is het eigenlijk wel zo verkeerd wat ze doet of gewoon liefde?

[Cecile · Rating 5 out of 5]

“Zij zei altijd tegen mij dat ik zo secundair in mijn reacties was, maar iemand die je ineens op detailniveau van alles wat allang voorbij is begint te verwijten kan zelf ook nauwelijks bogen op een talent voor primaire reacties.”

[Tiemen Hageman · Rating 4 out of 5]

Een van meest levendige personages die ik heb gelezen. Niet alleen omdat ze een baan heeft, en een zus, en een heel leven met ouder-kind relaties (in beide richtingen) en ex-geliefden, die allemaal met minimale middelen heel precies worden ingekleurd; maar vooral omdat Nicola zo’n heldere denkwijze heeft. De psychologische bespiegelingen zijn fenomenaal. Het inzicht dat ze heeft in zichzelf, in anderen, in de leefwereld wordt vaak in een of twee zinnen heel precies verwoord. Ik kon de schrijver helemaal vergeten en geloven dat dit de woorden van Nicola waren. En tegelijkertijd staat Schermer toe dat er wat fantasie en verbeelding het boek in sluipt. Ook een van de betere/interessantere onderzoeken naar hoe te schrijven over klimaat en activisme, hoewel het echt een bijrol speelt. Mijn voornaamste kritiek is dan ook dat het niet heel urgent is, in maatschappelijke zin. Een eis die Schermer zichzelf denk ik ook niet opgelegd heeft, maar die ik in deze fase van mijn leven en lezerschap wel belangrijk vind.

[Felix Welsink · Rating 5 out of 5]

Queer boekenclub #5. Heerlijk boek waar je zo doorheen bladert. Op een luchtige manier passeren allerlei zware thema’s de revue: ouderschap, relaties, seksualiteit, hoe verhoud ik me tot mijn omgeving? We leren Nicole kennen op een punt in haar toch best succesvolle leven waarin alles misloopt: haar relatie gaat uit en de funding voor haar onderzoek stopt. We zien hoe Nicole hier op gebrekkige wijze mee omgaat. Terugblikken naar haar verleden bieden haakjes voor interpretatie. Maar hier verschillen Nicole en Bee van mening: in hoeverre bepalen de trauma’s uit je verleden je gedrag in de toekomst? Al met al: genoeg stof om over door te praten bij de boekenclub!

[Roos Kobus · Rating 5 out of 5]

Ken je dat gevoel van een horror dat je eigenlijk niet wilt weten wat er gaat gebeuren maar je toch verder kijkt/leest omdat je niet niet kan weten hoe het afloopt? Dat was dit boek voor mij, ookal was het geen horror en houd ik daar niet van.

De nieuwsgierigheid van de personages en hun zoektocht naar verlossing zijn bedwelmend, je kan niet anders dan je er aan over geven. Ik voelde herkenning, afschuw, twijfel en ook een hele boel zelfreflectie dat het soms daadwerkelijk voelde als therapie. 188 pagina's aan levensvragen, obsessieve liefde en mirco organismen, wat wilt een mens nog meer?

Kortom: genieten.

[Marije · Rating 4 out of 5]

‘Ik wilde kijken en niet bekeken worden, ik wilde kennen en misschien ook gekend zijn, maar dan zonder dat ik daarvoor door die rare hoepeltjes van ze moet springen: wat denk jij nu, wat wil jij nou, wie ben jij echt?’