Alles wat beweegt

by Susan Smit

De Amerikaanse pionier van de moderne dans Isadora Duncan tart de normen en wetten van haar tijd, zowel in haar persoonlijke leven als in haar kunst. Voor het eerst in de geschiedenis danst ze op blote voeten en in losse gewaden, geïnspireerd op de bewegingen van de natuur. Wanneer ze zwanger raakt van een gehuwde man, trekt ze zich in 1906 enkele maanden terug in een villa in de duinen van Noordwijk aan Zee. Hopelijk ongezien door de paparazzi wil ze hier in Nederland haar eerste kind krijgen. Als ongetrouwde vrouw zet Isadora alles op het spel. Dat doet ze welbewust. Ze vindt dat een vrouw kinderen moet kunnen krijgen zoals zij dat wenst en ze kiest uit volle overtuiging voor de Britse toneelvernieuwer Edward Gordon Craig. Ze is vrij, maar raakt toch verstrikt in haar obsessie voor deze man. Isadora Duncan trotseert aan onze kust de conservatieve krachten die op haar inwerken en doorstaat de grootste omwenteling van haar leven.

Genres: Audiobook, Historical, Fiction

272 pages, Paperback

Published March 5, 2024

About the author

Susan Smit (1974) groeide op in Noordwijk en werkte tien jaar als fotomodel in binnen- en buitenland. Op haar zesentwintigste studeerde ze af in Culturele Studies, met als hoofdvak Nederlandse Taal- en Letterkunde, aan de Universiteit van Amsterdam. Ze woont met haar kinderen Linde en Goof in Amsterdam en is getrouwd met journalist Onno Aerden. Ze beschouwt spiritualiteit en literatuur als haar grootste passies.
Toen ze in 2000 een artikel schreef over moderne heksen werd ze gegrepen door het fenomeen. In het jaar dat volgde, deed ze research naar de geschiedenis van deze eeuwenoude religie, stortte zich in rituelen en leerde werken met magie en kruiden. Uiteindelijk liet ze zich inwijden als heks. Over haar ervaringen schreef ze het boek Heks. Een magische reis door de westerse spiritualiteit, dat in 2001 uitkwam.

Reviews

[Frederieke · Rating 5 out of 5]

Prachtig! Ik heb er erg lang over gedaan, maar heb erg genoten, van de zee, de natuur, de vrije geest, de kunsten, de vriendschappen.

[Pauline · Rating 3 out of 5]

Een gedeelte van het levensverhaal van Isabella Duncan, de beroemde danseres, die verliefd wordt op een getrouwde man en daar ook zwanger van raakt. Dit alles speelt zich af in het begin van de 20e eeuw, waar vrouwen niet geacht werden alleen een kind op de wereld te zetten, of bijvoorbeeld een huisarts te vertellen dat het barbaars is om geen pijnbestrijding te gebruiken. Susan Smit duikt vaker in de levensverhalen van sterkte vrouwen waar we ook in deze tijd van kunnen leren. Toch raakte mij in dit boek vooral de lofzang op de zee, de wolken, het strand, de golven, en hoe dit natuurfenomeen raakvlakken heeft met ons eigen leven.

[Ina Overeem · Rating 3 out of 5]

3,5 ster

[Strouckje · Rating 4 out of 5]

Het leven van Isadora Duncan leent zich gemakkelijk voor een roman vol sensatie en ellende. Susan Smit heeft er alles aan gedaan om dit te voorkomen en een beeld te schetsen van deze bijzondere vrouw en vernieuwende danseres en van de omgeving waarin, en mensen met wie zij leefde. Mooi!

[Demi van Doorn · Rating 4 out of 5]

‘Je kussen zijn gevangengenomen binnen in me.’

‘Alleen op afstand durft hij dichterbij te komen.
‘Ik was niets en jij was jij,’ schrijft hij. ‘Houd nooit níét van me.’’

‘Eleonora zou zeggen dat begrepen worden zwaar wordt overschat. Jezelf begrijpen - daar gaat het om.’

‘De Grieken hadden twee woorden voor een smachtend verlangen. Het eerste is pothos, voor het verlangen naar een afwezige, en het andere is himeros, voor het verlangen naar een aanwezige. Het tweede is vele malen erger dan het eerste.’

‘Het wachten is me te vertrouwd - te comfortabel ook. Wachten op Ted heeft de kleur aangenomen van wachten op mijn vader; als hij weg was tot hij weer langskwam, en als hij er was tot hij weer wegging.’

[Wouter · Rating 3 out of 5]

Dansen en zwangerschappen zijn mijn lust en mijn leven: 10/10. Veel 4/4, tenzij wals, dan 3/4. 3,5/5

[Boekdagboek van Annemieke · Rating 2 out of 5]

Hoewel ik met plezier ‘de heks van Limbricht’ en ‘Tropenbruid’ heb gelezen, deed dit boek me niet zoveel, vond het ook wat saai eerlijk gezegd. Hang naar zinnen maken leidde teveel af om geraakt te kunnen worden door het personage denk ik.

We lezen over hoe Isadora Duncan, een beroemde danseres., de rust van een huisje in de duinen aan zee opzoekt, om daar in het geheim te bevallen van de baby van haar vriend. Hij is getrouwd met een ander en heeft kinderen bij verschillende vrouwen.
Isadora is een eigengereide, zelfstandige vrouw en dan ook tegen het instituut huwelijk, dat een vrouw ondergeschikt maakt.

Ik vond het alleen heel tegenstrijdig: zo vol bravoure (en soms lag dat er echt wat te dik bovenop), tegen alle vrouwonvriendelijke normen zijn en dan je tegelijk zo afhankelijk opstellen tegenover een man die dat overduidelijk niet waard is. Heel storend vond ik dat.

PS zeemeeuwen (p75) bestaan niet!

[Leonie Vis · Rating 4 out of 5]

Weer een mooie roman van Susan Smit waarin een sterke vrouw beschreven wordt. Dit keer de danseres Isadora Duncan. Buiten het feit dat hierin grotendeels het levensverhaal van Isadora Duncan beschreven wordt, is vooral bijzonder aan dit boek dat een korte periode dat zij in Nederland verbleef om onder de radar een kind te krijgen als ongetrouwde vrouw. De vader is wel in beeld, maar daar blijft het dan ook wel bij. De periode in Nederland woonde zij in een strandhuis tussen Katwijk en Noordwijk. Bijzonder verhaal over een bijzondere vrouw.

[Anke · Rating 4 out of 5]

‘Het is niet moeilijk om een ingewikkelde vrouw gevonden te worden, daarom zijn we ook met zo velen.’

Ik ontdek steeds meer mijn voorliefde voor historische romans, dat dit over één van de meest succesvolle beginnende moderne danser ooit gaat, dat helpt natuurlijk. Over een vrouw die haar kunst bemind, een man vereert en haar kind adoreert.

3,5 ster

[LoesTabor · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek over onafhankelijkheid, standvastigheid, ingaan tegen de regels van de tijd waarbij vrouwen geen stem hadden. Liefde, vriendschap, kunst en natuur worden ook mooi beschreven.
Wat een sterke en mooie vrouw!

[Irma · Rating 5 out of 5]

Ik ben blij dat Susan Smit het verhaal over de prachtige danseres Isadora Duncan heeft verteld. Door het verblijf in Noordwijk aan zee voelt het ook als een stukje nederlandse geschiedenis.

[Tamara van Roon · Rating 3 out of 5]

3,5 ster! Weer eens wat anders....en ballet heeft mijn hart....

[Henneke Wateringen · Rating 4 out of 5]

Gewoon altijd heerlijk een Susan Smit te luisteren / lezen Interessant leven van deze vrouw. Tijdsbeeld. Etc.

[Evelien · Rating 3 out of 5]

Weer een top historische roman van Susan Smit. Het is fascinerend dat de auteur een band heeft met de plek waarover ze schrijft en dat alle personages bestaan hebben. Ook de extra info op het einde van het boek over haar research maken het verhaal zelfs nog interessanter. Ik had nu eens geen sympathie voor de man van het hoofdpersonage.

[Leonie Collombon · Rating 4 out of 5]

Fijne historische roman. Dol op de beeldende vertelling van Isadora's liefde voor de zee

[Anneke de Bundel · Rating 3 out of 5]

Ik had nog nooit een boek van haar gelezen. Wel veel over haar gehoord. Het onderwerp sprak me erg aan maar het lukte me niet om verder te lezen. Iedere keer begon ik opnieuw maar het pakte me niet. Weet niet zo goed waarom anders dan dat het niet ging leven en erg vlak bleef ondanks de pogingen unieke en mooie beschrijvingen te geven. Misschien was dat het wel: ik vond het te gekunsteld.

[Yasmin · Rating 2 out of 5]

Hele mooie natuurbeschrijvingen die onderbroken worden door iemand die het zichzelf héél moeilijk maakt. Ondanks haar vrijgevochten feministische pioniersstatus wordt Isadora Duncan geobsedeerd door een absolute lul van een man wiens baby ze moet en zal hebben. Helemaal vrij blijkt ze nooit te zijn, als het de mannen niet zijn is het wel de maatschappij of haar familie of haar eigen verwachtingen. Tegen het einde van het boek was m'n geduld echt op.

[Berber Gort · Rating 4 out of 5]

Wederom prachtig. Susan kan de natuur op een magische manier omschrijven. Het verhaal trok me in een sierlijke, maar aardse wereld.

Mijn favoriete zinnen:

“De zee is geen landschap, maar een natuurkracht. Mensen kunnen haar bevaren, maar zij laat zich niet innemen. De zee behoort zichzelf toe.”

“Alsof je een wolkenlucht in een doosje wilt stoppen.”

“Je verandert in wat je vreest.”

“Zodra je als kunstenaar de idioterie van zowel verafgoding als verguizing kunt zien als illusies, ben je vrijgemaakt”

[Laura · Rating 3 out of 5]

De natuur is prachtig beschreven in dit boek. Het verhaal zelf vond ik minder boeiend. Ik snap ook niet zo goed dat ze het verhaal van Isadora niet af heeft gemaakt.

[Petra Leest · Rating 3 out of 5]

Laat ik positief beginnen: het is altijd interessant en leerzaam om te lezen over een personage dat echt bestaan heeft. Ook hier is dat het geval. Het is boeiend om te lezen over het leven in die tijd, de gewoontes en principes, enz.
Maar.
Het sprankelt niet. Susan Smit doet aan mooischrijverij, en dat wordt hier te erg aangedikt. Hierdoor voelt het niet oprecht, maar komt het wat gemaakt over. De grote woorden voelen erbij gesleept, wat het geheel een gekunsteld en elitair toontje geeft. Ik denk daarom dat ‘pretentieus’ of 'geaffecteerd' de juiste beschrijving is voor deze roman. En daar moet je van houden. Mij kan het niet bekoren, omdat die manier van spreken/schrijven afdoet aan de kern van het verhaal. Fijner zou het zijn als Smit zou inzoomen op de rauwe emoties, op de gedachten en gevoelens van de personages, in plaats van de indruk te wekken zich verheven te voelen. Het lijkt alsof er wel gestreefd werd naar diepgang, maar Smit zit zichzelf daarbij te erg in de weg omdat ze helaas geen normale zin kan formuleren. De enige scene waarin je als lezer voor even de schrijfster achter de woorden kan vergeten en het verhaal echt tot leven komt is wanneer Isadora (na de draagtijd van een olifant) dan eindelijk bevalt van haar kind. Dan pas voel je eindelijk de emotie, de pijn, het echte leven. Maar snel hierna wordt er alweer teruggegrepen op mooischrijverij waarvan de ogen gaan rollen.

2,5 ster, naar boven afgerond uit sympathie voor de schrijfster en ook uit respect voor het vele onderzoek dat ze duidelijk heeft gedaan. Ook moet ik opmerken dat ik de romans Gisele en De heks van Limbricht wel heel mooi vond. Misschien waren mijn verwachtingen bij deze roman daarom iets te hooggespannen.

[Claartje · Rating 4 out of 5]

Vijf boeken gelezen in de vakantie en dit was mijn eerste. Over de Amerikaanse danseres Isadora, die al haar hele leven danst, op blote voeten, vanuit haar intuïtie en niet het aangeleerde ballet. Ze huurt een huis aan het strand in Noordwijk om daar te bevallen van het kind van haar minnaar in een tijd waarin ongehuwd moederschap een schande was (1906). Prachtige beschrijving van haar innerlijk leven, hoe ze op een gegeven moment naar de Seine kijkt en alles stil lijkt te staan, het leven lijkt door te gaan zonder haar. Ze is bang voor waanzin. Journalisten ontdekken dat ze in dat huis verblijft. Ze huurt een verpleegster die haar bijstaat en de kokkin houdt de journalisten op afstand. Een keer loopt ze de zee in; ze weet het even allemaal niet meer. Ze wordt gered. Haar minnaar is alleen met zichzelf en zijn eigen werk (theaterdecorontwerper) bezig en leeft van haar geld. Hoe heeft ze zich zo - tegen advies moeder en zus - kunnen laten bedonderen? Veel te vroeg na de bevalling gaat ze weer dansen en alles eindigt in een en al ellende. Het was goed, omdat het heen en weer ging in de tijd en je steeds iets meer over haar ontdekte; omdat haar stemmingen zo invoelend beschreven worden, en ook haar dans en ideeën daarover. Je begrijpt het. Mooi.

[Nathalie Van Ruijven · Rating 4 out of 5]

Net aan 4 sterren. Ik kan me vinden in wat in een eerdere review ook staat: het is wat gekunsteld en daardoor verlies je je niet echt in het personage. Ik besef me regelmatig dat het de schrijfster haar gedachten en woorden zijn. Los daarvan is het wel genieten van de mooie teksten over de zee en leer je ook het verhaal van een sterke vrouw uit de geschiedenis kennen. Wat ik soms moeilijk te rijmen vond was de kracht van Isodora versus haar gevoeligheid voor een man die niet goed voor haar was. Ze komt daarin naïef over, maar wat betreft het huwelijk, dansen, geld lijkt ze veel sterker in haar schoenen te staan.

[Susan Leurs · Rating 5 out of 5]

Wat een ontzetten triest verhaal, het leven van Isadora kenmerkt zich door trieste gebeurtenissen maar uiteindelijk ook dicht bij bij haar eigen overtuigingen gebleven echter ook zeer zelfkritisch maar ook onzeker. Toch boeiend omdat ze door haar eigen dansstijl toch iets heeft bereikt in de danswereld. Dansen in natuurlijke bewegingen, de moderne dans heeft veel profijt van haar manier van dansen!

[Johanna Roelfsema · Rating 5 out of 5]

Wauw wauw wauw wat een mooi geschreven boek! Je leert Isabella Duncan echt kennen en wat fijn dat het zich ook nog afspeelt bij de zee. Heel mooi beschreven over haar angsten en hoe ze ermee omgaat. En zo geweldig hoe zij als zelfstandig vrouw door het leven wil gaan! Wat afschuwelijk dat ze haar kinderen heeft moeten achterlaten. Ik ben fan van Susan haar schrijfstijl geworden. Dat vond ik ook al bij de heksen van L .

[Lauri van Oosterom · Rating 3 out of 5]

Indrukwekkend hoeveel onderzoek Susan Smit heeft gedaan om deze roman te schrijven. En hoewel ze zeker een goede pen heeft en de beschrijvingen van de zee, duinen en het strand prachtig waren, wist dit verhaal me toch niet helemaal te grijpen. Het lukte me moeilijk om me in te leven in de wereld van Isadora Ducan. Misschien omdat ik weinig begrijp van de danswereld. Maar ook omdat ik niet snap waarom je in hemelsnaam een kind wilt krijgen van een vent die overduidelijk een zak (stront) is.

[Neeltje Waagmeester · Rating 3 out of 5]

Een deel uit een levensverhaal. Mooi geschreven en ik hou van boeken over sterke vrouwen en dat is de hoofdpersoon: sterk maar ook gevoelig. Toch slechts 3 sterren.. Ik raakte niet in de ban van het boek, de beschrijvingen over strand en zee en de liefde die de hoofdpersoon voelt waren voor mij te uitgebreid. Van mij dus 3 sterren voor een boek dat, zeker dankzij de epiloog, zeker 4 sterren waard is.

[Lara Scheepers · Rating 5 out of 5]

Eigenlijk zijn alle boeken van Susan Smit mooi, dus deze ook. Ik vind het knap hoe ook dit verhaal weer over een vrouw ver in het verleden gaat, waar je jezelf toch in kan herkennen. De problemen waar ze toen tegenaan liep lijken namelijk op problemen die er nu zijn. Het is gek om te lezen dat een grote danseres als Isadora Duncan ook gewoon in Nederland is geweest op plekken die er nu nog zijn.

[Carine Goris · Rating 5 out of 5]

Deze biografie gaat over het levenshoofdstuk van Isadora Duncan tijdens haar eerste zwangerschap en bevalling. De man die daarna in haar leven komt is Patrick Singer, zoon van Isaac Singer wiens huis ik vorige zomer bezocht in Paington (UK). De man van de naaimachines.
It's a small world after all.

[Ella · Rating 4 out of 5]

smit beschrijft de periode in het leven van Isadora Duncan dat zij aan de Hollandse kust bij Katwijk doorbrengt in afwachting van de geboorte van haar kind. Smit heeft zich goed ingeleefd in de tijdgeest van toen : begin 20ste eeuw. wat ik ook op prijs stelde dat zij in de epiloog vertelde hoe het verder gegaan was met het leven van Duncan en de andere personen uit het boek.

[Carolien · Rating 4 out of 5]

Drie en een half.
Mooi geschreven, prachtige metaforen, boeiende vrouw. Iets teveel zwangerschap en bevalling voor mij, maar dat ligt wellicht aan het feit dat ik zelf geen kinderen heb, haha. Ik was vooral heel blij met de bijlage aan het einde van het boek waar de verdere levensloop van alle personages uit de doeken werd gedaan.
Ik wil meer lezen over Isadora Duncan!