ความเหลื่อมล้ำฉบับพกพา

by สฤณี อาชวานันทกุล

ผู้เขียนรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้รับความไว้วางใจจากคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป ให้เขียนหนังสือ “ความเหลื่อมล้ำฉบับพกพา” เพื่อสรุปสถานการณ์ มุมมอง ข้อถกเถียง และแนวทางแก้ไขเกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำในมิติต่างๆ ที่ปรากฏในประเทศไทย

คำถามที่ว่าความเหลื่อมล้ำในแต่ละมิตินั้นเป็น “ปัญหา” หรือไม่ ถ้าใช่ เราควรแก้ไข “อย่างไร” เป็นประเด็นที่มีหลากหลายมุมมองและความคิด การอภิปรายนานาทัศนะในเรื่องนี้ให้ครอบคลุมพอที่จะยังใช้คำว่า “พกพา” ได้โดยที่ผู้เขียนไม่รู้สึกตะขิดตะขวง เป็นภารกิจที่เหลือวิสัยและเกินสติปัญญาของผู้เขียน ด้วยเหตุนี้ผู้เขียนจึงเลือกที่จะให้น้ำหนักกับการนำเสนอข้อเท็จจริงและลักษณะของความเหลื่อมล้ำต่างๆ โดยเฉพาะความเหลื่อมล้ำที่ชี้ให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้าง รวมถึงอธิบายความเกี่ยวโยงระหว่างความเหลื่อมล้ำแต่ละประเภท มากกว่าที่จะแจกแจงทางเลือกต่างๆ ของแนวทางแก้ไขอย่างครบถ้วน

อย่างไรก็ดี ผู้เขียนเชื่อมั่นว่า ไม่ว่าคนไทยจะมองเรื่องความเหลื่อมล้ำต่างกันอย่างไร อนาคตที่เป็นธรรมและยั่งยืนย่อมขึ้นอยู่กับว่าเราจะสามารถเปลี่ยนแปลงเป้าหมายการพัฒนาได้หรือไม่ จากการยึดเอาอัตราการเติบโตของผลผลิตมวลรวมในประเทศ (จีดีพี) เป็นสรณะเพียงหนึ่งเดียว หันไปกำหนดให้ “การพัฒนามนุษย์” เป็นเป้าหมายที่สำคัญและสูงส่งกว่า ซึ่งก็หมายความว่าเราจะต้องคำนึงถึงปัจจัยอื่นๆ ควบคู่ไปกับจีดีพี อาทิ การกระจายประโยชน์จากการพัฒนาเศรษฐกิจ คุณภาพของระบบการศึกษาและสาธารณสุข โอกาสในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม อิสรภาพในการใช้สิทธิพลเมือง และเสรีภาพจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน

นอกจากนี้ ผู้เขียนเชื่อว่ามาตรการใดๆ ก็ตามที่มีเป้าหมายอยู่ที่การลดความเหลื่อมล้ำ ไม่อาจสัมฤทธิ์ผลสมดังความมุ่งหวังได้ ถ้าหากเรายังไม่หาวิธีบรรเทาปัญหาคอร์รัปชั่นที่แทรกซึมในทุกระดับชั้นและทุกวงการในสังคมไทยอย่างจริงจัง เนื่องจากคอร์รัปชั่นเปรียบดังสนิมที่คอยกัดกร่อนประสิทธิผลและประสิทธิภาพของนโยบายและโครงการต่างๆ และทำให้ความเหลื่อมล้ำด้านรายได้คอยซ้ำเติมความเหลื่อมล้ำด้านอื่นให้เลวร้ายลง โดยเฉพาะความเหลื่อมล้ำด้านโอกาสในการเข้าถึงและได้รับความยุติธรรม เนื่องจากคอร์รัปชั่นเดินได้ด้วยเงิน คนจนที่ไม่มีเงินจึงไม่อาจได้รับประโยชน์จากกลไกคอร์รัปชั่น

(บางส่วนจากคำนำ)

Genres: Nonfiction

124 pages, Paperback

First published February 1, 2011

About the author

สฤณี อาชวานันทกุล นักเขียน นักแปล และกรรมการผู้จัดการ ด้านการพัฒนาความรู้ บริษัท ป่าสาละ จำกัด จบการศึกษาปริญญาตรีด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจจากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก มีประสบการณ์ทำงานในภาคการเงินกว่า 8 ปี ในฐานะวาณิชธนกรที่ธนาคารดอยช์ สาขาฮ่องกง พนักงานสินเชื่อที่ธนาคารไทยพาณิชย์ วาณิชธนกรและรองผู้อำนวยการฝ่ายกลยุทธ์องค์กรที่บริษัทหลักทรัพย์ไทยพาณิชย์ ตำแหน่งสุดท้ายเป็นกรรมการบริหารของบริษัท ฮันเตอร์ส แอ็ดไวซอรี่ จำกัด ก่อนที่จะตัดสินใจออกมาทุ่มเทเวลาให้กับงานเขียนและงานวิจัยอย่างเต็มตัว

นักท่องเว็บชาวไทยส่วนใหญ่รู้จักสฤณีในชื่อ “คนชายขอบ” หรือ “Fringer” จากบล็อก http://www.fringer.co/ ซึ่งการเขียนบล็อกได้นำไปสู่การเป็นคอลัมนิสต์ประจำโอเพ่นออนไลน์ งานเขียนและแปลของเธอส่วนใหญ่สะท้อนความสนใจอย่างต่อเนื่องในกิจการเพื่อสังคมและการเงินเพื่อสังคม อาทิ “พลังของคนหัวรั้น” (แปลจาก The Power of Unreasonable People โดย John Elkington และ Pamela Hartigan), “สร้างโลกไร้จน” (แปลจาก Creating a World Without Poverty โดย Muhammad Yunus), “ล่องคลื่นโลกาภิวัตน์” และ “ทุนนิยมที่มีหัวใจ: ทางเลือกใหม่แห่งการพัฒนา” ดูรายชื่อผลงานทั้งหมดได้จากหน้า “Writings” บนบล็อกส่วนตัวที่ http://www.fringer.org/

ปัจจุบันมีความสุขกับการติดตามและถ่ายทอดพัฒนาการใหม่ๆ ณ พรมแดนความรู้ทางเศรษฐศาสตร์และธุรกิจ ผ่านการเป็นผู้ร่วมก่อตั้งและกรรมการผู้จัดการด้านการพัฒนาความรู้ บริษัท ป่าสาละ จำกัด, อาจารย์พิเศษ วิชา “ธุรกิจกับสังคม” ในหลักสูตรควบบริหารธุรกิจบัณฑิต (การจัดการแบบบูรณาการ) และวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (โครงการ 5 ปี) คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และคอลัมน์ต่างๆ ในสื่อสิ่งพิมพ์ อาทิ “ประชาชน 2.0” ในหนังสือพิมพ์ กรุงเทพธุรกิจ และ "Game Theory" บนเว็บไซต์ The Matter

สฤณีเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งกลุ่มและองค์กรต่อไปนี้:

- สำนักพิมพ์ ซอลท์ พับลิชชิ่ง
(https://www.facebook.com/Saltread)
- เครือข่ายพลเมืองเน็ต (http://thainetizen.org/)
- เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย (http://cc.in.th/)
- สำนักพิมพ์ชายขอบ (http://www.chaikob.com/)
- สำนักพิมพ์ โอเพ่นเวิลด์ส์ (http://www.openworlds.in.th/)
- สำนักข่าวออนไลน์ ไทยพับลิก้า (http://www.thaipublica.org/)
- บริษัท ป่าสาละ จำกัด (http://www.salforest.com/)

Reviews

[Nuttawat Kalapat · Rating 4 out of 5]

การตีกรอบด้วยมาตรวัดทางศีลธรรม มันทำให้โลกของคุณน่ะแคบลง
ชอบคำนี้ของผู้เขียนมากครับ
.
คงจะรีวิวหนังสือวิชาการเหมือนวรรณกรรมไม่ได้ เพียงแต่บอกว่า เล่มนี้ทำให้เข้าใจ เรื่องต่างๆรอบตัวมากขึ้นบ้าง โดยเล่มนี้รวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับประเด็นความเหลื่อมล้ำในไทยนั่นเอง ซึ่ง เป็นข้อมูล 10 กว่าปีที่แล้ว แต่อ่านพบ get เลยว่า ความเหลื่อมล้ำ มันมีเหมือนเดิมในบางแง่ และบางมุม มันมากกว่าเดิมด้วย รวบรวม Fact ที่น่าสนใจหลายอย่าง
.
เล่มที่ 65/2021 (174)
ความเหลื่อมล้ำฉบับพกพา
โดย สฤณี อาชวานันทกุล
สำนักพิมพ์ สำนักงานปฎิรูป (สปร.)
.
.
.
หนังสือเล่าอธิบายอะไรบ้างย่อๆ ที่ผมเข้าใจนะ
1. ความเหลื่อมล้ำทางรายได้
2. ความเหลื่อมล้ำทางทรัพย์สิน จริงๆมันมากกว่าข้อ 1 เสียอีก
3. ข้อเท็จจริง ของสถิติเงินในบัญชีคนไทย แยกประเภท
4. จำนวนผู้เสียภาษี เทียบเป็นเปอร์เซนต์ จากตลาดแรงงาน
5. สินเชื่อทั้งประเทศ 75 % อยู่ที่ กทม
6. บริษัทที่มีรายได่สูงสุด 10 % มีรายได้มากกว่า 90 % ที่เหลือรวมกัน
7. พารากอน + เดอะมอล ใช้ไฟมากกว่า แม่ฮ่องสอนทั้งจังหวัด
8. ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และ สาธารณะสุข
9. ประเด็น เขื่อน โรงไฟฟ้า โรงงาน
10. อัตราการตั้งท้องก่อนวัยอันควร
11. เพศหญิงมีส่วนร่วมทางการเมืองน้อย (สมัยนั้น) ขนาดคนทั่วไปในไยทาทุกวันนี้ก็ไม่ยอมรับการบวชของภิกษุณีเท่าไร
12. ปัญหาการคุมคาม การข่มขืน ร้อยละ 40 คือมาจากคนใกล้ตัวผู้เสียหาย
13. จำนวนผู้พิกดารที่ดูแลตัวเองไม่ได้เลยมีถึง 200000 คนยุคนั้น
14. มีพูดถึงความไม่ยุติธรรมของ กม. 112 ด้วย
.
ความเห็น
ได้ความรู้ดีครับ เปิดมุมมอง สังคมภาพกว้างมากขึ้น
และ ตอกย้ำเรื่องที่เราควรจะตระหนักต่อสังคม
และ มันอ่านไม่ยากครับ แม้ข้อมูลจะเก่า แต่แนวคิดการรวบรวมข้อมูลแบบนี้ มีคุณยิ่ง
.

[Kobie · Rating 5 out of 5]

หยิบงานของ อ.สฤณี มาอ่านทีไรเหมือนอัดโดส งานวิชาการ เข้าสมอง Reference แน่น ตัวงานบทความอัดเต็มด้วย conclusion, narrative, argumentative. เล่มนี้ก็เหมือนกัน