What do you think?
Rate this book
Ons huis aan het spoor
Zo’n dertig jaar geleden kochten Liesbet van Zoonen en haar man een baanwachtershuisje in het dorp Le Grand-Pressigny, een gehucht in de Touraine op het Franse platteland. In Ons huis aan het spoor beschrijft Van Zoonen niet alleen hoe zij als nieuwkomers hun weg proberen te vinden, maar duikt ze ook in het bijzondere verleden van het huis en het dorp. Dat blijkt onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de streek en de Franse provincie in de negentiende en twintigste eeuw. De spoorwegen, industrialisatie en twee wereldoorlogen hebben hun weerslag op het Franse platteland, dat buitenstaanders associëren met rust en romantiek, maar waar het dagelijks leven voor de bewoners vaak moeilijk en hard is. Ons huis aan het spoor gaat over hun dromen en teleurstellingen, maar ook over de menselijke veerkracht. Het is een verhaal over een huis en een dorp die symbool staan voor zoveel gehuchten waar de nieuwe tijd voorbijkwam en zijn sporen achterliet.
275 pages, Kindle Edition
First published April 25, 2024
2 people are currently reading
59 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
October 30, 2024
Ver well written and super interesting. Van Zoonen tels the history of her summerhouse in France in such a way that you just want to visit and imagine all the figures who were described so lively in her story. It greatly puts a small town and trains in the wider history of France and modernity. Loved it!
August 28, 2025
Wat een heerlijk boek is Liesbet van Zoonens “Ons huis aan het spoor” voor de lezer die van Frankrijk houdt, zeker als die lezer zich zelf ook mag rekenen tot de bevoorrechte groep die in dat land een tweede huis bezit. De ondertitel luidt ‘Een geschiedenis van landelijk Frankrijk’, en het aardige is dat de geschiedenis die Van Zoonen uit de doeken doet er een is waarin het microniveau (van personen en hun gezinnen) op fraaie wijze wordt vervlochten met ontwikkelingen op meso- (meer in het bijzonder die van de Franse spoorwegen) en macroniveau (waar het gaat om de Franse samenleving in veel ruimer verband, min of meer maatschappijbreed).
Aan de hand van uiteenlopende betrokkenen, gebeurtenissen, veranderingen, kwesties weet Van Zoonen heden en verleden aan elkaar te relateren. Hiertoe is het boek opgezet in een aantal delen, gewijd aan de eerdere bewoners van het baanwachtershuisje dat de schrijfster en haar man in 1991 kochten, aan de komst van de trein in hun dorpje in de Touraine, aan ‘de grote spoorwegfamilie’, aan de overlast die een ‘mestfabriek’ veroorzaakt en aan de tweedeling die Frankrijk gedurende de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog kende, in bezet respectievelijk onbezet gebied. Wat Van Zoonen zoal te vertellen heeft over de onderwerpen in kwestie, in al hun diversiteit, is niet zelden herkenbaar, maar vooral ook enthousiasmerend en inspirerend. Gezien haar professionele achtergrond, als cultuursociologe, is het misschien niet eens zo verbazingwekkend dat de schrijfster zo’n sterke drang aan de dag legt om allerlei zaken ter plekke, op locatie, met behulp van diverse informatiebronnen op te helderen, maar ze doet het toch maar, geremd als ze zich af en toe voelt door een beperkte beheersing van de Franse taal. Wat een durf, wat een energie en doorzettingsvermogen etaleert Liesbet van Zoonen hierbij, bewonderenswaardig.
Dat ze vermoedelijk niet eens zo heel veel gevoel heeft voor het Frans, wordt op meerdere plaatsen in het boek duidelijk: kwesties van geslacht (zoals ‘petits professions’ en ‘voie vert’) en van enkel- versus meervoudsvorm (‘cartes postale’), verkeerd geschreven woorden (‘neo-rureaux’, ‘Cercle des Patats’) of plaatsnamen (‘Valencay’). Hier had nog wel eens iemand van Alfabet-uitgevers secuur naar mogen kijken. En hoewel Van Zoonen vlot schrijft, dat zeker, valt er op haar Nederlands toch ook wel het een en ander aan te merken. Zo is ‘dakbedekker’ in onze taal geen bestaand woord, ‘zoemen’ sprinkhanen niet (had ze misschien abusievelijk het Franse woord ‘cicade’ zo vertaald?), verwijzen de termen ‘omkoping’ en ‘corruptie’ toch echt naar hetzelfde begrip en leest men ook wel eens een onbeholpen geformuleerde zin als “Veel verder gaat mijn kennis noch mijn verbeeldingsvermogen dan nog niet” (p. 197). En wat te denken van: “Op het Franse platteland kelderen de graanprijzen met meer dan honderd procent” (p. 30). Meteen aanschaffen dat graan, je krijgt als koper blijkbaar geld toe!
Behalve zulke onvolkomenheden, die de meeste lezers misschien niet eens zullen opvallen, laat staan dat ze die als storend ervaren, riepen ook enkele meer inhoudelijke aangelegenheden in “Ons huis aan het spoor” vragen bij me op. Zo rept de auteur van zorgen over de mogelijke afbraak van ‘ons’ en andere baanwachtershuisjes door de Franse spoorwegmaatschappij SNCF, maar van meet af aan weet de lezer niet anders dan dat het echtpaar Van Zoonen dat huisje heeft gekocht en dus eigenaar ervan is. Hoe zit dat dan? Men verneemt daar verder niks over. Wat me ook bevreemdde was hetgeen ik las over de logistieke gang van zaken bij de ‘barrières’, de hekken of slagbomen die moeten voorkomen dat trein- en wegverkeer elkaar (letterlijk) treffen. Gebruikelijk is, ik weet niet anders, dat de spoorwegovergang voor het wegverkeer wordt afgesloten op het moment dat er een trein nadert, maar Van Zoonen beschrijft het omgekeerde: de overgang is gesloten, tot er zich een weggebruiker aandient die zich naar de andere kant van het spoor wil begeven. Betekent dat dan niet dat de vrouw van de baanwachter, als degene die de ‘barrière’ moet bedienen, in geval van een wat drukkere weg de godganse dag bezig is met openen en sluiten? Voor mij vooralsnog een raadsel.
Voorts had ik graag nog in het boek een stamboom gezien van de familie Dubois, die eerder in ‘ons huis aan het spoor’ woonde, en een plattegrond of stratenplan van het dorp Le Grand-Pressigny en zijn omgeving, en hadden de twee bescheiden fotokaterntjes wel wat royaler mogen uitvallen. De tekst kent ook nogal wat herhalingen. Al met al noteer ik hier dus wel wat puntjes van kritiek, zo realiseer ik me nu, die evenwel geenszins afdoen aan het plezier dat Van Zoonen me met haar geschiedenis van landelijk Frankrijk heeft bezorgd. Wat ze sommige lezers met een vakantiehuis(je) aldaar wellicht ook zal hebben bezorgd is een zekere onrust, al is het maar vanwege een passage op pagina 65 van haar boek, over archiefonderzoek: “Dat hoeft niet per se fysiek, want de Fransen zijn al in 2010 begonnen met de digitalisering van hun archieven. Van achter mijn laptop kan ik alle negentiende-eeuwse bevolkingsregisters met geboortes, huwelijken en sterfgevallen van het dorp opzoeken, maar ook volkstellingen inzien die precies aangeven wie op welk moment in welke straat of gehucht woont.” Zulks verleidt me dan nog even tot het maken van een flauw woordgrapje, in de verlengde van de titel van het boek: wat een aansporing!
Aan de hand van uiteenlopende betrokkenen, gebeurtenissen, veranderingen, kwesties weet Van Zoonen heden en verleden aan elkaar te relateren. Hiertoe is het boek opgezet in een aantal delen, gewijd aan de eerdere bewoners van het baanwachtershuisje dat de schrijfster en haar man in 1991 kochten, aan de komst van de trein in hun dorpje in de Touraine, aan ‘de grote spoorwegfamilie’, aan de overlast die een ‘mestfabriek’ veroorzaakt en aan de tweedeling die Frankrijk gedurende de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog kende, in bezet respectievelijk onbezet gebied. Wat Van Zoonen zoal te vertellen heeft over de onderwerpen in kwestie, in al hun diversiteit, is niet zelden herkenbaar, maar vooral ook enthousiasmerend en inspirerend. Gezien haar professionele achtergrond, als cultuursociologe, is het misschien niet eens zo verbazingwekkend dat de schrijfster zo’n sterke drang aan de dag legt om allerlei zaken ter plekke, op locatie, met behulp van diverse informatiebronnen op te helderen, maar ze doet het toch maar, geremd als ze zich af en toe voelt door een beperkte beheersing van de Franse taal. Wat een durf, wat een energie en doorzettingsvermogen etaleert Liesbet van Zoonen hierbij, bewonderenswaardig.
Dat ze vermoedelijk niet eens zo heel veel gevoel heeft voor het Frans, wordt op meerdere plaatsen in het boek duidelijk: kwesties van geslacht (zoals ‘petits professions’ en ‘voie vert’) en van enkel- versus meervoudsvorm (‘cartes postale’), verkeerd geschreven woorden (‘neo-rureaux’, ‘Cercle des Patats’) of plaatsnamen (‘Valencay’). Hier had nog wel eens iemand van Alfabet-uitgevers secuur naar mogen kijken. En hoewel Van Zoonen vlot schrijft, dat zeker, valt er op haar Nederlands toch ook wel het een en ander aan te merken. Zo is ‘dakbedekker’ in onze taal geen bestaand woord, ‘zoemen’ sprinkhanen niet (had ze misschien abusievelijk het Franse woord ‘cicade’ zo vertaald?), verwijzen de termen ‘omkoping’ en ‘corruptie’ toch echt naar hetzelfde begrip en leest men ook wel eens een onbeholpen geformuleerde zin als “Veel verder gaat mijn kennis noch mijn verbeeldingsvermogen dan nog niet” (p. 197). En wat te denken van: “Op het Franse platteland kelderen de graanprijzen met meer dan honderd procent” (p. 30). Meteen aanschaffen dat graan, je krijgt als koper blijkbaar geld toe!
Behalve zulke onvolkomenheden, die de meeste lezers misschien niet eens zullen opvallen, laat staan dat ze die als storend ervaren, riepen ook enkele meer inhoudelijke aangelegenheden in “Ons huis aan het spoor” vragen bij me op. Zo rept de auteur van zorgen over de mogelijke afbraak van ‘ons’ en andere baanwachtershuisjes door de Franse spoorwegmaatschappij SNCF, maar van meet af aan weet de lezer niet anders dan dat het echtpaar Van Zoonen dat huisje heeft gekocht en dus eigenaar ervan is. Hoe zit dat dan? Men verneemt daar verder niks over. Wat me ook bevreemdde was hetgeen ik las over de logistieke gang van zaken bij de ‘barrières’, de hekken of slagbomen die moeten voorkomen dat trein- en wegverkeer elkaar (letterlijk) treffen. Gebruikelijk is, ik weet niet anders, dat de spoorwegovergang voor het wegverkeer wordt afgesloten op het moment dat er een trein nadert, maar Van Zoonen beschrijft het omgekeerde: de overgang is gesloten, tot er zich een weggebruiker aandient die zich naar de andere kant van het spoor wil begeven. Betekent dat dan niet dat de vrouw van de baanwachter, als degene die de ‘barrière’ moet bedienen, in geval van een wat drukkere weg de godganse dag bezig is met openen en sluiten? Voor mij vooralsnog een raadsel.
Voorts had ik graag nog in het boek een stamboom gezien van de familie Dubois, die eerder in ‘ons huis aan het spoor’ woonde, en een plattegrond of stratenplan van het dorp Le Grand-Pressigny en zijn omgeving, en hadden de twee bescheiden fotokaterntjes wel wat royaler mogen uitvallen. De tekst kent ook nogal wat herhalingen. Al met al noteer ik hier dus wel wat puntjes van kritiek, zo realiseer ik me nu, die evenwel geenszins afdoen aan het plezier dat Van Zoonen me met haar geschiedenis van landelijk Frankrijk heeft bezorgd. Wat ze sommige lezers met een vakantiehuis(je) aldaar wellicht ook zal hebben bezorgd is een zekere onrust, al is het maar vanwege een passage op pagina 65 van haar boek, over archiefonderzoek: “Dat hoeft niet per se fysiek, want de Fransen zijn al in 2010 begonnen met de digitalisering van hun archieven. Van achter mijn laptop kan ik alle negentiende-eeuwse bevolkingsregisters met geboortes, huwelijken en sterfgevallen van het dorp opzoeken, maar ook volkstellingen inzien die precies aangeven wie op welk moment in welke straat of gehucht woont.” Zulks verleidt me dan nog even tot het maken van een flauw woordgrapje, in de verlengde van de titel van het boek: wat een aansporing!
March 15, 2025
Ons huis aan het spoor is de perfecte mix van persoonlijke verhalen over het huis en de geschiedenis van het Franse platteland, de Franse spoorwegen en de mensen die er gewoond en gewerkt hebben, prettig en intelligent geschreven
October 17, 2024
Gedreven door haar nieuwsgierigheid traceert Liesbet van Zoonen de geschiedenissen rond hun tweede huis aan het Franse spoor. Van Zoonen is geen historicus maar sociaalwetenschapper en feminist, net als ik, en stelt dus vragen die ik ook interessant en relevant vind. Ze verbindt het alledaagse met bredere maatschappelijke ontwikkelingen en tendensen, alles keurig gestaafd met bronnen en inzichten van andere wetenschappers, op een manier die voor iedereen toegankelijk is.
May 11, 2024
Bijzonder boek die het leven beschrijft rond het huis aan het spoor en gaat in op de geschiedenis van de omgeving.
July 10, 2024
Wat een onverwacht geinig boek. Het begint wat twijfelachtig, want Liesbet zette me op het verkeerde been door me te laten geloven dat het enkel ging om de zoektocht naar wat er te weten was over wie de vorige bewoner was, ene Dubois, een alcoholist met losse handen die er ook weinig aan kon doen.
Maar gaandeweg ging ik het beter begrijpen: het gaat niet om Dubois, het gaat om de geschiedenis van het leven op het Franse platteland, en de rol die (kleine) treintrajecten (inclusief hun ziljoenen medewerkers) daarbij speelden. Dat levert prachtige, nostalgische verhalen op over de wereldoorlogen, de opkomst van het kapitalisme, sociale dorpsstructuren door de eeuwen heen, het wel en wee van totaal onbekende, maar daardoor niet minder intrigerende kleine luyden, de excessen van de klassen en rangen in de maatschappij, en Liesbets eigen queeste om het dorp waar ze beland is geraakt te begrijpen en te doordringen.
Wat heel geinig is, is dat Liesbet enerzijds heel toegankelijk schrijft, maar dat daaronder een enorm voetnotenapparaat zit. Dat ze hoogleraar is, blijkt (iemand zij dank) niet uit haar intellectuele pretenties (meer down to earth dan dit ga je het niet krijgen, als ik niet beter wist, had ik gedacht: wat geinig dat zomaar iemand zich hier zo bijna rabiaat in verdiept heeft), maar wel uit haar feitelijke volledigheid en grondigheid.
Wat ik alleen lastig vind, is dat het boek heel veel expliciet gestelde vragen onbeantwoord laat. Liesbet is ook de eerste om dat zelf toe te geven in het boek, maar dat zorgt er wel voor dat ik soms het idee heb met surrogaatinformatie te moeten leven, in plaats van met the real deal. Ze legt ook prima uit waarom sommige zaken onmogelijk zijn om uit te zoeken, maar ik was dan liever iets meer in de illusie verbleven dat ze tot op de bodem is gegaan en precies te weten is gekomen wat ze naar boven wilde tillen. Boeken blijven escapisme, dus ik gun schrijvers probleemloos die vrijheid.
Afijn. Klein bier. Heerlijk boek om mee te nemen op vakantie, vooral als je (zoals ik) de oneindige treinreis van Rotterdam naar Lyon (en terug) onderneemt, of als je ergens in welke provence dan ook kampeert.
Maar gaandeweg ging ik het beter begrijpen: het gaat niet om Dubois, het gaat om de geschiedenis van het leven op het Franse platteland, en de rol die (kleine) treintrajecten (inclusief hun ziljoenen medewerkers) daarbij speelden. Dat levert prachtige, nostalgische verhalen op over de wereldoorlogen, de opkomst van het kapitalisme, sociale dorpsstructuren door de eeuwen heen, het wel en wee van totaal onbekende, maar daardoor niet minder intrigerende kleine luyden, de excessen van de klassen en rangen in de maatschappij, en Liesbets eigen queeste om het dorp waar ze beland is geraakt te begrijpen en te doordringen.
Wat heel geinig is, is dat Liesbet enerzijds heel toegankelijk schrijft, maar dat daaronder een enorm voetnotenapparaat zit. Dat ze hoogleraar is, blijkt (iemand zij dank) niet uit haar intellectuele pretenties (meer down to earth dan dit ga je het niet krijgen, als ik niet beter wist, had ik gedacht: wat geinig dat zomaar iemand zich hier zo bijna rabiaat in verdiept heeft), maar wel uit haar feitelijke volledigheid en grondigheid.
Wat ik alleen lastig vind, is dat het boek heel veel expliciet gestelde vragen onbeantwoord laat. Liesbet is ook de eerste om dat zelf toe te geven in het boek, maar dat zorgt er wel voor dat ik soms het idee heb met surrogaatinformatie te moeten leven, in plaats van met the real deal. Ze legt ook prima uit waarom sommige zaken onmogelijk zijn om uit te zoeken, maar ik was dan liever iets meer in de illusie verbleven dat ze tot op de bodem is gegaan en precies te weten is gekomen wat ze naar boven wilde tillen. Boeken blijven escapisme, dus ik gun schrijvers probleemloos die vrijheid.
Afijn. Klein bier. Heerlijk boek om mee te nemen op vakantie, vooral als je (zoals ik) de oneindige treinreis van Rotterdam naar Lyon (en terug) onderneemt, of als je ergens in welke provence dan ook kampeert.
July 22, 2024
Wat een leuk idee, om je vakantiehuis op het Franse platteland als uitgangspunt van je verhaal te nemen. De schrijfster zoekt werkelijk alles uit: wie in het huis heeft gewoond, hoe de leefomstandigheden waren, welk verschil de spoorlijn voor het leven in het dorp heeft gemaakt, hoe sociologische lijnen en ontsluitingswegen kansen voor mensen in het dorp en de provincie hebben beïnvloed, hoe armoede nog steeds een rol speelt, wie degenen waren wier namen op het herdenkingsmonument staan. Bedenk iets en er wordt iets over verteld.
Er zitten veel zaken in die je begrip van het heden vergroten. Gebeurtenissen uit het verleden hebben een grotere invloed op het heden dan je misschien denkt. Oude vetes tussen families maken dat sommigen elkaar nog steeds niet groeten (terwijl degenen om wie het ging allang zijn overleden). Ook het idee dat "ons soort mensen" niet in de wieg gelegd is voor artistieke activiteiten, maakt dat niet elke dorpsbewoner aanhaakt bij initiatieven van import-bewoners.
De leegloop van het Franse platteland voltrekt zich in een diagonaal van noord-oost naar zuid-west. Hoe is het gesteld met wegen en openbaar vervoer op deze as? Nadat ik net "Parijs nu" heb gelezen lijkt het contrast tussen overvol Parijs en dit vrijwel lege gebied me volkomen bizar.
Erg interessant boek, dat ook nog eens prettig geschreven is. De inwoners van het dorp mogen blij zijn dat iemand zo'n mooi onderzoek gedaan heeft.
2024, Le Grand-Pressigny (Touraine)
Er zitten veel zaken in die je begrip van het heden vergroten. Gebeurtenissen uit het verleden hebben een grotere invloed op het heden dan je misschien denkt. Oude vetes tussen families maken dat sommigen elkaar nog steeds niet groeten (terwijl degenen om wie het ging allang zijn overleden). Ook het idee dat "ons soort mensen" niet in de wieg gelegd is voor artistieke activiteiten, maakt dat niet elke dorpsbewoner aanhaakt bij initiatieven van import-bewoners.
De leegloop van het Franse platteland voltrekt zich in een diagonaal van noord-oost naar zuid-west. Hoe is het gesteld met wegen en openbaar vervoer op deze as? Nadat ik net "Parijs nu" heb gelezen lijkt het contrast tussen overvol Parijs en dit vrijwel lege gebied me volkomen bizar.
Erg interessant boek, dat ook nog eens prettig geschreven is. De inwoners van het dorp mogen blij zijn dat iemand zo'n mooi onderzoek gedaan heeft.
2024, Le Grand-Pressigny (Touraine)
August 14, 2024
Ik kocht het boek in de waan dat ik (ook) de wederwaardigheden van de verbouwing van het spoorhuis mee zou krijgen. Dat is niet het geval, het spoorwachtershuis is het haakje waar het boek aan hangt. En eigenlijk, alleen het verleden en die van het spoor in het bijzonder.
Hou je van treinen, geschiedenis begrepen door persoonlijke verhalen van gewone mensen, dan is dit het boek voor jou.
Hou je van Frankrijk, een tweede huis en verbouwingsverhalen? Niet in dit boek.
Liesbeth is een amateur geschiedkundige en dat merken we in dit boek. Vele bezoeken aan archieven, nog levenden en nog meer archieven levert een verhaal op dat begint bj het huis wat ze gekocht heeft. Ze gaat op zoek naar de eerdere bewoners, de functie van het huisje, de opkomst van het spoor.
Hou je van treinen, geschiedenis begrepen door persoonlijke verhalen van gewone mensen, dan is dit het boek voor jou.
Hou je van Frankrijk, een tweede huis en verbouwingsverhalen? Niet in dit boek.
Liesbeth is een amateur geschiedkundige en dat merken we in dit boek. Vele bezoeken aan archieven, nog levenden en nog meer archieven levert een verhaal op dat begint bj het huis wat ze gekocht heeft. Ze gaat op zoek naar de eerdere bewoners, de functie van het huisje, de opkomst van het spoor.
December 3, 2024
Boek die de geschiedenis in en om een voormalig Frans spoorweghuis beschrijft. Wie er gewoond hebben, waarom het gebouwd is (geschiedenis van de Franse spoorwegen) en geschiedenis van het dorp (met een focus op de Tweede Wereldoorlog). Vlot geschreven prettig leesbaar. Ik ben niet van de geschiedenis maar dit raakt mij.
Ergens beschrijft Liesbet dat zij de professor van de micro-historie is en dat is raak getypeerd.
Ergens beschrijft Liesbet dat zij de professor van de micro-historie is en dat is raak getypeerd.
This entire review has been hidden because of spoilers.
July 9, 2024
Voor Liesbet van Zoonen was het schrijven van dit boek een uitgebreid vakantieproject. Dat merk je: soms leest het als een oppervlakkige blogpost. Dat is niet erg, want de geschiedenis die ze vertelt over haar huis en Le Grand-Pressigny gaat wél diep.
July 10, 2024
Gekocht voor het afscheid van een collega die gaat emigreren naar Frankrijk. Las lekker weg en vond tot op zekere hoogte ook wel interessant. Miste een beetje urgentie of een écht rode draad. Maar het was een vrolijk allegaartje, een beetje zoals mijn collega (mis je nu al).
July 30, 2024
Een must-read vanwege ons eigen huisje aan het spoor in Frankrijk. Veel geleerd over de franse spoorweggeschiedenis. Soms wel te diepgravend in randzaken zoals bijvoorbeeld het verzet in WO2 in Tours.
September 3, 2024
Leuk boek. Gelezen tijdens onze fietstochten over oude Franse spoorlijnen. Dus zeer toepasselijk. Aanstekelijke zoektocht naar de geheimen van het dorp, haar bewoners, de spoorlijn (nu fietspad) en de voormalige bewoners.
July 12, 2025
Een zoveelste boek van een Nederlandse tweede huis-bezitter in Frankrijk, maar iemand die zich zoveel verdiept in de historie van het huis en de streek en ook nog eens heel goed en verbeeldend kan schrijven, dat zie je niet vaak!
July 19, 2025
Vlot geschreven en goed leesbaar. Sterk aan dit boek is de beschrijving van de geschiedenis van het Franse platteland in z’n totaliteit waarna wordt ingezoomd op de plaatselijke geschiedenis van het dorp Le Grand-Pressigny!
Displaying 1 - 15 of 15 reviews