W dziedzinie polskiego reportażu to jest po prostu Biblia. Antologia absolutnie i kompletnie przekrojowa. Można się zachwycać tą lekturą na tak wielu poziomach, że trudno to opisać. Np. śledzić przemiany języka — od niemal dziewiętnastowiecznej polszczyzny aż po prawie współczesne próby adaptowania korpospiku do turbokapitalismu najntisów. Albo problemy społeczne. Albo wielką politykę, wojny, zmiany ustroju. Albo polską miejskość i prowincję. A najlepiej wszystko na raz.
Na mnie osobiście chyba największe wrażenie zrobił reportaż o prześladowaniach unitów na chełmszczyźnie, z czasów jeszcze carskich. I ten o biedzie na "Czerwonym Zagłębiu", po którym z perspektywy lat 10-tych XXI wieku megaironicznie brzmi naiwny tekst o tym, jak Koreańczycy z Daewoo wprowadzają swój model kapitalizmu na Żeraniu.
Jak twierdzi Goodreads, ta lektura, od deski do deski, zajęła mi ponad dwa lata. Było warto. A w międzyczasie wyszedł trzeci, uzupełniający tom. Tak jak poprzednie dwa, kupiłem to na papierze, do postawienia na półce, i jako ebooka — do przeczytania ;-)
Finally finished this monster of a book, and I think it's one of the most important sources of knowledge not just about 20th century Poland, but Europe as a whole in period. If I'd ever want somebody to understand Poland and its people, this is the book I'd recommend them to read first. Here's hoping it'll get translated into English soon, for all the world to enjoy.