Մուրացանը (իսկական անունը՝ Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 19-րդ դարի նշանավոր հայ գրող է, ծնվել է 1854 թ. Ղարաբաղի Շուշի քաղաքում Նրա ստեղծագործությունների շարքում յուրահատուկ տեղ են գրավում պատմական թեմաներով գրված գործերը Իբրև իր ժողովրդին ջերմորեն սիրող հեղինակ՝ նա ամեն մի գործ ստեղծելու ժամանակ աչքի առաջ ունեցել է հայ ժողովուրդը, նրա անցյալը, նրա պատմությունը, նրա տխուր ներկան Անդրեաս երեց պատմական վիպակը գրվել է 1895 թվականի հայկական ջարդերի առիթով։ Վիպակում պատկերված է պարսկական տիրապետության դժոխքը 17-րդ դարի առաջին քսանամյակում 1617 թվականին Երևանից վերադառնալիս Շահ-Աբբասը ձեռնարկում է մի այցելություն դեպի Ագուլիս և այդ այցելության, դրա հետ կապված դեպքերի նկարագրությանն էլ նվիրված է երկը։ Վիպակի բուն գործողությունն սկսվում է մանկաժողով անելու նպատակով Մանկաժողովը, ասում է Մուրացանը, մի գարշելի հարկի տեսակն էր պարսիկ տիրապետներից սահմանված։ Նրանք իրենց հպատակներից դրամով և թանկագին իրերով հարկ ժողովելուց զատ խլում էին նրանցից և գեղեցիկ աղջիկներ ու մանկահասակ սիրունատես տղաներին և ուղարկում իրանց հարեմները
Muratsan (orig. Grigor Ter-Hovanissian, December 1, 1854 , Shushi - September 12, 1908 , Tbilisi) was an Armenian writer, the author of "Gevorg Marzpetuni", an historical novel (1896) set in Armenia in the 10th century.
Muratsan studied at Shushi diocese school, then moved to Tiflis (Tbilisi), where he worked as a teacher and accountant and remained for the rest of his life. He became famous after the production of his historical drama "Ruzan" at a Tiflis theatre in 1882. He was the author of many short-stories and novels, including "The Apostle" (1902). An intensely nationalistic writer, Muratsan was a nineteenth-century romantic in style and an advocate of traditional cultural and religious values.
Ten years after his death, Muratsan's properties in Tiflis were expropriated in the Russian revolution. A collection of stereopticon pictures of ancient Armenian ruins, in the possession of an American great-grandson, is thought to be the only remnant of his personal library.