Jump to ratings and reviews
Rate this book

Het brilletje van Tsjechov: reizen door Rusland

Rate this book
Voor zijn reizen door Rusland kon Michel Krielaars zich geen betere gids wensen dan Anton Tsjechov. De grote Russische schrijver was een voortreffelijk beschouwer en wist de aard van zijn land en landgenoten te doorgronden. Met Tsjechovs blik reist Krielaars zijn held achterna, van Moskou naar Sint-Petersburg en Jalta, van Perm naar Jekaterinboerg, van het Siberische Tomsk naar Vladivostok en ten slotte naar het sterfbed van de schrijver in het Zuid-Duitse Badenweiler.
Krielaars spreekt arbeiders, winkeliers en boeren, die moeite hebben te overleven in een archaïsche maatschappij, en ontmoet ook burgemeesters, oppositiepolitici, artsen en leraren, die hun best doen om hun land te veranderen. Het resulteert in een bewogen en weemoedig verslag van een land dat in beweging probeert te komen, maar nog altijd vastgeroest zit in een mentaliteit die in veel opzichten dateert uit de middeleeuwen.

414 pages, Paperback

First published February 26, 2014

15 people are currently reading
215 people want to read

About the author

Michel Krielaars

19 books14 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
41 (15%)
4 stars
143 (55%)
3 stars
65 (25%)
2 stars
8 (3%)
1 star
2 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 31 reviews
Profile Image for Jan.
1,067 reviews66 followers
September 20, 2024
De journalist, reisschrijver en romanschrijver Michel Krielaars is vijf jaar correspondent geweest voor NRC-Handelsblad in Rusland, standplaats Moskou. Voordien heeft hij er ook gewoond. Men kan stellen dat hij een redelijke kijk heeft op wat genoemd wordt de ‘Russische ziel’.
De opzet van het boek is het maken van een reis, waarin Krielaars Tsjechov nareist en op alle mogelijke pleisterplaatsen nagaat welke herinneringen, fysiek of in het geheugen van mensen, op die plaatsen al of niet nog aanwezig zijn. Dat uit zich in korte hoofdstukken, van enkele pagina’s, waarin Krielaars zijn eigen hedendaagse indrukken mengt met en spiegelt aan het wedervaren van Tsjechov. Krielaars laat vaak Tsjechov aan het woord, in diens brieven en fragmenten uit zijn literaire werk. Hij laat hem zich uitspreken over het karakter, de levensinstelling van de boeren en verhaalt uitgebreid over de sociale lamlendigheid die hij – Tsjechov – op het platteland ontmoet. En dan te bedenken dat de Russische Schrijver overduidelijk het goede voor heeft met de mensen, wie ook. Maar hij ontmoet zelfs tegenstand bij het organiseren en laten uitvoeren van bijv. scholenbouw - door hem zelf gefinancierd – in de buurt van zijn landgoed te Melichovo. En dan laat Krielaars zo’n bijtend zinnetje vallen, dat het (anno 2014) er nog niet veel beter op geworden is.
Krielaars is ook op dreef waar hij schrijft over het ambtenarenapparaat en het politieke bestuur in het huidige Rusland. Dat laat zich samenvatten in een citaat, ontleend aan een hoge functionaris: “In Rusland bestaan geen feiten, alleen de waarheid van het Kremlin.” Genadeloos gefileerd en voorzien van feitenmateriaal, evenals de corruptie, waarvan het system nog immer is doordrenkt.
Zo ontstaat, door heel Rusland heen van Sint-Petersburg tot bij Sachalin, een bonte mengeling van belevenissen en situaties in heden en verleden, die soms verrassend veel overeenkomsten vertonen.
Hij schrijft over interessante kwesties op een vermakelijke manier, d.w.z. niet grappenmakend maar volgens zijn metiér dus journalistiek. Dat maakt het boek niet tot literatuur, wel tot aangename reisliteratuur met veel gevoel voor de landsaard en eigenaardigheden op velerlei gebied. (3,5*) JM
Profile Image for Mireille.
561 reviews89 followers
March 1, 2020
Michel Krielaars doet in 'Het brilletje van Tsjechov' verslag van het bijzondere land Rusland. Hij doet dat a.d.h.v. Anton Tsjechov, omdat hij als onervaren correspondent en uit voorliefde voor Tsjechovs literaire werk zich geen betere gids kan wensen.
Van 2007-2012 was Krielaars correspondent voor NRC Handelsblad, in die positie kon hij Rusland doorkruisen van Sint-Petersburg naar Vladivostok. Op alle manieren blijkt dat de Russische mentaliteit en geschiedenis zich sinds de middeleeuwen herhaalt. Enkele mensen die Krielaars spreekt, zeggen dat het Russische rijk met de eeuwige corruptie gerust nog 500 jaar voortduurt.
Ja, het is in zekere zin een triest beeld dat na lezing overblijft. Maar toch heeft hij "vele andere intelligente inwoners van dat uitgestrekte, gecompliceerde land [gesproken], waar ik altijd van zal blijven houden, hoe moeilijk dat soms ook is."

En ik heb een lijstje met bezienswaardigheden binnen en buiten Moskou opgeschreven, betreffende Tsjechov. Met dank aan het brilletje van Krielaars.
Profile Image for Maria.
480 reviews46 followers
April 3, 2022
Krielaars reist de de door hem zeer bewonderde Russische schrijver Anton Tsjechov na op diens tochten eind 19e, begin 20e eeuw door Rusland. Je leest veel over het leven en de tijd van Tsjechov maar Krielaars ontmoet ook allerlei Russen onderweg. En die zeggen dingen als
'Werken kun je ook morgen. Zo doen we het in Rusland altijd. Eerst zuipen en eten, en daarna een beetje werken. Bovendien zuig je dat nieuws toch uit je duim, want zo doen Russische journalisten dat ook. Die liegen alleen maar, omdat ze niet mogen schrijven wat er in Rusland werkelijk aan de hand is'
Ook verder veel verwijzingen naar De Nieuwe Rijken, propaganda, volksverlakkerij, de bevolking weet niet beter. Treurig en ontluisterend.
Het gaat ook vaak over het enorme drankgebruik, het lijkt of mensen voortdurend dronken zijn.
Tot slot de laatste zin: 'Het is in wezen nog steeds hetzelfde Rusland dat Tsjechov beschrijft -een land van onmetelijke tegenstellingen, waar rechtvaardigheid schaars is. Niemand kan me wijsmaken dat de waarheid elders ligt'.
Profile Image for Bas.
349 reviews5 followers
August 22, 2024
Erg plezierig lezend verslag van de reizen van Krielaars in de voetsporen van Tsjechov. Geen biografie, maar een mozaïek van reizen, gesprekken, beelden van het moderne Rusland (van voor de invasie in Oekraïne, maar al wel onder de knoet van Poetin) vergeleken met de tijd van Tsjechov (het einde van de tsarentijd, kort voor de revoluties die uiteindelijk tot het Sovjet-systeem zouden leiden).
Ook andere schrijvers komen langs. Een rijk beeld van een moeilijk land met bijzondere inwoners.
Profile Image for Sibrich van Baalen.
307 reviews83 followers
April 25, 2023
Weer eens wat anders dan het Rusland van Pieter Waterdrinker waarin alles gecapitonneerd lijkt. Leuke manier om via een schrijver de lezer mee te nemen door Rusland. Dat enorme land blijft me fascineren en de verhalen over corruptie, goelags en de datsja's bieden altijd weer nieuwe inzichten. Als die verdomde oorlog ophoudt, wil ik wel met Michel als gids naar Moskou. Wie heeft z'n nummer?
11 reviews
February 6, 2014
Interessant om te lezen, zeker met de Olympische Spelen in het achterhoofd. Verbazingwekkend hoe weinig we eigenlijk nog weten over het hedendaagse Rusland, terwijl het onderwerp nummer 1 is bij de geschiedenislessen...
Profile Image for Grada (BoekenTrol).
2,315 reviews3 followers
January 29, 2022
This was an interesting book. With my background I have, of course, read books by Chekhov and (many of) the other authors mentioned in this book. I have been to Russia and I recognize the picture the writer paints. It was a pleasant journey to follow.

However, at one point, somewhere at three quarters I think, it was enough. The book could no longer really captivate, my interest was gone. I did finish, because there were not a lot of pages left.

For people who are interested in Russia then and now, people who want to know more about the Russian soul, this is a book worth reading.
Profile Image for Ann.
140 reviews25 followers
April 25, 2014
Boeiend, meeslepend, goed geschreven, aan schat aan informatie!
Profile Image for Diana Willemsen.
1,118 reviews11 followers
March 12, 2022
Dit boek tot me genomen als luisterboek. Met als doel meer te begrijpen het verleden en heden van Rusland en meer te weten te komen over Tsjechov. Aanrader!
Profile Image for Rita.
1,694 reviews
December 23, 2022
2014
Starts out as a nice combination of Krielaars's own experiences in his 5 years as a journalist in Moscow and his [re]visiting sites related to Chekov and following Chekov's route traveling to Vladivostok.

But I started getting irritated by 1] the author's very negative [over]generalizations about Russia and Russians -- it's fine to see these negatively but please with more nuance. Putin is one of these targets, and there's no nuance at all. And 2] misogynist comments slipped in here and there and a general tone of 'look at those inferior creatures'.

All in all, he gives a pretty good account of Chekov's life. Chekov tried to do good deeds [setting up schools and so on], and didn't get directly involved in politics. Seemed to have enormous drive, as he persevered and made long travels even during the last 8-10 years of his life suffering from serious TB.

Author gives very brief sketches of cities I am unfamiliar with -- Kazan, Samara, Perm Koengoer, Jekaterinburg -- on his travels to Vladivostok. I appreciated getting even a glimpse of Russia beyond the two biggest cities who indeed nearly totally dominate the 'culture' of the country [acc. to him].

'Perm is weliswaar minder welvarend dan JeKATerinburg, dat andere centrum van handel, kunst en cultuur in de Oeral, maar het is er wel gezelliger, moderner en spannender. Nog meer dan J. is de stad een centrum van moderne dans....Opstraat is, anders dan in Moskou, amper polities aanwezig....' 194
Kungur, 'een van de meest pittoreske stadjes van Rusland. De tijd is stil blijven staan....is het waard om bezichtigd te worden...Voor de revolutie van 1917 was Kungur de thee hoofdstad van het tsarrenrijk. Hier werd vanaf 1648 70% van de thee die uit CHina werd geimporteerd overgeslagen en over de rest van het land verbreid....welvarend koopmansoord met mooie huizen en een plaatselijke bazaar...' 208

101 'Onder de in 2010 afgezette Moskouse burgemeester Loezjkov zijn veel historische gebouwen zonder enige genade afgebroken of in brand gestoken om plaats te maken voor moderne gedrochten van corrupte projectontwikkelaars....' Maybe much less corrupt in NL, US, but the pattern is the same; we can cite many examples in our own countries.

54 'Het zou me niets verbazen als [het gebouw] binnenkort een tsarenmuseum is, want onder tsaar Poetin wordt het prerevolutionaire verleden verheerlijkt alsof het het beste is wat het land ooit is overkomen, op Poetin zelf na natuurlijk.'
Profile Image for Hans Moerland.
568 reviews15 followers
February 26, 2024
“Het brilletje van Tsjechov” verscheen in 2014. Wie dit ‘reisboek’ van Michel Krielaars pas tien jaar nadien leest, zal zijn gedachten en overpeinzingen erover niet kunnen beperken tot de twee perioden waar het in dit werk in de eerste plaats om draait: die van het leven van Anton Tsjechov, dat duurde van 1860 tot 1904, en die van de vijf jaren dat de auteur Rusland-correspondent was voor NRC Handelsblad, van 2007 tot 2012. Wat is er sindsdien allemaal niet gebeurd in gebieden en met personen waarover Krielaars verslag doet? De annexatie van de Krim; de gruwelijke aanvalsoorlog tegen Oekraïne; Poetin die zich nog duidelijker dan voorheen heeft ontpopt als een gewetenloze despoot. Diens politieke opponenten en latere slachtoffers Nemtsov en Navalny zijn tijdens het correspondentschap van Krielaars nog in leven (een enkel kritisch woord in hun richting ontbreekt overigens niet). Met de politieke aspiraties van voormalig oligarch Chodorkovski was al eerder afgerekend - op minder drastische wijze (“Poetin liet me in leven,” zo citeerden Nederlandse kranten hem in 2014), zodat deze de afgelopen jaren nog als Yukos-baas in het nieuws kon komen met gesteggel over aandelen ter waarde van miljarden dollars.
Eens te meer met alle kennis van nu in het achterhoofd wil ik “Het brilletje van Tsjechov” aanmerken als een buitengewoon leerzaam, informatief en interessant boek, waarvan men niet slechts veel opsteekt over leven en werk van de grote schrijver en de politieke geschiedenis van diens land, maar ook over de Russische volksaard en (alcoholdoordrenkte) samenleving door de jaren heen. Bovendien heeft Krielaars het allemaal op een prettig leesbare, vlotte manier opgeschreven. Wellicht af en toe een beetje te vlot: op een aantal plaatsen vraag ik me af hoe bepaalde zaken zich tot elkaar verhouden, hoe het kan dat de auteur wel eens ‘zus’ beweert terwijl de door hem elders gepresenteerde (al dan niet historische) werkelijkheid veeleer ‘zo’ lijkt te zijn. Soms meen ik wel eens een regelrechte smet van tegenstrijdigheid te bespeuren – wat overigens nauwelijks afdoet aan mijn waardering voor het boek.
110 reviews
March 12, 2022
Vloeiend geschreven en aangenaam om lezen.
Interessant bovendien : we volgen het leven van de grote Russische schrijver Tsjechov doorspekt met de actuele toestand in Rusland. Hierdoor krijgen een prachtig beschreven beeld van het het huidige Rusland met zijn voor ons vaak complexe bewoners en enige cultuur
Een aanrader voor al wie zich wil verdiepen in dat grote land met zijn rijke geschiedenis, cultuur en bewoners.
Profile Image for Wilco.
339 reviews2 followers
November 30, 2023
Heerlijk boek om te lezen als Rusland je boeit. De schrijver gaat naar de plekken waar de door hem bewonderde Russische schrijver Anton Tsjechov heeft gewoond of naar toe is gereisd. Scherpe observaties van de samenleving met vergelijkingen met nu in columnachtige verhalen. Mooi portret van een tragisch land, met zijn trieste kanten van dronkenschap en armoede.
Profile Image for Sacha.
141 reviews2 followers
June 13, 2020
Het duurde even voor ik er in zat, want er mist een beetje een spannende verhaallijn. Maar de korte hoofdstukjes zijn stuk voor stuk interessant en alles samen geeft een gevarieerde en bijtijds verrassende inkijk in de Russische cultuur en geschiedenis.
Profile Image for Sebastiaan.
109 reviews
February 2, 2018
Krielaars verweeft op een aangename manier het documentaire met het biografische en het literaire. Een leerzame reis door Rusland
20 reviews
July 18, 2018
Een goed realistisch boek dat een weergave geeft van Rusland sinds de 19e eeuw.
Profile Image for Sam Bruggen.
16 reviews2 followers
August 28, 2022
Een goed realistisch boek dat een weergave geeft van Rusland sinds de 19e eeuw.
Profile Image for Ineke.
118 reviews14 followers
February 25, 2014
Wat zijn geschiedenisboeken toch mooi om te lezen. Vooral als het op een prettige manier is geschreven.

Zo neemt Michel Krielaars je mee op een reis door Rusland met de boeken van Tsjechov als reisgids. Je hoort en leest veel over Rusland in negatieve zin. Maar tot mijn verbazing zijn er heel veel mensen in Rusland die Poetin niet zien zitten. Ze worden nog steeds onderdrukt en vrijheid van meningsuiting is ver te zoeken. Corruptie is een van de grootste problemen van het land. En komt overal voor. Wil je een betere verzorging of iets geregeld krijgen dan "moet" je dokken.

"Nergens in Europa houden zo weinig mensen zich aan de wet als in Rusland. Want ondanks de dikke wetboeken, werken de wetten alleen als het de overheid zo uitkomt. Ze zijn handig als je ze nodig hebt".

Er is een groot verschil tussen arm en rijk. Mensen op het platte land voelen zich veiliger dan in Moskou. De mensen zijn gastvrij, houden ondanks alles van hun land en de wodka die royaal ingenomen wordt en van eten. Michel Krielaars heeft het leven in de stad, de dorpen en het platteland beeldend beschreven. Veel kennis van de cultuur, de gebouwen, muziek en de Russische schrijvers.

Tsjechov was zijn tijd ver vooruit. Had oog voor de maatschappelijke problemen. Het is in weze nog altijd hetzelfde Rusland dat Tsjechov in zijn verhalen vertelt, een land van onmetelijke tegenstellingen, waar rechtvaardigheid schaars is.

Een intrigerend en boeiend boek.
Profile Image for Elisa Goudriaan.
Author 4 books43 followers
June 3, 2014
Een prachtig geschreven boek waarin Krielaars je meeneemt naar alle plekken waar Tsjechov kwam in zijn leven, zoals Moskou, Sint Petersburg, Perm, Vladivostok, Samara, Odessa en Jalta. Overal zoekt Krielaars uit hoe het gesteld is met Tsjechovs culturele erfenis en of van zijn bevindingen in zijn brieven en verhalen(te lezen in prachtig met de lopende tekst verweven citaten) nog iets terug te herkennen is in de huidige steden, dorpen en landschappen. Ondertussen schrijft Krielaars over het leven in hedendaags Rusland, soms met net iets teveel nadruk op de dronkenschap van de inwoners, maar dat is hem vergeven. De vele gesprekken met Russische vrienden en de beschrijvingen van hun belevenissen en politieke/culturele opvattingen maken dat dit boek tegelijkertijd een levendig historisch en hedendaags beeld geven. Een absolute aanrader, hoewel enige noten over de herkomst van de citaten wel welkom zouden zijn. Ook een iets mooiere uitgave, waarin je niet met bruut geweld steeds de rug om hoeft te buigen en wellicht met enkele mooie illustraties zou dit mooi geschreven boek veel eer aandoen.
3 reviews
March 17, 2014
Kijkend door het brilletje van Tsjechov doet Michel Krielaars verslag van zijn reizen door Rusland. Hij is net als Tsjechov benieuwt naar hoe ‘gewone’ Russen leven en zoekt deze dan ook op, maar vergeet niet om onderweg ook ‘bijzondere’ Russen aan te stippen: nieuwe rijken, de politieke elite, corrupte politieagenten en dissidenten. Krielaars trekt moeiteloos parallen tussen het Rusland van Tsjechov, de Sovjet-Unie en het Rusland van nu. Naar mijn smaak soms zelfs iets te moeiteloos. Dat neemt niet weg dat het een zeer informatief boek is, in een vlotte en toegankelijke stijl geschreven. Een boek dat zeker de moeite waard is voor mensen die meer willen weten over dit boeiende land en één van haar beroemdste schrijvers. Maar wie een eigen beeld wil vormen doet er goed aan naar Rusland te kijken door meer dan één bril. Het brilletje van Tsjechov biedt in ieder geval een mooi startpunt.
Profile Image for piet van genderen.
327 reviews
July 9, 2014
De formule wordt intussen breed gebruikt: volg de (levens)reis van een bekend auteur en beschrijf de verschillen tussen toen en nu. Geert Mak heeft dat gedaan met John Steinbeck, Michel Krielaars bezoekt de plaatsen waar de de Russische (toneel)schrijver Tjsechov heeft gewoond en de reizen die hij heeft gemaakt. Krielaars heeft er een boeiend verslag van gemaakt dat een mooi inzicht geeft in het leven en denken van de Russen. Zo verschillend van dat van ons.
Profile Image for Jan.
691 reviews
July 22, 2014
Mooi boek voor een Tsjechovliefhebber als ik. Krielaars schrijft afwisselend over het leven en de reizen van Tsjechov en zijn reizen in de voetsporen van de grote schrijver. Het bijzondere van dit boek is dat er zo voortdurend vergelijkingen getrokken (kunnen) worden tussen het Rusland aan het einde van de 19e eeuw en het Rusland van nu. De paralellen zijn vaak verbluffend.
Profile Image for Aninha.
320 reviews3 followers
July 19, 2014
Van dit boek krijg ik zo een zin in reizen en nog meer lezen. De twaalf stoelen staat nu op mijn ver lang lijst. zonder dat ik iets van Tsjechov heb gelezen weet Krielaars mij te boeien en aan te tonen hoe actueel zijn werk blijft.
Profile Image for Frans van Liempt.
27 reviews
February 1, 2015
Geen vijf sterren omdat ik het grote aantal korte hoofdstukjes niet prettig vond en teveel moest lezen dat in Rusland na Tjechovs tijd eigenlijk weinig is veranderd - wat ik nogal kort door de bocht vind - maar verder een prachtige boek.
Profile Image for Rob Rensman.
12 reviews2 followers
August 6, 2014
Geweldig boek. Beschrijft het Rusland van Tsjechov en nu. Herken hier zoveel van uit de tijd dat ik zelf in Moskou woonde. En dat alles door de 'lens' van Anton Tsjechov en de uitstekende journalistiek van Krielaars.
Profile Image for Sanne.
7 reviews
August 28, 2018
Ik was in eerste instantie vet enthausiast over het onderwerp en concept van dit boek, maar halverwege ben ik afgehaakt omdat de schrijfstijl zo ontzettend naar was dat het echt niet lukte de laatste pagina te bereiken.
24 reviews2 followers
October 23, 2015
De moeite waard om te lezen. Helaas heb ik niets van Tsjechov gelezen dus veel enthousiasme ontgaat mij.
24 reviews
August 22, 2015
Somewhat unbalanced account about Russia: part travelogue, part memoir, part history lesson, part Tsjechov biography. Has interesting bits but did not convince me as whole.
Displaying 1 - 30 of 31 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.