Το κυπαρισσόμηλο της Αρκαδίας

by Γιώτα Κριλή

Το Πεταλοχώρι είναι ένα μικρό γραφικό χωριό στην περήφανη Αρκαδία, στα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα.
Οι κάτοικοι του χωριού, άνθρωποι απλοί του καθημερινού μόχθου, έπειτα από εφτά χρόνια πολέμου, κι ενώ ήλπιζαν ότι τώρα θα έβλεπαν καλύτερες ημέρες, βρίσκονται και πάλι μετέωροι στον ίδιο τους τον τόπο.
Η γη ανήκει στο Έθνος και την διαχειρίζονται ενοικιαστές. Η απηνής καταδίωξη των αγωνιστών της Επανάστασης του 1821 από τη μοναρχία και τα βαυαρικά στρατεύματα που αλωνίζουν, γίνεται η αιτία για αλλεπάλληλες εξεγέρσεις που αντιμετωπίζονταν με την τρομοκρατία και τη λαιμητόμο. Αναπόφευκτα οι Έλληνες οδηγούνταν σε εμφύλιες διαμάχες χωρίς σταματημό. Το μοναρχικό Σύνταγμα που έφερε η επανάσταση της Τρίτης Σεπτεμβρίου δεν κατάφερε να προκόψει…
Ο Κωλέττης και ο Μαυροκορδάτος κυριαρχούν ως αντίπαλοι στις πρώτες συνταγματικές εκλογές με έκβαση μια τραγελαφική πολιτική διαφθοράς, καλπονοθείας και ρουσφετιού, πρωτοφανή στα χρονικά της ιστορίας…
Κι ο ελληνικός Γολγοθάς συνεχίζεται ακόμη…

Το τρίτο βιβλίο της τριλογίας «Μονοπάτια της Ελευθερίας»

544 pages, Paperback

Published April 28, 2021

Reviews

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Η Γιώτα Κριλή γεννήθηκε στο Κεραστάρι Αρκαδίας και μετανάστευσε στην Αυστραλία το 1959. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ με πτυχίο φιλολογίας και δίπλωμα παιδαγωγικής. Το διάστημα 2013-2016 κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Pteroti House η τριλογία της «Μονοπάτια της ελευθερίας» που αφορά τη μυθιστορηματική αναπαράσταση της νεότερης ελληνικής Ιστορίας από την Επανάσταση του 1821 ως το τέλος του 19ου αιώνα. Τρία βιβλία, τρεις περίοδοι: στις Καταβολές περιγράφονται τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821 ως την άφιξη του Ιωάννη Καποδίστρια, στο Κυπαρισσόμηλο αναπαριστώνται τα οθωνικά χρόνια και στο Κυκλάμινο τα χρόνια της βασιλείας του Γεωργίου Α΄. Άνθρωποι, γεγονότα, τόποι ξετυλίγονται σε αυτήν την αξιομνημόνευτη εποποιία που πρέπει να διαβάσει κάθε Έλληνας.

ΚΥΠΑΡΙΣΣΟΜΗΛΟ

Στο δεύτερο βιβλίο της τριλογίας γνωρίζουμε τους ανθρώπους του Πεταλοχωρίου της Πελοποννήσου και τα δεινά της Ελλάδας από τον Καποδίστρια ως τη βασιλεία του Όθωνα. Με ένα πολύ συγκινητικό σημείωμα, η συγγραφέας εξηγεί γιατί δε συνεχίζει την ιστορία των πρωταγωνιστών των «Καταβολών»: «Έπειτα από τόσες δοκιμασίες και ταλαιπωρίες που είχαν υποστεί δεν είχα την καρδιά να τους υποβάλλω και σε κείνες που έμελλε να φέρει η μοναρχία» (σελ. 7).

Στο «Κυπαρισσόμηλο» λοιπόν, η ερευνητική σκαπάνη της συγγραφέως φέρνει στο φως μελανές και λαμπερές σελίδες της νεότερης ελληνικής Ιστορίας: τις προσδοκίες και τις ελπίδες της άφιξης ενός Κυβερνήτη, τα εγωιστικά αίτια που οδήγησαν στη δολοφονία του, τον διχασμό που έφεραν στον κόσμο τα μέτρα που προσπάθησε να πάρει για την ορθοπόδηση του ελληνικού κράτους, ειδικά ως προς το μοίρασμα των γαιών και την αναγνώριση της προσφοράς των αγωνιστών στην Απελευθέρωση (Χριστέ μου, πόσοι εμφύλιοι από στενομυαλιά!), την άφιξη του Όθωνα, το ανερυθρίαστο χέρι που έβαλαν βαθιά οι «προστάτιδες» δυνάμεις Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας, η σκληρή Αντιβασιλεία, η απόλυτη μοναρχία του Όθωνα, το ματωμένο Σύνταγμα του 1844, η υπόθεση Πατσίφικο και άλλα.

Η γραφή και το στυλ παραμένουν ίδια, η ακριβοδίκαιη ματιά της Κριλή φωτίζει τα πάντα, αν και το μειονέκτημα της αφήγησης παραμένει: νέοι ήρωες, νέοι χαρακτήρες, νέες ιστορίες, που και πάλι δεν μπόρεσα να τις παρακολουθήσω όσο θα ήθελα. Επαναλαμβάνω όμως ότι αυτό σε τίποτα δεν εμποδίζει την ανάγνωση και την απόλαυση αυτού του λυρικού κειμένου, που είναι γεμάτο Ιστορία, τεκμηριωμένα γεγονότα, ντοκουμέντα και ταυτόχρονα ηθογραφία, ντοπιολαλιά, αυθεντική απεικόνιση των καιρών και των νοοτροπιών. Με μεγάλη μου χαρά διαπιστώνω ότι το ιστορικό υλικό που γιγαντώνεται, η συγγραφέας το χρησιμοποιεί με μαεστρία και όχι εις βάρος της αφήγησης ή δυσκολεύοντας τον αναγνώστη. Οι λέξεις της, οι περιγραφές της, ο χειρισμός της πλοκής είναι άριστα δουλεμένα και ο αναγνώστης ταξιδεύει από την αρχή ως το τέλος του βιβλίου στα δύσκολα, δανεικά χρόνια της εποχής του Όθωνα.

Θα σταθώ ιδιαίτερα στη σκηνή του βιασμού μιας δυναμικής κοπέλας, η οποία αναπτύχθηκε με εξαιρετική γραπτή δεινότητα, μιας και καταγράφονται και η δύναμή της να καταγγείλει το γεγονός και τα πρακτικά της δίκης και η τελική δικαίωσή της. Επίσης, μου ήταν αδύνατον να μη δακρύσω με την κατάπτυστη δίκη του Κολοκοτρώνη και την αντίρρηση των Πολυζωίδη και Τερτσέτη να υπογράψουν την καταδίκη του, επεισόδια γνωστά μεν, δοσμένα απαράμιλλα δε. Το βιβλίο κλείνει με την ελπίδα οι Δυνάμεις σύντομα να αφήσουν την Ελλάδα στην ησυχία της, να κουνήσει μόνη της την κονίστρα της προσωπικής της Ιστορίας.

Σε γενικές γραμμές η τριλογία «Μονοπάτια της ελευθερίας» είναι ένας ύμνος στην ελευθερία, την αντρεία, το πείσμα, την ενότητα και την ατσάλωση του ελληνικού γένους, που παρά τα μύρια όσα προβλήματα αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει παραμένει ενιαίο, δυνατό και αδιάσπαστο. Η συγγραφέας, με μελετημένη έρευνα πολλών χρόνων, μεταλαμπαδεύει όλα τα σημαντικά γεγονότα του 19ου αιώνα που βοήθησαν στη σύσταση και ανάπτυξη ενός κράτους, τα εμπλουτίζει με πλήθος λαογραφικών λεπτομερειών, τα στολίζει με όμορφους διαλόγους και τα σεργιανάει στη ρούγα της λογοτεχνίας φορώντας τους ό,τι εκλεκτότερο μπόρεσε να βγάλει από μέσα της, ποτισμένη με αγάπη για το ελληνικό στοιχείο.

Όλα αυτά τα γράφω ευσυγκίνητος ων γιατί όπως ανέφερα και στην αρχή, η κυρία Κριλή ζει και εργάζεται στην Αυστραλία και τα βιβλία της κυκλοφορούν στα ελληνικά μόνο στη μακρινή αυτήν ήπειρο. Η φροντίδα, η επιμέλεια, η αγάπη, ο σεβασμός που δείχνει στα κείμενά της και την ιστορία που αναπαριστούν είναι ανυπέρβλητα στοιχεία που με συγκίνησαν από την αρχή. Εύχομαι ολόθερμα σύντομα να τα απολαύσουμε και από έναν ελληνικό εκδοτικό οίκο!

Τα βιβλία κυκλοφορούν από τον εκδοτικό οίκο Pteroti House, δεν έχουν ούτε ένα τυπογραφικό ή ορθογραφικό λάθος και είναι διαθέσιμα προς πώληση μέσω του site του εκδοτικού οίκου. Περισσότερες πληροφορίες εδώ: http://www.yotakrili.com/book-orders....

Θα ήθελα να ευχαριστήσω δημόσια την ίδια τη συγγραφέα για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε και μου έστειλε τα βιβλία για να της πω τη γνώμη μου και τον κύριο Γεώργιο Αθανασιάδη, δικηγόρο στο Σίδνεϊ, που υπήρξε ο συνδετικός κρίκος με τη συγγραφέα και δοκίμασα κι εγώ λίγο από αυτό το λυρικό χριστόψωμο. Να είστε καλά!

[Ορέστης Γεωργίου · Rating 4 out of 5]

Πολύ ωραίο βιβλίο που σε βάζει όντως στο νόημα της εποχής και μπορείς να κάνεις εικόνα πως ζούσαν οι καθημερινοί άνθρωποι τότε• σε αυτό βοηθά πολύ και η γλώσσα στην οποία είναι γραμμένο, αφού είναι η προφορική δημοτική της εποχής (υπάρχει και γλωσσάρι στο τέλος βοηθεία του αναγνώστη).
Υπάρχουν πολλοί χαρακτήρες οπότε χρειάζεται πολλή προσοχή και όχι μεγάλη αποχή από την ανάγνωση γιατί μπορεί να ξεχάσεις ποιος είναι ποιος.
Πολύ θετικό είναι που γίνεται και μια ανάλυση σε γεγονότα της εποχής που πολλές είναι άγνωστα στο ευρύ ελληνικό κοινό. Υπάρχει και ανάλυση σε αυτά που βοηθάει στην ερμηνεία τους και αν και διαφωνώ με μερικές απόψεις ήταν καλή.

[Vichy · Rating 4 out of 5]

Η ιστορία όπως δε μας τη μάθανε. Περιεχόμενο: δρώμενα στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος από τα χρόνια του Καποδίστρια έως τον Κριμαϊκό πόλεμο. Aftertaste: με μια λέξη, Θλίψη. Minus: Η παράλληλη αφήγηση των ιστορικών γεονότων και το saga ενός χωριού με την πορεία που είχαν οι κάτοικοι δεν είχαν το "δέσιμο", το αβίαστο. Η αίσθηση που σου δίνει το βιβλίο είναι διαλλειμματική. Ωστόσο, παραμένει ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα με bitter taste. Από τις δυνατές στιγμές των ηρώων του χωριού: ο αποκεφαλισμός του Λάμπρου, η δίκη της Μαριγούς, ο χαμός του Λεωνίδα...