İstanbul, en parlak devrinde sınırları Fas’tan Ukrayna’ya, İran kıyılarından Macaristan’a uzanan Osmanlı İmparatorluğu’na 470 yıl boyunca başkentlik etti. Payitaht, Osmanlı coğrafyasının sanat ve düşün merkezi olduğu gibi, dünyanın dört bir yanından tüccarları kendine çeken bir ticaret üssü ve imparatorluğun siyasi motoruydu.
Şehrin sakinleri, güç ve gösterişin ihtişamı içinde, bu başkentin şiddetiyle kuşatılmış olarak ve imparatorluğun çok çeşitli kaynaklarının aktığı Dersaadet’in devasa refah ağlarına yaslanmak suretiyle hayatlarını sürdürüyorlardı.
Değerli iki Osmanlı tarihçisi Ebru Boyar ve Kate Fleet’in birlikte kaleme aldıkları Osmanlı İstanbul’unun Toplumsal Tarihi, bu uzun süreç boyunca canlı, şiddet dolu, dinamik ve kozmopolit imparatorluk başkentinin toplumsal bir portresini sunuyor.
Osmanlı İstanbullunun toplumsal tarihi, adının hakkını verircesine dönemin İstanbul’unu detaylı ve bir çok açıdan ele alıp incelemiş bir eser.
Kitap temelde Osmanlı toplum yapısını, Osmanlı İstanbul’u üzerinden inceliyor. Osmanlı İstanbul’u şehir hayatı, toplumsal yaşamı, mahalle, mesire yerleri, kadınlar, erkekler, fahişeler, geleneklerin ve ahlak yapısının zaman içinde değişimi, siyasi olayların sosyal yansıması, Beyoğlu hayatı, pazar, vakıf sistemi.. hepsi ve daha bir çok konu detaylıca ele alınmış.
Zamanının en büyük imparatorluğu’nun başkentinde değişimin, sert ve hızlı olmadığını, genelde yeni ve eskinin birlikteliği ve modern bir akımın geleneksel yaşam biçimine ağır bir süreçte uyarlandığını görüyorsunuz. Her toplumda olduğu gibi, yeniliği takdir etmeyenler de çıkıyormuş. Toplumsal muhafazakarlığımız oralardan miras…
Kitap, sizi eski İstanbul’a götürüyor, sokaklarında gezdiriyor, mesire yerleri, boğaz, Beyoğlu, Galata ve daha bir çok yerin sosyal yaşamını ve toplumsal yapıyı çok güzel ele almış.
Kanaatimce, bazı yerlerde gereğinden fazla detaya girdiği olmuş, sadece o kısımlarda biraz sıkıldığımı belirtmek isterim. Onun dışında, çok keyifli bir okumaydı, o dönem İstanbul’unun hayatına bakma deneyimiydi. Meraklısına kesinlikle tavsiye ederim.