Καϋμοί στο Γριπονήσι

by Γιάννης Σκαρίμπας, Κατερίνα Κωστίου (Editor)

Η συγκεκριμένη συλλογή διηγημάτων αποτελεί το σημείο εκκίνησης της λογοτεχνικής ζωής του Γιάννη Σκαρίμπα. Γραμμένα από το 1923 εως το 1929, τα δώδεκα διηγήματα που απαρτίζουν τη συλλογή δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό "Ελληνικά Γράμματα" και χάρισαν στο δημιουργό τους το Α' Βραβείο Διηγήματος του περιοδικού, καθώς και μια ενθουσιώδη υποδοχή τόσο από τους φορείς του διαγωνισμού όσο και από τους κριτικούς.
Ωστόσο, η κριτική δεν κατάφερε να υπερβεί την ετικέτα της 'ανανεωμένης ηθογραφίας' , χρησιμοποιώντας μάλιστα κάποτε τα διηγήματα του Σκαρίμπα για να υπερασπιστεί το πολυσυζητημένο και περιλάλητο αυτό είδος.

Ανεξάρτητα από την κριτική της εποχής, η γραφή των διηγημάτων αποτελεί ικανή απόδειξη πως η από ένα σημείο και πέρα αρνητική αντιμετώπιση της ηθογραφίας οφείλεται κυρίως στην ανεξέλικτη, στατική και άνευ ενδιαφέροντος γραφή των ηθογραφικών διηγημάτων και όχι τόσο στις θεματικές εμμονές τους.

Γραμμένα σε δραστική γλώσσα, δίχως γλωσσικές προκαταλήψεις, με προσεγμένη αφηγηματική τεχνική, με τολμηρές μεταφορές και υπερρεαλιστικής υφής εικονοποιία, με έντονα ρυθμική πρόζα, τα διηγήματα αυτά, δίχως να παύουν να είναι ένα πρωτόλειο έργο, αποτελούν μια αξιόλογη και τολμηρή για την εποχή της παρουσία. Και ενώ σχεδόν τίποτε δε θυμίζει τις θεματικές ακρότητες και τις μορφολογικές ακροβασίες, το παιχνίδι και την ειρωνεία των μεταγενέστερων έργων του συγγραφέα, εντούτοις κι εδώ προβάλλει κυρίαρχο αίτημα η καλλιέργεια της γλώσσας, οι υψηλές αισθητικές απαιτήσεις του λόγου. 'Αλλοτε επηρεασμένα από το δημοτικό τραγούδι, τις περισσότερες φορές δίχως ιδιαίτερη ηθγραφική διάσταση, τα δώδεκα ερωτικά διηγήματα των Καϋμών... φανερώνουν μια σημαντική πλευρά όλου του έργου του συγγραφέα και αποκαλύπτουν ένα δημιουργό ο οποίος, έντονα λυρικός και ελάχιστα κριτικός, κυρίως νοιάζεται να συνθέσει ένα τραγούδι για τον ερωτικό καημό.

Genres: Greece, Short Stories

176 pages, Paperback

First published January 1, 1929

About the author

Ο Γιάννης Σκαρίμπας (English: Giannis Skarimpas) ήταν από τις πιο ανήσυχες και ιδιότυπες μορφές της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Γεννήθηκε στην Αγία Ευθυμία Φωκίδας και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Χαλκίδα, πόλη με την οποία ταυτίστηκε βαθιά. Υπηρέτησε στον στρατό κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τραυματίστηκε στο μακεδονικό μέτωπο και αργότερα εργάστηκε ως τελωνειακός υπάλληλος. Παράλληλα ανέπτυξε έντονη λογοτεχνική δραστηριότητα, δημοσιεύοντας ποιήματα, πεζά, θεατρικά έργα και κριτικά κείμενα. Η γραφή του ξεχώρισε για την εικονοκλαστική διάθεση, τη σατιρική ματιά, τη γλωσσική ιδιομορφία και την αμφισβήτηση των κοινωνικών συμβάσεων. Θεωρείται από τους πρώτους δημιουργούς που εισήγαγαν υπερρεαλιστικά στοιχεία στην ελληνική πεζογραφία. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του συγκαταλέγονται τα μυθιστορήματα «Το Θείο Τραγί», «Μαριάμπας» και «Το Σόλο του Φίγκαρω». Το 1976 τιμήθηκε με το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το αντιπολεμικό έργο «Φυγή προς τα εμπρός». Ποιήματά του μελοποιήθηκαν από σημαντικούς Έλληνες συνθέτες, ενώ η προσωπικότητα και το έργο του εξακολουθούν να επηρεάζουν νεότερους συγγραφείς και μελετητές. Παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του μια ασυμβίβαστη παρουσία, μακριά από λογοτεχνικούς κύκλους και επίσημες επιρροές, καλλιεργώντας ένα προσωπικό ύφος γεμάτο ειρωνεία, λυρισμό και ανατρεπτικό χιούμορ. Οι φίλοι και οι αναγνώστες του τον αποκαλούσαν συχνά μπαρμπα-Γιάννη, αναγνωρίζοντας τη λαϊκή σοφία, την εκκεντρικότητα και την αμεσότητά του. Σήμερα θεωρείται σταθερό σημείο αναφοράς της νεοελληνικής γραμματείας.