Η νεοπλατωνική ερμηνεία της Ατλαντίδας

by Katelis Viglas, Κατελής Βίγκλας

Η ιστορία της Ατλαντίδας του Πλάτωνα είναι πολυθρύλητη και διαρκώς επανερχόμενη μέσω βιβλίων και άρθρων, εικόνων και ταινιών, ντοκιμαντέρ και άλλων αναπαραστάσεων και αναφορών στη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας, χωρίς να παραβλέψουμε τις κατά καιρούς υποτιθέμενες ανευρέσεις της σε διάφορες γωνιές της υφηλίου. Όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Μετά τον Πλάτωνα οι πιο αξιόλογες επεξεργασίες αυτού του θέματος ανήκουν στους Νεοπλατωνικούς στοχαστές της Ύστερης Αρχαιότητας, ενώ κατά τον Μεσαίωνα αντιμετώπισε τη σιωπή και την αδιαφορία, μπροστά στο επιβλητικότερο και δραματικότερο μοτίβο του χριστιανικού Παραδείσου. Μόνο κατά την Εποχή των Εξερευνήσεων και των Ανακαλύψεων, η πλατωνική ιστορία της Ατλαντίδας θα επανέλθει δριμύτερη, συναρπάζοντας έκτοτε τις ρομαντικές, ανήσυχες και ενθουσιώδεις φύσεις.
Πάντως, η θέση που υποστηρίζεται είναι ότι μπορεί να συσταθεί ένα διαχρονικό Μοντέλο της Ατλαντίδας κυρίως μέσω του νεοπλατωνικού τρόπου σκέψης. Με άλλα λόγια, σύμφωνα με το Νεοπλατωνισμό, εκ της υπόστασης του Ενός-Αγαθού-Θεού απορρέουν οι υποστάσεις του Νου και της Ψυχής, διαμορφώνοντας τον κόσμο της Ύλης, ο οποίος αντίστροφα, όπως και οι ανθρώπινες ψυχές, ανέρχονται στις ανώτερες υποστάσεις. Έτσι, στο ανθρώπινο φαντασιακό, δημιουργήθηκε και η νήσος της Ατλαντίδας στον ωκεανό, πριν χαθεί μέσα στα κύματα, στοιχειώνοντας την Ιστορία και το ασυνείδητό μας. Το βιβλίο συμπληρώνεται με τρίγλωσσο (ελληνικά-αγγλικά-αραβικά) Παράρτημα επιστημονικής συζήτησης που έγινε στο ResearchGate, εκτενή Βιβλιογραφία και πολλές Εικόνες. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

184 pages, Paperback

First published February 6, 2024

About the author

He is a Historian of Philosophy, Historiographer and Theologian, born in Volos, Greece, in 1969. He has studied History and Archaeology in the School of Philosophy at the University of Ioannina. With a scholarship from the Greek State Scholarships Foundation (I.K.Y.) in the field of Byzantine and Neohellenic Philosophy he followed postgraduate studies at the Theological School of Aristotle University of Thessaloniki. He received a master’s degree in the field of Systematic Theology, with honors in 1996. From 1996 to 2001 he wrote a doctoral thesis entitled “The Dialectic of Spiritual Ascent according to Plotinus.” Since the 1990s he was an associate of the Research Centre for Greek Philosophy of the Academy of Athens, especially of its first director, student of B. Tatakis, the legendary scholar Linos G. Benakis who was supervisor-advisor of I.K.Y. He has authored – edited, translated, and participated in – 22 (twenty two) books and over 100 publications in peer-reviewed international scientific journals. He has participated in philosophy conferences, such as the Symposium on the work of the pioneer of the study of Byzantine Philosophy, Basil N. Tatakis, in Andros 2008 and in the Event-Discussion “The thought of Aristotle in the Byzantine literature” of the “Institute for Humanities and Culture Nicos Svoronos” of European Public Law Organization (EPLO) as part of the celebrations for the Year of Aristotle, at Athens, in 2 November 2016. In 2010, his study “A Historical Outline of Byzantine Philosophy and its Basic Subjects” (Res Cogitans. Journal of philosophy at the University of Southern Denmark, Miscellaneous, Nr. 3 – Vol. 1 – 31.12.2006, 73-105) translated into Polish, published in the journal Peitho of the Institute of Philosophy in Poznań, and was taught at the Adam Mickiewicz University, in March 2011. There are citations to this article in Polish, Ukrainian, Spanish, Russian, Czech, Arabic, English and Greek. He is a member of the Greek Philosophical Society, the Working Group for the study of Byzantine Philosophy in Greece and the International Society for Philosophers (ISFP). Furthermore, he was a regular contributor and scientific associate of the Greek monthly journals Historica Themata (Historical Themes) and Military History (2011-2017).

(Greek: Κατελής Βίγκλας)