What do you think?
Rate this book
Het geheim van Bols: Hoe de oorlog een familiebedrijf verscheurt
Tot welke prijs blijf je loyaal aan je familie?
In de zomer van 2020 kruipt Martin Hendriksma naar een onderduikruimte op een Heemsteedse zolder. Daar treft hij een matras aan, twee lege flessen en een verscheurde krant uit november 1941.
De eerste bewoners van het huis blijken adjunct-directeur Ernst Moltzer van de bekende jenever- en likeurenfabrikant Bols en zijn vrouw. Ernst keerde zich tegen de drankleveranties van het bedrijf aan de nazi’s. Hij probeerde in de oorlog over zee naar Engeland te vluchten en is sindsdien vermist. Zijn flamboyante echtgenote Traut, een Oostenrijkse gravin, zou hem hebben verraden.
Hendriksma duikt in het onthutsende oorlogsverhaal van het familiebedrijf Bols. Beetje bij beetje ontrafelt hij gebeurtenissen waarover in de familie steevast werd gezwegen. En in een tot de laatste bladzijde spannende zoektocht neemt hij alle twijfels weg over het lot van de verdwenen Ernst.
In de zomer van 2020 kruipt Martin Hendriksma naar een onderduikruimte op een Heemsteedse zolder. Daar treft hij een matras aan, twee lege flessen en een verscheurde krant uit november 1941.
De eerste bewoners van het huis blijken adjunct-directeur Ernst Moltzer van de bekende jenever- en likeurenfabrikant Bols en zijn vrouw. Ernst keerde zich tegen de drankleveranties van het bedrijf aan de nazi’s. Hij probeerde in de oorlog over zee naar Engeland te vluchten en is sindsdien vermist. Zijn flamboyante echtgenote Traut, een Oostenrijkse gravin, zou hem hebben verraden.
Hendriksma duikt in het onthutsende oorlogsverhaal van het familiebedrijf Bols. Beetje bij beetje ontrafelt hij gebeurtenissen waarover in de familie steevast werd gezwegen. En in een tot de laatste bladzijde spannende zoektocht neemt hij alle twijfels weg over het lot van de verdwenen Ernst.
- GenresNonfiction
395 pages, Kindle Edition
Published February 15, 2024
5 people are currently reading
53 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
March 17, 2024
Spannende non- fictie zoektocht naar de in de oorlog verdwenen Ernst Moltzer …. Onderdeel van de Bols familie . Tevens een familie kroniek waarbij de nadruk ligt op de rol van Bols in de tweede wereldoorlog. Qua schrijfstijl voor mij geen topper .
January 17, 2025
Hoofdfiguur van het boek is Ernst Moltzer, adjunct-directeur van de likeur- en jeneverfabrikant Bols. Hij werd in 1941 door de directie van Bols op non actief gezet, na een ruzie binnen het bedrijf over de levering van drank aan de bezetter.
Het verhaal gaat dat hij daarna in het verzet is gegaan, maar hoe actief Ernst in het verzet is geweest wordt niet duidelijk. Maar, hoe het ook zij: hij voer op de avond van 14 februari 1941 met Kolff en Van der Flier de Noordzee op met een bootje, met als reisdoel Engeland. Daar kwamen ze echter nooit aan.
Het oorlogsverleden van de firma Bols werd reeds gepubliceerd door Follow The Money, met als aanleiding dat de directie van Bols in 1943 een door de bezetter geroofd pakhuis kocht. Bols wilde geen reactie geven op het stuk van Follow the Money met het argument dat er geen informatie over de Tweede Wereldoorlog in de bedrijfsarchieven zit. Daardoor wilde Hendriksma zéker in de zaak duiken.
De directie van Bols is tijdens de processen van de bijzondere rechtspleging na de oorlog wegens economische collaboratie veroordeeld.
Hendriksma neemt zijn lezer mee in zijn speurtocht. Het eerste deel van het boek bestaat uit het beschrijven van het leven van Ernst Moltzer tot op het moment dat hij spoorloos verdwijnt. Het tweede deel bestaat uit zijn onderzoek naar de activiteiten van Bols in de oorlog en de verdwijning van Ernst.
Hendriksma bezoekt allerlei plaatsen die een rol hebben gespeeld in het leven van Ernst. Ook plaatsen die zeer indirect een rol spelen. Hij gaat naar Bregenz en Innsbruck, de Oostenrijkse steden waar de vrouw van Ernst heeft gewoond en het kasteel in Tirol dat diende als buitenverblijf van de familie. Hij gaat naar de roeiclub in Londen waar Ernst roeide toen hij stage liep in Londen. Het wordt mij niet duidelijk wat hij daar zoekt, wat het haakje is.
Hendriksma weet wel de verdwijning van Ernst Moltzer op te lossen. Nadat familieleden die hij tijdens zijn onderzoek heeft leren kennen instemmen met het afstaan van DNA, blijkt er een match te zijn met een in 2003 door een visser op de Noordzee gevonden onderkaak, die sinds die tijd ligt opgeslagen in het Nederlands Forensisch Instituut. Hij is dus, zoals al vermoed werd, op zee verongelukt en nooit in Engeland aangekomen.
Ernst Moltzer werd op de dag van verschijnen van het boek in februari 2024 werd begraven op de erebegraafplaats in Loenen.
Voor wat betreft de collaboratie van de firma Bols is Hendriksma aangewezen op de dossiers in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Meer dan wat daarin wordt vermeld krijgt Hendriksma niet boven water.Als hij nu even had gewacht met publiceren, had hij daar in nu, in januari 2025, onderzoek kunnen doen. Waarom heeft hij dat niet gedaan?
De korte hoofdstukken geven het boek vaart. Dit boek meandert, van persoon naar persoon, van gebeurtenis naar gebeurtenis. Meestal gaat het goed, maar soms was ik even de draad kwijt. Ik had graag ietsje meer bij de hand gehouden willen worden. Maar misschien ligt dat aan mij. Hoe het ook zij: het is een doorwrocht boek dat best goed is geschreven.
Het verhaal gaat dat hij daarna in het verzet is gegaan, maar hoe actief Ernst in het verzet is geweest wordt niet duidelijk. Maar, hoe het ook zij: hij voer op de avond van 14 februari 1941 met Kolff en Van der Flier de Noordzee op met een bootje, met als reisdoel Engeland. Daar kwamen ze echter nooit aan.
Het oorlogsverleden van de firma Bols werd reeds gepubliceerd door Follow The Money, met als aanleiding dat de directie van Bols in 1943 een door de bezetter geroofd pakhuis kocht. Bols wilde geen reactie geven op het stuk van Follow the Money met het argument dat er geen informatie over de Tweede Wereldoorlog in de bedrijfsarchieven zit. Daardoor wilde Hendriksma zéker in de zaak duiken.
De directie van Bols is tijdens de processen van de bijzondere rechtspleging na de oorlog wegens economische collaboratie veroordeeld.
Hendriksma neemt zijn lezer mee in zijn speurtocht. Het eerste deel van het boek bestaat uit het beschrijven van het leven van Ernst Moltzer tot op het moment dat hij spoorloos verdwijnt. Het tweede deel bestaat uit zijn onderzoek naar de activiteiten van Bols in de oorlog en de verdwijning van Ernst.
Hendriksma bezoekt allerlei plaatsen die een rol hebben gespeeld in het leven van Ernst. Ook plaatsen die zeer indirect een rol spelen. Hij gaat naar Bregenz en Innsbruck, de Oostenrijkse steden waar de vrouw van Ernst heeft gewoond en het kasteel in Tirol dat diende als buitenverblijf van de familie. Hij gaat naar de roeiclub in Londen waar Ernst roeide toen hij stage liep in Londen. Het wordt mij niet duidelijk wat hij daar zoekt, wat het haakje is.
Hendriksma weet wel de verdwijning van Ernst Moltzer op te lossen. Nadat familieleden die hij tijdens zijn onderzoek heeft leren kennen instemmen met het afstaan van DNA, blijkt er een match te zijn met een in 2003 door een visser op de Noordzee gevonden onderkaak, die sinds die tijd ligt opgeslagen in het Nederlands Forensisch Instituut. Hij is dus, zoals al vermoed werd, op zee verongelukt en nooit in Engeland aangekomen.
Ernst Moltzer werd op de dag van verschijnen van het boek in februari 2024 werd begraven op de erebegraafplaats in Loenen.
Voor wat betreft de collaboratie van de firma Bols is Hendriksma aangewezen op de dossiers in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Meer dan wat daarin wordt vermeld krijgt Hendriksma niet boven water.Als hij nu even had gewacht met publiceren, had hij daar in nu, in januari 2025, onderzoek kunnen doen. Waarom heeft hij dat niet gedaan?
De korte hoofdstukken geven het boek vaart. Dit boek meandert, van persoon naar persoon, van gebeurtenis naar gebeurtenis. Meestal gaat het goed, maar soms was ik even de draad kwijt. Ik had graag ietsje meer bij de hand gehouden willen worden. Maar misschien ligt dat aan mij. Hoe het ook zij: het is een doorwrocht boek dat best goed is geschreven.
This entire review has been hidden because of spoilers.
December 23, 2025
Dit was een interessant boek om te lezen. Ik hou altijd van familiegeschiedenissen, ook als ze met een bedrijf zijn verbonden. Wat hier nog extra wordt toegevoegd is de 2e wereldoorlog en wat dit voor de bedrijfsvoering van Bols betekende. Maar ook wordt scherp neergezet dat iedereen persoonlijke keuzes maakt in tijden van oorlog. En die kunnen heel verschillend uitpakken.
December 23, 2025
Dit was een interessant boek om te lezen. Ik hou altijd van familiegeschiedenissen, ook als ze met een bedrijf zijn verbonden. Wat hier nog extra wordt toegevoegd is de 2e wereldoorlog en wat dit voor de bedrijfsvoering van Bols betekende. Maar ook wordt scherp neergezet dat iedereen persoonlijke keuzes maakt in tijden van oorlog. En die kunnen heel verschillend uitpakken.
August 6, 2024
Boeiend verhaal, zeker de moeite waard. Goed gedocumenteerd lijkt me: controleerbare feiten en waar Hendriksma speculeert doet hij dat goed beredeneerd. Voor mijn smaak te veel details. Had mijns inziens bondiger gekund.
April 10, 2025
Boeiend en met vaart geschreven documentaire van de zoektocht naar het ware verhaal van Ernst Moltzer. Door zijn persoonlijke zoektocht te verweven met het verhaal wordt het een interessant boek. De uiteindelijke zoektocht wordt beëindigd door het DNAonderzoek van een in 2003 opgevist kaakbot.
June 19, 2024
De schrijfstijl stond me tegen, er lag te veel nadruk op het maken van een spannend verhaal. Heb ook deel gebladerd. Eigenlijk weinig feiten, veel vermoedens en invulling.
October 24, 2024
Prachtig geschreven, fascinerende familie en bedrijfs geschiedenis met veel onverwachte wendingen, zeker aan te bevelen
December 21, 2024
Vooral vanaf deel 2 was ik zo door het boek heen. Het verhaal wordt beschreven met het onderzoek van de schrijver als rode draad, wat ik een leuke manier van schrijven vond.
March 9, 2025
Echt duidelijk wordt het geheim niet onthuld maar het geeft een beeld van hoe ondernemers in Nederland ‘heulden’ met de vijand of probeerden te overleven.
December 25, 2024
Boeiend beschreven persoonlijke zoektocht naar het verhaal achter een onderduikplek. Mooi tijdsbeeld ook.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews