Amsterdam, juli 1943. De pasgeboren Robbie wordt tijdens de piek van de razzia’s door juffrouw Silverbaum uit het Joodse getto gesmokkeld. Marc Herzberg wil aanvankelijk niets weten over zijn familiegeschiedenis. ‘Bij mij stopt de oorlog,’ heeft hij zich ooit voorgenomen. Als hij per ongeluk stuit op een goed gedocumenteerd dossier over zijn vaders naoorlogse jeugd en in dezelfde periode de oma van zijn vrouw oorlogsverhalen begint te vertellen, is hij zijn gevoelens niet langer de baas. De moeilijke premature geboorte van zijn dochter zet de relatie met zijn vader verder op scherp. In Het verleden is voor later wisselt het perspectief telkens tussen een ‘onwetende’ oorlogswees tijdens de wederopbouw en het hectische hedendaagse leven van Marc Herzberg. In deze roman schildert Hompes een aangrijpend beeld van de schaduwen die de Shoah op de levens van personen uit drie generaties werpt: op een oorlogswees die stabiliteit en liefde zoekt, een consultant worstelend met hechtingsproblemen en een verzetsheldin die door schuldgevoelens wordt overmand.
Ook dit verhaal moet verteld en nu vooral gelezen worden. Mooie zoektocht.
Een citaat uit het nawoord: De Tweede Wereldoorlog ligt bijna tachtig jaar achter ons. Nu de eerste generatie veelal is weggevallen zij hun verhalen niet meer kunnen vertellen, is het van belang om de verbinding naar de huidige generatie te maken. Want oorlogen stoppen niet meteen wanneer de wapens niet meer klinken. Het kan generaties duren voordat men zich bevrijdt van de intergenerationele en overdrachtelijke uitwerking. We kunnen ons verleden niet veranderen. Wel kunnen we onszelf veranderen, misschien zelfs herstellen, door een proces aan te gaan met onszelf. Om ons los te maken van het slachtofferschap van het verleden en te ontwikkelen tot personen die hun geschiedenis kennen en daarnaar leven.
Dat is precies wat dit verhaal is. Michael Hompes vertelt het verhaal van zijn vader en uiteindelijk hun gezamenlijke verleden. Het leek een geschreven indringende aflevering van Verborgen Verleden, want verborgen was dit wel. Het verleden is voor later geeft heel goed weer hoe het verleden doorwerkt in het heden, hoe alles bij elkaar kan komen, qua werk/familie/privé-omstandigheden, en welke spiegels je voorgehouden worden om uiteindelijk te besluiten dat je het verleden bij jou wil laten stoppen. Soms voelde het te uitleggerig, langdradig vind ik niet het juiste woord, maar het las soms minder vlot. Uiteindelijk maakt dat niet uit, het gaat om de boodschap. De moeite waard om te lezen.
In dit boek wordt het verhaal van de nasleep van de tweede wereldoorlog binnen meerdere generaties van een familie belicht. Hierin staat het intergenerationele trauma centraal en welke rol dit speelt tussen de verschillende karakters binnen de familie.
Het verhaal verliest nooit aan spanning en boeit van begin tot eind. Hierdoor kostte het mij ook geen moeite om het boek snel uit te lezen.
Ik vond de schrijfstijl oké, maar niet heel goed. Ik had graag gezien dat de karakters en verhaallijnen wat meer waren uitgediept, om beter te begrijpen wie ze zijn en wat hen beweegt (van de karakters uit beide verhaallijnen). De hoofdstukken zijn relatief kort, dus dat biedt volgens mij wel ruimte voor verdieping.
Daarnaast vond ik de dialogen niet altijd even realistisch en soms wat 'uitleggerig', waardoor bij mij als lezer, de ruimte voor verbeelding in het gedrang komt.
Desalniettemin een mooi boek dat ik anderen aanraad om te lezen.
Zeer bijzonder boek dat goed laat zien hoe oorlogstrauma in meerdere generaties nog aanwezig is, en hoe belangrijk liefde en communicatie is. Een oorlogsboek, maar zeker niet standaard. Dikke aanrader!
"Het Verleden is voor Later" was een boek dat ik in één adem uitlas. Het leest gemakkelijk, zit vol spanning en is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Na elk hoofdstuk voelde ik de drang om meteen door te gaan, nieuwsgierig naar wat er hierna zou gebeuren.
Het verhaal is uniek en bijna ongelofelijk; dat het daadwerkelijk gebeurd is, geeft het een extra lading. Hoewel het geen boek over de Tweede Wereldoorlog in de traditionele zin is, speelt de impact van de oorlog wel voortdurend een rol. Voor het eerst las ik over het leven na de oorlog van een oorlogswees, die als baby werd weggesmokkeld en op die manier de oorlog overleefde.
Ik heb dit boek in één dag uitgelezen. Michael neemt je mee door de tragische momenten en nasleep van de oorlog, en integreert dit met het verhaal van de daarop volgende generatie. Emoties worden intens en realistisch beschreven, de innerlijke strijd, de dilemma’s de ontkenning en onmacht en de impact van een onverwerkt verleden. Een absolute aanrader, voor wie mee kan en wil voelen, hoe een verleden doorwerkt.
Een verhaal dat je niet loslaat - Dit boek heeft me vanaf de eerste bladzijde weten te boeien. Het verhaal van een Joodse oorlogswees verweven met de struggles van de moderne tijd met een consultant en een verzetsheldin (oma), raakt aan universele thema’s zoals verlies, liefde en veerkracht. De impact van de Tweede Wereldoorlog op drie generaties wordt op een genuanceerde manier verteld. De overgangen tussen het verleden en het heden voelen natuurlijk aan en versterken het verhaal. De schrijfstijl van Hompes is vloeiend en beeldend, waardoor je het gevoel hebt dat je zelf naast de personages staat. Een prachtig, ontroerend boek dat je echt niet wilt missen.
ℝ𝕖𝕧𝕚𝕖𝕨𝕥𝕚𝕞𝕖 ~ In dit boek volg je het verhaal van Louise die erachter komt dat zijn ouders helemaal niet zijn ouders zijn. Wat blijkt zijn ouders zijn omgekomen tijdens de WW2 in een concentratiekamp. Hij heet geen Louis maar Robert en is afkomstig uit een Joodse familie waarvan het merendeel van de oorlog niet heeft overleefd. Daarnaast lees je ook over Michael, schrijver van dit boek, hij heeft een moeizame relatie met zijn vader Robert. En dit eindigt in een climax als hij vertelt dat hij vader wordt van een dochtertje. Zijn vader weet zich geen houding te geven aan dit mooie nieuws.
Het verhaal laat de nasleep zien van een oorlog. En dan in het bijzonder van een oorlogswees. De interne strijd die Robert voert om wie is hij. Is afschuwelijk om te lezen. Want wat zou jij doen als je in de schoenen van de 8-jarige Robert stond? Alles waarvan je dacht wordt in een tel van seconde weggevaagd. Dat degene wat jou maakt blijkt niet te kloppen. Met Robert zullen er tal van oorlogwezen hetzelfde hebben "ervaren". Het maakt de lezer duidelijk hoe er ter werk wordt gegaan om een wees bij zijn bloedverwanten op te laten groeien. Of dit echt de juiste keuze is geweest voor Robert dat is lastig te oordelen. Het verhaal laat wel zien dat het antwoord op deze vraag een langdurig proces is.
Het blijft vreselijk om te lezen dat Robert niet als familie wordt beschouwd. Want als zijn oudoom overlijdt mag hij niet samen met zijn familie rouwen om de dood van zijn oudoom. Zijn tante besluit om dit alleen met haar twee dochters te doen. Dit terwijl Robert deze twee personen toch zag als zijn echte ouders en zelf ook rouwt om zijn "vader". Met wie kan hij zijn verlies om zijn "vader" delen? Als zijn tante, ook wel moeder figuur, de deur gesloten houdt? Het moet eenzame periode zijn geweest voor Robert.
Het boek eindigt met een mooi gegeven die onbewust een verbinding heeft gelegd tussen Michael zijn familie en de familie van zijn vrouw. Dankzij de hulp van de voorouders van zijn vrouw hoe klein of hoe groot deze ook is geweest heeft Robert de oorlog overleefd. Zeker een boek die een toegevoegde waarde is voor de lijst van oorlogsboeken. Must-read! ~ ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Afgelopen donderdag ben ik begonnen met lezen in de debuutroman "Het verleden is voor later" van Michael Hompes. Vanaf de eerste bladzijde heb ik het boek niet meer weg kunnen leggen. In drie dagen las ik het boek uit en heeft het verhaal mij diep ontroerd achtergelaten. Hompes schrijft meesterlijk mooi over de naoorlogse periode van de wederopbouw in Delft, met in contrast het hedendaags gejaagde leven. Je krijgt een inkijk in het leven van drie verschillende personages: een jonge oorlogswees in de 50'r jaren, een oudere verzetsheldin en een jonge consultant. Alle drie zijn ze met elkaar verbonden en worstelen ze op hun eigen en invoelbare manier met de donkere nalatenschap van de Tweede Wereldoorlog. Ondanks dat, laat het verhaal zien dat er ruimte is voor liefde en een kleurrijke toekomst. Het boek biedt hoop voor alle donkere periodes die er zijn in het verleden, juist nu! Een aanrader voor eenieder om te lezen en het gesprek met elkaar aan te gaan.
De auteur vertelt over het leven van zijn vader, ook over de tweede wereldoorlog en hoe iedereen daarmee omging, met name vader en zoon. Op sommige plekken voor mij nog iets te veel details, maar verder mooi verwoord.
The author talks about his father's life, also about the Second World War and how everyone dealt with it, particularly father and son. In some places a little too much detail for me, but otherwise beautifully expressed.
Een prachtig en ontroerend verhaal! Binnen 48 uur uitgelezen, tot tranen geroerd! Mooie en fijne schrijfstijl. De impact van intergenerationeel trauma is zo voelbaar en zo ook de moed en kracht om dit te doorbreken!