Wanneer Jasper Rijpma in 2020 de diagnose uitgezaaid melanoom krijgt, weet hij één ding zeker: hij wil iets achterlaten voor zijn (dan) vierjarige dochter. Het resultaat is 'Wat ik je nog zeggen wil. Levenslessen voor mijn kind'. In vijftien brieven vervlecht Rijpma zijn veelbewogen persoonlijke geschiedenis met lessen van denkers en dichters als Rumi, Aristoteles, Martha Nussbaum, André Hazes en Annie M.G. Schmidt. Hij reflecteert op universele thema’s als vriendschap, vrijheid en liefde, maar ook urgente onderwerpen als klimaat, onderwijs en wonen krijgen aandacht. Zo voert Rijpma de lezer van het Griekenland van 300 voor Christus via de omzwervingen van Giuseppe Garibaldi en het Andalusië uit zijn jeugd naar de klimaatmarsen van nu en vér daar voorbij – helemaal tot aan zijn opvattingen over het goddelijke. 'Wat ik je nog zeggen wil' is bedoeld als reddingsboei, voor als Rijpma er niet meer is, niet alleen voor zijn dochter, maar voor alle mensen van vlees en bloed.
Leraar Jasper Rijpma geeft ons huiswerk mee: hoe te leven
Nadat Jasper Rijpma in 2020 te horen krijgt dat hij een uitgezaaide melanoom heeft, besluit hij een aantal podcasts op te nemen voor zijn jonge dochter. Deze podcasts groeien uit tot dit boek: zestien brieven aan zijn dochter, waarin hij per brief verschillende voor hem belangrijke onderwerpen behandelt.
Toegegeven, dit klinkt allemaal zwaar, maar het resultaat is allesbehalve somber. Het is een testament wat opvallend positief blijft. Jasper vertelt op nuchtere wijze zijn verhaal en wordt bij vlagen gewoon huiselijk. Het is dus zeker niet een verdrietig verhaal.
Jasper schrijft zijn brieven voor zijn dochter niet om het verloop van die ziekte vast te leggen, maar juist om richting te geven. Het gaat dus niet zozeer om de ziekte, maar eerder een verhaal over levenshouding. Hoe leidt je een goed leven, hoe kijk je scherp én mild naar anderen en hoe draag je je waarden over zonder de ander te bezwaren? Het is een boek van overtuigingen, niet van een opgeheven vinger.
Wat ik ook mooi vond was dat Jasper in zijn brieven denkers en dichters verweeft - van Roemi tot Nussbaum, afgewisseld met scènes aan de keukentafel, op het strand, in de golven of in zijn lokaal. Je hoort iemand die niet dicteert, maar je meeneemt. Geen wonder dat hij in 2014 werd verkozen tot Leraar van het Jaar.
Natuurlijk, er is de ziekte. Het moment waarop Jasper de uitslag krijgt is geschreven zonder drama en komt daardoor des te harder aan. Geen groots gebaar, geen dramatische muziek, alleen de feiten, helder opgeschreven. Vanaf dat punt telt Jasper niet af naar zijn naderende einde, maar naar aandacht. Wat wil je bewaren voor later, wat verdient een plek in het geheugen van zijn dochter?
Jasper houdt de toon opmerkelijk vitaal. Hij kiest voor zijn concrete leven: surgen, lesgeven, vriendschap, reizen, ambitie ... waar "levenslesboeken" soms uitwaaieren in tegeltjeswijsheid houdt hij het persoonlijk, praktisch en bescheiden.
Maar hoe voelde het voor mij als lezer? Eerlijk gezegd voelde ik me soms een indringer, met name door de persoonlijke toon in de brieven die in eerste instantie toch bedoeld waren voor zijn dochter. Als gevolg daarvan heb je soms het gevoel dat je aan de zijlijn staat, en ben je het soms niet altijd eens met zijn advies of kun je je niet altijd even goed inleven in het leven van Jasper en zijn gezin. Iemand die op zoek is naar wijze, breed toepasbare levenslessen zal dat in dit boek niet vinden. Ben je op zoek naar een persoonlijk testament van een vader en zijn dochter, dan ben je hier aan het juiste adres.
Ik had vooraf wat twijfels over dit boek. Een beetje zo van: wie ben jij dan om dit boek te schrijven, waarom maak je dit niet alleen voor je dochter? Zijn deze lessen ook wel zo leuk voor anderen zeg maar. Maar ik heb echt genoten. Natuurlijk niet van elke brief an sich (het ene onderwerp spreekt je nou eenmaal meer aan dan een ander) en dit was ook geen boek wat ik in één keer achter elkaar uit wilde lezen. Maar gelukkig kan je dan af en toe prima een brief (hoofdstuk) er bij pakken. Ik vond het leuk hoe Jasper kleine eigen anekdotes vertelt, die gek genoeg nooit te persoonlijk of intiem of juist een ver van je bed show voelen (want ik ken zijn dochter natuurlijk niet) en dat hij die vervlecht met geschiedkundige informatie en/of filosofie. Het is overduidelijk dat hij een docent is, in hart en nieren.
ja, goed boek! Aan te bevelen voor jonge ouders, en ook voor mensen die in het onderwijs werken. Het heeft mij aangezet om meerdere termen die geschreven zijn op te zoeken naar de betekenis ervan. Ook heb ik een boek aangeschaft die werd vermeld in dit boek.
“De brieven zijn bedoeld voor als je wat ouder bent. Achttien? Ik feite kun je ermee beginnen wanneer je er klaar voor bent. Ik kan je alleen niet beloven dat ik er tegen die tijd nog ben. Tot die tijd is dit wat ik je nog zeggen wil.”
Jasper Rijpma krijgt in 2020 te horen dat hij ongeneeslijk ziek is. In ‘Wat ik je nog zeggen wil’ deelt hij zestien brieven die hij voor zijn dochtertje heeft geschreven, brieven voor later. De thema’s zijn zeer divers. Reizen, onderwijs, vriendschap, de dood… De brieven voelen echt aan als een gesprek met zijn dochter op latere leeftijd. Jasper Rijpma deelt zijn blik op de wereld, zijn visie. Soms serieus, soms lichtvoetig. Zijn levenslust, nieuwsgierigheid en verwondering herkent hij ook bij zijn dochtertje. Geluk en avontuur kun je ook gewoon om de hoek vinden, dat heeft hij van haar geleerd. De verwijzingen naar literatuur en de filosofische inslag kon ik zeker waarderen. Mooie inzichten die aanzetten tot nadenken.
“Het is pas sinds ik ziek geworden ben dat ik deze denkers integreer in mijn eigen leven. Op zich bijzonder dat ik jarenlang met overtuiging les heb gegeven over grootheden als Aristoteles of Spinoza, maar dat ik een aantal van hun ideeën nu pas zelf een plek heb kunnen geven.”
Dit boek is geen sentimenteel relaas, maar wel een fijn gesprek van vader tot dochter.
“Ik wil je vragen om in ieder geval dit voor mij te doen: als je ooit in het buitenland bent, nabij de oceaan, klim dan bij een mooie zonsondergang in je eentje op een rots en kijk uit over de zee. Het is dezelfde zee als die waar ik zo van hou. Dezelfde, en toch iedere keer weer helemaal anders.”
Een ontzettend mooi en bijzonder boek. Wellicht resoneert het zo omdat ik zelf een Amsterdamse leraar ben met een jong kindje, maar ik vind echt dat er bijzonder mooie en verrassende levenslessen in staan. Wat ik daarbij ontzettend sterk vind is dat die lessen niet expliciet benoemd worden. Jasper laat ruimte aan de lezer om zelf na te gaan hoe de lessen toepasbaar zijn op je eigen leven. Zoals hij ook lesgeeft, zoals hij ook een vader is en zoals hij ook binnen ons beroep altijd een aanjagersrol heeft vervuld.
Prachtig idee: als je weet dat je je kind niet op zult kunnen zien groeien een boek voor haar schrijven. Jasper doet dat aan de hand van een aantal brieven aan zijn dochter. Hij vlecht daar een aantal filosofen in die hem bijzonder aanspreken. De brieven over het onderwijs en het wonen (hij woont zelf met heel veel plezier en creativiteit op 32 m2 met 3 personen) zijn heel inspirerend. Hij pleit voor meer praktische wijsheid en vakmanschap en heel veel 'luisteren' als basis voor kritisch denken.
een prachtig boek met mooie lessen. Ik heb erg genoten van het lezen van dit. Ik hou ervan hoe alles wordt beschreven en wat ik er zelf van heb geleerd. Mooie ideeen over de wereld en lessen om het leven nog iets meer te appricieren. Oprecht een van de mooiste boeken die ik in lange tijd heb gelezen, zeker een aanrader!!!!
Ik zou graag geschiedenisles van deze schrijver gehad willen hebben. Vroeger kreeg ik al snel een hekel aan deze lessen. Jammer. Persoonlijk boek maar met veel filosofische beschrijvingen. Sommige hoofdstukken spraken me minder aan en scande ik snel, andere -zeker de laatste paar vond ik erg interessant.
Wat een mooie verzameling levenslessen, reflecties en gedachten om bij stil te staan. Dit boek is aanleiding om nog veel meer boeken te lezen. Misschien wil Jasper Rijpma zijn lijst met Must Reads lezen?
Prachtig boek! Must read voor mensen in het onderwijs maar ook voor alle andere mensen die het leven willen leven. Met humor beschreven. Met inspirerende verhalen over het lesgeven, over de opvoeding en over relaties.
Mooi boek over solidariteit. De boodschap die de schrijver mee wil geven aan zijn dochter. Niet alle onderwerpen spraken mij aan, maar ze zijn ook vooral voor haar bedoeld. Mooie manier om dit over te brengen.