Türkiye'nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi

The Princeton Economic History of the Western World #75

by Şevket Pamuk

Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi hem kapsadığı dönem hem de içerik ve vurguları ile, iktisadi tarihimize farklı bir yaklaşımı hedefliyor.

Osmanlı-Türkiye iktisat tarihçiliğinin önde gelen isimlerinden Prof. Dr. Şevket Pamuk’un bu son çalışmasının önemli bir özelliği son 200 yılı birlikte ele alması. Türkiye iktisadi tarihçiliğinde 19. yüzyıl ile 20. yüzyıl sık sık birbirlerinden kalın duvarlarla ayrıldı. Oysa Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde önemli siyasal değişiklikler gerçekleşirken, iktisadi açıdan önemli süreklilikler de yaşanmıştı. Bu sürekliliklerin bir bölümü Osmanlı geçmişinden, bir bölümü de Sanayi Devrimi sonrasında dünya ölçeğinde ortaya çıkan gelişmelerden kaynaklanıyordu. Bu nedenle Pamuk, son 200 yılı bir bütün olarak ele alıyor ve bugünkü Türkiye ekonomisinin kimi özelliklerinin kökenlerini 19. yüzyıldaki dönüşümlerde arıyor.

Kitap ayrıca ekonomilerin uzun dönemli gelişmesini değerlendirirken temel ölçütler olarak, bir yandan kişi başına gelir artışlarını ya da iktisadi büyümeyi, öte yandan da sağlık ve eğitim boyutlarıyla insani gelişmeyi ve bölüşümü öne çıkarıyor.

Yazar, önce ayrıntılı veriler kullanarak son 200 yılda Türkiye’de iktisadi büyümenin dünya ortalamalarına yakın ama onların biraz üzerinde, buna karşılık insani gelişmenin dünya ortalamalarının altında kaldığını ortaya koyuyor. Daha sonra da Türkiye’de uzun vadeli iktisadi gelişmenin niçin dünya ortalamalarının üzerine çıkamadığını sorguluyor. Bu soruların sadece iktisatla sınırlı bir çerçevede yanıtlanamayacağının altını çizen Pamuk, daha doyurucu yanıtlar için toplumsal ve siyasi yapıların da dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor ve iktisadi gelişmenin nihai nedenleri olarak kabul edilen kurumların Türkiye’deki özelliklerini ve işleyişlerini inceliyor.

Prof. Dr. Şevket Pamuk Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü ve Ekonomi Bölümü öğretim üyesidir. Türkiye’de ve yurtdışında pek çok üniversitede ders veren Pamuk, 2008-2013 yılları arasında London School of Economics’de öğretim üyeliği yaptı ve aynı üniversitedeki Çağdaş Türkiye Çalışmaları Kürsüsü’nü yönetti. 2003-2005 yılları arasında Avrupa İktisat Tarihi Derneği’nin başkanlığını yaptı. Şimdi de Asya İktisat Tarihi Derneği’nin başkanı ve European Review of Economic History dergisinin editörü olan Pamuk, Bilim Akademisi ve Avrupa Bilimler Akademisi üyesidir.

Osmanlı-Türkiye, Ortadoğu ve Avrupa iktisadi tarihi üzerine çeşitli dillerde pek çok makale de yayınlayan Pamuk’un kitaplarından bazıları şöyle: Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme, 1820-1913 (1984), Osmanlı-Türkiye İktisadi Tarihi 1500-1914 (1988), Osmanlı İmparatorluğu’nda Paranın Tarihi (1999), İstanbul ve Diğer Kentlerde 500 Yıllık Fiyatlar ve Ücretler (2001), Osmanlı Ekonomisi ve Kurumları (2007) ve Osmanlıdan Cumhuriyete Küreselleşme, İktisat Politikaları ve Büyüme (2008).

Genres: Economics, History, Nonfiction, Turkish, Business

377 pages, Paperback

First published January 1, 2014

About the author

Şevket Pamuk, born in 1950, is an internationally recognized professor of economics and economic history.
Pamuk is also the older brother of Nobel Prize-winning Turkish novelist Orhan Pamuk.

Reviews

[Ali Gül · Rating 5 out of 5]

Şevket Pamuk, 19.yy'dan itibaren Türkiye ekonomisinde gerçekleşen değişimleri son derece sade bir dil kullanarak harika anlatmış. Yalnızca Türkiye ekonomisinin değil, Türkiye sosyolojisinin de bugünkü haline ışık tutmuş. Kitap, yıllar boyunca uygulanan ekonomik politikaların ne anlama geldiğini, politika değişimini gerektiren nedenlerin neler olduğunu, bunların toplumun çeşitli kesimleri üzerindeki etkilerinin ne olduğunu o kadar güzel bir şekilde anlatıyor ki, Türkiye'yi adeta yeniden tanıyorsunuz. Bildiğiniz birçok şeyin neden öyle olduğunu anlamanıza vesile oluyor. Gerçekten çok şey öğrendim, kafamı çok açtı. Ekonomiye ilginiz olmasa dahi Türkiye'yi tanımak için okumanız gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum.

[Murat Ucoglu · Rating 4 out of 5]

Çok iyi bir kitap olmasına rağmen kitaptaki araştırmanın güvenirliliğini ve özeninin sarsan nokta yazarın alımgücüne dayalı gdp hesaplamasını baz almasıdır. nominal gdp'yi baz alması daha doğru olurdu çünkü alımgücüne dayalı hesaplama hem doğru bir ölçü oluşturmuyor hem de hesaplama gelişmekte ülkeleri daha iyi göstermek için yapılmış bir basit sayı oyunu.

[Şehriban Kaya · Rating 5 out of 5]

Tamamını değil ama benim çalışmamı ilgilendiren bölümleri okudum. Yine son derece güçlü bir referans kitabı. okuyun okutun

[Mehmet Koç · Rating 4 out of 5]

Prof. Şevket Pamuk'un kitabı, Osmanlı'dan Cumhuriyete ve bugüne uzanan süreçte, ekonomi, toplum ve siyaseti bütünlüklü bir perspektifle okumak açısından ideal... Halihazırdaki ekonomik yapılar ve sistemin kökenlerini merak edenler için başlıbaşına önemli bir kaynak...Özellikle I. Dünya Savaşı ve sonrasında Osmanlı kurumsal sistemi ve ekonomisinin Cumhuriyet Türkiyesi'nce büyük ölçüde aynen tevarüs edilmesinin ekonomiye yansımasını ele aldığı bölümler kaydadeğer. Ayrıca, son bölümde "orta gelir tuzağı", küresel finansal piyasalarda yaşanabilecek likidite daralması ve ekonominin imalat boyutunun çeşitlendirilememesinin orta-uzun vadede oluşturacağı çöküntüyü izah ettiği kısımlar, Türk ekonomisi için (her ne kadar kulak tıkanmak istense de) olumlu sinyaller alınmadığını net şekilde ortaya koyuyor...

[Erdal Gencer · Rating 5 out of 5]

Daha önce okumamış olduğuma pişman oldum. Benim için çok aydınlatıcı oldu. Pamuk soyismine saygım arttı. Bazı konulardaki bilgi ve kabullerimin yanlış olduğunu fark ettim. Yakın tarihi ve ekonomisini anlamak için şiddetle tavsiye edilir.

[Yusuf Çakar · Rating 4 out of 5]

Prof. Dr. Şevket Pamuk, bu kitabında Türkiye'nin 200 yıllık iktisadi dönüşümünü; herkesin anlayabileceği bir dilde, karşılaştırmalar da yaparak ele alıyor. Pamuk, bu kitapta iktisadın sosyo-politik bağlantılarını da inceleyerek iktisadın aynı zamanda sosyal bir bilim olduğunu da gösteriyor.

Konuya ilgisi olanlar mutlaka okumalı. Son sayfalarda ele alınan Türkiye'nin içine düşmüş olduğu orta gelir tuzağının sebeplerini ve çözüm yollarını da anlatarak beni bir umutsuzluğa sürükledi açıkçası çünkü şu an o ideallerden ülkece çok uzağız

Üslup ve edebî yönden daha iyi olabilirdi.

[Ömer Faruk · Rating 5 out of 5]

Oldukça derli toplu şekilde ekonomist olmayanların anlayabileceği bir dilde yazılmış. Genel çerçeveyi çok başarılı şekilde ifade ediyor. Türk ekonomisinin geçmişi ve hatta geleceği üzerine fikir edinmek için zengin kaynakçasıyla birlikte önemli bir başvuru kaynağı olarak görülebilir.

[Erdem Adıgüzel · Rating 4 out of 5]

1820 den günümüze türkiyenin iktisat tarihi konusunda bir özet sunuyor ancak bir çok insanın bahsettiği gibi bir çok yerde tekrara düşüp bazen okumayı güçleştiriyor. yine de bu dönemleri kapsayan iktisat tarihi literatürüne aşina olmayanlar için oldukça faydalı bir kitap olabilir.

[C. · Rating 5 out of 5]

Şevket Pamuk, 200 yıllık iktisadi tarihi detayda boğulmadan, herkesin anlayabileceği şekilde anlatmış. Çok çok iyi

[Pinar G · Rating 5 out of 5]

Ozet ve cok iyi toparlanmis bir kitap. Ozellikle dunya ile karsilastirilan gelismislik rakamlari ve aciklamalari cok rahat anlasiliyor. Hem tarihi hem guncel ekonomi ve sanayi/tarim konusunda cok guzel bilgiler var. 101 icin ve konulari ilgisi olanlar icin tavsiye ederim.

[Mehmet · Rating 4 out of 5]

Korkut Boratav'in sikici kitabina alternatif olarak okunabilir. Yazar ekonomiden pek anlamayan birine anlatir gibi anlatmis hadiseleri, bu yuzden turk ekonomi tarihini arastiranlar icin guzel bir baslangic olabilir.

[Bingül Satıoğlu · Rating 4 out of 5]

Aynı şeyler çoğu zaman tekrar edilmiş bazen okumadan geçebiliyorsunuz. Ama Şevket Pamuk hocamız temiz bir dille açık açık anlatmış her şeyi. Türkiye ekonomisini öğrenmeye yeni başlayanlar için ideal bir kitap olduğunu düşünüyoru.

[Turhan Dilmaç · Rating 3 out of 5]

Gereksiz tekrarlara ve üslup noksanlığına rağmen Türkiye'nin son 200 yıllık iktisat tarihinin iyi bir toparlaması.

[Mert Doğanlı · Rating 5 out of 5]

Some referances were missing.