Jump to ratings and reviews
Rate this book

Kopgeld

Rate this book
Begin maart 1943, wanneer de jodendeportaties in Nederland enige stagnatie vertonen, besluit de Duitse bezetter het premiewapen in te zetten. Een groep van dertig, later vijftig, Nederlandse collaborateurs wordt vrijgesteld voor de betaalde jodenjacht. Deze leden van de 'Colonne Henneicke' krijgen zeven gulden vijftig per ingeleverde jood. Op deze manier sporen de Nederlandse jagers tussen de acht- en negenduizend slachtoffers op, van wie de meesten in de vernietigingskampen terechtkomen.

Twee decennia na eerste publicatie is Kopgeld van Ad van Liempt nog altijd een verbijsterend, adembenemend en veelgelezen boek, vol schokkende feiten en huiveringwekkende details. Het schetst een beklemmende gewone Nederlandse mannen, maatschappelijk mislukt, bleken bereid uit zucht naar macht en welstand hun joodse landgenoten uit te leveren aan de Duitsers.

De wellicht zwartste bladzijde uit onze geschiedenis wordt door Ad van Liempt tastbaar dichtbij gebracht.

478 pages, Kindle Edition

First published October 31, 2002

3 people are currently reading
195 people want to read

About the author

Ad van Liempt

41 books9 followers
Adolph Petrus Maria "Ad" van Liempt is a Dutch journalist, writer and a TV producer. He has written several books, including a biography of Prince Bernhard. He also initiated the history program Andere Tijden.

Outside the Netherlands he is best known for his book Kopgeld: Nederlandse premiejagers op zoek naar joden, 1943 which was translated into English and published as Hitler's Bounty Hunters: The Betrayal of the Jews. It described the process by which Nazis paid bounties to Dutch people, particularly police and members of the Central Bureau for Jewish Emigration, for information on the locations of Jews.

He wrote Selma: de vrouw die Sobibor overleefde (2010), a biography of Selma Engel-Wijnberg, one of two Dutch survivors of Sobibor Extermination Camp during the Holocaust.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
20 (26%)
4 stars
37 (48%)
3 stars
17 (22%)
2 stars
2 (2%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Hermien.
2,321 reviews64 followers
July 13, 2014
Vijf sterren omdat het iets is wat verteld moet worden, maar geen gemakkelijk boek en vaak schokkend.
Profile Image for Aleid.
18 reviews1 follower
August 3, 2017
Het verhaal is schokkend, en moet verteld worden, maar het boek is matig geschreven en nogal rommelig van opzet.
Profile Image for Trisha.
662 reviews48 followers
March 10, 2013
In Amsterdam was er tijdens de oorlog een organisatie opgericht die zich bezig hield met het inventariseren van joodse bezittingen. Het bedrijf heette Lippenmann, Rosenthal & Co. In de volksmond werd het de roofbank genoemd. Dit omdat als de joodse eigenaren werden opgepakt en weggevoerd de bezittingen in hun handen kwamen en verdeeld werden onder de Duitsers en soms zelfs Nederlanders. De medewerkers waren vooral Nederlanders die de Duitse ideeën aanhingen.
Zij waren het eens met wat de Duitsers deden of wisten niet wat er gebeurde, maar in ieder geval werkte zij wel voor en met hen. De medewerkers werden in 4 Colonnes ingedeeld. Deze colonnes droegen de namen van de chefs. Docter, Ragut, Stork en Harmans. Deze laatste colonne hield zich bezig met recherchewerk. Zij spoorden verdwenen/gestolen joodse goederen op en droegen de daders over aan de politie of de SicherheitsDienst. Als duidelijk wordt dat er ook intern veel wordt gestolen komt er voor deze colonne nog een taak bij, namelijk dat van interne zaken. Het intern onderzoeken naar collega’s m.b.t. fraude en diefstal. Al snel blijkt dat Harmans zich hieraan ook schuldig maakt en dan worden er van bovenaf drastische maatregelen getroffen. Harmans wordt gevangen genomen en wordt dan vervangen. Wim Henneicke is zijn opvolger. Dit heeft uiteindelijk grote gevolgen.
Begin maart 1943, wordt kopgeld ingevoerd. Dit wordt gebruikt om mensen aan te moedigen om betaald op Jodenjacht te gaan. De leden van de Colonne Henneicke krijgen zeven gulden vijftig per ingeleverde jood. Omgerekend naar de euro in 2012 zou dat ongeveer € 45,77 zijn. De jagers hebben zo tussen de 8000 en 9000 slachtoffers opgespoord. De meesten zijn na de oorlog niet meer terug gekomen.


Reactie:
Een onbegrijpelijk en ongelofelijk verhaal. Niet omdat het verhaal onleesbaar is, maar omdat Nederlanders tegen betaling landgenoten oppakken om zo zelf beter te worden. Begrijpelijk als er niets wordt gedaan, het land bezet is en dat je iets moet doen om te overleven, maar om zo aan je geld te komen? Dat is onbegrijpelijk. Maar aan de andere kant. Als jouw idealen overeenkomen met die van de bezetters en zij houden je voor dat dit beter is, dan is men tot alles in staat. Het is tenslotte een geloof. Misschien niet een religieuze, maar wel een geloof, iets waar men achter staat en alles voor over heeft. Soms voor zelf behoud en soms echt een ideaal.

Echter ook de rechtsgang voor deze “daders” is ongelofelijk. Gratie krijgen wegens troonwisseling tot daar aan toe, maar dan ook nog de kans krijgen om vrij te komen? Overigens wat mij helemaal versteld deed staan is dat er eerder werd gedacht aan de banden tussen landen dan om uitlevering van de daders te vragen, omdat de kans toch klein was dat ze uitgeleverd werden. En nog steeds.
Ongestraft hebben daders in Duitsland hun leven kunnen vertoeven. Terwijl door hun toedoen minstens vijf, mogelijk wel duizenden mensen zijn vermoord. Natuurlijk kan het zijn dat men het niet wist, maar sommige zullen het hebben geweten, zoals in de strafdossiers staat vermeld. Maar we zullen nooit weten.

Het verhaal is mooi en onderbouwend geschreven. Waardoor het juist nog onbegrijpelijker is. Ad van Liempt is voor mij een nieuwe schrijver, maar dit boekt heeft mij wel aangegeven dat hij niet zo maar op feiten af gaat. Zijn zoektocht is ingewikkeld en zal op bepaalde momenten zelfs moeilijk zijn geweest, maar zijn schrijfstijl maakt het waard om dit boek te lezen. Niets wordt achter wegen gelaten en waar uitleg nodig is, geeft hij ook. Indien nodig via een note met een verklaring achter in het boek. Dit boek maakt het wel dat ik nieuwsgierig ben naar zijn andere boeken.

Vier sterren krijgt het boek, omdat het een van de weinige boeken in Nederland is die vertelt wat er gebeurt op basis van dossiers. Omdat het ondanks het beladen onderwerp de emoties toch op afstand weet te houden. En omdat het de verschillende zaken van de verschillende kanten laat zien door op het eind de rechtsgang te beschrijven , de getuigenissen aan te halen en hoe deze mensen zijn berecht. Maar ook omdat het laat zien dat het moeilijk kan zijn om een strafzaak te behandelen omdat niet altijd duidelijk is of de dader wel wist wat er zou gebeuren met het slachtoffer. Natuurlijk laat het zich raden (zowel oud als jong werden opgepakt), maar toch hoeft het niet altijd bekend te zijn.
Profile Image for Hanneke.
396 reviews490 followers
July 18, 2014
Huiveringwekkend boek over de jodenjagers van de Colonne Henneicke in Amsterdam, die niet alleen naar Amsterdamse joden speurden, maar met hun expertise een helpende hand verleenden aan het joden jagen in heel Nederland. Het boek geeft afzonderlijke biografieen van de bekendste leden van de Colonne en gaat dan per persoon dieper in over de mate van brutaliteit, inhaligheid en gewelddadigheid van zo'n persoon. Er waren 54 leden in de groep, die naar schatting 9000 personen hebben opgehaald. De leden van de groep hadden allen gemeen dat zij, voordat zij tot de groep toetraden, schlemielige, werkeloze mannetjes waren en allemaal fanatieke NSB'ers. Deze weerzinwekkende mannen hebben zich op een enorme manier verrijkt met geld, sieraden en meubilair van de joden die zij opgepakt hebben. Dat is naast het zgn. 'kopgeld' van 7,50 gulden per opgepakte jood. Vaak betrokken zij ook een mooie woning van een joodse familie die weggevoerd was. Het was voor mij als Amsterdammer heel confronterend om door het hele boek heen de precieze adressen te vernemen waar joodse mensen werden opgepakt en ook waar colonneleden naartoe verhuisden. Dan blijkt dat in de straat achter je te zijn, of in de zijstraat verderop. Zo'n adres is voor altijd anders. De laatste hoofdstukken beschrijven hoe en waar de colonneleden na de oorlog werden opgepakt en welke straffen zij opgelegd kregen. Het was geen eenvoudige zaak, omdat de meeste slachtoffers niet konden getuigen. Zij waren immers vermoord.
Ik vond dit boek een van de meest confronterende boeken over WW-II, die ik ooit gelezen heb.
Profile Image for Elmer Braber.
Author 2 books9 followers
November 2, 2014
Schokkend boek over de jodenvervolging in Nederland. Wat je eigenlijk liever niet wil weten, maar wel is gebeurd en dat voor een paar centen. Niet the usual suspects zoals fanatieke NSB'ers maakten zich er schuldig aan, maar ook gewone mensen, zoals je buurman of buurvrouw.
121 reviews
August 15, 2012
Een verslag van de Nederlandse premiejagers op zoek naar ondergedoken Joden. Een van de zwarte bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis van de bezettingstijd 1940 - 1945.
Profile Image for Louis Passos.
3 reviews1 follower
July 27, 2015
Schokkend om te lezen hoe ver mensen kunnen gaan. Goed geschreven!
Displaying 1 - 9 of 9 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.