อุทยานรส

by อนุสรณ์ ติปยานนท์

ถึงที่สุดแล้ว "อุทยานรส" เป็นเพียงนวนิยายขนาดสั้นที่ว่าด้วยความทรงจำ อาหารทุกมื้อของเราแฝงความทรงจำที่เรามีต่ออาหารมื้อก่อนและก่อนเราฝังฝากความทรงจำเหล่านั้นไว้ในรูป รส กลิ่นของอาหารที่ผ่านมา ช่างเป็นสิ่งที่น่าพิศวงที่อาหารถูกปากของเรา อาจเป็นเพียงอาหารแสนสามัญ ที่เราเลือกจะจดจำมัน "อุทยานรส" จึงเป็นดังการปลอกเปลือกหัวหอมขนาดใหญ่ของตัวเราเพียงเพื่อจะพบว่า เราคือสิ่งซ้อนทันจากอดีตและความทรงจำของตัวเราเท่านั้นเอง

193 pages, Paperback

Published January 1, 2023

About the author

อนุสรณ์ ติปยานนท์ เป็นนักเขียน นักแปลผู้น่าจับตามองในยุคปัจจุบัน โดยเขามีผลงานรวมเรื่องสั้นเข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรท์ถึง 2 สมัย ได้แก่ รวมเรื่องสั้น เคหวัตถุ (พ.ศ. 2551) และนิมิตต์วิกาล (พ.ศ. 2554)

อนุสรณ์เข้าเรียนที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (พ.ศ. 2526) ไปพร้อมๆกับ เข้าเรียนที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และตัดสินใจไม่ศึกษาต่อที่ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร แต่ยังคงตัดสินใจเรียนต่อเฉพาะที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จนจบการศึกษาระดับปริญญาตรี

เมืองเย็นเป็นผลงานเขียนเล่มแรกของเขา ผลงานที่สร้างชื่อให้กับอนุสรณ์ส่วนใหญ่เป็นงานเขียนทั้งสิ้น อาทิ เมืองเย็น (บทกวี พ.ศ. 2534), ลอนดอนกับความลับในรอยจูบ (นวนิยาย พ.ศ. 2547),H2O-ปรากฏการณ์แตกตัวของน้ำบนแผ่นกระดาษ (รวมเรื่องสั้น พ.ศ. 2548),Soul Stimulate-ใจออกเริงร่ายไม่หยุดหย่อน (ความเรียงและเรื่องสั้น พ.ศ. 2548), 8 1/2 ริกเตอร์ การตามหาหัวใจที่สาบสูญ (นวนิยาย พ.ศ. 2549),เคหวัตถุ (Household Objects) และล่าสุดกับนิมิตต์วิกาล (รวมเรื่องสั้น พ.ศ. 2554).

เขาได้ให้สัมภาษณ์กับสื่อหลายฉบับว่า เริ่มต้นจับปากกาด้วยการเป็นนักแปล แต่แล้ววันหนึ่ง เมื่อเพื่อนสนิทของเขาจากไปในเหตุการณ์ 11 กันยายน อนุสรณ์ก็เลยมีความคิดอยากเขียนหนังสือเล่มเล็กๆ สักเล่มหนึ่งเพื่อรำลึกถึงเพื่อน แต่พอเขียนขึ้นมันกลับเพิ่มจำนวนยาวขึ้น

Reviews

[Pawarut Jongsirirag · Rating 4 out of 5]

ถ้าหนังสือมีรสชาติ เล่มนี้ก็รสชาติกลมกล่อม อูมามิมากเลยครับ

เป็นอีกประสบการณ์การอ่านที่มาทั้งรูปรสกลิ่น แม้จะขาดเสียงไปบ้าง แต่ก็ถือว่ามีอรรถรสมากกว่าการอ่านนิยายเล่มอื่นๆมากทีเดียว

เปิดเรื่องมาด้วยประวัติการคิดค้น ผงชูรส การเล่าที่นำเอาประวัติศาสตร์มาใส่เสื้อผ้าของนวนิยายอีกครั้ง หลังจากที่ อ.ต้น เคยทำมาแล้วในเล่มเปลี่ยนป่าก์ ที่เล่าถึงประวัติการเกิดขึ้นของหนังสือ แม่ครัวหัวป่าก์ ของ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์

นอกจากเส้นเรื่องของประวัติศาสตร์ช่วงนี้แล้ว ก็มีอีกเส้นเรื่องของทหารชาวญี่ปุ่นที่การเก็บเห็ด มัตสึตาเกะ และการชิมอาหารเลิศรสเป็นดังน้ำพุของชีวิตให้แก่เขา

ทั้งสองเส้นเรื่องนี้ ตอนกำลังอ่านไปก็สงสัยมากกว่ามันจะไปบรรจบกันยังไง เพราะมันคนลมูดโทนอย่างเห็นได้ชัด มันเป็นประวัติศาสตร์คู่ขนานของอะไรซักอย่างหรือเปล่า หรือเป็นการเคลื่อนคล้อยของชีวิตที่จะมาบรรจบกันในภายหลัง เป็นสิ่งที่ชวนให้สงสัยว่า อ.ต้นจะพานักอ่านไปในทิศทางใด

เมื่อถึงเวลาที่พอเหมาะ เรื่องราวก็หักโค้งไปสู่อีกทำนบหนึ่งที่แตกต่างไปจากต้นเรื่องโดยสิ้นเชิง และเป็นการแสดงพลังของเรื่องเล่าที่เป็นลายเซนของ อ.ต้นอีกครั้งว่านิยายเรื่องหนึ่งมันสามารถดำเนินเรื่องไปได้หลากหลายมากแค่ไหน

สิ่งที่สำคัญที่สุดที่หนังสือเล่มนี้ต้องการนำเสนอ คือ ความแตกต่างระหว่าง รส (Taste) และ รสชาติ (Flavor) โดยนำเสนอความแตกต่างผ่านสองเส้นเรื่องที่ไม่ใช่แค่การอธิบายความหมายผ่านเรื่องราวเท่านั้น แต่ยังทำให้เห็นว่าทั้งสองคำนี้แตกต่างกันอย่างไร

หาก รส หมายถึง คุณลักษณะที่ลิ้นของเราสัมผัสได้ เช่น หวาน เค็ม เปรี้ยว รสชาติก็คือการผนวกรวมทุกสิ่งอย่างที่ทำให้เรานึกถึงช่วงเวลาที่ได้เสพรส ในขณะนั้น มาผนึกไว้ในความทรงจำ

รสชาติ จึงเป็นสิ่งติดตัวเราไปตลอด ต่างกับ รส ที่อาจเกิดขึ้นเพียงชั่วเวลานั้น

ในส่วนเส้นเรื่องของ รสชาติ นั้น เป็นพาทที่ดีมาก ทุกอย่างถูกนำมาใช้เพื่อแสดงให้ผู้อ่านเห็นว่าอะไรบ้างคือสิ่งที่สร้างรสชาติ และอะไรคือส่วนสำคัญของอาหารที่เลิศรส ซึ่งการเกริ่นแง้มรสชาติมากไปกว่านี้อาจเป็นการทำลายอรรถรสที่ผู้อ่านควรจะได้รับ จึงขอหยุดไว้เพียงเท่านี้น่าจะดีที่สุดแล้ว

คิดว่าหากหนังสือเล่มนี้กลับกลายเป็นอาหาร ก็น่าจะเป็นอาหารฟิวชั่น ที่นำวัตถุดิบพื้นบ้านมาผสมผสานด้วยวิธีการทำอาหารใหม่ๆ ที่ยังคงรักษารสชาติดั้งเดิมแต่เพิ่มเติมประสบการณ์การเสพรสชาติที่แตกต่างไปจากเดิม ผ่านฝีมือเชฟที่บรรจงสร้างอุทยานรสที่ทำให้อาหารจานนี้มีสีสันแตกต่างไปจากอาหารจานอื่นๆ

[Chiratikan Sanguancheep · Rating 4 out of 5]

เราเป็นคนที่ชอบอ่านหนังสือและสนใจเกี่ยวกับอาหารมากแม้ว่าจะทำอาหารไม่เก่งก็ตาม คุณอนุสรณ์นำเหตุการณ์อิงประวัติศาสตร์และแฟนตาซีมารวมกันได้อย่างลงตัว ทำให้เห็นว่าอาหารเกี่ยวพันกับมนุษย์ในแทบทุกมิติของความเป็นอยู่ที่ดี อาหารไม่ได้แค่ทำให้เรามีชีวิตอยู่ต่อไปได้หรือสร้างความสุขให้เราเท่านั้น แต่ยังพาเรารำลึกถึงอดีต ระหว่างที่อ่านก็นึกถึงเมนูอาหารหลายๆ อย่างของคุณตาคุณยายที่ล่วงลับไปแล้ว ไม่น่าเชื่อว่าเราจะไม่มีทางได้ลิ้มรสอาหารพวกนั้นอีก ต่อให้เมนูเดียวกันนี้จะมีอยู่ในร้านอาหารหรือจะลองหัดทำเอง ก็คงไม่ได้รสชาติเดียวกับที่เราเคยกินตอนเด็กๆ เพราะแม้ในการทำอาหาร ก็ยังมีนิสัยของคนๆ นั้นซ่อนอยู่ด้วย

[Chartree Jew · Rating 5 out of 5]

อ่านแล้วคิดถึงอาหารที่ม๊าทำตั้งแต่หมูปลาเค็มในถาดแบน ไข่ตุ๋นไข่นึ่งในชามสแตนเลส หมูผัดกระเทียม น้ำแกงไข่น้ำในชามสแตนเลส ผัดไช้โป๊วพูนๆกินเหลือทำข้าวผัด ผัดฟักทองพูนล้นชาม ผัดผักเปรี้ยวหมูสับพูนๆเหลือทำข้าวผัด

อุทยานรส เขียนโดยอนุสรณ์ ติปยานนท์ ไม่มีพระเอก นางเอก ไม่มีจุดหมายของพลอทแต่มีธีม เรื่องดำเนินเรื่อยๆ ค่อยๆเค้น ค่อยๆคั้น บีบ จนในที่สุดได้……(ขอไม่สปอยล์ครับ)