อุทยานรส

by อนุสรณ์ ติปยานนท์

ถึงที่สุดแล้ว "อุทยานรส" เป็นเพียงนวนิยายขนาดสั้นที่ว่าด้วยความทรงจำ อาหารทุกมื้อของเราแฝงความทรงจำที่เรามีต่ออาหารมื้อก่อนและก่อนเราฝังฝากความทรงจำเหล่านั้นไว้ในรูป รส กลิ่นของอาหารที่ผ่านมา ช่างเป็นสิ่งที่น่าพิศวงที่อาหารถูกปากของเรา อาจเป็นเพียงอาหารแสนสามัญ ที่เราเลือกจะจดจำมัน "อุทยานรส" จึงเป็นดังการปลอกเปลือกหัวหอมขนาดใหญ่ของตัวเราเพียงเพื่อจะพบว่า เราคือสิ่งซ้อนทันจากอดีตและความทรงจำของตัวเราเท่านั้นเอง

193 pages, Paperback

Published January 1, 2023

About the author

อนุสรณ์ ติปยานนท์ เป็นนักเขียน นักแปลผู้น่าจับตามองในยุคปัจจุบัน โดยเขามีผลงานรวมเรื่องสั้นเข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรท์ถึง 2 สมัย ได้แก่ รวมเรื่องสั้น เคหวัตถุ (พ.ศ. 2551) และนิมิตต์วิกาล (พ.ศ. 2554)

อนุสรณ์เข้าเรียนที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (พ.ศ. 2526) ไปพร้อมๆกับ เข้าเรียนที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และตัดสินใจไม่ศึกษาต่อที่ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร แต่ยังคงตัดสินใจเรียนต่อเฉพาะที่ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จนจบการศึกษาระดับปริญญาตรี

เมืองเย็นเป็นผลงานเขียนเล่มแรกของเขา ผลงานที่สร้างชื่อให้กับอนุสรณ์ส่วนใหญ่เป็นงานเขียนทั้งสิ้น อาทิ เมืองเย็น (บทกวี พ.ศ. 2534), ลอนดอนกับความลับในรอยจูบ (นวนิยาย พ.ศ. 2547),H2O-ปรากฏการณ์แตกตัวของน้ำบนแผ่นกระดาษ (รวมเรื่องสั้น พ.ศ. 2548),Soul Stimulate-ใจออกเริงร่ายไม่หยุดหย่อน (ความเรียงและเรื่องสั้น พ.ศ. 2548), 8 1/2 ริกเตอร์ การตามหาหัวใจที่สาบสูญ (นวนิยาย พ.ศ. 2549),เคหวัตถุ (Household Objects) และล่าสุดกับนิมิตต์วิกาล (รวมเรื่องสั้น พ.ศ. 2554).

เขาได้ให้สัมภาษณ์กับสื่อหลายฉบับว่า เริ่มต้นจับปากกาด้วยการเป็นนักแปล แต่แล้ววันหนึ่ง เมื่อเพื่อนสนิทของเขาจากไปในเหตุการณ์ 11 กันยายน อนุสรณ์ก็เลยมีความคิดอยากเขียนหนังสือเล่มเล็กๆ สักเล่มหนึ่งเพื่อรำลึกถึงเพื่อน แต่พอเขียนขึ้นมันกลับเพิ่มจำนวนยาวขึ้น

Reviews

[Pawarut Jongsirirag · Rating 4 out of 5]

ถ้าหนังสือมีรสชาติ เล่มนี้ก็รสชาติกลมกล่อม อูมามิมากเลยครับ

เป็นอีกประสบการณ์การอ่านที่มาทั้งรูปรสกลิ่น แม้จะขาดเสียงไปบ้าง แต่ก็ถือว่ามีอรรถรสมากกว่าการอ่านนิยายเล่มอื่นๆมากทีเดียว

เปิดเรื่องมาด้วยประวัติการคิดค้น ผงชูรส การเล่าที่นำเอาประวัติศาสตร์มาใส่เสื้อผ้าของนวนิยายอีกครั้ง หลังจากที่ อ.ต้น เคยทำมาแล้วในเล่มเปลี่ยนป่าก์ ที่เล่าถึงประวัติการเกิดขึ้นของหนังสือ แม่ครัวหัวป่าก์ ของ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์

นอกจากเส้นเรื่องของประวัติศาสตร์ช่วงนี้แล้ว ก็มีอีกเส้นเรื่องของทหารชาวญี่ปุ่นที่การเก็บเห็ด มัตสึตาเกะ และการชิมอาหารเลิศรสเป็นดังน้ำพุของชีวิตให้แก่เขา

ทั้งสองเส้นเรื่องนี้ ตอนกำลังอ่านไปก็สงสัยมากกว่ามันจะไปบรรจบกันยังไง เพราะมันคนลมูดโทนอย่างเห็นได้ชัด มันเป็นประวัติศาสตร์คู่ขนานของอะไรซักอย่างหรือเปล่า หรือเป็นการเคลื่อนคล้อยของชีวิตที่จะมาบรรจบกันในภายหลัง เป็นสิ่งที่ชวนให้สงสัยว่า อ.ต้นจะพานักอ่านไปในทิศทางใด

เมื่อถึงเวลาที่พอเหมาะ เรื่องราวก็หักโค้งไปสู่อีกทำนบหนึ่งที่แตกต่างไปจากต้นเรื่องโดยสิ้นเชิง และเป็นการแสดงพลังของเรื่องเล่าที่เป็นลายเซนของ อ.ต้นอีกครั้งว่านิยายเรื่องหนึ่งมันสามารถดำเนินเรื่องไปได้หลากหลายมากแค่ไหน

สิ่งที่สำคัญที่สุดที่หนังสือเล่มนี้ต้องการนำเสนอ คือ ความแตกต่างระหว่าง รส (Taste) และ รสชาติ (Flavor) โดยนำเสนอความแตกต่างผ่านสองเส้นเรื่องที่ไม่ใช่แค่การอธิบายความหมายผ่านเรื่องราวเท่านั้น แต่ยังทำให้เห็นว่าทั้งสองคำนี้แตกต่างกันอย่างไร

หาก รส หมายถึง คุณลักษณะที่ลิ้นของเราสัมผัสได้ เช่น หวาน เค็ม เปรี้ยว รสชาติก็คือการผนวกรวมทุกสิ่งอย่างที่ทำให้เรานึกถึงช่วงเวลาที่ได้เสพรส ในขณะนั้น มาผนึกไว้ในความทรงจำ

รสชาติ จึงเป็นสิ่งติดตัวเราไปตลอด ต่างกับ รส ที่อาจเกิดขึ้นเพียงชั่วเวลานั้น

ในส่วนเส้นเรื่องของ รสชาติ นั้น เป็นพาทที่ดีมาก ทุกอย่างถูกนำมาใช้เพื่อแสดงให้ผู้อ่านเห็นว่าอะไรบ้างคือสิ่งที่สร้างรสชาติ และอะไรคือส่วนสำคัญของอาหารที่เลิศรส ซึ่งการเกริ่นแง้มรสชาติมากไปกว่านี้อาจเป็นการทำลายอรรถรสที่ผู้อ่านควรจะได้รับ จึงขอหยุดไว้เพียงเท่านี้น่าจะดีที่สุดแล้ว

คิดว่าหากหนังสือเล่มนี้กลับกลายเป็นอาหาร ก็น่าจะเป็นอาหารฟิวชั่น ที่นำวัตถุดิบพื้นบ้านมาผสมผสานด้วยวิธีการทำอาหารใหม่ๆ ที่ยังคงรักษารสชาติดั้งเดิมแต่เพิ่มเติมประสบการณ์การเสพรสชาติที่แตกต่างไปจากเดิม ผ่านฝีมือเชฟที่บรรจงสร้างอุทยานรสที่ทำให้อาหารจานนี้มีสีสันแตกต่างไปจากอาหารจานอื่นๆ

[Chiratikan Sanguancheep · Rating 4 out of 5]

เราเป็นคนที่ชอบอ่านหนังสือและสนใจเกี่ยวกับอาหารมากแม้ว่าจะทำอาหารไม่เก่งก็ตาม คุณอนุสรณ์นำเหตุการณ์อิงประวัติศาสตร์และแฟนตาซีมารวมกันได้อย่างลงตัว ทำให้เห็นว่าอาหารเกี่ยวพันกับมนุษย์ในแทบทุกมิติของความเป็นอยู่ที่ดี อาหารไม่ได้แค่ทำให้เรามีชีวิตอยู่ต่อไปได้หรือสร้างความสุขให้เราเท่านั้น แต่ยังพาเรารำลึกถึงอดีต ระหว่างที่อ่านก็นึกถึงเมนูอาหารหลายๆ อย่างของคุณตาคุณยายที่ล่วงลับไปแล้ว ไม่น่าเชื่อว่าเราจะไม่มีทางได้ลิ้มรสอาหารพวกนั้นอีก ต่อให้เมนูเดียวกันนี้จะมีอยู่ในร้านอาหารหรือจะลองหัดทำเอง ก็คงไม่ได้รสชาติเดียวกับที่เราเคยกินตอนเด็กๆ เพราะแม้ในการทำอาหาร ก็ยังมีนิสัยของคนๆ นั้นซ่อนอยู่ด้วย

[Chartree Jew · Rating 5 out of 5]

อ่านแล้วคิดถึงอาหารที่ม๊าทำตั้งแต่หมูปลาเค็มในถาดแบน ไข่ตุ๋นไข่นึ่งในชามสแตนเลส หมูผัดกระเทียม น้ำแกงไข่น้ำในชามสแตนเลส ผัดไช้โป๊วพูนๆกินเหลือทำข้าวผัด ผัดฟักทองพูนล้นชาม ผัดผักเปรี้ยวหมูสับพูนๆเหลือทำข้าวผัด

อุทยานรส เขียนโดยอนุสรณ์ ติปยานนท์ ไม่มีพระเอก นางเอก ไม่มีจุดหมายของพลอทแต่มีธีม เรื่องดำเนินเรื่อยๆ ค่อยๆเค้น ค่อยๆคั้น บีบ จนในที่สุดได้……(ขอไม่สปอยล์ครับ)

[peppY · Rating 2.5 out of 5]

หนังสือเล่มเล็ก พกง่าย อ่านสบายๆ บอกเล่าเรื่องราวthemeหลักของ รส และรสชาติ

เล่าผ่านเรื่องกึ่งจริงกึ่งฝัน ใช้เรื่องราวจริงของกำเนิดอูมามิ อายิโนะโมโต๊ะ แม๊กกี้ คอมบุ เห็ดมัตสึตาเกะ วางลงบนยุคสมัยที่ญี่ปุ่น ยึดครองเกาหลีเป็นbackground เอามาblendเบลอ กับเรื่องแต่งของนายทหารผู้หลงใหลรสที่ห้า ลวงให้คนอ่าน มึนๆเบลอๆ ฟุ้งๆ หิวๆ ลอยๆ เข้าไปลบเส้นจางๆ ระหว่างเรื่องจริงกับเรื่องเหนือจริง

ในเล่มนี้รส ก็คือ รส
ส่วนรสชาติ นั้นผูกผสมไปทั้งบรรยากาศ เรื่องราวรอบจาน ความรักที่ส่งผ่าน ที่ทำให้เราจดจำอาหารมื้อนั้นๆได้

ส่วนตัวแล้ว มื้ออาหารที่อร่อยจำ ในที่สุดแล้ว เราแทบจำรสอาหารไม่ได้ จำได้แต่mood & tone
ยกเว้น
แกงเขียวหวานกับหมูสับทอดที่โรงอาหารแถวตึกศิลป์ตอน ม.5 ต้องไปเช้ามากๆไม่งั้นจะหมด
ต้มข่าเนื้อเค็ม กินกับไวน์แดง ที่โป่งแยงแอ่งดอย
สะตอผัดกะปิที่สะตออ่อนมากๆและซอยหอมแดงกับเคยลงไปด้วย

หิวอะ ไม่น่าเขียนเวลานี้ เหมือนที่ไม่ควรอ่านเล่มนี้ก่อนนอน

#pepreads