Lietuvos ir Lenkijos istoriją kūrusios damos

Damy

by Kamil Janicki, Kazys Uscila (Translator)

TVIRTUMAS, PAMALDUMAS IR NEVARŽOMOS AMBICIJOS. VALDOVĖS, BE KURIŲ NEBŪTŲ ABIEJŲ TAUTŲ RESPUBLIKOS.

Žemyną siaubia maras, kokio žmonija dar neregėjo. Tai laikai, kai žlunga galingiausios dinastijos. Epochai reikia tikrų herojų – moterų, gebančių padėti naujos imperijos pamatus.

Be Jadvygos Kališietės nebūtų buvę karalystės. Kai jos vyrą, karalių Vladislovą Lokietką ištrėmė iš šalies, jai teko tęsti kovą už dinastijos išlikimą. O kai priešas Krokuvoje jau stovėjo prie Vavelio vartų, ji asmeniškai vadovavo paskutiniajam Piastų bastionui.

Vladislovo Lokietkos dukra Elžbieta nesiglaudė jokio vyro šešėlyje. Gindama šeimą nuo ginkluoto pamišusio pasikėsintojo, ji neteko daugumos vienos rankos pirštų. O mirus jos broliui, karaliui Kazimierui Didžiajam, būtent ji tapo paskutiniąja karalystės viltimi. Ir vienintele Lenkijos istorijoje moterimi, kuri niekam neperleido nė trupučio savo valdžios.

Jadvyga Anžujietė, pirmoji Vladislovo Jogailos žmona, paveldėjo ne tik savo prosenelės vardą, bet ir sielos tvirtumą. Ją paskelbė karaliumi, tikėdamiesi, kad ji bus bevalė marionetė. Bet būtent Jadvyga pramynė kelią į Abiejų Tautų Respublikos galybę.

Kamilis Janickis – garsus lenkų istorikas, rašytojas ir publicistas. Daugelis jo knygų tapo bestseleriais, tarp jų „Aukso amžiaus damos“, „Geležinės damos“, „Tylos epocha“. Lietuvoje didelio populiarumo sulaukė knyga „Vladislovo Jogailos damos“.

Genres: History, Polish Literature

456 pages, Hardcover

First published November 6, 2017

About the author

Absolwent historii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz redaktor naczelny portalu „Ciekawostki historyczne.pl” (od 2010 roku). Jego artykuły ukazywały się między innymi na łamach „Gazety Wyborczej”, tygodnika „Do Rzeczy”, magazynu „Świat Wiedzy”, portalu „Onet.pl” oraz w portalu „Histmag.org”, którym kierował jako redaktor naczelny w latach 2008-2010.

Jest stałym publicystą „Faktu Historia” oraz „Newsweeka Historia”, w którym prowadzi comiesięczną rubrykę „Ciekawostki historyczne”. W latach 2013-2014 kierował redakcją wydawnictwa Znak Horyzont (grupa wydawnicza Znak).

Reviews

[Ania · Rating 3 out of 5]

Bardzo ciekawa, fajnie napisana książka. Nie jest może jakaś wybitna, a dodatkowo potoczne zwroty zamiast pomagać i nastawiać mnie do lektury pozytywnie tylko irytowały. Cieszę się jednak, że mogłam bliżej poznać polskie władczynie i na pewno sięgnę po jeszcze jedną książkę z tej serii.

[Aušra Strazdaitė-Ziberkienė · Rating 5 out of 5]

Gerai, tiesiog labai gerai.
Nes.... nepaisant bendros istorijos, po Lenkijos istoriją aš apytikriai graibausi kažkur nuo Jogailos :)
Plaukai žilyn, o supratimas, kad reikia žinoti kaimynų, Europos ir šiaip pasaulio istoriją geriau, konceptualiau, kontekstualiau ir visaip kitaip -iau ..... jau atėjo. Na taip, esu iš kartos, kuri priverstinai mokėsi ruzzijos istoriją, ir truputį - savo. Ir dar Europos parinktinai - husitai ten visokie, inkvizicijos neaiškinant nei kas, nei kodėl. O Rytai, o visas kitas Pasaulis?
Ir gyveni tada žmogus žinodamas kažką po truputį.
Todėl labai rekomenduoju šią knygą - apie Jogailos pirmą žmoną Jadvygą, jos mamą ir jos superinę močiutę, kuriai autorius net neslepia susižavėjimo. Kokia moteris! Kokia politikė!

Ir nors pavadinime yra žodis "damos" - tai knyga apie labai sudėtingą ir įdomų Europos gyvenimo tarpsnį. Ir kam lenkams mirtinai reikėjo Jogailos. Taip, taip, jiems!
O kartu - kokie mes (lietuviai) buvome baisūs. Stačiai miela :)

Citatos:

Skyrius "Kunigaikštis iš kitos pasakos": "Grobikas, prievartautojas, laukinis ir agresorius, šešios raidės. XIV amžiaus lenkai kryžiažodžių dar nesprendė. Negalėjo tuo užsiimti, nes pirmieji kryžiažodžiai atsirado tik pramoninės revoliucijos metais. Bet jeigu tokį klausimą būtų išgirdęs tipiškas viduramžių Mažosios Lenkijos gyventojas, atsakytų be mažiausių problemų. Juk be jokių abejoniųomenyje turėtas lietuvis. (litwin)

Iš skyriaus "Duktė, kuri turėjo būti sūnum": "Dominikonas Johanas Heroltas pajėgė patikėti, kad ne visada kalta moteris. Bet kartelę kėlė labai aukštai. Teigė, kad žmonai galima atleisti, tik jeigu: "labai saugojo save", venė šokti, joti, vilkėti siauras suknias ar pernelyg plačius diržus. Taip pat, jeigu buvo nuolanki ir neprovokavo vyro mušti ją tada, kai "nešioja savyje lobį".

Iš skyriaus "Karališka senatvė": "Trys dalys keturiskart valytos degtinės. Dvi dalys rozmarino stibo ir lapų. Visa tai reikia supilti į sandariai uždaromą indą ir palikti šiltoje patalpoje penkiasdešimčiai valandų, o paskui specialiame inde išdestiliuoti. Vartoti kelias savaites rytais po vieną drachmą valgant arba geriant."

[Aithne · Rating 4 out of 5]

Jedyne, co jestem w stanie tej książce zarzucić, to brak przypisów w tekście - zwłaszcza, że podana pod koniec bibliografia jest bardzo bogata i nie sposób zorientować się, skąd autor czerpał które informacje. Poza tym jestem bardzo pozytywnie zaskoczona. Książka wciąga bardziej niż niejedna powieść, jest prawie bezbłędnie zredagowana, żadnych oczywistych błędów rzeczowych też nie zauważyłam - za to znalazłam tu sporo nowych dla mnie informacji, mimo że wydawało mi się, że akurat z tym okresem w historii (Łokietek & Jadwiga Kaliska, Kazimierz Wielki & jego żony, Elżbieta Łokietkówna, Ludwik, Bośniaczka i ich córki, początki panowania Jagiełły) jestem dość dobrze zaznajomiona. Sądząc po okładce, spodziewałam się czegoś dużo mniej profesjonalnego.
Podkradzione z maminej półki, na której czekają jeszcze 3 inne publikacje tego samego autora, więc na tej jednej książce raczej się nie skończy :).

[pi.kavka · Rating 4 out of 5]

Cenię sobie książki Kamila Janickiego, bo perfekcyjnie potrafi on opowiedzieć historie i przybliżyć sylwetki osób, które częstokroć zaginęły gdzieś w meandrach historii popularnej.

W tej książce autor przybliża nam postaci kobiet - przede wszystkim dwóch - dzięki którym Polska z państewka mniejszego wagi została prawdziwym imperium, którego krańce dochodziły do Morza Czarnego. I o ile o Jadwidze Andegaweńskiej miałam już pewną wiedzę, to o Elżbiecie Łokietkównie wiedziałam tyle, co nic.

Zacznijmy od oczywistych plusów. Autor zarysowuje bardzo dokładne szczegóły czasów, o których pisze. Nie skupia się wyłącznie na sytuacji w Polsce i na Węgrzech, ale i opowiada o tym, co wówczas działo się w Watykanie, na Litwie, na zachodzie, wschodzie i tak dalej. Jak zwykle Janicki nie zanudza czytelników. Nie wiem jak on to robi, ale potrafi tak zaciekawić opisywaną przez siebie historią, że jego książki czyta się lepiej niż wiele bestsellerowych powieści.

Polskie Średniowiecze nigdy mnie specjalnie nie interesowało, tymczasem dzięki Janickiemu je doceniłam; uzmysłowiłam sobie, jak fenomenalnie ciekawy był to okres, ile różnych rzeczy się działo i jak fenomenalnie intrygujące osoby chodziły wówczas po ziemi!

Na minus - i znów, jest to typowe dla Janickiego - autor kompletnie marginalizuje postacie męskie. Bardzo dobrze, że ukazuje postaci kobiecie w centrum wydarzeń, ale kompletne spychanie na boczny tor wszystkich królów, książąt i polityków jest moim zdaniem popadaniem trochę ze skrajności w skrajność. Poza tym jednym zarzutem, całość jest super klawa!

Naturalnie, że polecam!

[Kasia (Kącik z książką) · Rating 5 out of 5]

Bardzo podoba mi się koncepcja, by oswajać historię w przystępny i przyjemny sposób. Panuje przekonanie, że historia jest nudna, że sprowadza się do suchych dat i odrealnionych postaci. Kamil Janicki opowiada o dawnych czasach tak, jakby snuł beletrystyczną opowieść, wciąga czytelnika i rozbudza jego wyobraźnię. Owszem, pewnie znajdą się tu fakty, z którymi niektórzy historycy będą się spierać. Często jednak, nie oszukujmy się, to co wiemy o wydarzeniach sprzed kilkuset lat to jedynie sposób interpretacji dostępnych źródeł. A interpretacja może być różnorodna, same zaś źródła nie zawsze wiarygodne. Wersja Janickiego przekonuje mnie swoją spójnością.

Cała opinia:
http://www.kacikzksiazka.pl/2017/12/d...

[Malka · Rating 5 out of 5]

Seria: Prawdziwe historie
Jak zwykle nie zawiodłam się.
Będę namiętnie czytać kolejne książki pana Janickiego.

[Werka · Rating 4 out of 5]

Bardzo polecam, szkoda że się tak mało mówi o tych kobietach ( Elżbiecie Łokietkównej, Jadwidze Andegaweńskiej) a jak się wspomina to bardzo mało

[Otylia Brzyszcz · Rating 4 out of 5]

Spodziewałam się więcej

[Emilka · Rating 3 out of 5]

3,5⭐️